وقتی نسل سومی‌ها مجری می‌شوند

 

مجریان جوان تلویزیون از دیدگاه جوان‌ها و پیشكسوتان تلویزیون
معمولا وقتی اسم هنر و هنرنمایی در سینما و تلویزیون به میان می‌آید، اولین چیزی كه ذهن مردم را به خود مشغول می‌كند، بازی و بازیگری است. اما هنرهای زیادی وجود دارند كه خیلی به چشم نمی‌آید یا بحث چندانی در ارتباط با آنها صورت نمی‌گیرد. در حالی كه بعضی از این حرفه‌ها نسبت به بازیگری هم حساس‌تر هستند و هم مهم‌تر.
 
یكی از این حرفه‌ها، كار اجراست كه در چند سال اخیر بهای بیشتری به آن داده شده است. همه ما از مجریان قدیمی و حتی امروزی خاطرات بسیاری داریم. چه آن زمان كه تلویزیون تنها 2 شبكه بیشتر نداشت و چه امروز كه شبكه‌های سیما افزایش پیدا كرده‌اند. یكی از موضوعاتی كه می‌شود در مورد آن صحبت كرد، نحوه اجرای مجریان جوان در سیماست كه تعداد این افراد هم كم نیست و امروزه و در برنامه‌های مختلف مجریان جوانی را می‌‌بینیم كه هركدام به شیوه‌ای آنتن را در دست گرفته‌اند و سعی در ارتباط با مخاطبان تلویزیون دارند.
این در حالی است كه اجرای بعضی از مجریان جوان حرف و حدیث‌های زیادی را هم به همراه داشته است. برای مثال عده‌ای آنقدر راحت و بی‌پروا با مخاطبان صحبت می‌كنند كه حتی آنها را دلزده می‌كنند و عده‌ای دیگر آنقدر جدی و خشك رفتار می‌كنند كه مخاطب حتی یك كلمه از گفته‌های آنها را نمی‌تواند متوجه شود. به هر حال در این زمینه سخن بسیار است، برای ارزیابی دقیق‌تر این مساله به سراغ برخی از مجریان قدیمی و جوان امروز رفتیم تا ‌نظرات آنها نیز در این زمینه آشنا شویم. در ابتدا شعله قهرمانی، مجری باسابقه برنامه خانواده با ما همراه شد.

برنامه زنده، حرمت دارد
قهرمانی در ابتدا و در پاسخ به این سوال كه با ورود مجریان جوان به سیما تا چه حد موافق یا مخالف است، می‌گوید: به نظر من ورود این افراد یك نیاز است و روند ورود آنها به سازمان صدا و سیما، یك روند طبیعی و معمول است. البته باید افراد متخصص این فن، از افراد واجد شرایط آزمون بگیرند و در صورت موفقیت آنها را بپذیرند و آنتن را در اختیارشان قرار بدهند.
مجری برنامه خانواده در پاسخ به این سوال كه نظرش درباره واژه «راحت» اجرا كردن برخی از مجریان جوان چیست؟ می‌گوید: متاسفانه بعضی از مجریان براساس اصول انتخاب نمی‌شوند برای همین در اجرای برنامه‌هایشان هم موفق نیستند. وی می‌افزاید: برای مثال 20 سال پیش كه من تازه كارم را شروع كرده بودم، به ما یاد دادند كه برنامه زنده حرمت خاصی دارد و باید چندین برنامه تولیدی را اجرا می‌كردیم تا با حساسیت‌ها و باید و نبایدها آشنا می‌شدیم و كم‌كم اعتماد به نفس‌مان هم زیاد می‌شد و بعد تازه یك برنامه زنده را می‌توانستیم اجرا كنیم. ولی الان این اتفاق نمی‌افتد. تهیه‌كننده تنها یك قسمت ساده می‌گیرد و بعد طبق سلیقه خودش فرد مورد نظر را انتخاب می‌كند و سپس آنتن را به او می‌سپارد. از طرفی دیگر مجریان جوان هم در بدو ورودشان می‌خواهند معروف شوند و نمره مثبت را از طرف مخاطب نیز بگیرند.
قهرمانی در ادامه می‌افزاید: به هر حال این مساله گناه جوانان نیست و ما در قبال آنها و مخاطبان مسوول هستیم.
شعله قهرمانی در پاسخ به این سوال كه آیا زبان معیار برای مجریان باید وجود داشته باشد یا خیر می‌گوید: من به زبان معیار اعتقاد دارم و آن را جزو اصول گویندگی می‌دانم. چرا كه این زبان حتی می‌تواند روی نحوه سخن گفتن مردم تاثیر بگذارد.
قهرمانی معتقد است اگر اجرای بعضی از مجریان جوان به دل نمی‌نشیند به این دلیل است كه از زبان معیار استفاده نمی‌كنند و حتی به تقلید از اجرای برخی از مجریان غربی بسنده می‌كنند و این در حالی است كه آنها فرهنگ و معیار خودشان را دارند.

مجریان نباید براساس سلیقه انتخاب شوند
حسین عباسی سال‌هاست كه اجرای برنامه‌ زنده مسابقه تلفنی شبكه 3 سیما را به عهده دارد. البته او سال‌ها پیش برنامه «پلك» را نیز اجرا می‌كرد. او در پاسخ به این سوال كه اجرای مجریان جوان سیما در حال حاضر تا چه حد مقبول است، می‌گوید: در حال حاضر مخاطبان اجراهای راحت را می‌پسندند، اما به شرط آن كه جایگاه هر مجری و برنامه‌اش مشخص باشد، برای مثال برخی از مجریان چهره و صدایشان مناسب برنامه‌های مناسبتی و مذهبی است و برخی دیگر مناسب برنامه‌های اجتماعی یا فرهنگی. برای همین هر بخش باید مجری مخصوص خودش را داشته باشد. عباسی از عمده‌ترین مشكلاتی كه مجریان جوان امروز با آن روبه‌رو هستند را نداشتن اطلاعات عمومی و به روز نبودن آنها می‌داند و در این باره می‌گوید: مجری باید اطلاعات عمومی داشته باشد تا اجرای او تصنعی به نظر نرسد.
این مجری تلویزیونی بر این باور است كه مجریان باید براساس علم و آگاهی انتخاب شوند و نه از روی سلیقه. عباسی می‌گوید: وقتی من مجری یك برنامه را اجرا می‌كنم باید بدانم كه همه نوع مخاطبی بیننده من هستند. بنابراین باید در گفتارم دقت كنم تا مرتكب خطا نشوم و حرفی را نزنم كه به كسی بربخورد. او در ادامه عنوان كرد: ما نباید از بالا به مخاطبان نگاه كنیم و باید حرمت‌ها حفظ شوند تا مخاطب هم ما را باور كند.

من راحت اجرا كردن را دوست دارم
آزاده نامداری یكی از مجریان جوان سیماست كه نوع اجرایش حرف و حدیث‌های متفاوتی را در پی داشته است. خیلی‌ها با اجرای او موافق هستند و برخی دیگر راحت بودن بیش از اندازه او را نمی‌پسندند. وی در پاسخ به این سوال كه در اجرا از چه كس یا كسانی تقلید می‌كند؟ می‌گوید: حقیقت این است كه من به هیچ وجه از كسی الگوبرداری نمی‌كنم و روی آنتن هم همان جوری هستم كه بیرون از سازمان هستم و نمی‌دانم این مساله چقدر حسن یا عیب است. به هر حال آدم دیگری نمی‌شوم. نه لباس پوشیدنم تغییری می‌كند و نه حرف زدنم.
نامداری در ادامه می‌گوید: البته این راحت بودن را خیلی‌ها دوست ندارند یا تند حرف زدنم را، اما اینها به نظرم یك ویژگی است و تا به حال هم كه از طرف مردم كه همان مخاطبان اصلی هستند مورد تشویق قرار گرفته‌ام و همیشه نظرات مثبتی نسبت به نحوه اجرایم داشته‌اند.
نامداری در پاسخ به این سوال كه راحت اجرا كردن چقدر حسن است و تا چه زمانی می‌تواند مورد توجه مردم قرار گیرد، می‌گوید: جامعه امروز دارد به سمت راحت بودن و شفافیت پیش می‌رود. این مساله خود یك ارزش محسوب می‌شود و در كشورهای دیگر هم این مساله مرسوم و باب شده است. من خودم این شیوه از اجرا را دوست دارم، البته ممكن است یك دهه دیگر این شیوه باب نباشد و تغییر كرده و به طبع ذائقه من هم عوض شده باشد.
وی در پاسخ به این سوال كه كلا نظرش درباره اجراهای امروزی چیست؟ می‌گوید: در چند سال اخیر من با اتفاقی نو و یك پدیده روبه‌رو نبودم. به این معنا كه در این یكی یا دو‌سال اخیر با مجری‌ای روبه‌رو نبودیم كه بتواند تحولی را در برنامه‌های تلویزیون ایجاد كند. در صورتی كه سال‌ها پیش افرادی مانند فرزاد حسنی، احسان علیخانی، ژیلا صادقی و رضا رشیدپور توانستند این تحول را ایجاد كنند. این افراد پتانسیل بالایی داشتند. البته ناگفته نماند كه مجریان نسل جدید تلویزیون واقعا از پتانسیل بالایی برخوردارند، اما خیلی از آنها ماندگار شدند.

اجرای مجریان جوان را نمی‌پسندم
یكی از مجریان سیما كه همه ما از او خاطره داریم، اقبال واحدی است. او سال‌های سال برنامه صبح بخیر ایران را اجرا می‌كرد و در حال حاضر هم اجرای برنامه سلام آبادی را به عهده دارد. واحدی در پاسخ به این سوال كه با ورود مجریان جوان به سیما تا چه حد موافق است، می‌گوید: با این مساله موافق هستم، اما متاسفانه این افراد از اعتماد به نفس پایین برخوردارند و حتی ترس را می‌توان از چشمانشان حس كرد كه شاید این ترس از طرف تهیه‌كننده یا مدیران دیگر برای آنها ایجاد شده باشد كه در نهایت این مساله روی اجرای آنها اثر خواهد گذاشت و به مرور زمان به اجرای آنها آسیب خواهد زد.
واحدی معتقد است مجریان جوان هم مانند گذشته خیلی با حوصله این كار را انجام نمی‌دهند و به همین دلیل نمی‌توانند جایگاه مشخصی برای خودشان پیدا كنند.
واحدی باور دارد برای همین است كه آن ارتباط صمیمی بین مجری و مخاطب برقرار نمی‌شود. مجری برنامه سلام آبادی در پاسخ به این سوال كه مهم‌ترین مشكل اجرای مجریان جوان در حال حاضر چیست؟ می‌گوید: عده‌ای از آنها نمی‌توانند با زبانی سخن بگویند كه قابل فهم باشد؛ برای همین اجرای آنها تصنعی به نظر می‌رسد. واحدی می‌گوید: مجری باید ذاتا آدمی خوش اخلاق و خوش‌كلام باشد تا وقتی كه او را رها كردند بتواند با مخاطبان راحت حرف بزند و نظر آنها را به خود جلب كند.
وی در پاسخ به این سوال كه با زبان معیار تا چه حد موافق یا مخالف است، می‌گوید: تا حدی كه قابل فهم باشد با آن موافق هستم. زبان معیار زبانی است كه در عین محاوره‌ای بودن، قابل فهم هم است. این كه برخی جوان‌ها از اصطلاحات امروزی استفاده می‌كنند این دیگر زبان معیار نیست، البته ممكن است در 20 سال آینده این زبان، زبان معیار محسوب شود.
مجری باسابقه تلویزیون در پاسخ به این سوال كه اجرای كدام‌یك از مجریان جوان سیما را می‌پسندد، گفت: متاسفانه هیچ‌كدام از آنها در دل من راه پیدا نكرده‌اند و آن ارتباط را با آنها برقرار نكرده‌ام و برای همین اجرای آنها را نمی‌پسندم.

انتخاب مجریان جوان، ضابطه‌مند نیست
احسان كرمی، جزو مجریان جوانی است كه كارش را از رادیو آغاز كرده و مراحل موفقیتش را یكی یكی گذرانده است. او كه در حال حاضر اجرای برنامه زنده تصویر زندگی (شبكه 2)‌ را به عهده دارد درباره ورود مجریان جوان به سیما می‌گوید: تجربه نشان داده ورود افراد جوان به حیطه‌های مختلف همیشه اثرات مثبت داشته است، اما متاسفانه خیلی از مجریان جوان ما بی‌تجربه هستند. بخصوص آنها كه یك‌مرتبه به تلویزیون ورود پیدا كرده‌اند كه این مساله می‌تواند به اجرای آنها لطمه وارد كند. از طرف دیگر بی‌مطالعه بودن آنها یك آفت سنگین محسوب می‌شود.
كرمی معتقد است یك مجری برای اجرا باید از چندین فیلتر عبور كند و راحت بودن یا داشتن اعتماد به نفس به‌تنهایی نمی‌تواند دلیل خوبی برای موفقیت یك مجری محسوب شود. مجری برنامه تصویر زندگی بر این باور است كه انتخاب مجریان سیما چندان ضابطه‌مند نیست و چارچوب‌ خاصی برای انتخاب آنها وجود ندارد.
كرمی همچنین با وجود زبان معیار موافق نیست و می‌گوید هر برنامه به‌تنهایی نوع زبان آن را مشخص می‌كند؛ مثلا زبان و گفتار در برنامه كودك با یك برنامه خبری متفاوت است. پس زبان معیاری نباید وجود داشته باشد.
به هر حال حرف و حدیث‌های زیادی در مورد این موضوع وجود دارد و قطعا نحوه اجرای مجریان جوان موافق و مخالف‌های بسیاری دارد، اما یادمان باشد كه در نهایت این مخاطبان اصلی یا همان مردم هستند كه قضاوت می‌كنند. آنها هستند كه ماندگار بودن را برای افراد رقم می‌زنند، حالا چه بازیگر باشد و چه مجری.
و در پایان یادمان باشد كه هرچه از دل برآید‌/‌ لاجرم بر دل نشیند.