نگاهی به سریال «بیدار باش»

پوكه، پلاك، ماشه
تاریخ معاصر ایران بی‌شك تحت تاثیر واقعه‌ای شكوهمند و بی‌همتاست؛ حماسه‌ای سترگ به نام دفاع مقدس.
نبردی حماسی و نابرابر میان دلاوران ایرانی با بقیه دنیا. روزهایی كه كوچه با خون رنگ می‌شد و نوجوانان به جبهه می‌رفتند و عاقله مرد بر‌می‌گشتند؛ عاقله مرد می‌رفتند و جانباز بر‌می‌گشتند؛ جانباز می‌رفتند و بر دوش رفقایشان برمی‌گشتند و رهایی و كمال را معنا می‌كردند.
روزهای آتش و خون را ایران و جهان بسادگی از یاد نخواهد برد. چنان كه حافظه جمعی ایرانیان پر است از نمادها و نشانه‌هایی‌ كه این واقعه بر جای گذاشت و برای همیشه طرز تفكر ما را نسبت به خاك، وطن و جنگ تغییر داد.

دفاع مقدس مثل هر واقعه مهم اجتماعی ـ بشری دیگر بزودی به سوژه‌ای عالی برای رسانه‌ها بدل شد. از همان روزهای اول جنگ بسرعت به سینما و تلویزیون راه یافت و مردم بحق عطش داشتند جوانان خود را در قاب‌ تصاویر ببینند كه حماسه خلق می‌كنند و دشمن ناپاك را می‌رانند.
سینمای دفاع مقدس به همین سبب شكوفا شد و كمی بعدتر سریال‌سازی جنگی هم از راه رسید و شما هم آگاهید كه زمان بر كدام مدار گذشت و گذشت تا امروز شد، پاییز 91 و آخرین سریال جنگی «بیدار باش».
بیدارباش كه از شبكه یك پخش می‌شود یك مجموعه جنگی با رگه‌هایی پررنگ از طنز موقعیت و با شخصیت‌هایی ملموس و جذاب است.

بیدارباش را احمد كاوری ساخته كه سال‌ها به عنوان دستیار كارگردان در حوزه سینمای دفاع مقدس فعالیت كرده و اولین فیلم سینمایی او، یعنی «نفوذی» فیلمی متفاوت در همین ژانر بود.
كاوری با تجربه‌ای كه در این مدت اندوخته و با توانایی و هوش بالایی كه در كارگردانی دارد ـ و قبلا هم در ساخته‌هایش از جمله فیلم تحسین شده «خودزنی» كه در جشنواره فجر بشدت مورد استقبال منتقدان قرار گرفت، این توانایی‌ها را ثابت كرده ـ این بار هم سراغ داستانی چندلایه رفته تا روایتی تازه را از حضور نیروهای مردمی در جنگ ارائه كند.
كاوری در مقام كارگردان، موفق شده با انتخاب نماهایی مناسب و پرهیز از فرم‌گرایی بیهوده و خودنمایی كاذب، روایتی ساده و سرراست از قصه خود ارائه كند و بدون آن كه تحت تاثیر فضای داستان و قصه قرار بگیرد و سراغ پلان‌های شلوغ و آشفته برود، بسادگی كار را با بهترین شكل، دكوپاژ كرده و موفق شده بدون افتادن ریتم، كار را پیش ببرد.

 از جمله ویژگی‌های مثبت دیگر بیدارباش، بازی یكدست و روان بازیگران است. نقطه اوج سریال، موفقیت در ارائه شخصیت‌هایی بشدت واقع‌نما و به دور از كلیشه‌ها و شعارهاست كه سبب باورپذیری و جذابیت مضاعف شده است.
شخصیت‌های اصلی با بازی خوب بازیگرانی نظیر اکبر عبدی، مجید صالحی، مهدی صبایی، خاطره اسدی، جواد هاشمی و... بدون اغراق رفتاری و كلامی، تیپ‌هایی آشنا اما نه كلیشه‌ای را به مخاطب عرضه می‌كنند و همین آشنا انگاری سبب می‌شود بیننده بخوبی با داستان و آدم‌های آن همراه شود و نگران از سرنوشت قهرمان و یارانش، دم به دم وقایع سریال را پی بگیرد.

نكته دیگر كه در كار بشدت به چشم می‌خورد، ضعف امكانات است. این فیلم به سبب فقدان وسایل و امكانات موردنیاز برای ساخت آثار جنگی، در بسیاری از صحنه‌ها نوعی طراحی فقیرانه و حداقلی بخوبی به چشم می‌آید كه گاهی حتی مانع باوركردن وقایع می‌شود كه ضربه مهلكی بر این سریال واقع‌نماست.
بیدارباش بدون شك اثری بی‌عیب و نقص نیست. اما مجموعه‌ای است شریف، جذاب و بسیار دلنشین.

 سریالی كه پس از مدت‌ها، جنگ را به یاد مردم آورده و لبخندی از جنس خاطره‌بازی بر لبانشان نشانده است. آنها كه از مخاطب نداشتن ژانر دفاع مقدس حرف می‌زنند، احتمالا هرگز استقبال عاشقانه مردم از كاروان‌های شهدای گمنام را ندیده‌اند كه تابوت‌های خالی چگونه بر دست مردم نوازش می‌شود و هر شهیدی بسان سرداری فاتح شهر را از ارتفاع عشق مردم می‌گردد.
مردم هنوز و همیشه حماسه‌ای را كه فرزندانشان خلق كردند دوست خواهند داشت و این قصه تا ابد برایشان كهنه نمی‌شود. سستی از قصه‌گوهایی است كه یادشان رفته این حماسه را همین مردم زمینی خلق كردند، از بین ما رفتند و شعر عشق سرودند و فرشته‌هایی مادرزاد نبودند كه بین نمازهایشان در آغوش خدا بخوابند. اگر یاد بگیریم در آثار دفاع مقدس حجم شعور را از شعار بیشتر كنیم، مردم بسرعت ثابت می‌كنند داستان و خاطرات جنگ هنوز هم برایشان شنیدنی است...