حمید فرخ نژاد بازیگر سال‌های دور و نزدیک سینمای ایران است که مجموعه‌یی از متفاوت‌ترین کارها را در کارنامه خود دارد؛ از بازی در نقش مرد خشن عشیره‌یی «عروس آتش»

راه پرپیچ و خم از عروس آتش تا بیداری رویاها

رونمایی از چهره ممنوعه

حمید فرخ نژاد بازیگر سال‌های دور و نزدیک سینمای ایران است که مجموعه‌یی از متفاوت‌ترین کارها را در کارنامه خود دارد؛ از بازی در نقش مرد خشن عشیره‌یی «عروس آتش» تا مردی که باید مردانگی‌اش را از دست بدهد در «آتشکار». می‌گویند هفت فیلم از او متقاضی حضور در جشنواره امسال بوده است. اما این فیلم‌ها در فاصله زمانی شش سال پیش تا حالا ساخته شده است، اکران نشده مانده تا امروز. تا امروز که می‌گویند فضا آن گونه شفاف شده است که فیلم «به رنگ ارغوان» مجوز نمایش گرفته و بی سانسور قرار است اکران شود. فیلم دارای پروانه نمایش «آتشکار» نیز احتمالاً پس از دریافت 20 جایزه جهانی برای مردم کشورش به نمایش درخواهد آمد. فیلم‌های او هر کدام داستانی جداگانه دارند. هر کدام می‌توانند و می‌خواهند روایتی از زندگی باشند. فرخ نژاد در طول این 11 فیلمی ‌که بازی کرده با برخی کارگردان‌ها چندین فیلم بازی کرده است. این استمرار در کار نشان دهنده حرفه‌یی بودن اوست. یک نکته او می‌توانست به خوبی نقش بدمن بیشتر فیلم‌های تجاری را بازی کند؛ همان کاری که هنوز انجام نداده است و به احتمال زیاد هیچ گاه هم انجام نمی‌دهد.

 

بیشتر بدانید : حمید فرخ نژاد با گریم و لباس بلوچی + تصویر

توفیق و توقیف
10 سال پیش بود که جشنواره فیلم فجر شاهد اولین حضور فرخ نژاد به عنوان یک بازیگر حرفه‌یی شد؛ بازیگری که با ایفای نقش فرحان در فیلم «عروس آتش» خسرو سینایی خیلی‌ها را غافلگیر کرد. فرحان آینه تمام نمای مردی عشیره‌یی بود؛ مردی که در گیر و دار سنت‌های قبیله‌یی گرفتار مانده است اما خودش در این چارچوب‌ها نمی‌گنجد. حضور او و بازی اش مثل بمبی در سینمای ایران ترکید؛ بازیگری که صرفاً به خاطر بازی منحصر به فردش نگاه‌ها را به خود جلب کرده بود و در حد و اندازه‌های یک ستاره خودش را مطرح می‌کرد بی آنکه خصوصیات یک ستاره را با خود داشته باشد. سیمرغ بهترین بازیگر مرد جشنواره هجدهم و بهترین فیلمنامه در کنار خسرو سینایی، ارمغانی بود که فرحان برای فرخ نژاد آورد. البته سابقه سینمایی فرخ نژاد به پیش از «عروس آتش» می‌رسید. او دستیار کارگردان بود و در فیلم «در کوچه‌های عشق» سینایی هم بازی کرده بود.
شاید همین تجربه دستیاری کارگردانی بود که باعث شد فرخ نژاد به فکر کارگردانی بیفتد؛ فیلمی ‌که بازیگر اولش کسی نبود جز برزو ارجمند و هیچ وقت به نمایش درنیامد. ارجمند همیشه در گفت وگوهای خود به نمایش درنیامدن این فیلم را بزرگ‌ترین ناکامی‌حرفه‌یی اش می‌داند؛ فیلمی‌ که اگر اکران می‌شد به گفته این بازیگر تلویزیونی سرنوشت دیگری را برای او در سینمای ایران رقم می‌زد. اما این اتفاق نیفتاد و «سفر سرخ» با توقیفش ناتمام ماند. جالب اینجا بود که فیلم را تولید کننده آن یعنی شبکه اول سیما توقیف کرد چراکه آنها انتظار داشتند فرخ نژاد فیلمی ‌در ستایش جنگ بسازد اما او با نگاهی تازه و متفاوت به مقوله جنگ نتوانست انتظارات مسوولان شبکه را برآورده کند. آدم‌های زیادی «سفر سرخ» را ندیده اند اما آنها که دیده اند، می‌گویند یکی از متفاوت ترین آثار با موضوع دفاع مقدس است؛ فیلمی ‌که می‌توانست موقعیت فرخ نژاد را به عنوان یک کارگردان نیز در سینمای ایران تثبیت کند. حالا پس از 10 سال، فیلم روی پرده را خواهد دید.
 
فرخ نژاد این فیلم را در سال 1379 ساخت. حبیب دهقان نسب، غزل صارمی، صادق صفایی، برزو ارجمند و احمد کاوری بازیگران این فیلم هستند. داستان «سفر سرخ» در روز سقوط خرمشهر می‌گذرد. تعدادی از نیروهای مردمی ‌به همراه دو مجروح و دو پرستار و گروهی از مردم به قصد خروج از شهر به پلی می‌رسند که به دست نیروهای ارتش عراق افتاده است. گروه تصمیم می‌گیرد برای نجات غیرنظامیان، جدا از آنها طی مسیر کند و در گذر از مسیرهای مختلف با ماجراهایی از جنگ درگیر می‌شوند. حالا قرار است این فیلم در برنامه اکران سینماها قرار گیرد. اما دغدغه جنگ و دفاع مقدس انگار با فرخ نژاد ماند؛ دغدغه‌یی که بعدها با بازی در فیلم‌هایی چون طبل بزرگ زیر پای چپ، دموکراسی در روز روشن، روز واقعه و... پی گرفته شد.

عروس آتش در جشنواره هجدهم سیمرغ بهترین بازیگر نقش دوم را به ارمغان آورده بود؛ نکته‌یی که در ذهن خیلی‌ها این پرسش را به وجود آورده بود که پس بازیگر نقش اول عروس آتش کیست؟ اما همزمان در جشنواره معتبر کارلو وی واری جایزه بهترین بازیگر نقش اول را نصیب فرخ نژاد کرد. این بازیگر با رای کم سابقه منتقدان مجله فیلم بهترین بازیگر نقش اول و دوم فیلم شناخته شد تا شاید او ناکامی‌ سفر سرخ را با این موفقیت‌ها کمی ‌از یاد ببرد. بعد از آن «ارتفاع پست» ابراهیم حاتمی‌کیا بود که بار دیگر قدرت بازیگری فرخ نژاد را به رخ کشید. او با ارتفاع پست نشان داد اتفاقی به عنوان یک بازیگر حرفه‌یی شناخته نشده است. در ارتفاع پست او مرد خانواده‌یی بود که برای داشتن حداقل‌های بیشتر در زندگی بار سفر می‌بست؛ سفری که البته با سفرهای معمولی تفاوت‌های بسیاری داشت. بازی حمید فرخ نژاد در فضای بسته هواپیما و قدرت ایفای نقشش در کنار بازیگرانی چون لیلا حاتمی ‌و گوهر خیراندیش، یکی از بازی‌های ماندگار سال‌های اخیر شد؛ بازی که بار دیگر او را نامزد دریافت جایزه بهترین بازیگر جشنواره فیلم کرد ولی از بین تمام مولفه‌هایی که این فیلم حاتمی‌کیا را منحصر به فرد می‌کرد، ظاهراً هیچ کدام به چشم داوران نیامد تا در نهایت یک دیپلم افتخار نصیب فیلم شود. اتفاقی که در جشنواره هجدهم به نوعی برای فرخ نژاد افتاده بود، باز هم تکرار شد؛ دور تسلسلی که این بازیگر جنوبی انگار در آن گرفتار آمد. اما در دوره بعد وضع از این هم بدتر شد. «طبل بزرگ زیر پای چپ» دیگر فیلم او به کلی واجد صلاحیت حضور در بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر شناخته نشد تا فرخ نژاد غایب بزرگ جشنواره باشد اما به جای آن جشنواره مسکو یکی از پنج جایزه اصلی خود را به این فیلم داد و فرخ نژاد دوباره بهترین بازیگر مرد این جشنواره شد؛ بازیگری که کارگردانان بزرگ سینمای روسیه، کسانی چون نیکیتا میخالکوف و والنتین چرنیخ را مسحور خود کرده بود.

به شمار فیلم‌های توقیفی فرخ نژاد باید «به رنگ ارغوان» حاتمی‌کیا را هم اضافه کرد؛ فیلمی ‌که شش سال است ساخته شده و همه منتظرند به نمایش دربیاید تا ببینند آن بازی افسانه‌یی که همه از آن حرف می‌زنند، چه کیفیتی دارد. اتفاقی که شاید فرخ نژاد هم به عنوان نقش اول آن بی‌صبرانه انتظار آن را بکشد. بعد از سینایی و حاتمی‌کیا، این اصغر فرهادی بود که ذکاوت انتخاب فرخ نژاد را برای فیلم خوبی چون «چهارشنبه سوری» به خرج داد؛ بازیگری که شاید به خاطر همه این جفاها و به خاطر سلیقه خاص اش در انتخاب نقش، به بازیگری کم کار و گزیده کار تبدیل شده بود. «چهارشنبه سوری» هم برای فرخ نژاد دوباره همان دور تسلسل را به ارمغان آورد؛ ناکامی ‌در جشنواره فجر، انتخاب توسط ماهنامه فیلم و...
 

 

بیشتر بدانید : آنچه در دل حمید فرخ نژاد در روز تولدش می گذرد + کادوی پسرش

توقیف و مرگ
«آتشکار»، «حقیقت گمشده» و «پوست موز» سه فیلمی ‌بود که دو سال قبل فرخ نژاد بازی کرد. چرایی این طیف گسترده حضور در فیلم‌ها موضوعی است که نباید زیاد سراغش رفت. او در فیلم آتشکار مردی است در کارخانه و به شغل آتشکاری مشغول است. چهارمین فرزندش که به دنیا می‌آید، همسرش از او خواسته‌یی دارد. فرخ نژاد گفته است به خاطر تغییر ذهن منتقدان و مخاطبان و زدودن خاطره «مرد عصبی جنوبی» آن را بازی کرد؛ یک نقش جدی در بستری کمدی. جهنم و بهشت در آن وجود دارد. انیمیشن به کمک سازنده آمده است. فیلم را که ببینید نکته‌های مختلفی درباره بازی او می‌توانید به خاطر بسپارید. فضای فانتزی اما بازی رئال. خندیدن با این فیلم کار سختی نیست. همان طور که فکر کردن به موضوع آن. امیر یوسفی در دومین فیلم خود نیز نشان داد کارگردانی توانا است. از ماجرایی به ظاهر مستند می‌تواند اتفاقی تماشایی بیافریند.
پوست موز این روزها در شبکه نمایش خانگی وجود دارد؛ توصیف خود فرخ نژاد از این نقش «یک نقش رئال شیرین» است. فرخ نژاد مردی است که تصادف می‌کند و به برزخ می‌رود. عاشق می‌شود. وقتی به دنیا برمی‌گردد می‌خواهد خودکشی کند. خب این فیلم نیز به نمایش درنیامد اما انتخاب ویژه‌یی هم نبود. هر چند فیلم دیگر او «حقیقت گمشده» نیز درباره مرگ است؛ مردی که خانواده اش را در تصادف از دست داده است. حالا او به دنبال مردن و رفتن پیش خانواد ه اش است.
 

دموکراسی در جشنواره
دموکراسی تو روز روشن دیگر فیلمی ‌است که امسال با بازی فرخ نژاد در جشنواره حضور دارد؛ فیلمی‌طنز اما با درونمایه‌یی جدی که می‌تواند توجه خیلی‌ها را به خود جلب کند. این فیلم جدا از حضور فرخ نژاد، حاشیه‌های دیگری هم داشت. مثلاً اینکه بالاخره گلزار با پادرمیانی شمقدری توانست در این فیلم نقش عزرائیل را بازی کند. «دموکراسی تو روز روشن» روایتگر سرگذشت زندگی یک سردار دفاع مقدس است که در زندگی اشتباهاتی مرتکب شده است و در عالم برزخ سعی می‌کند خطاهایش را جبران کند. این اتفاقات در قالب طنز موقعیت رخ می‌دهد.
 

بازی بدون همبازی
همبازی یکی از فیلم‌هایی است که از خیلی لحاظ در کارنامه فرخ نژاد خاص به نظر می‌رسد. اول اینکه فیلم، یک فیلم کودکانه است و فرخ نژاد در آن نقش پدر خانواده را بازی می‌کند. دوم اینکه این اولین باری است که فرخ نژاد با نیکی کریمی ‌همبازی می‌شود. داستان این فیلم درباره کودکی است که برای داشتن همبازی از پدر و مادرش می‌خواهد با آوردن نوزادی به جمع خانواده او را از تنهایی بیرون آورند اما پدر و مادر با ترفندهای مختلف سعی دارند او را منصرف کنند. این فیلم را غلامرضا رمضانی کارگردانی کرده است.
 

خواب در بیداری
بیداری رویاها به کارگردانی محمدعلی باشه آهنگر هم امسال با حضور فرخ نژاد در جشنواره حضور داشت؛ فیلمی‌که در امین آباد کلید خورد و فیلمبرداری شد. این فیلم هم مثل فیلم قبلی باشه آهنگر، فرزند خاک، نگاهی متفاوت به جنگ دارد و به شمار فیلم‌های جنگی فرخ نژاد می‌افزاید.
 

هات چاکلت
شکلات داغ هم یکی دیگر از فیلم‌هایی است که فرخ نژاد در آن حضوری افتخاری دارد و نقش صاحب یک کافه را بازی می‌کند. این، اولین فیلم حامد کلاهداری است و در آن نیکی کریمی ‌و داریوش ارجمند بازی می‌کنند.
 

شاید وقتی دیگر
قرار بود رسول صدرعاملی هم به لیست کارگردانانی که با حمید فرخ نژاد کار کرده اند، اضافه شود اما این، اتفاقی بود که رخ نداد. صدرعاملی علت این ماجرا را مشغله زیاد فرخ نژاد عنوان کرده است. دلیلی که رنگی از واقعیت را با خود دارد چرا که طی سال گذشته سر آقای بازیگر واقعاً شلوغ بوده است. او قرار بود در بخش آخر تریلوژی صدرعاملی که درباره زائران مشهد ساخته می‌شد یعنی «در انتظار معجزه» بازی کند اما حالا فرهاد قائمیان جایگزین او شده است. صدرعاملی بعد از «شب» و «هر شب تنهایی» که این آخری در حال حاضر روی پرده سینما‌ها است، سه گانه دینی خود را شکل داده است.
 

از روز به شب
«شب واقعه» یکی از فیلم‌هایی است که فرخ نژاد با آن در جشنواره امسال حضور داشت. شهرام اسدی کارگردان این فیلم قبلاً «روز واقعه» را بر اساس فیلمنامه‌یی از بهرام بیضایی ساخته بود و ظاهراً شب واقعه هم شباهت‌هایی به روزش دارد. داستان این فیلم داستان حوادثی است که طی 48 ساعت بر یک آدم می‌گذرد؛ حوادثی که از او کاملاً یک آدم دیگر می‌سازد و او را به شدت تغییر می‌دهد. این فیلم درباره شخصیت شهید دریاقلی است و فرخ نژاد نقش اول آن را بازی می‌کند. باز هم فیلمی ‌با درونمایه جنگ و دفاع مقدس که در زادگاه فرخ نژاد یعنی جنوب - آبادان - ساخته شده است. او بار اصلی بازی در این فیلم را به دوش می‌کشد و این جور که شهرام اسدی می‌گوید به خوبی توانسته است از پس نقش بربیاید. اسدی در این فیلم روایتی آزاد از شخصیت و زندگی شهید دریاقلی دارد؛ فیلمی‌ که همایون شهنواز آن را نوشته و سید احمد میرعلایی آن را تهیه کرده است. شهنواز به گفته خودش داستانی واقعی را در دوران جنگ نوشته است. داستان مردی است که 40 روز بعد از آغاز جنگ تحمیلی، پس از آنکه خانواده اش را از شهر آبادان راهی می‌کند، به اوراق فروشی خود در حاشیه بهمنشیر برمی‌گردد و با ماجراهایی روبه رو می‌شود... در این فیلم لادن مستوفی، باران کوثری، حبیب دهقان نسب، آتش تقی پور و... در کنار فرخ نژاد بازی می‌کنند. بعد از عروس آتش، طبل بزرگ زیر پای چپ و ارتفاع پست، این سومین نقش جنوبی فرخ نژاد است؛ چیزی که خود فرخ نژاد به عنوان یک انگیزه مضاعف از آن یاد می‌کند؛ ادای دینی به قهرمان جنوبی که آبادان را از خطر محاصره شدن نجات داد.
خاطرات تلخ فرخ نژاد از جشنواره فجر و اکران نشدن بسیاری از فیلم‌هایش باعث شده او دیگر قید افتخارات جشنواره‌یی را بزند؛ «من اعتقاد به اینکه حق کسی خورده می‌شود ندارم و اگر زمانی این حس در جشنواره‌یی پیش آید از ارزش آن جشنواره کم می‌شود نه از ارزش آدم‌هایی که کار ارائه دادند. من هم مدت‌هاست روی این چیزها انرژی نمی‌گذارم و مبنا برایم یک کار خوب است تا از داشتنش در پرونده ام افتخار کنم.»

 

بیشتر بدانید : حرفهای جنجالی فرخ نژاد در مورد دستمزدش، قالیباف و.....

بیشتر بدانید : حمید فرخ نژاد با گریم سامورایی + عکس

بیشتر بدانید : واکنش جالب حمید فرخ نژاد به دیدار تاریخی اون و ترامپ + عکس

بیشتر بدانید : کنایه های تند و معنی دار حمید فرخ نژاد به دولت روحانی!


گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
seemorgh.com/culture
منبع: etemaad.ir

 
 

پربیننده های این بخش

 
X