سریال «همه فرزندان من» با وجودی كه فراتر از دیگر مجموعه‌های تلویزیونی خانوادگی نیست، اما دارای یك ویژگی خاص است: در این سریال یك زن محور قرار گرفته است.
مخاطبین تلویزیون در چند سال اخیر با سریال‌های تلویزیونی مختلفی رو به رو بوده اند كه مضمون و محتوای ساختاری آنها اكثرا مربوط به خانواده، قداست‌ها و ارزش وجودی خانواده برای اعضای آن بوده است. بعضی از این سریال‌ها با زبان طنز به زندگی عادی و روزمره و گذران عمر اعضای یك خانواده می‌پردازند، و تعدادی نیز ساختار تراژیك و ملودرام دارند. برخی از آنها هم به طور كامل به مسئله جوانان، مشكلات آنها، ازدواج، بیكاری و وجود یك مریضی غیر قابل علاج می‌پردازند. تعدادی هم به برون و درون اعضای یك خانواده و درگیری‌های بین اعضای آن توجه نشان می‌دهند.
در سریال «همه فرزندان من» با پرهیز از ارائه اداهای روشن فكرانه، نگاه‌های تحقیر آمیز و تیپ‌های غلوآمیز، اقتدار و بزرگی زن به نمایش در می‌آید و همانا ارزش، حرمت، و قداست زن و مادر خانواده بودن است كه تقدیس می‌شود.
كارگردان سریال با هوشیاری از افراط و تفریط‌ها و زیاده روی‌های معمول آثار «زن محور» چشم پوشی كرده و در مقابل به معضلات، گرفتاری‌ها و تنهایی‌های یك زن پرداخته است كه این روند باعث شده تا تصویری درست و نزدیك به واقع از زن ایرانی به نمایش درآید و البته در بعضی قسمت‌ها این تصویر، دست برعصا حركت كرده و خلاصه حد وسط معتدلی را شاهد نیستیم. از طرفی باید در نظر داشته باشیم كه نگاه كارگردان این مجموعه، «مرضیه برومند» نگاه امروزی و به روز است. یعنی ما هم نگاه زن سنتی، و هم نگاه زن مدرن را داریم.
شخصیت «پوران» با بازی «مهرانه مهین ترابی» زنی است كه ریشه در سنت‌ها دارد و از حال و روز بچه‌های اطرفیانش بی خبر نیست، از دل مشغولی‌ها و دغدغه‌های نسل امروزی آگاهی دارد و می‌داند آنها چه نیازی دارند و برای چه چیزی غمگین و برای چه چیزی خوشحال می‌شوند. هر چند در سریال عنوان می‌شود كه وی استاد روانشناسی دانشگاه است، اما هیچ وقت او را سر كلاس درس نمی‌بینیم و بیشتر او را در خانه می‌بینیم كه در حال حل كردن مشكلات به وجود آمده است. با وجود این از سوی دیگر سریال «همه فرزندان من» به نشان دادن مشكلات، ارائه راه حل و به كارگیری راه وروش مناسب برای حل مشكل می‌پردازد. كه این رویكرد ، یك امتیاز ویژه برای این سریال است؛ چرا كه فقط طرح مشكل نمی‌كند و داستان سریال را به سمت آثار لوس و اشك آلود نمی‌برد. البته انتخاب مشكلات و ارائه راه حل در این سریال جای بحث دارد. بسیاری از مشكلاتی كه به جوانان امروزی مربوط هستند ، مشكلاتی طبیعی است و حتی تعدادی از این مشكلات طبیعی در ذات و وجود جوانان مشكل به حساب نمی‌آیند و به مرور زمان یك تجربه جدید نام می‌گیرند؛ مثلاشركت در آزمون و كنكور دادن یا رفتن به سربازی را نمی‌توان مشكل به حساب آورد، بلكه رسیدن به یك دوره جدید و وارد شدن به جوانی و آغاز مرحله جدیدی از زندگی است. در این سریال هم عمده مشكلات شامل حس و حال خاص دوران نوجوانی و جوانی و از جمله مهم ترین آنها، داشتن رویاها و خیالات و داشتن آرزوها و فكرهای مختلف برای آینده است؛ كه آرزو بر جوانان عیب نیست. بلندپروازی جوانان و داشتن آرزو برای هر جوانی مشكل ساز نیست.
برای پرداختن به این آرزوها و بلندپروازی‌های جوانان، سازندگان این مجموعه بهتر بود كه از جامعه شناسان و روانشناسان استفاده می‌كردند. تغییر شغل یا بیكار شدن و همچنین مشكلاتی مانند ازدواج یا طلاق و مضامینی از این دست، اگر چه در جامعه امروزی می‌توانند فراگیر و برای هر آدمی‌اتفاق بیفتند، اما طرح مشكلات امروزی بشر در یك سریال تلویزیونی باید كمی متفاوت باشد تا تماشاگر علاوه بر لذت از یك سریال جذاب، به تجربه ای تازه از زندگی دست یابد.
سریال «همه بچه‌های من» در كنار دارا بودن شاخصه‌های مثبت - كه در ابتدا به آنها اشاره شد - دارای كمبودهایی هم هست. به دلیل این كه این سریال و عمده سریال‌های خانوادگی ما پژوهش و تحقیق ندارند و نویسنده فراموش كرده كه نمی‌توان با تخیل، مثلا زندگی آشفته یك معتاد را نشان داد یا بدون تحقیق و بررسی در مورد زندگی و مشكلات یك جانباز و آدمی كه در اثر بمب‌های شیمیایی سرطان گرفته داستان و قصه نوشت. پس تحقیق و پژوهش باید باشد. اتفاقا در صدا وسیما، مراكزی برای این كار هست و دست بر قضا تولیدات نوشتاری و تحقیقی به روزی را هم گردآوری می‌كنند، اما استفاده كاربردی از این گونه تحقیق‌ها صورت نمی‌گیرد. حتی آمار و ارقام بسیار سودمندی را هم می‌توان از این مراكز در ارتباط با خواسته‌های جوانان، مشكلات آنها و... به دست آورد و حداقل به گونه ای نمایشی یا در دیالوگ كاراكترها از آنها استفاده كرد تا نتیجه كار كاربردی باشد.
سریال «همه بچه‌های من» مشكل را مطرح می‌كند ، ارائه طریق می‌كند و خوشبختانه باز هم در یك امتیاز ویژه بازخورد این ارائه طریق را نشان می‌دهد، اما این روند سه گانه عمدتا چیزهایی هستند كه پیش از این به كرات، مشابهش در كارهای دیگر دیده شده است. انتخاب موضوعاتی از قبیل: اختلافات زن و شوهر در زندگی مشترك، اختلاف فرزندان با والدین و بالعكس، عدم درك متقابل بین اعضای یك خانواده، طلاق، ازدواج، سالمندان و طرد شدن آنها از طرف فرزندان و تنهایی‌های آنها، دید و بازدید وصله رحم و معاشرت‌های فامیلی و موارد فراوانی از این دست كه تا به امروز در این سریال به آنها پرداخته و نمایشی شده اند. در مورد پرداختن به مشكلات به نكته دیگری كه می‌توان اشاره كرد این است كه، مشكل چند خانواده را نمی‌توان به خانواده ای دیگر تعمیم داد و نتیجه گیری از حل مشكل یك قسمت از سریال قطعا ارائه راه حل برای تعداد محدودی به نظر خواهد رسید. برای رفع این نقیصه، می‌شد كمی‌بیشتر به بیان جزئیات پرداخت . طرح كلی یك مشكل اگرچه خوب است، اما باعث می‌شود از طرح مساله و بیان اشكالات تا رفع و رجوع آن تمام نگاه‌ها كلی باشد، در حالی كه در جزئیات است كه بیننده می‌تواند همذات پنداری واقعی و تاثیر یك سریال را درك كند. همین توجه به جزئیات حتی باعث می‌شود بازی كاراكترها نیز پرداخت بهتری داشته باشند و ارتباط بیننده با موضوع را صد چندان كند.
اگر پرداخت به جزئیات در قسمت‌های مختلف سریال «همه بچه‌های من» رعایت می‌شد. این سریال تماشایی‌تر و دلچسب‌تر از كار در می‌آمد و سریالی ماندگار در خاطر بینندگان شكل می‌گرفت.
اگر پرداخت به جزئیات در قسمت‌های مختلف سریال «همه بچه‌های من» رعایت می‌شد. این سریال تماشایی‌تر و دلچسب‌تر از كار در می‌آمد و سریالی ماندگار در خاطر بینندگان شكل می‌گرفت.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: magiran.com
مطالب پیشنهادی:
پای صحبت‌های سازندگان «همه فرزندان من» بنشینید!!
خانواده ایرانی در چند دقیقه
برنامه‌سازی جذاب برای بچه‌ها
گزارش تصویری از پشت صحنه سریال طنز «شمس‌العماره»
دلايل محبوبيت سريال پزشك دهكده
