نشست نقد و بررسی سریال ˈزمانه ˈ شب گذشته با حضور اسماعیل عفیفه تهیه کننده، سعید جلالی نویسنده، ناصر هادیانفر جانشین تولید،پریناز ایزدیار،حسین مهری و ویدا جوان بازیگران این مجموعه به همراه محمدرضا لطفی مجری و منتقد در فرهنگسرای فردوس برگزار شد.
** فتحی از فرمول خود به نفع مخاطب کوتاه آمده است
محمدرضا لطفی منتقد تلویزیون در ابتدای این نشست گفت: مهمترین وظیفه یک سریال تلویزیونی جذب مخاطب است که زمانه در این امر موفق بود.
وی افزود: در تک تک پلان های این مجموعه ردپای وسواس کارگردان و نگاه عمیق وی دیده می شود و مشخص است که فتحی از جهان بینی بالایی برخوردار است.
لطفی ادامه داد: اما شاید یکی از مواردی که باعث می شود زمانه از شاخصه های اصلی فتحی فاصله بگیرد این است که کارگردان کمی برای جذب مخاطب از فرمول های خود به نفع جذب مخاطب بیشتر کوتاه آمده است.
لطفی درباره متن این سریال نیز گفت: ˈزمانهˈ یک شروع به شدت خوب داشت و قالب لازم را برای جذب مخاطب به خوبی جا انداخته است اما در ادامه با اندکی افت مواجه شده که باز هم برای یک مجموعه 49 قسمتی چندان به منزله ضعف تلقی نمی شود.
وی افزود: وجود شخصیت های خاکستری باعث شده تا فضای زمانه هرچه بیشتر به روح زندگی و آدم های معمولی نزدیک شود؛ به طور اساسی، آثار فتحی یک سر و گردن از محصولات دیگر بالاتر است و زمانه هم از این قاعده مستثنی نیست و شاهد بازی های خوبی از سوی تیم بازیگران آن بودیم.
** قرار بود زمانه در سه فصل ساخته شود
در ادامه این نشست، ˈاسماعیل عفیفهˈ تهیه کننده زمانه به آشنایی دیرین خود با فتحی اشاره کرد و گفت: به طور اصولی هر فیلمنامه ای را که برای ساخت به دستم می رسد و قرار به تولید آن می شود، به حسن فتحی پیشنهاد می دهم و در واقع نخستین گزینه من همیشه فتحی است.
وی تاکید کرد: وقتی سه ضلع اصلی یک اثر یعنی کارگردان، تهیه کننده و نویسنده همفکر باشند، می توان انتظار اتفاق های خوب داشت و به نظر من مبنای اولیه موفقیت یک سریال متن خوب است و در زمانه همان طور که از نام مجموعه بر می آید قصه حال است.
تهیه کننده زمانه اظهار داشت: ما قصد داشتیم تا تصویری واقعی ارایه بدهیم و مشکلات اجتماعی مردم را به تصویر بکشیم تا مخاطب آن را باور کند زیرا به قصه هایی علاقه داریم که به جنس زندگی مردم نزدیک است و قصه زمانی موفق می شود که واقعی است.
همچنین عفیفه در مورد بحث ریزش مخاطب در تلویزیون گفت: طبق آمار 69 درصد مردم ماهواره دارند و وقتی امکان انتخاب زیاد باشد یک رقابت سنگین بوجود می آید.
این تهیه کننده تلویزیونی با تاکید بر اینکه رقابت، ایجاد انگیزه می کند، اظهار داشت:
مشکل اینجاست که رقابت ما یک رقابت ناعادلانه است.
وی افزود: واقعیت این است که تلویزیون دچار ریزش مخاطب شده است و خیلی از مردم روی به سریال های ماهواره ای آن هم از نوع سخیف اش می آوردند اما این که ما چه کار باید بکنیم و چه کار کردیم، یک بخش آن به دست ما نیست و به سیاست های کلان کشور و جامعه برمی گردد و از دست من وشما خارج است.
عفیفه درباره وظایف عوامل تولید مجموعه های تلویزیونی برای رقابت با شبکه های ماهواری اظهار داشت: وظیفه ما بالا بردن جذابیت کار و نزدیک شدن به فضای واقعی جامعه است.
وی تاکید کرد: باید تماشاگر در سریال های ایرانی احساس کند که در حال تماشای خود و جامعه خود است و همچنین باید از ترفندهایی در قصه و ساخت بهره ببریم که مجموعه برای تماشاگر خسته کننده نشود.
عفیفه با تاکید بر اینکه خاکستری بودن شخصیت ها کمک به باورپذیری کارکترها شده است، گفت: به دلیل کشش قصه احتمال ادامه زمانه وجود دارد، ضمن آنکه در ابتدا نیز بنای ما ساخت یک سریال سه فصلی بود و به همین دلیل سرنوشت نهایی تمام شخصیت ها مشخص نشده است.
وی در عین حال افزود: البته این عادت بد در سریال های ایرانی وجود دارد که مخاطب توقع دارد تا انتهای سرگذشت یک شخصیت را در انتهای سریال ببیند.
** ˈزمانهˈ به خاطر فیلمنامه متوقف نشد
ˈسعید جلالیˈ از نویسندگان این مجموعه تلویزیونی گفت: من از قسمت یازدهم به جمع نویسندگان مجموعه پیوستم؛ فکر می کنم در کاری مثل فیلمنامه نویسی کار گروهی بسیار جواب می دهد و حس خوبی به کار می بخشد.
وی به رفاقت دیرینه خود با کاظمی پور دیگر نویسنده زمانه اشاره کرد و گفت: من و کاظمی پور به یک روح همکاری مشترک رسیده ایم و برخلاف همکارانی که معتقد به کار انفرادی هستند، ما به همکاری مشترک بیشتر اعتقاد داریم.
جلالی افزود: در کارهای گروهی، هم دغدغه کار کمتر می شود و هم دو ذهن و دو فکر ایده های مختلفی را به ارمغان می آورد ضمن آنکه در چنین کاری که آقای فتحی خود نویسنده توانایی است و وسواس زیادی دارد، نگارش همزمان با تصویربرداری انجام می شد.
نویسنده زمانه، گمانه زنی برخی رسانه ها مبنی بر اینکه تولید این سریال به دلیل فیلمنامه متوقف شده بود، را رد کرد و گفت: به هیچ وجه زمانه به دلیل فیلمنامه به تعطیلی کشیده نشد.
جلالی همچنین درباره قصه مجموعه توضیح داد: ما کار دشواری پیش رو داشتیم، زیرا قرار بود درباره عشق، انتقام، بخشش و قضاوت کار کنیم؛ سوژه ای که شاید در تمام دنیا یکسان و حتی تکراری باشد، اما نیاز به نگاه متفاوت دارد.
وی افزود: با توجه به خطوط قرمز و نگاه متفاوت باید طوری کار می کردیم که تصویر واقعی هم به نمایش بگذاریم و این بسیار سخت بود.
نویسنده فیلمنامه ˈزمانهˈ اظهار داشت: جای اختصاص بودجه برای انجام تحقیق سریال ها در تلویزیون خالی است؛ در بسیاری از کشورهای سریال ساز پیشرو این مرحله، یکی از مراحل مهم و اساسی تولید کار است.
جلالی یادآور شد: انجام تحقیق برای نگارش فیلمنامه در ایران فراموش شده است و به دلیل کمبود بودجه و زمان رخ نمی دهد.
این نویسنده در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع پایان باز و زنانه بودن کار اشاره کرد و توضیح داد که ما سعی داشتیم گره ها را یک به یک باز کنیم و انتخاب ما پایان باز بود و فکر نمی کنم گره ای بوده باشد که باز نشده باقی ماند.
جلاله قصه زمانه را ˈزنانهˈ ندانست و گفت: ما حق را به هیچ یک از کارکترها ندادیم و ارغوان بیشتر از این که انتقام بگیرد به خودش لطمه زد؛ این اتفاق برای بهزاد هم رخ داد.
** وسواس کارگردان برای ضبط پلان ها
ˈپریناز ایزدیارˈ بازیگر نقش ˈارمغانˈ نیز گفت: من با مجموعه ˈپنج کیلومتر تا بهشتˈ در بین مخاطبان شناخته شدم، اما پیش از آن تعداد زیادی کار کرده بودم و اتفاقی که دنبالش بودم با آن کار افتاد و با زمانه مسیرم محکم شد.
وی درباره همکاری با کارگردانی چون حسن فتحی گفت: ما زمان زیادی در این کار نداشتیم، اما با تمام کمبودها از لحاظ وقت ما قبل از هر پلان و سکانس تمرین می کردیم و اگر بازیگر با دیالوگ ارتباط برقرار نمی کرد و یا حتی اگر حالش خوب نبود کار را ضبط نمی کرد.
ایزدیار ادامه داد: آقای فتحی از هیچ سکانسی به سادگی نمی گذشت و فکر می کنم که ایشان جدا از آنکه کارگردان خوبی هستند،بازیگردان فوق العاده ای است و با دقت و ریز بینی بازی ها را آنالیز می کند و قادر است تا اتمسفر صحنه را پدید آورد.
ˈحسین مهریˈ دیگر بازیگر این مجموعه نیز گفت: زمانه با چیزی که من در ذهن داشتم به شدت نزدیک بود و این نتیجه حضور یک تیم حرفه ای است.
وی افزود: زمانی که فیلمنامه را خواندم، با وجود این که تنها چند قسمت از فیلمنامه آماده بود اما به تیم اعتماد کردم و نتیجه اش را هم دیدم.
مهری با تاکید براینکه نباید قائل به مرزبندی در بین فیلم و سریال بود، اظهار داشت: باید واقع بین باشیم زیرا نمی توان با معیارهای بسیار بزرگ جهانی، یک مجموعه را نقد کرد بلکه باید به شرایط تولید کار توجه کنیم.
ˈویدا جوانˈ دیگر بازیگر زمانه، این سریال را پنجمین تجربه خود در زمینه حضور در مجموعه های تلویزیونی عنوان کرد و گفت:کارگردان ارتباط بسیار جدی با بازیگر داشت و به همین خاطر برای رسیدن به نقش، تمرین های زیادی می کردیم.
ˈناصر هادیانفرˈ جانشین تولید این مجموعه نیز از وضعیت مالی تلویزیونی گلایه کرد و گفت: متاسفانه شرایط مالی در تلویزیون در چند وقت اخیر خوب نیست و این به کیفیت کارها لطمه می زد.
وی افزود: درست است که هنرمندان عاشق کارشان هستند و برای پول کار نمی کنند اما ما هم مانند تمام انسان های دیگر خرج زندگی و اجاره خانه و خانواده داریم.
هادیانفر ادامه داد: این موضوع ناخوداگاه انگیزه و شوق را کم می کند و باعث می شود تا ذهن سازنده درگیر مسایل دیگر شود.
** فتحی از فرمول خود به نفع مخاطب کوتاه آمده است
محمدرضا لطفی منتقد تلویزیون در ابتدای این نشست گفت: مهمترین وظیفه یک سریال تلویزیونی جذب مخاطب است که زمانه در این امر موفق بود.
وی افزود: در تک تک پلان های این مجموعه ردپای وسواس کارگردان و نگاه عمیق وی دیده می شود و مشخص است که فتحی از جهان بینی بالایی برخوردار است.
لطفی ادامه داد: اما شاید یکی از مواردی که باعث می شود زمانه از شاخصه های اصلی فتحی فاصله بگیرد این است که کارگردان کمی برای جذب مخاطب از فرمول های خود به نفع جذب مخاطب بیشتر کوتاه آمده است.
لطفی درباره متن این سریال نیز گفت: ˈزمانهˈ یک شروع به شدت خوب داشت و قالب لازم را برای جذب مخاطب به خوبی جا انداخته است اما در ادامه با اندکی افت مواجه شده که باز هم برای یک مجموعه 49 قسمتی چندان به منزله ضعف تلقی نمی شود.
وی افزود: وجود شخصیت های خاکستری باعث شده تا فضای زمانه هرچه بیشتر به روح زندگی و آدم های معمولی نزدیک شود؛ به طور اساسی، آثار فتحی یک سر و گردن از محصولات دیگر بالاتر است و زمانه هم از این قاعده مستثنی نیست و شاهد بازی های خوبی از سوی تیم بازیگران آن بودیم.
** قرار بود زمانه در سه فصل ساخته شود
در ادامه این نشست، ˈاسماعیل عفیفهˈ تهیه کننده زمانه به آشنایی دیرین خود با فتحی اشاره کرد و گفت: به طور اصولی هر فیلمنامه ای را که برای ساخت به دستم می رسد و قرار به تولید آن می شود، به حسن فتحی پیشنهاد می دهم و در واقع نخستین گزینه من همیشه فتحی است.
وی تاکید کرد: وقتی سه ضلع اصلی یک اثر یعنی کارگردان، تهیه کننده و نویسنده همفکر باشند، می توان انتظار اتفاق های خوب داشت و به نظر من مبنای اولیه موفقیت یک سریال متن خوب است و در زمانه همان طور که از نام مجموعه بر می آید قصه حال است.
تهیه کننده زمانه اظهار داشت: ما قصد داشتیم تا تصویری واقعی ارایه بدهیم و مشکلات اجتماعی مردم را به تصویر بکشیم تا مخاطب آن را باور کند زیرا به قصه هایی علاقه داریم که به جنس زندگی مردم نزدیک است و قصه زمانی موفق می شود که واقعی است.
همچنین عفیفه در مورد بحث ریزش مخاطب در تلویزیون گفت: طبق آمار 69 درصد مردم ماهواره دارند و وقتی امکان انتخاب زیاد باشد یک رقابت سنگین بوجود می آید.
این تهیه کننده تلویزیونی با تاکید بر اینکه رقابت، ایجاد انگیزه می کند، اظهار داشت:
مشکل اینجاست که رقابت ما یک رقابت ناعادلانه است.
وی افزود: واقعیت این است که تلویزیون دچار ریزش مخاطب شده است و خیلی از مردم روی به سریال های ماهواره ای آن هم از نوع سخیف اش می آوردند اما این که ما چه کار باید بکنیم و چه کار کردیم، یک بخش آن به دست ما نیست و به سیاست های کلان کشور و جامعه برمی گردد و از دست من وشما خارج است.
عفیفه درباره وظایف عوامل تولید مجموعه های تلویزیونی برای رقابت با شبکه های ماهواری اظهار داشت: وظیفه ما بالا بردن جذابیت کار و نزدیک شدن به فضای واقعی جامعه است.
وی تاکید کرد: باید تماشاگر در سریال های ایرانی احساس کند که در حال تماشای خود و جامعه خود است و همچنین باید از ترفندهایی در قصه و ساخت بهره ببریم که مجموعه برای تماشاگر خسته کننده نشود.
عفیفه با تاکید بر اینکه خاکستری بودن شخصیت ها کمک به باورپذیری کارکترها شده است، گفت: به دلیل کشش قصه احتمال ادامه زمانه وجود دارد، ضمن آنکه در ابتدا نیز بنای ما ساخت یک سریال سه فصلی بود و به همین دلیل سرنوشت نهایی تمام شخصیت ها مشخص نشده است.
وی در عین حال افزود: البته این عادت بد در سریال های ایرانی وجود دارد که مخاطب توقع دارد تا انتهای سرگذشت یک شخصیت را در انتهای سریال ببیند.
** ˈزمانهˈ به خاطر فیلمنامه متوقف نشد
ˈسعید جلالیˈ از نویسندگان این مجموعه تلویزیونی گفت: من از قسمت یازدهم به جمع نویسندگان مجموعه پیوستم؛ فکر می کنم در کاری مثل فیلمنامه نویسی کار گروهی بسیار جواب می دهد و حس خوبی به کار می بخشد.
وی به رفاقت دیرینه خود با کاظمی پور دیگر نویسنده زمانه اشاره کرد و گفت: من و کاظمی پور به یک روح همکاری مشترک رسیده ایم و برخلاف همکارانی که معتقد به کار انفرادی هستند، ما به همکاری مشترک بیشتر اعتقاد داریم.
جلالی افزود: در کارهای گروهی، هم دغدغه کار کمتر می شود و هم دو ذهن و دو فکر ایده های مختلفی را به ارمغان می آورد ضمن آنکه در چنین کاری که آقای فتحی خود نویسنده توانایی است و وسواس زیادی دارد، نگارش همزمان با تصویربرداری انجام می شد.
نویسنده زمانه، گمانه زنی برخی رسانه ها مبنی بر اینکه تولید این سریال به دلیل فیلمنامه متوقف شده بود، را رد کرد و گفت: به هیچ وجه زمانه به دلیل فیلمنامه به تعطیلی کشیده نشد.
جلالی همچنین درباره قصه مجموعه توضیح داد: ما کار دشواری پیش رو داشتیم، زیرا قرار بود درباره عشق، انتقام، بخشش و قضاوت کار کنیم؛ سوژه ای که شاید در تمام دنیا یکسان و حتی تکراری باشد، اما نیاز به نگاه متفاوت دارد.
وی افزود: با توجه به خطوط قرمز و نگاه متفاوت باید طوری کار می کردیم که تصویر واقعی هم به نمایش بگذاریم و این بسیار سخت بود.
نویسنده فیلمنامه ˈزمانهˈ اظهار داشت: جای اختصاص بودجه برای انجام تحقیق سریال ها در تلویزیون خالی است؛ در بسیاری از کشورهای سریال ساز پیشرو این مرحله، یکی از مراحل مهم و اساسی تولید کار است.
جلالی یادآور شد: انجام تحقیق برای نگارش فیلمنامه در ایران فراموش شده است و به دلیل کمبود بودجه و زمان رخ نمی دهد.
این نویسنده در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع پایان باز و زنانه بودن کار اشاره کرد و توضیح داد که ما سعی داشتیم گره ها را یک به یک باز کنیم و انتخاب ما پایان باز بود و فکر نمی کنم گره ای بوده باشد که باز نشده باقی ماند.
جلاله قصه زمانه را ˈزنانهˈ ندانست و گفت: ما حق را به هیچ یک از کارکترها ندادیم و ارغوان بیشتر از این که انتقام بگیرد به خودش لطمه زد؛ این اتفاق برای بهزاد هم رخ داد.
** وسواس کارگردان برای ضبط پلان ها
ˈپریناز ایزدیارˈ بازیگر نقش ˈارمغانˈ نیز گفت: من با مجموعه ˈپنج کیلومتر تا بهشتˈ در بین مخاطبان شناخته شدم، اما پیش از آن تعداد زیادی کار کرده بودم و اتفاقی که دنبالش بودم با آن کار افتاد و با زمانه مسیرم محکم شد.
وی درباره همکاری با کارگردانی چون حسن فتحی گفت: ما زمان زیادی در این کار نداشتیم، اما با تمام کمبودها از لحاظ وقت ما قبل از هر پلان و سکانس تمرین می کردیم و اگر بازیگر با دیالوگ ارتباط برقرار نمی کرد و یا حتی اگر حالش خوب نبود کار را ضبط نمی کرد.
ایزدیار ادامه داد: آقای فتحی از هیچ سکانسی به سادگی نمی گذشت و فکر می کنم که ایشان جدا از آنکه کارگردان خوبی هستند،بازیگردان فوق العاده ای است و با دقت و ریز بینی بازی ها را آنالیز می کند و قادر است تا اتمسفر صحنه را پدید آورد.
ˈحسین مهریˈ دیگر بازیگر این مجموعه نیز گفت: زمانه با چیزی که من در ذهن داشتم به شدت نزدیک بود و این نتیجه حضور یک تیم حرفه ای است.
وی افزود: زمانی که فیلمنامه را خواندم، با وجود این که تنها چند قسمت از فیلمنامه آماده بود اما به تیم اعتماد کردم و نتیجه اش را هم دیدم.
مهری با تاکید براینکه نباید قائل به مرزبندی در بین فیلم و سریال بود، اظهار داشت: باید واقع بین باشیم زیرا نمی توان با معیارهای بسیار بزرگ جهانی، یک مجموعه را نقد کرد بلکه باید به شرایط تولید کار توجه کنیم.
ˈویدا جوانˈ دیگر بازیگر زمانه، این سریال را پنجمین تجربه خود در زمینه حضور در مجموعه های تلویزیونی عنوان کرد و گفت:کارگردان ارتباط بسیار جدی با بازیگر داشت و به همین خاطر برای رسیدن به نقش، تمرین های زیادی می کردیم.
ˈناصر هادیانفرˈ جانشین تولید این مجموعه نیز از وضعیت مالی تلویزیونی گلایه کرد و گفت: متاسفانه شرایط مالی در تلویزیون در چند وقت اخیر خوب نیست و این به کیفیت کارها لطمه می زد.
وی افزود: درست است که هنرمندان عاشق کارشان هستند و برای پول کار نمی کنند اما ما هم مانند تمام انسان های دیگر خرج زندگی و اجاره خانه و خانواده داریم.
هادیانفر ادامه داد: این موضوع ناخوداگاه انگیزه و شوق را کم می کند و باعث می شود تا ذهن سازنده درگیر مسایل دیگر شود.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: cinemakhabar.ir
مطالب پیشنهادی:
www.seemorgh.com/culture
منبع: cinemakhabar.ir
مطالب پیشنهادی:
هیچ کس از مهریه سنگین همسر «مهدی هاشمی» خبر نداره! + عکس
برگزیدگان اسکار 2013 + عکس و لیست کامل
«جنیفر لاورنس» بهترین بازیگر زن اسکار + عکس
خانم محجبه و همسر شیکپوش بر فرش قرمز اسکار! + عکس
شادمانی برگزیدگان «اسکار» پس از دریافت جایزه + تصاویربرگزیدگان اسکار 2013 + عکس و لیست کامل
«جنیفر لاورنس» بهترین بازیگر زن اسکار + عکس
