پس دلارهای نفتی چی شد؟

در حالی كه خبر رسمی‌واریز دو قسط 550 میلیون دلاری از سوی ژاپن منتشر شده اما پیگیری‌ها نشان داد هنوز این اعتبار در اختیار بانك‌های ایرانی قرار نگرفته است. 

رئیس كل بانك مركزی در این خصوص توضیح داده است كه قسط اول در اختیار بانكی در سوییس است و ایران بدان دسترسی دارد  قسط دوم نیز بنا به تقاضای ایران قرار است به جای بانکی در سوئیس، از طریق یک بانک ژاپنی در اختیار‌ایران قرار گیرد.

هر چند بر اساس توافق ژنو مقرر بود این اعتبار در اختیار بانك‌های مشخص قرار گیرد و مراودات از طریق بانك‌های تحریم نشده ایرانی پی گرفته شود، اما هنوز پولی به حساب بانك‌های تحریم نشده ایران در این قالب واریز نشده است و به نظر می‌رسد چنین برنامه‌ای فعلا عملی نشود .

  در حالی ایران به بخش اندكی از پول‌هایش در این قالب دسترسی یافته است كه حجم بسیار بالاتری از این مبلغ در اختیار بانك‌های خارجی است و به اصطلاح بلوكه شده است.

  در پی اعمال تحریم‌های غربی بر فروش نفت ایران، صادرات نفت به شدت كاهش یافت و بخش عمده‌ای از مشتریان نفتی ایران را كشورهای آسیایی تشكیل دادند . از این رو این كشورها به بزرگترین بدهكاران نفتی ایران تبدیل شدند . كره جنوبی، ژاپن، هند و چین از جمله بدهكاران بزرگ نفتی ایران هستند .

در قالب توافق ژنو مقرر شد در مرحله اول ژاپن و كره چهار میلیارد و دویست میلیون دلار از بدهی‌های ایران را بپردازند . این بدهی‌ها در قالب هشت قسط قرار است به ایران تحویل داده شود. مبلغ اولین قسط 550 میلیون دلار، دومین قسط 450 میلیون دلار و سومین قسط 550 میلیون دلار اعلام شده است .

در حالی كه برخی رسانه‌ها و همچنین برخی از نمایندگان مجلس اعلام كرده‌اند كه پول‌هایی كه در این قالب باید به ایران تحویل داده می‌شد ، وارد كشور نشده است، رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد که‌این مبالغ صرف واردات کالاهای اساسی می‌شود و در حال حاضر، ایران برای خرید دارو و تجهیزات پزشکی از خارج هیچ محدودیتی ندارد.

به گفته وی از این پول برای واردات برخی کالاهای تحریم شده مانند قطعات خودرو نیز استفاده می‌شود و‌ایران می‌تواند حدود ۴ درصد از‌این مبلغ را هم به هر مصرفی که بخواهد برساند. برخی معتقدند این اقدام مانع از راستی‌آزمایی لغو بخشی از تحریم‌ها خواهد شد.

سخنگوی دولت در واكنش به این انتقادات گفته است اعتراض‌ها در‌این خصوص ناشی از کم اطلاعی است، پول را که با چمدان به ما نمی‌دهند، افرادی که‌این مسئله را عنوان می‌کنند از مکانیزم نقل و انتقال بانکی کم اطلاع هستند.ما قسط اول را دریافت کرده‌ایم، درباره قسط دوم هم در روزهای آتی اقدام خواهیم کرد و مشکلی برای خرج کردن پول‌ها نداریم.

 وی توضیح نداده است آیا ایران قصد دارد تمامی‌4.2 میلیارد دلاری كه از این طریق در اختیار می‌گیرد را صرف واردات كالاهای اساسی كند یا اینكه بخشی از آن را وارد ایران نماید . بر اساس این گزارش ، اگر توافق ژنو پایدار بماند و بعد از پایان دوره شش ماهه اجرا، طرفین توافق را تداوم بخشند باید سایر پول‌های بلوكه شده ایران نیز آزاد شود اما روند كنونی آزادسازی اما و اگرهای فراوانی را برای دست اندركاران و كارشناسان این حوزه ایجاد كرده است .

 بر این اساس در شرایطی كه ماجرای قسط‌های اول و دوم پرداختی از سوی ژاپن پیچیده تر از قبل شده است، روزنامه‌ای چینی ، كشوری كه خود یكی از بزرگترین بدهكاران نفتی ایران است، نیز اعلام كرده كه قسط سوم بدهی‌های ایران از سوی كره جنوبی روز جمعه پرداخت می‌شود . تا لحظه تنظیم خبر، خبری رسمی‌در خصوص پرداخت یا عدم پرداخت این قسط منتشر نشد اما رئیس كل بانك مركزی اعلام كرده بود این پول احتمالا شنبه به ایران پرداخت خواهد شد .

روزنامه ‌چاینا دیلی‌ چین به نقل از ‌منابع موثق‌ نوشت از‌این بابت که کره دومین کشور پس از ژاپن است که طلب‌ایران را پرداخت می‌کند، اطمینان دارند. رسانه‌های كره اعلام كرده‌اند بخشی از‌این طلب از طریق ‌ ورودی بانک ‌ کره انتقال خواهد یافت.این روزنامه به نقل از منابع کره‌ای اعلام کرد که درباره‌اینکه دقیقا‌این پول چگونه در اختیار‌ایران قرار گیرد با مقام‌های تهران گفت و گو می‌کنند.

چاینا دیلی نوشت: براساس گزارش‌های موجود، بانک مرکزی‌ایران پنج میلیارد و 600 میلیون دلار در دو حساب ‌ورودی بانک‌ و‌اینداستریال بانک‌ کره جنوبی دارد . بانک مرکزی و وزارت دارایی کره جنوبی هنوز نسبت به‌این گزارش‌ها واکنشی نشان نداده‌اند.

  هند، سرزمین برنج‌ها فراوان
از سوی دیگر،محسن قمصری ، مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت‌ایران اعلام كرد كه هند یك میلیارد دلار از بدهی نفتی خود به ایران را بازپرداخت كرده است . مقامات هندی ضمن تكذیب این خبر اعلام كردند هنوز اقدامی‌در این خصوص صورت نداده‌اند . ایران طی دو سال اخیر مقادیر معتنابهی برنج از هندوستان وارد كرده است .

تنها در یازده ماه امسال 2 میلیارد و 93 میلیون دلار برنج از هند وارد ایران شده است . برخی افزایش حجم واردات برنج و سایر اقلام خوراكی از هند را با طلب ایران از این كشور مرتبط می‌دانند . حتی هیات‌هایی از اتاق بازرگانی ایران نیز برای رایزنی در خصوص تادیه بدهی ایران به این كشور سفر كردند .

ایران ۶۸ میلیارد دلار ذخایر ارزی دارد
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا ذخایر ارزی ایران در پایان سال ۲۰۱۳ را بیش از ۶۸ میلیارد دلار برآورد کرد و از رتبه ۳۱ ایران در میان ۱۶۹ کشور جهان از این نظر خبر داد.

سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در جدیدترین برآورد خود از میزان ذخایر ارزی ۱۶۹ کشور جهان اعلام کرد ایران در پایان سال میلادی گذشته 06/68 میلیارد دلار ذخیره ارز و طلا داشته است.بر اساس این گزارش ذخایر ارزی ایران در سال ۲۰۱۳ نسبت به سال قبل از آن ۶ میلیارد دلار کاهش داشته است.