نگاهی به انیمیشن خارجی «كانی كوچولو»

 

دنیای شاد حیوانات جنگل
انیمیشن «كانی كوچولو» با نام اصلی «Cannie The Cow» پویانمایی ساده ولی جذابی است كه داستان كانی، گاو كوچكی را روایت می‌كند كه هر بار با گشت و گذار در جنگل اتفاقات تازه‌ای برایش می‌افتد. از ویژگی‌های این مجموعه كه هم‌اكنون از گروه كودك و خردسال شبكه 2 در حال پخش است می‌توان به طراحی شخصیت آن اشاره كرد.
 این شخصیت‌های فوق‌العاده فانتزی، پیچیدگی خاصی ندارند و به راحتی قابل درك هستند. حیوانات، شخصیت‌های شكل‌دهنده این مجموعه‌اند و همه به صورت بامزه‌ای طراحی شده‌اند. خود شخصیت كانی طراحی جالبی دارد. شاخ‌های بالای سرش در مقابل شاخ‌های بزرگ پدر و مادرش كوچك می‌نماید تا نشان‌دهنده سن كم او باشد. دماغ بیضی شكل و بزرگش تضاد بانمكی با چشم‌های گرد و كوچكش ایجاد كرده است و از همه جالب‌تر رنگ پوست كانی است كه تفاوت بسیاری با واقعیت دارد. آبی، رنگ منتخب برای بدن اوست آن هم با لكه‌های سفید. این رنگ‌آمیزی متفاوت و غیرواقعی در سراسر كار دیده می‌شود. مثلا درختان جنگل قرمز، زرد یا آبی هستند یا جوجه‌ها پرهای سفید با ستاره‌های قرمز دارند.

 

رنگ‌های شاد و متفاوت در كنار پویایی‌نماها انرژی و تحرك بسیاری به كار داده است. به عنوان نمونه در اكثر نماهای بی‌دیالوگ و لانگ‌شات، حشره، پرنده یا حیوانی از جلوی كادر عبور می‌كند تا علاوه بر ایجاد تحرك لازم، ارزش بصری تصویر را نیز ارتقا داده و مانع از یكنواختی نما شود.
از لحاظ داستان‌پردازی و مضمون نیز كانی كوچولو ارزشمند و قابل بحث است. این مجموعه قصد دارد تا در هر قسمت به زبانی ساده اما دقیق، نكته‌ای را به مخاطب خود آموزش دهد. مثلا در یكی از قسمت‌های آن با نام نوزادان كوچك به كودكان آموزش می‌دهد كه نوزادان نیاز به مراقبت و توجه دارند و باید در كنار پدر و مادر خود بمانند و این‌كه لاك‌پشت‌ها و پرندگان، تخم‌گذارند و نوزادانشان از تخم بیرون می‌آیند. آموزش این نكته با سفر كانی آغاز می‌شود و مخاطب با همراه شدن با او و گشت و گذار در جنگل زیبا و خوش رنگ و لعاب، جوجه‌های كوچك گرسنه را می‌بیند كه برای خوردن غذا سر و صدا می‌كنند یا این‌كه لاك‌پشت كوچكی را می‌بیند كه از تخم بیرون می‌آید. این سفر هیجان‌انگیز با برگشت كانی به خانه‌اش به پایان می‌رسد. علاوه بر دیالوگ شخصیت‌ها، داستان از زبان راوی نیز روایت می‌شود. از این رو توضیح لازم داده شده و مخاطب خردسال به آسانی با داستان همراه می‌شود و آن را درك می‌كند. كودكان هنگام یادگیری اگر توان برقراری ارتباط با موضوع را نداشته باشند یا آن را نفهمند خسته و دلزده شده و حاضر به پیگیری موضوع نیستند و سازندگان انیمیشن كانی كوچولو با توجه به این مطلب در روایت داستان تدابیر لازم را اتخاذ كرده‌اند تا مانع از واپس‌زدگی اثر توسط مخاطب شوند.

كانی كوچولو در طراحی فضا و شخصیت‌پردازی نیز ویژگی‌های مثبتی دارد. جنگلی كه داستان در آن روایت می‌شود به صورت كاملا تخت طراحی شده است. این جنگل شباهت بسیاری به نقاشی‌های كودكانه دارد. كوه‌های تپه مانند یكی پس از دیگری قرار گرفته و روی آنها درختان رنگارنگی دیده می‌شود. گل‌ها، گیاهان، آبشار و سنگ‌ها همه ساده و در عین حال دوست‌داشتنی هستند. شخصیت‌های مجموعه اغراق‌های بامزه‌ای دارند. مثلا زنبورهای چاقی كه با بال‌های كوچكشان براحتی پرواز می‌كنند یا سگی كه پوزه و دماغش از تمام بدنش بزرگ‌تر است.
ارزش خطی طرح‌ها نكته جالب‌توجه دیگری در این مجموعه است. پس‌زمینه یا پلان دوم تصویر زمانی كه در نمای لانگ‌شات دیده می‌شود و هیچ كدام از شخصیت‌ها در آن حضور ندارند با خطوط ضخیم‌تر و پررنگ‌تر دیده می‌شود اما زمانی كه شخصیت‌ها در كادر حضور دارند پس زمینه به صورت محو و كمرنگ درمی‌آید در حالی كه شخصیت‌ها در پلان اول با تاكید بیشتری قرار گرفته‌اند. این گونه پرداختن به جزئیات در انیمیشن ساده و كوتاهی همچون كانی كوچولو قابل توجه و تحسین است و باعث موفقیت بصری مجموعه شده است.

 

یكی از نكات مربوط به كارگردانی مجموعه، توجه به عامل حركت دوربین برای كمك به كادربندی نماهاست یعنی تركیب‌بندی عناصر موجود در تصویر یا همان میزانسن اثر فقط با حركت پرسوناژها در تصویر بوجود نمی‌آید. حتی تغییر اندازه قاب تصویر صرفا متكی به انتقال بصری رایجی همچون برش (كات) هم نیست بلكه در مواردی دوربین جای خود را تغییر می‌دهد تا عنصری را كه بتازگی وارد كادر شده در تركیب مناسبی با دیگر عناصر تصویر قرار دهد. این توجه هوشمندانه تنها از یك كارگردان هنری با تجربه برمی‌آید و در مقابل، ساده‌ترین روشی كه پیش روی هر انیماتور تازه‌كاری هست و متاسفانه زیاد هم مورد استفاده قرار می‌گیرد ثابت نگه داشتن تصویر و به حركت درآوردن شخصیت‌ها از چپ و راست است به طوری كه انگار مخاطب در یك سالن تئاتر نشسته و دارد ورود و خروج شخصیت‌ها را از یك زاویه ثابت و تكراری تماشا می‌كند. از این قبیل جزئی‌پردازی‌های بصری در كارگردانی مجموعه كانی كوچولو فراوان یافت می‌شود كه در اینجا مجال اشاره به همه آنها نیست. همینقدر بگوییم كه این مجموعه در عین سادگی طراحی و رنگ و تكنیك اجرایی‌اش، از پیچیدگی و ظرافت هنری بالایی برخوردار است كه در ظاهر به چشم نمی‌آید و همین دیده نشدن، خود یكی از وجوه مثبت كارگردانی این پویانمایی خارجی است.
كانی كوچولو از انیمه ساده‌ای نیز برخوردار است. راه رفتن شخصیت‌ها با حركت پاها به جلو و عقب یا چپ و راست و پرواز پرندگان با حركت بال‌ها به بالا و پایین انجام شده است. همان طور كه گفته شد شخصیت‌ها به صورت تخت طراحی شده‌اند. به عنوان مثال تمام اجزای صورت در همه زوایا از روبه‌رو دیده می‌شود یا پاها و دست‌ها همه در كنار هم و در یك سطح قرار دارند. بنابراین انیمه یا پویانمایی ساده مجموعه كاملا متناسب با فضای آن است بخصوص كه این حركت‌های ساده با افكت‌های صوتی متفاوت و كمیك همراه است. از این رو تصاویر ارزش بصری خود را حفظ كرده و القای حركت ساده‌ای كه در مجموعه به كار گرفته شده نه تنها آسیبی به نماها وارد نكرده بلكه باعث جذابیت و گیرایی تصاویر نیز شده است.

در اظهارنظرهای منتقدان خارجی درباره این اثر بر ویژگی جذابیت و آموزندگی اثر تاكید بخصوصی شده از جمله متن خودمانی و ساده‌ای كه «گریس‌زا» در این باره نوشته و در آن مدام بر عبارت «Really cute, fun, entertaining and educational show» تاكید كرده كه به معنای «نمایشی بسیار جذاب، بامزه، سرگرم‌كننده و آموزنده» است. این منتقد، انیمیشن كانی كوچولو را به همه كسانی كه فرزند خردسال دارند توصیه كرده و گفته است: «من تضمین می‌كنم كه كودكانتان از تماشای این انیمیشن لذت خواهند برد.»
در مجموع می‌توان گفت انیمیشن كانی كوچولو یك اثر موفق است كه با شناخت دقیق از مخاطب خود، ساخته و پرداخته شده است. توجه به نیاز مخاطب خردسال، درك او و نزدیك شدن به تفكرات دنیای خردسالی از لوازم لاینفك در ساخت یك مجموعه پویانمایی آن هم با بار آموزشی برای خردسالان است. دنیای ساده و بی‌آلایش خردسالان سرشار از رنگ، تخیل و پرسش است. با كمی دقت در مجموعه كانی كوچولو می‌توان دید كه سازندگان این اثر تا حد بسیاری با دنیای مخاطب خود ارتباط برقرار كرده و نیازهای او را پاسخ گفته‌اند.

 

آنها پس از ورود به دنیای خردسالان توانسته‌اند براحتی مطالب و نكات آموزشی خود را بازگو كنند و نیاز او به دانستن را به نوبه خود مرتفع سازند. اینها نكاتی است كه مجموعه كانی كوچولو با دقت و وسواس از آن برای موفقیت خود استفاده كرده و می‌توان گفت این مجموعه با این‌كه ممكن است به مذاق هر مخاطبی خوش نیاید و عیب و نقص‌هایی در آن باشد اما در حد و اندازه خود دیدنی، قوی و خوش‌ساخت است. انیمیشن كانی كوچولو به نویسندگی و كارگردانی «جوزپ ویسیانا» محصول مشترك كانادا و اسپانیاست كه سال 2002 تولید شده است.

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ