گفتگو با بازیگر نقش عمو بهرام در سریال «وضعیت سفید»

یادگاری كوچك برای مخاطبان
 اسماعیل سلطانیان متولد كرمانشاه است و به قول خودش از 12 سالگی روی صحنه تئاتر، بازیگری را تجربه كرده است با بازی در فیلم بایكوت پا به دنیای سینما گذاشت و در ادامه در فیلم‌هایی مانند بایسیكل‌ران، اسكادران عشق، دستفروش، افسون و... بازی كرد.
 
بازی او در فیلم بایسیكل‌ران آنقدر درخشان بود كه بسیاری به آینده بازیگری او امیدوار شدند.
در سال‌های اخیر بیشتر او را به واسطه نقش‌هایی كه در تلویزیون بازی كرده است، می‌شناسیم.
اسماعیل سلطانیان، بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر است و بزرگ‌ترین دغدغه‌اش به جا گذاشتن خاطره‌ای خوش برای مخاطبانش است.
به واسطه حضور این بازیگر در سریال «وضعیت سفید» و نقش عمو بهرام با او به گفت‌وگو نشستیم.

از پیوستن‌تان به گروه بازیگران سریال وضعیت سفید برایمان بگویید؟
من قبلا با آقای شفیعی و تهیه‌كننده سریال وضعیت سفید در چند كار همكاری كرده بودم. به هر حال مثل كارهای قبلی با من تماس گرفتند و پیشنهاد بازی در این كار را به من دادند. من ابتدا فكر می‌كردم كارگردان این كار، آقای سعید نعمت‌الله، نویسنده مجموعه رستگاران هستند، ولی بعد متوجه شدم كه برادرشان یعنی حمید نعمت‌الله كارگردانی این كار را به‌ عهده دارند. من حمید نعمت‌الله را نمی‌شناختم و با او كار نكرده بودم، ولی از این كه تجربه همكاری با این عزیز را پیدا كردم بسیار خوشحالم.

وقتی برای بازی در این كار دعوت شدید فیلمنامه آماده بود یا متن‌ها بتدریج و حین كار به دستتان می‌رسید؟
فیلمنامه كاملا آماده بود، اما مساله‌ای كه وجود داشت این بود كه ابتدا قرار بود این سریال در 26 قسمت تهیه شود، ولی بعدا به 40 قسمت رسید و از این جهت كار طولانی‌تر شد.

از نقش عمو بهرام بگویید. این نقش چقدر به شما نزدیك یا دور است؟
نقشم را در این كار بسیار دوست دارم، چون به من خیلی نزدیك بود. من هم در خانواده خودم به عنوان بزرگ‌تر تصمیم‌گیرنده نهایی هستم و البته در زندگی واقعی من از عمو بهرام فعال‌تر و پرجنب و جوش‌ترم.

فضای این سریال به نوعی تداعی‌كننده دوران جنگ و اتفاقات آن دوران است. خودتان چقدر این فضا را درك كردید و از آن خاطره دارید؟
بسیار زیاد از آن دوران خاطره دارم. حتی من هم مجبور شدم مدتی با خانواده‌ام از تهران به شهرستان كوچ كنم. چون تهران زیر موشكباران بود و دیگر جای زندگی نبود. حتی جالب است بدانید در زمان جنگ من در تئاتر بازی می‌كردم و وقتی آژیر قرمز را می‌زدند، چراغ‌ها را خاموش می‌كردیم و با شمع یا فانوس كارمان را روی صحنه ادامه می‌دادیم. به هر حال بخوبی آن فضا و خاطراتش را به یاد دارم.

چطور به نقش عمو بهرام نزدیك شدید؟
بازی در این نقش در ظاهر برایم ساده بود، اما در اصل دشواری‌های خاص خودش را داشت. چون آقای نعمت‌الله همان ابتدای كار به من گفتند بهرام یك آدم مثبت و در عین حال غمگین است. غمگین به این معنا كه نمی‌تواند بین خواهر و برادرهایش آشتی برقرار كند و مثبت از این جهت كه دوست ندارد دل كسی را بشكند. او كار خاصی نمی‌تواند برای خانواده‌اش انجام دهد، ولی امیدوار است و هر كاری می‌كند كه بتواند فضا را شاد كند.
عمو بهرام یك شخصیت درونی داشت و از این جهت بازی زیر پوستی‌‌ را می‌طلبید. او در عین بی‌حركتی باید حركت می‌كرد. برای همین بازی در این نقش بسیار دشوار بود كه البته با كمك‌های آقای نعمت‌الله توانستم به این شخصیت نزدیك شوم.

وضعیت سفید، یك مجموعه پربازیگر است. از این جهت دغدغه‌ای نداشتید كه نقش شما در بین شخصیت‌های دیگر گم شود یا كمتر دیده شود؟
خیر. درست است كه این سریال، شخصیت‌های زیادی دارد ولی هیچ‌كدام از آنها‌ نسبت به دیگری برتری ندارد. ضمن این كه همه ما یا جلوی دوربین بودیم یا در صحنه به نوعی حركت داشتیم. چون در بیشتر سكانس‌ها همه اعضای خانواده باید حضور می‌داشتند.
از طرفی من بعد از 40 سال فعالیت در عرصه بازیگری تا حدودی توانسته‌ام توانایی‌هایم را نشان بدهم و دیده شوم. برای همین دغدغه خاصی برای كمرنگ‌بودن نقشم نداشتم و تنها دغدغه‌ام این بود كه عمو بهرام بتواند تاثیرش را در قصه روی مخاطب بگذارد. اگر این اتفاق افتاده پس یعنی من كارم را درست انجام داده‌ام.

وضعیت سفید چه جایگاهی در پرونده هنری شما دارد؟
جایگاه خوبی دارد. البته این مخاطبان هستند كه باید به كار من نمره بدهند و از آن استقبال كنند. اگر مردم این كار را دوست داشته‌اند پس من هم از بازی در این كار راضی هستم.

در ابتدای مصاحبه گفتید كه این سریال اولین تجربه همكاری شما با حمید نعمت‌الله است. این تجربه برایتان چگونه بود؟
خیلی عالی بود و امیدوارم كه یك بار دیگر این فرصت برایم فراهم شود كه بتوانم مقابل دوربین این كارگردان ایفای نقش كنم. حمید نعمت‌الله یك جوان باتجربه است كه بسیار آرامش دارد و این آرامش را میان گروهش هم تقسیم می‌كند.

از مسیری كه تا به امروز در عرصه بازیگری طی كرده‌اید راضی هستید؟
راضی هستم، اما به همه خواسته‌هایم نرسیده‌ام.

منظورتان چیست؟
از راهی كه برای خودم انتخاب كردم راضی هستم. یادم می‌آید 12 ساله بودم كه روی صحنه تئاتر نقش یك پیرمرد 70 ساله را بازی می‌كردم و با چسب دوقلو روی صورتم پنبه می‌چسباندم. من برای رسیدن به آرزوهایم خیلی تلاش كردم، اما یك هنرمند حداقل توقع دارد پس از 40 سال كار یك سرپناهی داشته باشد و خانه به دوش نباشد و از طرفی نیاز مالی هم نداشته باشد. الان خیلی از هنرمندان پیشكسوت به قول معروف هشت‌شان گرو نه‌شان است، اما با این همه خوشحالم كه همیشه این مردم بودند كه دستمزد واقعی ما را داده‌اند و مشوقمان بودند.

سینما، تئاتر یا تلویزیون؛ بازی در كدام یك برایتان لذت‌بخش‌تر است؟
اولا كه این سه مقوله كاملا از هم جدا هستند و هیچ ربطی به یكدیگر ندارند، اما من بعد از سال‌ها فعالیت در عرصه بازیگری صراحتا می‌گویم بازی در تلویزیون را بیشتر دوست دارم چون ماندگاری بیشتری دارد و مخاطبانش هم بیشتر هستند و از این جهت بیشتر هم مورد قضاوت و نقد قرار می‌گیریم.

شما در سریال ستایش هم نقش حسن‌آقا را بازی كردید از این نقش و حضورتان دراین سریال برایمان بگویید؟
ستایش هم جزو كارهایی است كه آن را خیلی دوست دارم و از آقای سلطانی به عنوان كارگردان خیلی چیزها آموختم. حسن‌آقا یك شخصیت رئال و واقعی بود كه امثال او را در دهه 60 بسیار می‌دیدیم. در آن زمان همسایه‌ها خیلی به هم نزدیك بودند، حتی نزدیك‌تر از افراد فامیل. مثل امروز نبود كه كسی از حال دیگری خبر نداشته باشد. به هر حال این شخصیت را هم بسیار دوست داشتم و فكر می‌كنم خیلی خوب هم توانست با مردم ارتباط برقرار كند.

شما آخر قصه را می‌دانید؟
خیر. خیلی‌ها این سوال را از من می‌پرسند، اما باور كنید كه من هم بی‌اطلاع هستم و اگر فرصت كنم مثل بقیه مردم جمعه شب‌ها این كار را دنبال می‌كنم تا ببینم آخر قصه ستایش چه می‌شود.

بزرگ‌‌ترین نقطه ضعف سریال ستایش از نگاه شما چیست؟
من فكر می‌كنم طولانی‌شدن این كار به روند قصه ضربه ‌زده است و حتی مخاطب را هم خسته كرده به همین دلیل بیشتر مخاطبان این سریال دوست دارند فقط از آخر سریال باخبر شوند.
حضور شخصیت‌های متعدد باعث شده كه خط اصلی داستان گم شود به هر حال این كارگردان و نویسنده هستند كه در نهایت تصمیم می‌گیرند كار را چگونه به پایان برسانند.

چه كارهایی از شما در آینده خواهیم دید؟
در تله‌فیلم گل‌بهار به تهیه‌كنندگی خانم پوران درخشنده بازی كرده‌ام كه در ارتباط با كودكان و نوجوانان است و بزودی قرار است در یك سریال به كارگردانی حمید تاج‌بخش بازی كنم كه آن هم مربوط به گروه كودك و نوجوان شبكه دو سیماست.

پس از این همه سال بازی در نقش‌های مختلف آیا هنوز هم در انتخاب كارهایتان حساسیت دارید یا حق انتخاب به خود می‌دهید؟
حساسیت به معنای وسواس در انتخاب نقش ندارم، اما چیزی كه برایم مهم است تاثیرگذاری آن نقش در طول كار و قصه است. برایم مهم كوتاهی یا بلندبودن نقش نیست بلكه دوست دارم كارهایم یادگاری كوچكی باشند برای مخاطبانم.

ساخت آثار تلویزیونی با موضوع دفاع مقدس را پس از گذشت سال‌ها از جنگ چگونه ارزیابی می‌كنید؟
به هر حال جنگ و دوران دفاع مقدس جزو خاطرات همه ما ایرانیان است.
حتی بچه‌های امروز هم با مقوله جنگ آشنا هستند. تولید سریال و فیلم با موضوع سال‌های دفاع مقدس خوب و مفید است و حداقل یادآور بخشی از خاطرات زندگی همه ما‌ست كه تلخی‌ها و شیرینی‌های آن را به یاد داریم.

شما در كارهای تلویزیونی زیادی بازی كرده‌اید. به نظر خودتان كدام كارتان از بقیه بهتر است؟
فكر می‌كنم در همین كارهای اخیرم سریال رستگاران بیش از پیش توانست با مخاطبان ارتباط برقرار كند و خودم هم آن نقش را دوست دارم.

و سوال آخر این كه شما در اكثر كارهایتان بسیار واقعی و راحت‌ بازی می‌كنید. انگار اصلا دوربین وجود ندارد. چگونه یك نقش را باورپذیر اجرا می‌كنید؟
در عین حالی كه دوربین را دوست دارم اما توان این را هم دارم كه آن را نادیده بگیرم موقعی كه روی صحنه تئاترهستم فقط بازیگر هست و تماشاگران، اما زمانی كه در سینما یا تلویزیون كار می‌كنم فقط من هستم و دوربین، اما با حضور دوربین، برای تماشاگرانم ارزش ویژه‌ای قائل هستم و كار خودم را متصل به آنها می‌دانم. پس وقتی می‌خواهم كار كنم به هیچ‌كس جز تماشاگر فكر نمی‌كنم.