در این مطلب نگاهی داریم به تکیه کلام‌هایی که از سریال‌های تلویزیونی به کوچه و خیابان‌ها آمدند و وِرد زبان‌مان شدند.

تکیه کلام های به یادگار مانده از تلویزیون

اگر از لباس پوشیدن و مُدل موی «بهتاشِ» پایتخت بگذریم، بی‌تردید تکیه کلام نقش بهتاش در پنجمین پایتختِ سیروس مقدم، حالا دیگر تکیه کلام بیشتر جوان‌های جامعه‌مان شده است. کافی است به آن‌ها یک جمله بگویید تا در پاسخ‌تان بگویند: «اَی خِدااااااا»! اگرچه در همین نوروز، سریال‌های دیگری هم بود که با تکیه کلام‌های شخصیت‌های داستان مورد توجه قرار گرفتند، اما بی‌تردید نه «من از بچگی بین .... بزرگ شدم» ویشکا آسایش در «دیوار به دیوار 2» و نه «عهههه» گفتن‌های احسان کرمی در «هیئت مدیره» هیچ‌کدام نتوانستند آن‌چنان که باید و شاید کارکرد یک تکیه کلام واقعی را ایفا کنند و در جامعه فراگیر شوند. پرونده امروز زندگی سلام نگاهی دارد به همه تکیه کلام‌هایی که در دهه های اخیر، از دل سریال‌ها و شخصیت‌های تلویزیونی به خانه‌هایمان آمدند، در دل کوچه و بازار وِرد زبان‌مان شدند و با خوب و بدشان برایمان خاطره ساختند.

تکیه کلام‌ها در دهه 60: کودکانه‌هایی که بزرگ شدند

اگر بخواهیم مرورمان بر تکیه‌ کلام‌های بیرون آمده از دل سریال‌های سیمای ملی را از دهه 60 آغاز کنیم، باید بگوییم بیشتر آن‌ها کودکانه بود. تکیه کلام‌هایی که از دل مجموعه‌هایی که مربوط به کودکان بود در می‌آمد.

تکیه کلام ها در دهه 60

تکیه کلام ها در دهه 60

شاید اولین این تکیه کلام‌ها «بازم مدرسه‌ام دیر شد» باشد که با بازی اکبر عبدی هنوز در خاطرمان مانده است. مجموعه‌ای که از شبکه یک سیما پخش می‌شد و در آن سال‌ها همچون یک قاب ماندگار در ذهن‌مان ثبت شد.

تکیه کلام‌ها در دهه 70: خانواده‌های دوست‌داشتنی و انقلاب مدیری!

دهه هفتاد در دو نیمه متفاوت متاثر از تکیه کلام‌هایی بود که در جامعه رواج پیدا کرد. نیمه اول این دهه که با سریال‌های خانوادگی و پُر مخاطبی چون «همسران» و «پدر سالار» همراه بود و دهه دوم که متاثر از انقلاب مهران مدیری با «جنگ 77» مسیر تکیه کلام‌ها را به سمت طنز برد.

تکیه کلام ها در دهه 70

تکیه کلام ها در دهه 70

شاید بتوان گفت بی‌تردید نیمه دوم دهه 70 سرآغازی بود بر تکیه کلام‌سازی شخصیت‌های تلویزیونی در ژانر طنز.

تکیه کلام‌ها در دهه 80: همه طناز می‌شویــم!

تحول مهران مدیری در عرصه ساخت آثار طنز در تلویزیون در دهه 80 با حضور مجموعه‌سازان دیگری چون مهران غفوریان، سعید آقاخانی، مهدی مظلومی، جواد رضویان و... سبب شد تا مسیرش را جدی‌تر در پیش گیرد. ساخت سریال‌های طنز در این دهه شدت گرفت و طبیعتا تکیه کلام‌های زیادی از دل این آثار راهی کوچه و بازار شد.

تکیه کلام ها در دهه 80

تکیه کلام ها در دهه 80

تکیه کلام‌هایی که گاه حتی به توهین می‌مانست و صدای برخی از منتقدان را در می‌آورد. اما دست آخر به یک خاطره شیرین و فانتزی تبدیل شد.

تکیه کلام‌ها در دهه 90: وقتی همه دست به کار شدند

در دهه 90 اگر از «پایتخت» بگذریم، باید بگوییم نسل جدیدی از فرهنگ تکیه کلام‌ها در شخصیت و نقش بازیگران جدید تلویزیون هویدا شد. ستاره‌های جدید تلویزیون که باز هم در عرصه کُمِدی پُررنگ‌تر بودند اما نسلی متفاوت از بچه‌های جنگ 77 مهران مدیری بودند.

تکیه کلام ها در دهه 90

تکیه کلام ها در دهه 90

بازیگرانی چون بهنام تشکر، حسن معجونی، هومن برق‌نورد و حتی ویشکا آسایش که در نقش‌های خود خالق تکیه کلام‌های جدید بودند. البته در این بین نباید از مجموعه «کلاه قرمزی» هم بگذریم که با شخصیت های منحصر به فردش تکیه کلام‌های ماندگاری خلق کرد.

مرور تکیه کلام های به یادگار مانده از دل سریال «پایتخت»:

مجموعه پایتخت با 5 سری حضور در سیمای ملی به عنوان پرتکرارترین و البته موفق‌ترین سریال تلویزیونی شناخته می‌شود که توانست در تمام سری‌های ساخت، نظر مخاطبان را به خود جلب کند. سیروس مقدم و تیم همدل و همراهش در هر پنج فصل این سریال توانستند با داستان‌های گاه ساده و بر آمده از دل جامعه و گاه پر مخاطره و کمی غیرواقعی، رضایت مردم را به دست آورند. اگرچه منتقدان به سری پنجم این سریال ایرادات جدی وارد کردند اما بر کسی پوشیده نیست که این سریال با همه کمی و کاستی‌هایش در نوروز 97 پُرمخاطب‌ترین سریال سیمای ملی بود. شاید از آن دست سریال‌ها که شب‌ها مخاطبان را از کوچه و خیابان به خانه می‌کشاند تا پای «پایتخت 5» بنشینند و روزهای پُرمخاطره خانواده نقی معمولی و همراهانشان را در ترکیه و سوریه دنبال کنند. پایتخت در چهار فصل قبل هم تکیه کلام‌های ماندگاری را از خود به جای گذاشت و در این سری هم با «اَی خِدااااااا» بهتاش توانست باز هم بر سر زبان‌ها بیفتد. مروری بر تکیه کلام‌های این مجموعه در پنج سری ساختش خالی از لطف نیست.

پایتخت یک: این شمالی‌های عزیز

سری اول سریال پایتخت با لهجه‌های شیرین خانواده شمالی داستان، به خودی خود ظرفیت بالایی برای تکیه کلام‌سازی از خود بروز داد. البته خلاقیتی که در نوع کار «محسن تنابنده» وجود داشت کمک می‌‌کرد تا خیلی زود علی‌آبادی‌های داستان با تکیه کلام‌هایشان در دل مردم بنشینند. «نقی... ناهار نخوردمنه»، «حساس نشو حساس نشو»، و «دست بندازم دهنتو جر بدم» بیشترین فراگیری را در میان مکالمه‌های روزانه مردم کوچه و خیابان داشتند. 

پایتخت 2: بابا پنجعلی و دیگر هیچ

پایتخت 2 تا حد زیادی مرهون جا افتادن شخصیت بابا پنجعلی (علیرضا خمسه) بود. شخصیتی که هر از گاهی جمله‌ای را وسط می‌انداخت و مخاطب را بدجور متوجه خود می‌کرد. تا جایی که همه عبارات «بابا پنجعلی» را یاد می‌گرفتند.

علیرضا خمسه در سریال پایتخت

علیرضا خمسه در سریال پایتخت

«زنته» و «الکی میگه»، مهم‌ترین عبارات و تکیه کلام‌هایی بودند که در این سری از مجموعه پایتخت به عنوان تکیه کلام در جامعه فراگیر شدند.

پایتخت 3: پسر خاله‌های خروس جنگی

جنگ و نزاع همیشگی نقی و ارسطو، دو پسرخاله خانواده معمولی در پایتخت 3 به دیالوگ‌گویی‌های جذاب بدل شد. نزاع‌هایی که به وقتش و در موقع سختی به دوستی‌های عمیق بدل می‌شد. در این میان برخی تکیه کلام‌های نوشته شده برای این دو شخصیت در فصل سوم مورد توجه قرار گرفت.

احمد مهرانفر و محسن تنابنده در پایتخت 3

احمد مهرانفر و محسن تنابنده در پایتخت 3

ارسطو (احمد مهران‌فر) در این مجموعه از عبارت «وات تو دو، وات نات تو دو» به شهرت رسید و نقی (محسن تنابنده) هم با عبارت «فدایی داری» توانست سر زبان‌ها بیفتد.

پایتخت 4: محبوبیت تکیه ‌کلام های قدیمی

در پایتخت 4 شخصیت‌های جا افتاده این سریال دیگر تکیه کلام جدید خلق نکردند، اما تکرار همان تکیه کلام‌های قبلی آن‌ها را پایدارتر کرد.

محسن تنابنده در سریال پایتخت

محسن تنابنده در سریال پایتخت

«هد فامیل»، «دادااااش»، «هما بابا» و... تکیه کلام‌هایی بودند که اگرچه در سری‌های قبلی هم مطرح می‌شدند اما در پایتخت 4 بیشتر مورد توجه قرار گرفتند.

پایتخت 5: تیر چراغ برق و «اَی خِدااااااا»

پایتخت 5 بی‌تردید متاثر از شخصیت جدید این مجموعه بود؛ «بهتاش». بازیگر جوان و دو متری که توانست به خوبی با لهجه شمالی خود به تیپ اول این سری از مجموعه بدل شود.

بهرام افشاری در سریال پایتخت

بهرام افشاری در سریال پایتخت

عبارت «اَی خِداااااا» بهتاش خیلی زود در کنار عبارات «تیر چراغ برق»، «غول چراغ جادو» و... که از زبان نقی و اطرافیان او بیرون می‌آمد، به تکیه کلام جوان‌های کوچه و خیابان بدل شد.


گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
seemorgh.com/culture
منبع: khorasannews.com


 


loading...
loading...


نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

تازه ترین اخبار فرهنگ و هنر
پژمان بازغی و کودکان قجری در جشنواره جهانی فیلم فجر 97 + تصویر
هنرمندان در جشنواره جهانی فیلم فجر 97 در پردیس چارسو حضور یافتند.

پربیننده ترین اخبار فرهنگ و هنر
loading...

 

X