نه فقط برای جشنواره

• سایز عروسك‌ها، دكور و كادر، با این امكانات مطابق است؛ اگر سالن بزرگ‌تری در اختیار داشتید، تغییری در اندازه عناصر می‌دادید؟
پاكدست: ایده‌آل‌ترین سایز عروسك و كار، همین اجراست، زیرا وزن و اندازه عروسك میله‌ای باید به قدری باشد كه اجراكننده بیشترین تحرك مورد نیاز را در اختیار داشته باشد.
اقبالی: ابعاد كار میله‌ای علاوه بر مطابقت با نیازهای بازی‌دهنده عروسك، نیاز به هماهنگی با بعد نگاه تماشاگر نیز دارد تا زمانی كه عروسك به عمق می‌رود، اجرای او دور و بی‌اثر نماند.

• عروسك‌های این نمایش را خودتان طراحی كرده و ساخته‌اید. این كار را بر چه مبنایی انجام دادید؟
پاكدست: سعی كردیم این عروسك‌ها با آنچه معمول عروسك‌های میله‌ای است متفاوت باشد. برای حركت سر عروسك به‌جای نخ‌های متعدد، از میله‌ و شاسی مجزا استفاده كردیم تا حركت‌های ریز سر و همین‌طور دست‌ها، زنده باشد.
اقبالی: عروسك‌هایی كه در ماهرخ خلق شد، حاصل دیده‌ها و اندوخته‌های ما از آثاری است كه در سفرهایمان دیده‌ایم. برای بازی‌ دادن این عروسك‌ها، بازی‌گردان‌ها نیز ممارست به‌خرج دادند تا با وجود سختی چنین مهارتی، رمزهای كار را كشف كنند.

• نمایش عروسكی معمولاً‌ می‌تواند با المان‌های منحصر به‌فرد خود، با بچه‌ها ارتباط برقرار كند، برای «ماهرخ» مخاطب خاصی در نظر داشتید؟
پاكدست: مخاطب این كار قطعاً بیش از 12 تا 14 سال سن دارد، زیرا مفاهیم موجود در این كار خارج از درك یك كودك است.
اقبالی: ماهرخ با شخصیتی خیالی روبه‌رو می‌شود كه همواره آرزو داشته خصوصیات و جسارت او را داشته باشد. این تصویر یك زندگی واقعی است كه از تصورات بلوغ آغاز می‌شود و برای همه آدم‌ها، بدون محدودیت نسل و دوره می‌تواند اتفاق بیفتد.

• اما ماهرخ با آدم‌های دنیای بیرون هیچ ارتباطی برقرار نمی‌كند.
اقبالی: والدین ماهرخ هرگز در قاب ظاهر نمی‌شوند و  فقط صدای آمرانه آنها به گوش دختری می‌رسد كه تنها در خیالاتش از فضای سنتی اتاق و خانواده و زندگی‌اش خارج می‌شود. می‌خواستیم دختری از 4نسل قبل‌تر را نشان دهیم كه پدر و مادرش از درونیات او خبر ندارند.
پاكدست: ماجرای ماهرخ، به عقیده من قصه تراژیكی از مواجهه با واقعیت‌هاست. ماهرخ مغلوب تخیلات و آرزوهایش در تجسم تصویر دختر خوشبختی می‌شود كه موهای طلایی و بلند و چشمان‌آبی دارد.

• برخلاف عكسی واقعی از دختری سنتی با چارقد كه در آخر كار به‌عنوان ماهرخ در شروع زندگی جدیدش به تماشاگر نشان داده می‌شود، موهای كوتاه ماهرخ با نوع زندگی و دوره‌اش جور درنمی‌آید.
پاكدست: خیالات این شخصیت، ساخته ذهنی است كه می‌خواهد خارج از قواعد معمول خانواده و دوره‌اش رفتار كند و این موهای سیاه، اما كوتاه نیز نمودی از سنت‌شكنی ماهرخ است. در عین حال او آرزو می‌كرده به دختر رؤیاهایش تبدیل شود، پس همه خصوصیات خود را با او در تضاد می‌دیده‌است.
اقبالی: زمانی كه برای عكس پایانی، جست‌وجو و به آرشیوهای مختلف مراجعه می‌كردم، تصویر زنی سنتی اما با موهای كوتاه نیز پیدا كردم. ماهرخ دختری است كه به زیبایی‌ها و دارایی‌های خودش توجهی ندارد و به تحسین دیگران اهمیتی نمی‌دهد.

• «ماهرخ» می‌توانست به جای عروسك، با 2 بازیگر هم اجرا شود. متنی كه برای اجرای عروسكی انتخاب می‌شود، به عقیده شما چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟
اقبالی: یكی از قابلیت‌های تئاتر عروسكی، پذیرش نگاه خاص كارگردان برای بسیاری از تغییراتی است كه مثلاً با برداشت اكسپرسیونیستی از متن، مورد نیاز می‌شود.
پاكدست: در تئاتر عروسكی نیز همان قواعد درام رعایت می‌شود، اما انتخاب یك متن برای اجرای عروسكی بستگی به دید كارگردان دارد و اینكه چه ضرورتی ایجاب می‌كند تا چنین روشی را به‌كار گیرد. در واقع هر نمایشنامه‌ای را می‌توان در قالب تئاتر عروسكی روی صحنه برد كه البته باید طراحی متفاوت و ظریفی برای این كار صورت پذیرد.

• اقبال تماشاگران تئاتر ما به برداشت‌های عروسكی چگونه است؟ فكر می‌كنید در آینده چه تغییری داشته‌باشد؟
پاكدست: مهم‌ترین بیماری تئاتر عروسكی در كشور ما عدم‌تولید است، از این‌رو براساس تولیدات غیرمنظم و موردی نمی‌توان از مردم توقع داشت تا مخاطب پیوسته و منتظر تئاتر عروسكی باشند. اپرای رستم و سهراب به‌قدری مخاطب‌شناسی قوی داشت كه هزاران تماشاگر را به‌خود جذب كرد، بنابراین تنها با تولید مداوم و طبق برنامه است كه می‌توانیم تجربیات افراد را افزایش دهیم، تخصص‌های مورد نیاز تئاتر عروسكی را تأمین كنیم و با مدیریت ساخت و اجرا، به نیاز مخاطبان در 3 دسته كودك، بزرگسال و كودك و بزرگسال در كنار هم، پاسخ دهیم.
اقبالی: تا همین چند سال پیش معمولاً تولیدات عروسكی تنها در جشنواره اجرا می‌شدند و بعد عروسك‌هایشان نصیب انبار‌ها می‌شد و البته تعداد آثار نیز كمتر بود. رشد تئاتر عروسكی با سالن مناسب و كارگاه لباس، دكور و عروسك مناسب محقق می‌شود

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

www.seemorgh.com/culture

منبع: hamshahrionline.ir

 

یک نمایش بر اساس روش‌های تئاتر درمانی

کدام نمایشها بهترند و کدام دیده می‌شوند؟!

" حسین قلی مردی که لب نداشت"+گزارش تصویری

بزرگترين پانتوميم جهان در پارك ملت (گزارش تصويرى)