عكس‌العمل مهم‌تر است
كار و بار ساختمان پزشكان این روزها گرفته است. حالا كمتر كسی دیگر از دیگری می‌پرسد بهنام تشكر را می‌شناسید؟ همان نیما افشار سریال ساختمان پزشكان. سریالی كه این بار متفاوت از كار قبلی كارگردانش است. سروش صحت در ساختمان پزشكان خیلی با سروش صحت چهارخونه فرق كرده است. اما ما با او فقط درباره ساختمان پزشكان حرف نزدیم. خودتان بخوانید.
از حاشیه شروع نكنیم. مهم‌ترین ویژگی ساختمان پزشكان به نظر شما چیست؟
یك تیم خیلی خوب در همه زمینه ها. تیم نویسنده های خوب با سرپرست خوب، بازیگران، تهیه كننده، كارگردان تلویزیونی و گروه تصویر.
مگر در بقیه كارها این تیم خوب نیست؟
بگذارید یك مثال بزنم. شاید راز موفقیت تیم سپاهان هم همین است . در آن تیم شاید یك بازیكن شاخص پیدا نكنید. همه شاخص هستند و به عنوان یك تیم شاخص هستند.
شما اصفهانی هستید؟
من كه اصفهانی هستم اما این مثال را به خاطر اصفهانی بودنم نزدم. به عنوان یك تیم گفتم. در سپاهان همه در خدمت هدف تیمی هستند. دفاع به هافبك‌ها كمك می‌كند. آنها به خط حمله كمك می‌كنند. خط حمله به دو برمی‌گردد و به دفاع كمك می‌كند و حالا مربی و بدنساز و...یك تیمی‌است كه درست كار می‌كند.
یعنی به نظرتان داشتن استارها مهم نیست. مثلا داشتن یك لیونل مسی؟
ببینید وقتی ما داشتیم كار می‌كردیم با وجود پیمان قاسم‌خانی خیالم از بابت متن‌ها راحت بود. درباره توانایی تیم بازیگری هم مطمئن بودم. درست است چهره نبودند اما من توانایی‌هایشان را دیده بودم. از تك تك عوامل آسوده بودم. از بابت خودم هم به این جهت كه تجربه‌ام بیشتر شده و به سلیقه‌ام نزدیك‌تر شدم هم مطمئن بودم ولی بعد از همه این اجزا اینكه این تیم با هم و كنار هم درست كار كنند، مهم بود. شما پرسیدید مهم‌ترین چیز وگرنه معتقدم برای بعضی كارها شاید استار لازم باشد.
چند وقت پیش یك مصاحبه از علیرضا خمسه می‌خواندم. به عنوان استخوان خرد كرده كمدی؛ معتقد بود ما در تصویر چیزی به اسم طنز نداریم. كمدی داریم و گونه‌های آن را. طنز مقوله ادبیاتی است. به هر حال اما این اصطلاح متداول شده. ساختمان پزشكان بیشتر طنز است یا كمدی؟
من به خدا خیلی خوب این تعریف ها را بلد نیستم و اگر آدم بتواند تمایزی برای اینها قائل شود، بین طنز و هجو و هزل و فكاهی و كمدی ، یا حتی بین طنز فاخر و غیرفاخر و انواع كمدی را خوب بشناسد خوب است. اما من خیلی به اینها تسلط ندارم. من برایم مهم است كه مخاطب كار را دوست دارد یا نه.
اما آن‌چیزی كه می‌گویید به سلیقه‌تان نزدیك شده در كار ساختمان پزشكان این است كه ما كمتر برخورد تیپ گونه ای را كه در آثار طنز می‌بینیم با آن رو‌به‌رو هستیم. حتی نقشی كه شقایق دهقان بازی می‌كند و می‌تواند تیپیكال‌ترین نقش باشد هم رگه‌هایی از اینكه فراتر از آن رفته را دارد.
بیشتر یك كاریكاتور است. خب، من این مدل شخصیت‌سازی را بیشتر دوست دارم. به‌رغم اینكه در چهارخونه آنگونه بودیم این بیشتر به سلیقه‌ام نزدیك است.
این مسئله، این سختی را به وجود می‌آورد كه موقعیت‌ها را به سمت كمدی ببرید.
بله، قصه باید بار كمیك داشته باشد و روابط فی مابین و همین طور دیالوگ ها. یعنی دیگر آدم‌ها به خاطر اینكه فی‌نفسه تیپ هستند باحال نیستند. باید در یك داستان و شرایطی قرار بگیرند و حرف هایی بزنند كه بار كمیك داشته باشد و این خیلی لذت بخش تر است.
یا ماندگار تر. نیما افشار ماندگاری بیشتری در ذهنمان دارد و نقطه قوت دیگر این مجموعه دیالوگ‌هاست كه حساب شده و طراحی شده است و خب مجموعه شخصیت ها و موقعیت و قصه و دیالوگ از مخاطب خنده می‌گیرد، نه هر كدام به تنهایی. چقدر شما و پیمان قاسم‌خانی نقش داشتید در این روند؟
خیلی خوشحالم. اگر در لحظاتی این اتفاق افتاده خیلی خوبه.طرح اولیه متعلق به پیمان و محراب قاسم‌خانی بود. زمانی كه من دعوت به كار شدم سه قسمت نوشته شده بود. بازیگرها انتخاب نشده بودند. من با پیمان و محراب سالهاست دوستی داریم و كار كرده‌ایم و خیلی مواقع در یك تیم نویسندگی بودیم. سلیقه همدیگر را می‌شناسیم. خیلی با سلیقه من آن شكل اولیه منطبق نبود، دور هم نبود. اما گروه چهار نفره من و پیمان و محراب و آقای چگینی زود به نتیجه رسیدیم و انتخاب بازیگر را شروع كردیم. تقریبا طولانی ترین مرحله كار ما هم همین بود و یك ماه طول كشید و چهار نفر هم درباره هر كدام از شخصیت ها صحبت می‌كردیم.
اما اینكه سراغ بازیگران تئاتری بروید ایده چه كسی بود؟
ما می‌خواستیم از بازیگران توانایی استفاده كنیم كه خیلی هم كلیشه نقش‌ها نشده باشند و هوای تازه ای باشند. من و پیمان، بهنام تشكر را می‌شناختیم. یك تئاتری از او دیده بودیم به اسم خدای كشتار و من یك فیلم سینمایی بازی كردم كه اكران نشده و در آن بهنام بازی می‌كرد. من و پیمان كاملا نسبت به او مطمئن بودیم. آقای چگینی اصلا نمی‌شناختش اما در همان جلسه اول گفت درست‌ترین انتخاب است. حالا مرحله بعد متقاعد كردن مسئولین تلویزیون برای این انتخاب‌ها بود. اینكه به هر حال اینطور به نظر می‌آمد كه نقش اول را یك چهره ناشناخته بازی می‌كند و این ریسك داشت. اما ما كاملا مطمئن بودیم آنقدر كه سعی كردیم از این سابقه استفاده كنیم و پای انتخاب بایستیم.
یعنی مجبور بودید مدیران شبكه را متقاعد كنید؟
به هر حال كاری كه از یك شبكه هر شب پخش می‌شود اهمیت دارد و این ریسك بالایی است كه با این هزینه‌ای كه می‌شود نقش اولش برای مخاطب ناآشناست. این اعتماد زیادی بود كه مدیر فیلم و سریال و مدیر شبكه به ما كردند.
اتفاقا تكراری بودن چهره ها دیگر جواب نمی‌دهد و شاید مدیران شبكه در این میان نقش دارند كه همه سراغ چهره های تكراری می‌روند. به‌هر حال مجاب كردن مدیران زمان می‌برد.
خب، من از این نظر می‌توانم یك عده را بفهمم. ما خیالمان راحت بود. اما اگر جواب نمی‌داد خیلی بد می‌شد. به هر حال شما باید فكر كنید برای مخاطب بالقوه 70 میلیونی كار می‌كنید. طبیعی است به این نكته هم فكر كنند.
حالا با توجه به اینكه بازخورد این ریسك خوب بود آیا شاهد ورود چهره های جدید به این عرصه می‌توانیم باشیم؟حالا با توجه به این نكته كه معاون سیما اعلام كرد می‌خواهند به برنامه های طنز بها بدهند.
البته من فكر می‌كنم بازیگران قدیمی هم محبوبند هم توانا. اگر توانا نبودند محبوب نمی‌شدند. شاید بد نباشد در تركیب جدید و مناسبات جدید دوباره معرفی شوند. یعنی آدم های جدید عكس‌العمل های جدید می‌آورد. بازیگر جدید برای ما تازه كشف می‌شود.
اساسا فكر می‌كنید چقدر به طنز نیاز دارند؟
خیلی. هیچ وقت این ژانر از مد نمی‌افتاد. در دنیای امروز به آرامش و خنده نیاز داریم.
یك سوال بپرسم، صادقانه جواب می‌دهید؟
قول نمی‌دهم.
سریال فرندز چقدر الگوی شما در این سریال بود؟ یا اینكه در ذهنتان بود شبیه آن فضا را بسازید.
اینكه بخواهیم فرندز بسازیم كه اصلا نمی‌شد و اصلا فكر هم نمی‌كردیم. اما اینكه من در غذاها قورمه‌سبزی را دوست دارم پس از هر 5 دفعه ای كه می‌روم رستوران 2 بارش را قورمه‌سبزی می‌خورم. پس این سریال تاثیر در سلیقه من می‌گذارد. غیر از این آن سریال قدیمی كه از روی رمان نوشته شده بود تاثیر گذاشت. كار كردن با مدیری و عطاران روی من تاثیر گذاشته و حتی داوودی و... به نظر من از هر چیزی كه كسی خوشش بیاید می‌تواند تاثیر بگیرد. من از همین شكلاتی كه الان خوردم تاثیر می‌گیرم اما شاید تاثیرش چند دقیقه باشد. اما فرندز مهم بود برایم. اینكه در آن سریال می‌دیدم غیر از عمل بازیگرها، این عكس‌العمل‌شان است كه مهم است.
دقیقا. ما در وهله اول، تاثیر آن مجموعه را در این مجموعه می‌بینیم و دوم اینكه شخصیت ها با قصه‌های فردی درگیر روابط میان خودشان هم هستند. نوع دیالوگ ها و...
ما در تمرین ها هم حواسمان به عكس العمل ها زیاد بود. حتی كارگردان تلویزیونی خیلی حواسش بود و بارها به خاطر از دست رفتن عكس العمل كات دادیم و دوباره گرفتیم. در حالی‌كه همه چیز درست بوده اما یا عكس‌العمل ثبت نشده یا درست نبوده.
شما می‌خواهید همچنان در حیطه طنز كار كنید؟
من خوشبختانه یا بدبختانه هیچ وقت نتوانستم خوب برنامه‌ریزی كنم یا وفادار بمانم. دنبال اتفاق ها رفتم. اگر به من نگویند بیا این فیلم جدی را بساز شاید هیچ وقت نسازم.
پس شما هم آدم عكس العمل هستید؟
فكر می‌كنم.
اوایلی كه سریال می‌خواست پخش بشود حرف و حدیث‌هایی برای تاخیرش بود. یكی اینكه قسمت های كافی به پخش نرسیده. دوم اینكه كار زیاد طنز نشده و سوم اینكه ممكن است پزشكان اعتراض كنند. كدام درست بود؟
اولی درست نیست. ما قسمت های زیادی جلو بودیم و زمان پخشمان رسیده بود. درباره اینكه آیا به طنزش مطمئن بودند یا نه آنها باید جواب بدهند، شاید بوده. سومی اما درست است. یكی از علل تعویق پخشمان این بود كه شوخی با روانپزشك‌ها و پزشك‌ها تعدیل شود و خدا را شكر تا به حال این اتفاق نیفتاده.
البته یكی، دو مورد اعتراض هایی بوده.
خب، ما فكر می‌كردیم بیشتر باشد. اما همه با سعه صدر نگاه كردند و پیغام از روانپزشك‌ها دارم. ما یك سفر یكروزه با بچه‌ها رفتیم اصفهان. در فرودگاه دو خانم روانپزشك آمدند جلو و آنقدر برخوردشان خوب بود اما به ما در شبكه گفتند كمی‌شوخی ها را كم كنیم و یك شخصیت روانپزشك جاافتاده تر و موجه تر بگنجانیم.
این شوخی كردن با صنف ها دیگر دارد معضلی می‌شود.
ما برای همین هم قصه نوشتیم. اینكه واقعا با چه كسانی می‌شود شوخی كرد تا مردم مشكلات ما را هم بدانند. همه دوست دارند شوخی بشود اما با هر كسی جز خودشان. همه از انتقاد خوششان می‌آید اما در هر حوزه ای جز خودشان.
شما ناراحت نمی‌شوید با كارگردان‌ها یا بازیگر و نویسنده‌ها شوخی كنند؟
نه. فقط با كارگردان - بازیگر - نویسنده شوخی نكنید! من هم مثل همه. البته دارم تمرین می‌كنم.
فكر می‌كنید ایراد ما در كجاست كه تحمل شوخی نداریم؟
این را باید جامعه شناس ها و روانشناس ها تحقیق كنند اما این یك حرف تكراری است كه در خارج از مرزهای ما با رئیس‌جمهور و ملكه شوخی می‌كنند. با شعرا و وكلا و پلیس‌ها و... شوخی می‌كنند. فكر نمی‌كنم یك ذره شوخی و انتقاد به جایی بر بخورد. اتفاقا باعث می‌شود به آنها نزدیك تر شد.
به نظر شما در كارهای طنز چه اتفاقات جدیدی باید رخ بدهد؟
یك كم فضا بدهند به سمت قصه های غیرتكراری بروند یا تحقیق بیشتر و پول بیشتر به نویسندگان و...
نویسنده كار كمدی حتما باید روحیه طنز داشته باشد؟
نه. یك بخش این روحیه را همه داریم اما من یك زمانی معلم بودم و مطمئن بودم خوب بودم و تست كنكور كه می‌دادم خیلی هم بچه‌ها دوست داشتند مچم را بگیرند و یك مسئله سخت بدهند. می‌گفتم قرار است من جوری به شما شیمی درس بدهم كه در زیر 40 ثانیه حل كنید. من زمان خودم حل كردم بیشتر از شیمی هم قبول نشدم. مطمئن باشید گواردیولا بهتر از مسی نیست. اما تكنیك‌ها را به او یاد می‌دهد. او مربی است. كسی كه می‌نویسد لزوما ممكن است طناز نباشد اما روحیه‌اش یا سوادش را دارد. اصلا ممكن است در مرحله نگارش فقط بامزه باشد. ممكن است به شدت شاد باشد یا نباشد.
ممكن است به سریال خودش نخندد.
البته من بعضی وقت‌ها می‌خندم به بعضی قسمت ها. اما قانونی در كار نیست.
این روزها چه سریالی می‌بینید؟
ساختمان پزشكان را هر وقت خانه باشم می‌بینم. چون درگیر فیلمبرداری بودم و تدوین شده خیلی قسمت‌ها را ندیدم. كلا خانه باشم تلویزیون می‌بینم. 8 ماه سر كار بودم و رشته امور از دستم در رفته اما 90 را می‌بینم و خیلی دوست دارم.
90 را دوست دارید یا فردوسی پور؟
فكر كنم 90 را دوست دارم. اما 90 بدون فردوسی پور معنا ندارد.
فكر می‌كنید راز موفقیت 90 چیست؟
شجاعت و صداقت و فراست و تیزهوشی فردوسی پور. او بزنگاهی را پیدا كرده كه هم مردم به آن علاقه‌مند هستند و هم می‌شود تا نزدیك خطوط قرمزش رفت و شاید مسائلش قابل تعمیم است یا آیینه ای است برای حوزه‌های دیگر و به‌طور كل اجتماع. یعنی می‌گوییم نكند اقتصادمان هم همین‌طور است؟برای همین كسانی كه فوتبال دوست ندارند هم می‌بینند. اگر ورزشگاهی را نشان می‌دهد كه قرار بوده 5 سال پیش افتتاح شود و نشده، دیگر یك ورزشگاه نیست. خیلی قول‌هاست كه داده شده و عمل نشده و آدم آن را می‌بیند.
هفت را هم می‌بینید؟
بله اگر جمعه خانه باشم می‌بینم و فكر می‌كنم گاردی كه آن وقت‌ها بود الان نیست و اینكه به هر حال مهم شده و جایش را پیدا كرده.
فیلم جرم را دوست دارید؟
نه جرم را دیدم و نه مرهم را.
جدایی نادر از سیمین را كه دیدید؟
خیلی دوست داشتم.
چرا؟
من اساسا یا یك چیزی را در كلیت دوست دارم یا ندارم. به جزئیات توجه نمی‌كنم. یادم است فیلم خوب بود و من همه چیز فیلم را دوست داشتم.
اخراجی های 3؟
ندیدم و دوست دارم ببینم البته یك و دو را هم ندیدم.
پس كلا سینما كم می‌روید؟
كارها فشرده است دیگر!
كار بعدی؟
من سالهاست با ایمان صفایی می‌نویسم و تبدیل به یك نفر شدیم. با ایمان 2 فیلم سینمایی قرارداد بستیم.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: tehrooz.com/ آزاده سهرابی
مطالب پیشنهادی:
مونا فرجاد از ایفای یك نقش دوم در سریال ساختمان پزشكان می‌گوید
درباره «ساختمان پزشکان»؛ بساط خنده و سرگرمی مهیا است
گزارش تصویری سریال «ساختمان پزشکان»
چند ساعتی در پشت صحنه سریال «ساختمان پزشكان» سروش صحت
گفت‌وگو با رضا آحادی، بازیگر «زمین انسان‌ها»
