سیمین دانشور و جلال آل احمد
ما باید ببینیم كه آیا سیمین از ابتدا فمینیست بود یا خیر؟ آن‌چه در نظریات فمینیستی جدید مطرح است، مقاومت در برابر ایدئولوژی‌های مردسالار است و در شرایطی كه....
                                                         
یك منتقد ادبی به مقایسه‌ی «سووشون» با زندگی سیمین دانشور و جلال آل احمد پرداخت.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خراسان رضوی، جواد اسحاقیان در مراسم بزرگداشت سیمین دانشور كه عصر روز گذشته (شنبه، ششم خردادماه) در محل دانشكده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، اظهار كرد: شخصیت‌های «سووشون» معادل خود سیمین دانشور و جلال آل احمد هستند.
او با بیان این‌كه تلفظ صحیح رمان دانشور، «سَووشون» است، گفت: ما باید ببینیم كه آیا سیمین از ابتدا فمینیست بود یا خیر؟ آن‌چه در نظریات فمینیستی جدید مطرح است، مقاومت در برابر ایدئولوژی‌های مردسالار است و در شرایطی كه جلال آل احمد به ایدئولوژی مردسالار خود بسیار پایبند است، باید ببینیم كه سیمین چگونه با این مسأله برخورد می‌كند.
این پژوهشگر افزود: سیمین دانشور در ابتدا در برابر این ایدئولوژی مقاومتی نمی‌کند. او معادل زری در «سوشون» است، و وقایعی كه برای زری اتفاق می‌افتد، مثل از دست دادن اسبش سحر و گوشواره‌هایش، درست معادل اتفاقات زندگی خود سیمین است و وقتی در داستان یوسف برمی‌گردد و با فقدان اسب و گوشواره‌ها روبه‌رو می‌شود، به زری سیلی می‌زند.
اسحاقیان ادامه داد: در طرف مقابل، جلال آل احمد معادل یوسف است و دست زدن هم داشته و سیلی یوسف معادل سیلی جلال است؛ اما سیمین به این مطلب اعتراض نمی‌كند و این نشان‌دهنده آن است كه سیمین به مردسالاری تن داده است.
او همچنین اظهار كرد: هنر سیمین دانشور در زندگی با جلال آل احمد است؛ زیرا جلال غیرقابل تحمل است و كسی است كه اهمیتی به زیبایی نمی‌دهد؛ در حالی كه سیمین دكترای زیباشناسی دارد و استاد دانشگاه است.
اسحاقیان با اشاره به داستان «سووشون» گفت: زری در این داستان دائما در حال دزدانه گوش كردن است؛ زیرا شوهرش به او اجازه حضور جلسات را نمی‌دهد و این هم وجه دیگری از تن دادن به مردسالاری سیمین است.
این منتقد ادبی یادآور شد: آغاز تشكیک فمینیستی در پایان رمان شكل می‌گیرد كه زری احساس می‌كند برای یك زن در مقام او كارهای بیش‌تری هست كه می‌تواند انجام دهد، تا نذر و نیاز كردن یا در قسمتی كه از زری می‌خواهند تا فردی را از زندان آزاد كند، او فكر می‌كند و "نه" می‌گوید و این مخالفت نیز بخش دیگری از آغاز دیدگاه فمینیستی در سیمین است.
اسحاقیان تصریح كرد: زری هنگامی فمینیست می‌شود كه یوسف می‌میرد و این نشان می‌دهد كه یوسف باید بمیرد تا زری فمینیست بشود و این شاید اوج فریاد فمینیستی سیمین دانشور در داستان «سووشون» است.
در این نشست، بخش‌هایی از آثار سیمین دانشور توسط نظام‌شهیدی خوانده شد و حسین آتش‌پرور به خواندن داستانی پرداخت که آن را به دانشور تقدیم کرده است.



گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
  
منبع: isna.ir