اصغر افضلی متولد سال 1317 است. او فعالیت حرفه ای اش را در دنیای دوبله از سال 1339 و مدیریت دوبلاژی را از سال 1346 آغاز كرده است. ویژگی صدای او تیپ سازی های متفاوت كمدی در فیلم ها و كارتون ها است. او خالق تیپ های فیلم های كمدی مثل فرانكو، وودی آلن، بود آبوت، استن لورل و... است. از كارتون هایی كه افضلی در آن حرف زده، می توان به وروجك و آقای نجار (وروجك)، گوریل انگوری (بیگلی بیگلی)، كارآگاه گجت، قلعه هزار اردك، رابین هود (پرنس جان) و.... اشاره كرد. او در سریال هایی همچون هزاردستان، دایی جان ناپلئون و... هم صحبت كرده است. او بتازگی فیلم سینمایی «پناهگاه» را برای پخش از شبكه تهران دوبله كرده است.
شما قبل از این كه وارد دنیای دوبله شوید در عرصه تئاتر فعالیت می كردید. دوبله برایتان چه جذابیتی داشت كه در طول این سال ها با عشق و علاقه در این حرفه فعالیت كردید؟
همان طور كه اشاره كردید من كارم را با تئاتر شروع كردم. به یاد دارم نمایشنامه ای را همراه با احمد رسول زاده با نام «اسمال در نیویورك» كار می كردم. تا این كه رسول زاده وارد حرفه دوبله شد و من را هم برای فعالیت در این حرفه تشویق كرد. وقتی در جمع دوستان حاضر شدم و از نزدیك دوبله یك اثر را دیدم، این كار برایم جالب شد، به همین دلیل بتدریج فعالیتم را در این حرفه شروع كردم.
راستش وقتی می دیدم یك دوبلور چطور پشت میكروفن می نشیند و سعی می كند با درك موقعیت بازیگر در صحنه های مختلف به جای او صحبت كند، برایم جذابیت داشت. البته با این تفاوت كه دوبلور در آن موقعیت ها قرار ندارد و فقط با دیدن فیلم باید تمام این حس ها را داشته باشد. در طول این سال ها به خاطر عشق و علاقه ای كه به این هنر داشتم این حرفه را رها نكرده و تلاش كردم تیپ های مختلفی را كه به من سپرده می شود، با انرژی و خلاقانه گویندگی كنم. البته مردم باید قضاوت كنند كه تا چه میزان موفق بودم، اما همیشه تلاش خودم را كرده ام.
در گذشته به دلیل این كه فیلم ها به وسیله آپارات نمایش داده می شد، كار دوبله دشوارتر بود و زمان بیشتری می برد، حتی یك اشتباه كوچك باعث می شد فیلم دوباره از ابتدا دوبله شود. از حال و هوای آن روزها برایمان بگویید.
در آن سال ها برای دوبله فیلم ها ماجراها داشتیم. همان طور كه اشاره كردید فیلم ها به وسیله آپارات نمایش داده می شد و برای تكرار كردن باید فیلم متوقف می شد و به صحنه قبل برمی گشت. البته این زمان به نفع دوبلور بود، چون دیالوگ ها را تمرین می كرد تا بهتر بگوید.
در آن سال ها برای گفتن یك جمله باید چند بار تمرین می كردیم. گرچه این تمرین ها سخت بود، اما برایمان شیرینی خودش را داشت، چون به كاری كه انجام می دادیم عشق می ورزیدیم. در حالی كه امروز این طور نیست. دوبله دیجیتالی و سریع شده و همین مساله باعث شده تمرین ها كمتر شود. البته باید قبول كرد در گذشته تعداد شبكه های تلویزیون هم كمتر بود، ولی الان تعداد شبكه ها افزایش یافته است بنابراین به خوراك بیشتری نیاز دارد، اما نباید از تمرین در زمان دوبله غفلت كرد.
به یاد دارم اولین بار در یك فیلم فرانسوی به نام دوچرخه سوار به جای یك هنرپیشه فرانسوی در یك نقش كوتاه صحبت كردم، اما برای همین نقش كوتاه چند بار تمرین كردم و با عشق این كار را انجام دادم. با این كه حدود 50 و اندی سال در این حرفه مشغول هستم، اما همیشه عاشقانه كار كرده ام.
شما خالق تیپ های كمدی در فیلم های مختلف همچون چیچو و فرانكو، استن لورل هستید. چطور شد تصمیم گرفتید به جای چنین تیپ هایی صحبت كنید؟
من همیشه به حرفه دوبله به عنوان یك هنر ارزشمند نگاه می كنم، به همین دلیل برای دوبله آثار مختلف وقت لازم را می گذارم و زحمت می كشم. دلم می خواهد به جای هنرپیشه ها خلاقیت داشته باشم تا مورد توجه مردم قرار بگیرد. بعد از این كه در فیلم چیچو و فرانكو صحبت كردم به سینما رفتم تا بازتاب مردم را نسبت به دوبله این نقش از نزدیك ببینم. وقتی مردم با دیدن این فیلم به خاطر دوبله خوب فیلم می خندیدند برایم ارزشمند بود.
مسلما برای هر دوبلوری ارزشمند است كه مردم به واسطه دوبله خوب از فیلم لذت ببرند. از آنجا كه استقبال مردم از دوبله فیلم های كمدی خیلی خوب بود، به همین دلیل تلاش می كردم هر بار متفاوت تر از قبل به جای هنرپیشه های این فیلم ها صحبت كنم. در مجموع، واكنش های مثبت مردم به من انرژی می داد تا با علاقه بیشتری كارم را دنبال كنم.
وقتی به جای هنرپیشه ها صحبت می كنم، احساس می كنم مثل دو دوست در كنار هم هستیم، بنابراین تلاش می كنم ظرافت هایی را كه او هنگام بازی داشته در زمان دوبله رعایت كنم. در طول این سال ها به جای شخصیت های كمدی همچون استن لورل، وودی آلن، بود آبوت و... صحبت كرده ام. البته گویندگان دیگری هم به جای استن لورل صحبت كرده اند. دلم می خواهد تا زمانی كه زنده هستم در این حرفه فعالیت كنم.
البته در كنار آثار خارجی در فیلم ها و سریال های ایرانی هم زیاد صحبت كرده ام. شاید باورتان نشود با این كه چندی پیش عمل جراحی داشتم، اما بعد از این كه احساس كردم كمی حالم بهتر شده است به تلویزیون رفتم و فیلم «پناهگاه» را برای شبكه تهران دوبله كردم؛ البته مدیر دوبلاژ این فیلم بودم. وقتی كار می كنم حس خوبی دارم.
شما در گذشته برای شیرین شدن دوبله فیلم های كمدی از بداهه گویی استفاده می كردید. نگران نبودید ممكن است مردم این بداهه ها را نپسندند؟
نگران نبودم، چون حس می كردم مردم از این بداهه ها استقبال می كنند. در واقع من تلاش می كردم خیلی خوب به صدای اصلی هنرپیشه گوش بدهم و بعد سعی می كردم متناسب با ویژگی های صدایش صحبت كنم تا با چهره او همخوانی داشته باشد.
افضلی: وقتی به جای هنرپیشه ها صحبت می كنم احساس می كنم مثل دو دوست در كنار هم هستیم، بنابراین تلاش می كنم ظرافت هایی را كه او هنگام بازی داشته در زمان دوبله رعایت كنم. در طول این سال ها به جای شخصیت های كمدی همچون استن لورل، وودی آلن بود آبوت و... صحبت كرده ام
با توجه به این كه در آن سال ها برای دوبله هر اثر زمان كافی در اختیار داشتیم، بنابراین بعد از چند بار تمرین فیلم را دوبله می كردیم. باید اشاره كنم بداهه ها سر ضبط شكل می گرفت و همان لحظه جمله ای كه به ذهنمان می رسید را می گفتیم. در واقع این بداهه ها برای بامزه شدن نقش هنرپیشه ها و فیلم های كمدی انجام می شد. البته در زمان گذشته خیلی از بداهه استفاده می كردیم، اما به مرور زمان این شیوه كمرنگ شد.
شما به جای شخصیت های مختلف كارتونی هم صحبت می كنید. معمولاگویندگان خیلی علاقه مند به صحبت در كارتون ها نیستند. چطور شما علاقه مند به دوبله كارتون ها هم شدید؟
هر كس دیدگاه خاص خودش را دارد، اما من بچه ها را خیلی دوست دارم به همین دلیل عاشقانه كارتون ها را برای آنها دوبله می كنم. معتقدم دوبله یك كارتون باید با عشق و علاقه زیادی انجام شود. بچه ها باهوش هستند و اگر برای دوبله اثری عشق و انرژی لازم گذاشته نشود، بچه ها خیلی زود متوجه می شوند. بنابراین نباید برای بچه ها كار تصنعی انجام داد. وقتی در كارتونی صحبت می كنم و مورد استقبال بچه ها قرار می گیرد، لذت می برم؛ چون بچه ها برایم ارزشمند هستند.
در میان كارتون هایی كه آنها را دوبله یا به جای شخصیت های آن صحبت كرده اید، وروجك و استاد نجار، گوریل انگوری و رابین هود نه تنها مورد توجه بچه ها قرار گرفت، بلكه بزرگ ترها هم از آنها استقبال كردند. فكر می كنید دلیل محبوبیت این كارتون ها چه بود؟
80 درصد محبوبیت این كارتون ها به خاطر دوبله بود. ما برای دوبله كارتون گوریل انگوری ـ كه مدیریت دوبلاژ آن را امیرهوشنگ قطعه ای به عهده داشت ـ خیلی از بداهه استفاده كردیم. همان طور كه شما اشاره كردید این كارتون فقط محبوب كودكان نبود، بلكه بزرگسالان هم با علاقه آن را دنبال می كردند. صادق ماهرو با صدای بمی كه داشت به زیبایی صدای انگوری را گفت و من هم بیگلی بیگلی را می گفتم.
وقتی من بخش هایی از این كارتون را قبل از دوبله دیدم، لذت بردم و احساس كردم با دوبله خوب خیلی بامزه می شود. به یاد دارم وقتی كارتون گوریل انگوری پخش می شد، بچه ها از دیدن آن خیلی لذت می بردند و با ذوق زیادی آن را می دیدند.
مدیر دوبلاژ و گویندگان برای دوبله این اثر زحمت زیادی كشیدند. واقعا شخصیت بیگلی بیگلی را دوست داشتم و گویندگی آن برایم شیرین بود. گرچه سال ها از دوبله این كارتون می گذرد، اما هنوز هم به خاطر دارم كه مردم این كارتون را خیلی دوست داشتند، حتی با گذشت این همه سال برخی دیالوگ های آن را به یاد دارم.
وروجك و استاد نجار هم جزو كارهای خوب است و مدیریت دوبلاژ این اثر هم بر عهده افشار بود. او به من این اختیار را داد تا برای وروجك یك صدای خوب خلق كنم تا شخصیت وروجك برای بچه ها جذاب و بامزه شود. در واقع او مرتب به من تاكید می كرد شخصیت وروجك برای بچه ها باید بامزه شود. وروجك با شیطنت هایی كه داشت در دل همه جا باز كرده بود و من هم تلاش خودم را كردم تا به بهترین شكل به جای او صحبت كنم. جالب است بدانید این شخصیت به خاطر دوبله شیرین برای بینندگان جذاب شد.
كارتون رابین هود هم با مدیریت دوبلاژ احمد رسول زاده دوبله شد. همه گویندگان تلاش كردند به نحو مطلوب به جای شخصیت های این كارتون صحبت كنند. من هم در این كارتون به جای پرنس جان صحبت كردم. ژرژ پطروسی هم به جای رابین هود حرف زد. برای دوبله این كارتون گویندگان خیلی خوبی حضور داشتند. در مجموع، كارتون های قدیمی خاطرات خوبی در ذهن مردم به جا گذاشته است. امیدوارم گویندگان جوان هم برای این هنر احترام قائل شوند و با عشق و علاقه این حرفه را دنبال كنند.
شما قبل از این كه وارد دنیای دوبله شوید در عرصه تئاتر فعالیت می كردید. دوبله برایتان چه جذابیتی داشت كه در طول این سال ها با عشق و علاقه در این حرفه فعالیت كردید؟
همان طور كه اشاره كردید من كارم را با تئاتر شروع كردم. به یاد دارم نمایشنامه ای را همراه با احمد رسول زاده با نام «اسمال در نیویورك» كار می كردم. تا این كه رسول زاده وارد حرفه دوبله شد و من را هم برای فعالیت در این حرفه تشویق كرد. وقتی در جمع دوستان حاضر شدم و از نزدیك دوبله یك اثر را دیدم، این كار برایم جالب شد، به همین دلیل بتدریج فعالیتم را در این حرفه شروع كردم.
راستش وقتی می دیدم یك دوبلور چطور پشت میكروفن می نشیند و سعی می كند با درك موقعیت بازیگر در صحنه های مختلف به جای او صحبت كند، برایم جذابیت داشت. البته با این تفاوت كه دوبلور در آن موقعیت ها قرار ندارد و فقط با دیدن فیلم باید تمام این حس ها را داشته باشد. در طول این سال ها به خاطر عشق و علاقه ای كه به این هنر داشتم این حرفه را رها نكرده و تلاش كردم تیپ های مختلفی را كه به من سپرده می شود، با انرژی و خلاقانه گویندگی كنم. البته مردم باید قضاوت كنند كه تا چه میزان موفق بودم، اما همیشه تلاش خودم را كرده ام.
در گذشته به دلیل این كه فیلم ها به وسیله آپارات نمایش داده می شد، كار دوبله دشوارتر بود و زمان بیشتری می برد، حتی یك اشتباه كوچك باعث می شد فیلم دوباره از ابتدا دوبله شود. از حال و هوای آن روزها برایمان بگویید.
در آن سال ها برای دوبله فیلم ها ماجراها داشتیم. همان طور كه اشاره كردید فیلم ها به وسیله آپارات نمایش داده می شد و برای تكرار كردن باید فیلم متوقف می شد و به صحنه قبل برمی گشت. البته این زمان به نفع دوبلور بود، چون دیالوگ ها را تمرین می كرد تا بهتر بگوید.
در آن سال ها برای گفتن یك جمله باید چند بار تمرین می كردیم. گرچه این تمرین ها سخت بود، اما برایمان شیرینی خودش را داشت، چون به كاری كه انجام می دادیم عشق می ورزیدیم. در حالی كه امروز این طور نیست. دوبله دیجیتالی و سریع شده و همین مساله باعث شده تمرین ها كمتر شود. البته باید قبول كرد در گذشته تعداد شبكه های تلویزیون هم كمتر بود، ولی الان تعداد شبكه ها افزایش یافته است بنابراین به خوراك بیشتری نیاز دارد، اما نباید از تمرین در زمان دوبله غفلت كرد.
به یاد دارم اولین بار در یك فیلم فرانسوی به نام دوچرخه سوار به جای یك هنرپیشه فرانسوی در یك نقش كوتاه صحبت كردم، اما برای همین نقش كوتاه چند بار تمرین كردم و با عشق این كار را انجام دادم. با این كه حدود 50 و اندی سال در این حرفه مشغول هستم، اما همیشه عاشقانه كار كرده ام.
شما خالق تیپ های كمدی در فیلم های مختلف همچون چیچو و فرانكو، استن لورل هستید. چطور شد تصمیم گرفتید به جای چنین تیپ هایی صحبت كنید؟
من همیشه به حرفه دوبله به عنوان یك هنر ارزشمند نگاه می كنم، به همین دلیل برای دوبله آثار مختلف وقت لازم را می گذارم و زحمت می كشم. دلم می خواهد به جای هنرپیشه ها خلاقیت داشته باشم تا مورد توجه مردم قرار بگیرد. بعد از این كه در فیلم چیچو و فرانكو صحبت كردم به سینما رفتم تا بازتاب مردم را نسبت به دوبله این نقش از نزدیك ببینم. وقتی مردم با دیدن این فیلم به خاطر دوبله خوب فیلم می خندیدند برایم ارزشمند بود.
مسلما برای هر دوبلوری ارزشمند است كه مردم به واسطه دوبله خوب از فیلم لذت ببرند. از آنجا كه استقبال مردم از دوبله فیلم های كمدی خیلی خوب بود، به همین دلیل تلاش می كردم هر بار متفاوت تر از قبل به جای هنرپیشه های این فیلم ها صحبت كنم. در مجموع، واكنش های مثبت مردم به من انرژی می داد تا با علاقه بیشتری كارم را دنبال كنم.
وقتی به جای هنرپیشه ها صحبت می كنم، احساس می كنم مثل دو دوست در كنار هم هستیم، بنابراین تلاش می كنم ظرافت هایی را كه او هنگام بازی داشته در زمان دوبله رعایت كنم. در طول این سال ها به جای شخصیت های كمدی همچون استن لورل، وودی آلن، بود آبوت و... صحبت كرده ام. البته گویندگان دیگری هم به جای استن لورل صحبت كرده اند. دلم می خواهد تا زمانی كه زنده هستم در این حرفه فعالیت كنم.
البته در كنار آثار خارجی در فیلم ها و سریال های ایرانی هم زیاد صحبت كرده ام. شاید باورتان نشود با این كه چندی پیش عمل جراحی داشتم، اما بعد از این كه احساس كردم كمی حالم بهتر شده است به تلویزیون رفتم و فیلم «پناهگاه» را برای شبكه تهران دوبله كردم؛ البته مدیر دوبلاژ این فیلم بودم. وقتی كار می كنم حس خوبی دارم.
شما در گذشته برای شیرین شدن دوبله فیلم های كمدی از بداهه گویی استفاده می كردید. نگران نبودید ممكن است مردم این بداهه ها را نپسندند؟
نگران نبودم، چون حس می كردم مردم از این بداهه ها استقبال می كنند. در واقع من تلاش می كردم خیلی خوب به صدای اصلی هنرپیشه گوش بدهم و بعد سعی می كردم متناسب با ویژگی های صدایش صحبت كنم تا با چهره او همخوانی داشته باشد.
افضلی: وقتی به جای هنرپیشه ها صحبت می كنم احساس می كنم مثل دو دوست در كنار هم هستیم، بنابراین تلاش می كنم ظرافت هایی را كه او هنگام بازی داشته در زمان دوبله رعایت كنم. در طول این سال ها به جای شخصیت های كمدی همچون استن لورل، وودی آلن بود آبوت و... صحبت كرده ام
با توجه به این كه در آن سال ها برای دوبله هر اثر زمان كافی در اختیار داشتیم، بنابراین بعد از چند بار تمرین فیلم را دوبله می كردیم. باید اشاره كنم بداهه ها سر ضبط شكل می گرفت و همان لحظه جمله ای كه به ذهنمان می رسید را می گفتیم. در واقع این بداهه ها برای بامزه شدن نقش هنرپیشه ها و فیلم های كمدی انجام می شد. البته در زمان گذشته خیلی از بداهه استفاده می كردیم، اما به مرور زمان این شیوه كمرنگ شد.
شما به جای شخصیت های مختلف كارتونی هم صحبت می كنید. معمولاگویندگان خیلی علاقه مند به صحبت در كارتون ها نیستند. چطور شما علاقه مند به دوبله كارتون ها هم شدید؟
هر كس دیدگاه خاص خودش را دارد، اما من بچه ها را خیلی دوست دارم به همین دلیل عاشقانه كارتون ها را برای آنها دوبله می كنم. معتقدم دوبله یك كارتون باید با عشق و علاقه زیادی انجام شود. بچه ها باهوش هستند و اگر برای دوبله اثری عشق و انرژی لازم گذاشته نشود، بچه ها خیلی زود متوجه می شوند. بنابراین نباید برای بچه ها كار تصنعی انجام داد. وقتی در كارتونی صحبت می كنم و مورد استقبال بچه ها قرار می گیرد، لذت می برم؛ چون بچه ها برایم ارزشمند هستند.
در میان كارتون هایی كه آنها را دوبله یا به جای شخصیت های آن صحبت كرده اید، وروجك و استاد نجار، گوریل انگوری و رابین هود نه تنها مورد توجه بچه ها قرار گرفت، بلكه بزرگ ترها هم از آنها استقبال كردند. فكر می كنید دلیل محبوبیت این كارتون ها چه بود؟
80 درصد محبوبیت این كارتون ها به خاطر دوبله بود. ما برای دوبله كارتون گوریل انگوری ـ كه مدیریت دوبلاژ آن را امیرهوشنگ قطعه ای به عهده داشت ـ خیلی از بداهه استفاده كردیم. همان طور كه شما اشاره كردید این كارتون فقط محبوب كودكان نبود، بلكه بزرگسالان هم با علاقه آن را دنبال می كردند. صادق ماهرو با صدای بمی كه داشت به زیبایی صدای انگوری را گفت و من هم بیگلی بیگلی را می گفتم.
وقتی من بخش هایی از این كارتون را قبل از دوبله دیدم، لذت بردم و احساس كردم با دوبله خوب خیلی بامزه می شود. به یاد دارم وقتی كارتون گوریل انگوری پخش می شد، بچه ها از دیدن آن خیلی لذت می بردند و با ذوق زیادی آن را می دیدند.
مدیر دوبلاژ و گویندگان برای دوبله این اثر زحمت زیادی كشیدند. واقعا شخصیت بیگلی بیگلی را دوست داشتم و گویندگی آن برایم شیرین بود. گرچه سال ها از دوبله این كارتون می گذرد، اما هنوز هم به خاطر دارم كه مردم این كارتون را خیلی دوست داشتند، حتی با گذشت این همه سال برخی دیالوگ های آن را به یاد دارم.
وروجك و استاد نجار هم جزو كارهای خوب است و مدیریت دوبلاژ این اثر هم بر عهده افشار بود. او به من این اختیار را داد تا برای وروجك یك صدای خوب خلق كنم تا شخصیت وروجك برای بچه ها جذاب و بامزه شود. در واقع او مرتب به من تاكید می كرد شخصیت وروجك برای بچه ها باید بامزه شود. وروجك با شیطنت هایی كه داشت در دل همه جا باز كرده بود و من هم تلاش خودم را كردم تا به بهترین شكل به جای او صحبت كنم. جالب است بدانید این شخصیت به خاطر دوبله شیرین برای بینندگان جذاب شد.
كارتون رابین هود هم با مدیریت دوبلاژ احمد رسول زاده دوبله شد. همه گویندگان تلاش كردند به نحو مطلوب به جای شخصیت های این كارتون صحبت كنند. من هم در این كارتون به جای پرنس جان صحبت كردم. ژرژ پطروسی هم به جای رابین هود حرف زد. برای دوبله این كارتون گویندگان خیلی خوبی حضور داشتند. در مجموع، كارتون های قدیمی خاطرات خوبی در ذهن مردم به جا گذاشته است. امیدوارم گویندگان جوان هم برای این هنر احترام قائل شوند و با عشق و علاقه این حرفه را دنبال كنند.
گردآوری:گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: روزنامه جام جم
مطالب پیشنهادی:
کودک افغان از دست‌فروشی تا نامزدی در اسکار
غولی به نام «حوزه هنری» در زندگی مشترک آقای محمودی و بانو
«پایتخت 2» با علیرضا خمسه در نوروز 92 + عکس‌های جدید
تهیه‌کننده سریال «زمانه»: تنها می‌توانم ابراز شرمندگی کنم!
مجری معترض: آهنگ شهرام شپره در تلویزیون پخش می‌شود و من سانسور!
غولی به نام «حوزه هنری» در زندگی مشترک آقای محمودی و بانو
«پایتخت 2» با علیرضا خمسه در نوروز 92 + عکس‌های جدید
تهیه‌کننده سریال «زمانه»: تنها می‌توانم ابراز شرمندگی کنم!
مجری معترض: آهنگ شهرام شپره در تلویزیون پخش می‌شود و من سانسور!
