تعبیر « میر نوروزی » با این بیت حافظ در اذهان ایرانیان نشسته است . جز این در ادبیات نشانه های كمی از آن سراغ داریم .

ماجرای میر نوروزی

سخن در پرده می گویم چو گل از غنچه بیرون آی       كه بیش از پنج روزی نیست حکم میر نوروزی

در كتابی به نام ربیع المنجمین كه از نویسنده ای ناشناس متعلق به اواخر قرن دهم هجری بر جای مانده ، میر نوروزی به عنوان یكی از رسوم نوروز ذكر شده است .علاوه بر آن در تاریخ جهانگشای جوینی و تذكره دولتشاه سمرقندی تعبیر «پادشاه نوروزی» آمده است . در كتاب الخطط مقریزی نیز به عنوان « امیر نوروز » بر می خوریم .

محققین معتقدند میر نوروزی حاكمی بوده است كه در ایام نوروز به جای حكمران واقعی ، زمام امور را به دست گرفته و احكامی صادر می كرده كه لازم الاجرا بوده اند . اما با سپری شدن نوروز طالع او نیز فرو می نشسته و باید به جایی گریخته یا پناهنده می شده و یا اینكه از عاقبتی تلخ استقبال می كرده است . در پی ، تحقیقی درباره این زمامدار سپنجی می آوریم :

پیشینه میر نوروزی

اسطوره هایی كه بر آسیای غربی و بخشهایی از آفریقا سیطره دارند ، از خدایی حكایت می كنند كه پس از مدتی زمامداری به جهان زیرین می رفته تا زمین بركتش را به مردم ارزانی دارد . این خدای قربانی شونده در هر قومی نامی به خود گرفته و چنان با اعتقادات مردم آمیخته بوده است كه در سر زمین هایی مانند مصر ، آفریقا و هند وظایف پادشاه ایجاب می كرده كه بعد از مدتی زمامداری را به جانشینش واگذارده و خود برای سلطنت در دنیای مردگان مهيّا شود .

در مصر :

در مصر این رسم را « جشن سده » می خواندند و به این قرار بوده است :
شتر مرغی را بر می گزیدند تا حامل روان پادشاه معدوم باشد. شخصی با صورتك شغال نقش ایزد راهنمای جهان مغرب (آنوبیس) را ایفا می كرد و پیشاپیش می رفت تا راه ورود به این جهان نادیده را بنمایاند . پس از قتل پادشاه شتر مرغ را درجهت نسیم می راندند تا اینكه در نسیم فرو می رفت و محو می شد .

به این ترتیب پادشاه معدوم با اوزیریس – بزرگ ایزد شهید مصر – وحدت وجود می یافت و پشتیبان گروهی از مردگان می شد كه در طول زندگی این جهانیشان پادشاه آنان بود .

این رسم خونین به تدریج تغییر شكل داد و قرار بر این شد كه پادشاه در موعدی مقرّر از سلطنت خلع شود و شخص دیگری بر تخت او جلوس و بعد از مدّت كوتاهی نقش قربانی را ایفا نماید .

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر
seemorgh.com/culture
منبع: neyestane.com

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

تازه ترین اخبار فرهنگ و هنر
آنچه که رضا رویگری از همسر دوم و بیماری و زندگی اش گفت...
رضا رویگری که از جمله نقش‌های به یاد ماندنی‌اش آقاشاپوری در فیلم «بوتیک» است در مورد شایعه مرگش گفت: «من حلوا خورم، حلوا بده نیستم!»

پربیننده ترین اخبار فرهنگ و هنر
یک رسانه اینترنتی بی اجازه اسرار زندگی خصوصی مجری برنامه کودک خان عمو را افشا کرد...
خان عمو مجری محبوب کودکان، علاوه بر اجرای تلویزیونی دستی در کارهای خیر و فداکارانه نیز دارد. اما رفتار برخی از رسانه ها، در جهت تخریب وی برای بیشتر دیده شدن خودشان جریاناتی را به دنبال داشته است.
 

X