سه گروه از افراد بیش از دیگران مستعد ابتلا به مورمور قلبی هستند.
تمام بدن‌تان درد می‌كند، سرفه و عطسه امان‌تان را بریده و هرچند دقیقه یك‌بار سرتان از شدت درد به حالت انفجار درمی‌آید. وقتی دارید این علائم را برای پزشك‌تان می‌گویید، ناگهان او بلند می‌شود و سراغ یار همیشگی خود می‌رود؛ گوشی پزشكی!

آیا تا به حال فكر كرده‌اید، شنیدن صدای قلب چگونه به پزشكان در تشخیص بیماری كمك می‌كند؟ شاید شما هم بتوانید با گوش دادن به صدای قلب خود، به این بیماری‌ها پی‌ببرید. برای این كار كافی است صدای قلب سالم را بشناسید و آن را با انواع قلب‌های بیمار مقایسه كنید. برای این‌کار تنها به یک گوشی پزشکی احتیاج دارید، پس دست‌به‌کار شوید و همراه با ما صدای قلب‌تان را آنالیز کنید.

صدای قلب سالم
حتما همه شما حداقل یك‌بار صدای قلب خود یا دیگران را شنیده‌اید. صدای طبیعی تپیدن قلب شامل یك صدای اول به شكل «لوب» و یك صدای دوم مشابه «دوب» است كه در بین آن سكوت كامل برقرار می‌شود. این صداها بر اثر باز و بسته شدن دریچه‌های قلب به‌وجود می‌آیند و وقتی در كنار هم قرار بگیرند همان صدای معروف «لوب دوب» ضربان قلب شنیده می‌شود.
صدای اول مربوط به بسته شدن دریچه میترال و تریكوسپید است و صدای دوم هنگام بسته شدن دریچه‌های ریوی و آئورت ایجاد می‌شود. در فاصله بین صدای اول و دوم عضلات قلب منقبض شده و خون را به رگ‌ها می‌فرستند و در زمان بین صدای دوم تا صدای تپش بعدی، عضلات این عضو منبسط شده و خون را در خود جمع می‌كنند. در حالت طبیعی باید بین این دو صدای اصلی سكوت كامل باشد، اما گاهی به‌دلیل وجود بعضی بیماری‌ها این اتفاق نمی‌افتد. در برخی افراد دیگر ممكن است صدای سوم و چهارمی هم شنیده شود كه در بسیاری از موارد طبیعی و در موارد خاصی غیرطبیعی بوده و علائم یك بیماری قلبی هستند.

صداهای غیرطبیعی وارد می‌شوند!
مورمور قلبی به صداهای غیرطبیعی گفته می‌شود كه در یك چرخه ضربان قلب شنیده می‌شود و اغلب به‌دلیل جریان خون نامنظم در اطراف قلب به‌وجود می‌آید. ممكن است شما بتوانید این صداها را با استفاده از گوشی‌های مخصوص پزشكی بشنوید. همان‌طور كه گفتیم ضربان قلب طبیعی دو صدا دارد، اما اگر بین یا بعد از این دو مرحله، صداهای اضافی شنیدید، می‌تواند نشان‌دهنده مشكل در قلب باشد. اكثر مورمورهای قلبی بی‌خطر هستند و نیاز به درمان ندارند اما بعضی دیگر حتما باید توسط پزشك معاینه شوند و ممكن است نشان‌دهنده یك بیماری بسیار جدی و خطرناك باشند.

علائم مورمور چیست؟
برای آنكه متوجه شویم مورمورهای قلبی بی‌خطر هستند یا خیر، باید به‌دنبال علائم خاصی در بدن خود بگردیم؛ علائمی مانند آبی شدن رنگ پوست، نوك انگشتان یا لب‌ها یا اضافه‌وزن ناگهانی می‌توانند اولین نشانه‌های بروز مشكل در قلب باشند. تنگی نفس، سرفه‌های مزمن، بزرگ شدن رگ‌های گردن، كمبود اشتها و تعریق شدید بعد از تحرك بدنی هم از دیگر نشانه‌هایی هستند كه توجه به آنها ممكن است باعث نجات شما از مرگ حتمی شود. در بسیاری از موارد هم بیماران مبتلا به مورمور قلبی خطرناك در ناحیه قفسه سینه احساس درد می‌كنند، اغلب رنگ پریده هستند و گاهی اوقات از سرگیجه شكایت می‌كنند.

علت مورمور قلبی چیست؟
در كودكان مورمورهای غیرعادی معمولا به‌دلیل نقص‌های مادرزادی در قلب به‌وجود می‌آید، اما در بزرگسالان صداهای غیرطبیعی به‌علت مشكل در دریچه قلبی ظاهر می‌شوند. در بعضی كودكان هنگام رشد در بدن مادر، حفره‌ای در دیوارهای متصل‌كننده دو بخش مجزای قلب ایجاد می‌شود. اگر اندازه این حفره كوچك باشد، شاید مشكل زیادی ایجاد نكند، اما در صورت بزرگ بودن اندازه آن یا قرار گرفتن آن در یك محل حساس، جان بیمار در معرض خطر قرار می‌گیرد.
در بزرگسالان هم وجود بعضی مشكلات در دریچه‌های قلبی باعث می‌شود آنها اجازه خروج خون كافی از خود را ندهند یا به درستی بسته نشوند كه در هر دو حالت صداهای غیرعادی از قبل به گوش می‌رسد. البته عوامل دیگری مانند عفونت یا آسیب به ساختار قلب یا ابتلا به بیماری‌هایی مانند تب روماتیسمی هم می‌توانند در ابتلا به مورمور قلبی دخیل باشند.

چه افرادی در معرض خطرند؟
سه گروه از افراد بیش از دیگران مستعد ابتلا به مورمور قلبی هستند. اگر در خانواده یا نزدیكان‌تان افرادی هستند كه بیماری‌های قلبی را تجربه كرده‌اند، شما می‌توانید جزو اولین گروه در معرض خطر باشید. گروه دوم زنانی هستند كه حین بارداری بیماری‌هایی مانند دیابت یا عفونت را تجربه كرده‌اند. این خانم‌ها حتما باید برای اطمینان از سلامت قلب خود به پزشك مراجعه كنند. گروه سوم هم اشخاصی هستند كه بعضی داروهای خاص را مصرف می‌كنند یا سابقه اعتیاد به مواد مخدر یا الكل را دارند.
علاوه بر سه گروه ذكر شده، مبتلایان به فشار خون بالا و افرادی كه قبلا سابقه حمله قلبی داشته‌اند هم می‌توانند در معرض تهدید باشند. برای آنكه بهتر متوجه موضوع شوید در ادامه شایع‌ترین مورمورهای قلبی را با شكل مقایسه می‌كنیم.

تنگی دریچه آئورت
آئورت بزرگ‌ترین سرخرگ بدن است كه خون را از بطن چپ دریافت كرده و در بدن پخش می‌كند. در ابتدای محل خروج آئورت از قلب، دریچه‌ای با همین نام قرار گرفته است، اگر این دریچه به‌خوبی باز نشود، جریان خون خروجی از قلب محدود شده و قلب باید فشار بیشتری را تحمل كند تا این كمبود خون جبران شود، به همین دلیل احساس درد در قفسه سینه از علائم آشنای تنگی دریچه آئورت است. این بیماری ممكن است از هنگام تولد همراه بیمار باشد، اما در بسیاری از موارد با بالا رفتن سن در انسان ظاهر می‌شود. مهم‌ترین عامل تنگی دریچه آئورت رسوب كلسیم در دهانه این قسمت از قلب است. همان‌طور كه در شكل مشخص است، هنگام شنیدن صدای قلب مبتلایان به این بیماری بین صدای اول و دوم قلب، صداهای اضافی شنیده می‌شود. تقریبا دو درصد از افراد بالای 65 سال به این بیماری دچار می‌شوند كه شیوع آن در مردان بیشتر از زنان است.

نارسایی دریچه میترال
نارسایی دریچه میترال زمانی اتفاق می‌افتد كه این دریچه به‌طور كامل بسته نمی‌شود و خون را به درون قلب برمی‌گرداند. به این ترتیب خون به‌درستی از قلب به دیگر قسمت‌های بدن پمپاژ نمی‌شود و بر اثر آن شما احساس خستگی و تنگی نفس می‌كنید. در موارد شدید تنها راه درمان انجام عمل جراحی برای تعویض دریچه معیوب است. در صورت درمان نشدن ممكن است فرد دچار نارسایی قلبی یا ضربان قلب نامنظم شود علائم دیگر این بیماری سرفه هنگام شب یا در حالت درازكش و ضربان قلب ریز و سریع است. در بعضی افراد هم ممكن است پاها یا قوزك پاها دچار تورم شود.

نارسایی دریچه آئورت
این بیماری هم مشابه با نارسایی دریچه میترال است. در این حالت هم دریچه آئورت به خوبی بسته نمی‌شود و اجازه می‌دهد خون خارج شده از حفره سمت چپ قلب دوباره به درون آن بازگردد.
این بیماری ممكن است به‌صورت ناگهانی یا در طول ده‌ها سال رخ بدهد. اگر شدت مشكلات دریچه آئورت افزایش پیدا كند، معمولا جراحی تنها راه درمان است. علاوه بر خستگی و تورم در پاها، فرد بیمار ممكن است هنگام تنفس عادی احساس مشكل كند. این عامل هنگام فعالیت بدنی و دویدن بهتر خود را نشان می‌دهد. احساس سرگیجه و رنگ پریدگی هم در بعضی بیماران مشاهده شده است.

تنگی دریچه میترال
همان‌طور كه از نامش پیداست، این بیماری با تنگ شدن خروجی دریچه میترال به‌وجود می‌آید. در این حالت خون نمی‌تواند به‌خوبی از بدن به داخل قلب وارد شود. اصلی‌ترین دلیل ابتلا به این بیماری تب روماتیسمی و عفونت است. اگر تنگی دریچه میترال به‌موقع درمان نشود، ممكن است عواقب جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. مبتلایان به این بیماری علاوه بر تنگی نفس ممكن است احساس سرگیجه و رنگ‌پریدگی را هم تجربه كنند. در بعضی آنها سرفه‌های شدید مشاهده می‌شود كه در مواردی آغشته به خون است. سردرد شدید، مشكل هنگام تكلم و احساس درد در قفسه سینه هم می‌تواند بیمار را از وجود این مشكل آگاه كند.

گوشی پزشكی
اولین گوشی پزشكی یا «استتوسكوپ» 186 سال پیش ساخته و وارد دنیای طبابت شد. در آن زمان یك پزشك فرانسوی به‌نام «رنه لینك» یك بیمار چاق را معاینه می‌كرد كه به فكر ساخت این وسیله افتاد. گوشی ساخته شده از جنس چوب بود و فقط دهانه داشت كه روی گوش قرار می‌گرفت و قسمت دیگر روی سینه بیمار قرار داده می‌شد. رنه متوجه شد با این وسیله صدا بسیار واضح‌تر از زمانی شنیده می‌شد كه پزشكان گوش خود را مستقیما روی قفسه سینه بیمار می‌گذاشتند.

حدود 30 سال بعد یك پزشك اهل ایالات‌متحده تغییراتی در گوشی به‌وجود آورد به‌طوری كه لوله آن را قابل انعطاف كرد و دو مجرا برای قرار گرفتن روی گوش ساخت. در سال 1960 دكتر «لیتمن» كه استاد دانشگاه هاروارد بود، گوشی پزشكی جدیدی ساخت كه شباهت بسیاری به گوشی‌های امروزی داشت. دكتر لیتمن معتقد بود یك گوشی ایده‌آل باید بتواند اصوات مزاحم را حذف كند، سبك و قابل انعطاف باشد و از چند قسمت مجزا تشكیل شده باشد.  به‌تدریج پیشرفت‌ها ادامه یافت و گوشی پزشكی روزبه‌روز به نمونه‌های مدرنی كه ما دیده‌ایم، نزدیك‌تر شد. در حال حاضر گوشی‌هایی ساخته می‌شوند كه می‌توانند تا 75درصد از صداهای مزاحم را حذف كنند. حتی بعضی مدل‌های پیشرفته‌تر قادر است صدای قلب بیمار را ضبط كرده و به پزشك امكان دوباره شنیدن صدای قلب را بدهد. در حال حاضر گوشی‌های مدل لیتمن مشهورترین برند هستند و پرفروش‌ترین مارك بازار به‌حساب می‌آیند. گوشی‌های پزشكی در بازار با تنوع بسیار بالایی به چشم می‌خورند و بین 20هزار تا چند صد هزار تومان قیمت دارند.

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ
www.seemorgh.com/health
منبع : مجله سیب سبز

مطالب پیشنهادی:
روشهای تشخیص بیماری قلبی(1)
روشهای تشخیص بیماری قلبی(2)
بهترین ورزش برای بیماران قلبی
ویتامین مؤثر در بیماریهای قلبی-عروقی 
نوشیدنی مفید جهت بیماران قلبی
 
 
 

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 
 
X