آفتاب:سید محمد خاتمی در واكنش به انتقادات گسترده به سخنان چندی قبلش تصریح كرد: دعوت به صلح و آشتی به معنی دست برداشتن از خواستهای ملت و آرمانهایی كه سعادت ما در گرو آن است نیست. مگر میشود از حقوق مردم كوتاه آمد و اگر هم كسی كوتاه بیاید، خود مردم كوتاه نخواهند آمد.
حجتالاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی، رئیسجمهور سابق كشورمان، در ابتدای دیدار با جمعی از خانوادههای شهدای خرمشهر و فعالان سیاسی این شهر از حضور این افراد ابراز خوشحالی كرد و گفت: «از اینكه جلسه ما متبرك است به نام و یاد خرمشهر عزیز كه نماد مقاومت، مظلومیت و در عین حال سرافرازی ملت ایران است. بخصوص جایگاه والایی كه در جریان جنگ تحمیلی داشته است».
وی با زنده نگه داشتن یاد شهدا گفت: «به روان پاك همه شهیدان قبل و بعد از انقلاب و شهیدان جنگ تحمیلی و جریانات اخیر در كشور درود میفرستیم و یاد و خاطره زنان و مردان مقاوم و فداكار خرمشهر و شهیدان والامقام آن بخصوص سرداران شهید جهان آرا و موسوی و بسیاری دیگر كه نام بردنشان مجال و زمان فراوان میخواهد گرامی میداریم».
خاتمی آزادسازی خرمشهر را دروازه فتوحات و پیروزیهای پیاپی دانست و گفت: «این اقدامات باعث شد تا دشمن وادار به عقب نشینی شود و در نهایت ملت ما بدون اینكه یك وجب از خاك خود را از دست بدهد بر این جنگ خانمان سوز نقطه پایان نهاد و دشمن تجاوزگر و پشتیبانان او را در رسیدن به هدفهای خطرناك خود ناكام كرد».
مشكلات آبادان و خرمشهر بعد از جنگ هم ادامه دارد
به گفته رئیس جمهور سابق كشورمان ، همه شهرها و آبادیهایی كه در خط مقدم جنگ بودند و حتی همه ایران در جنگ آسیب فراوان دیدند ولی خرمشهر و آبادان بیش از همه با مشكلات مواجه بودند و مشكلات آنان بعد از جنگ هم بیش از دیگران است.
در همه دولتها درباره خرمشهر و آبادان قصور شده است
وی تصریح كرد: «در جریان بازسازی و بعد از آن خدمات زیادی شده اما بازگرداندن خرمشهر و آبادان به جایگاه قبلی آن میسر نشده و واقعا هم مشكل است و شاید در همه دولتها قصوری در این زمینه وجود داشته و میشد كه بهتر از آنچه شده است كار كرد. بهخصوص در سالهای اخیر كه درآمدهای سرشار نفتی بی سابقه در طول تاریخ نصیب كشور شد میشد مسائل این دو شهر و به طور كلی خوزستان عزیز و دیگر استانهایی كه در جنگ آسیب دیده بودند بهتر حل شود. و بسیار تأسف آور است كه هنوز حتی مشكل آب آشامیدنی آبادان و خرمشهر حل نشده است».
وی از تلاشهایی كه با امكانات محدود در این دو شهر صورت گرفته قدردانی كرد و گفت: «از خانم زمانی كه همرزم و همراه شهید بودهاند و به مردم خرمشهر علی الخصوص به بخشهای محرومتر آن خدمت میكنند تشكر میكنم و امیدوارم مسؤولان محترم زمینه حل آسانتر و سریعتر مشكلات این شهر را فراهم آورند».
خاتمی افزود: «وقتی نام “خرمشهر” را میشنویم نخستین امری كه تداعی میشود خون و شهادت و جنگ و درگیری و ویرانی است و جنگ، عنوان خوش آهنگی نیست و در مقابل، صلح، زیبا و دلنشین است».
جنگ بیش از صلح مورد توجه قرار میگیرد
به اعتقاد خاتمی، در تمدنها و فرهنگهای قدیم، از صلح كمتر میشنویم و این جنگ است كه بیشتر مورد توجه و ستایش قرار میگیرد. سلحشوری، قدرت برخورد با دیگران و پهلوانی و قهرمانی كه نوعاً در جنگ آشكار میشود از فضیلتهای انسانی به حساب میآید.
وی افزود: «ولی من میخواهم به نام خرمشهر و به بهانه عظمت مقاومت و زیبایی آزادسازی این شهر بزرگ از “صلح” ستایش كنم. چرا كه انسان زندگی امن و توأم با صلح را خواسته است نه تنها صلح میان انسانهای درون یك مكتب و یك نظام، بلكه صلح میان همه انسانها و حتی میان انسان و طبیعت».
خاتمی به آیهای از قرآن در این زمینه اشاره كرد و افزود : «در قرآن كریم علاوه بر اینكه به صراحت و تأكید، مؤمنان به صلح و آشتی فراخوانده شده اند: «“ادخلوا فی السلم كافه” همزیستی با دگراندیشان مسالمت جو و باورمندان به آیینهای دیگر نیز توصیه شده است و نیكویی كردن و رعایت انصاف و عدل و نگاه داشتن حرمت همه آنها كه ستیزگری نمیكنند نیز مورد تأكید قرآن است».
وی افزود: «از شگفتیها اینكه با وجود پیروزیهای درخشان مسلمانان در جنگهای متعدد چون بدر و احزاب و خیبر و … قرآن كریم تنها صلح حدیبیه را فتح مبین و پیروزی آشكار میداند. یعنی فتح مبین آنجا است كه شمشیرها و جنگ افزارها چه از سوی مسلمانان و چه از سوی مخالفان از كار میافتد. پیامبران برای برقراری صلح و آشتی میان همه بشریت آمده اند، چه رسد به پیروان یك دین و همزیستان در درون یك مرز و منطقه».
اگر بپنداریم همه عالم دشمناند بدبینی و نفرت تشویق میشود
به اعتقاد خاتمی ، اگر كسانی بپندارند كه همه عالم با ایشان دشمناند و باید با آنان جنگید و از این بالاتر در درون امت و ملت مرزبندیهای موهوم به وجود آید و بدبینی و نفرت تشویق و تقویت شود چقدر از اسلام و عقل سلیم دور افتاده اند؟!
وی افزود: «در حالی كه با نگاه عمیق اسلامی و الهی و به اقتضای عقل سلیم بشری همه آنان كه در درون یك نظام با مسالمت میزیند و ستیزگری نمیكنند خودی هایی هستند كه باید حق و حرمتشان نگاه داشته شود و مشمول همه بركاتی باشند كه در كشور وجود دارد یا باید داشته باشد، بخصوص رعایت این دید از سوی حكومت كه امكانات و قدرت در دست او است بیشتر باید باشد».
حكومت مطلوب اسلام حكومت صلح گرا است
وی مثالی از دوران حضرت علی (ع) زد و گفت: «مگر امام علی علیه السلام به حاكم منصوب خود سفارش نمیكند كه دل و جان خود را سرشار و آكنده از مهربانی و دوستی با مردمان كن، چه همكیشانت كه برادران و خواهران دینی تو هستند و چه صاحبان عقاید و گرایشهای دیگر كه همسانان تو در آفرینش اند. حكومت مطلوب اسلام نیز حكومت صلح گرا است، چه با مردم خود چه با دیگران كه برنامه و اقدام ستیزگرانه و جنگ افروزانه ندارند».
نه تنها شاهد دروغ و تهمتیم بلكه ناسزاییگویی در تربیونهای مقدس هم ترویج میشود
به گفته خاتمی، شعار مسلمانان در مواجهه با یكدیگر “سلام” است، یعنی نثار صلح و آشتی و درود، نه ستیز و تجاوز و مقابله و بسیار متأسفیم كه شاهد نه تنها دروغ و تهمت، بلكه ناسزاگویی در محافل و رسانههای رسمی و حتی تریبونهای مقدس هستیم و البته ادب و انصاف از همه طرف باید باشد.
وی به وضعیت فعلی منطقه اشاره كرد و گفت: «این نكته را نیز نادیده نگذارم كه زیبایی و عظمت حركتهای امروز منطقه صلح آمیز بودن آنها است. در تونس، در مصر، در یمن، سوریه، بحرین و لیبی شعار اصلی “سلمیه” بودن و مسالمت آمیز بودن حركت است، حركت ضد دیكتاتوری، حركت برای آزادی و حركت برای حاكمیت بر سرنوشت و دفع دیكتاتوری در حالی كه در بسیاری از جاها حكومت با خشونت تمام، با مردم روبهرو میشود. چنانكه در لیبی و سوریه و بحرین و یمن میكشند، نابود میكنند، شكنجه میكنند ولی مردم از روش مسالمت آمیز خود دست بر نمیدارند. بنده معتقدم كه اینهمه از تجلیات روح اسلام حقیقی است نه خشونت و نفرتی كه به نام اسلام از سوی افراطیون واپس گرا منتشر شده و میشود. باری صلح اصل است و پاس داری از آن وظیفه بزرگ الهی و انسانی همه ما».
خاتمی بار دیگر به روایتی اشاره كرد و گفت : «خداوند به پیامبر اكرم میفرماید “نرمش و مهربانی تو با مردم رحمت و بركت خدا است كه به تو روی آورده است اگر چنین نبود مردم از اطراف تو پراكنده میشدند” و به دنبال آن توصیهای دارد كه باید روح حكومتهایی باشد كه نسبتی با اسلام دارند. میفرماید: "اگر مردم تندی و بدی هم كردند تو عفو كن، مگر نه اینكه عفو در جایی است كه زشتی و جرمی بوده باشد". به این هم اكتفاء نمیكند و ادامه میدهد كه "علاوه بر عفو برایشان استغفار كن و با همین مردم مشورت كن و زمینه مشاركت آنها را در عرصه حیات اجتماعی فراهم آور" و میدانیم كه صلح علاوه بر اینكه پایه امنیت پایدار است خود نیز به نحوی متكی بر امنیت جامعه است. البته برای تحقق صلح باید امنیت را درست معنی كنیم، یعنی امنیت فقط در امنیت حاكمان دیده نشود، بلكه حاكمان هم در سایه امنیت جامعه و یكایك افراد میتوانند امنیت داشته باشند و این در صورتی میسر است كه حكومتها بتوانند دلها را فتح كنند و دلها با رضایت مردم و تأمین حق و حرمت آنان جلب میشود و فتح مبین فتح دلها است».
به اعتقاد خاتمی، «“جمهوری اسلامی” كه از آن دفاع میكنیم همین را میخواست. جمهوری اسلامی یعنی مردم از هر نژاد و قبیله و گرایش در پیروزی انقلاب و استقرار نظام سهیم بودهاند و در راه بردن نظام نیز باید مشاركت داشته باشند. اگر بخش هایی از جامعه در برابر هم قرار گرفتند و نیز اگر مردم یا بخش هایی از آنان در مقابل حكومت قرار گرفتند باید دریابیم كه عیبی در كار است و در صدد درمان برآییم».
وی افزود: «صلح مورد نظر و مطلوب در درون یك كشور و نظام اینكه همه مردم به حقوقشان برسند و امكانات مملكت در اختیار همه قرار گیرد.صلحی كه در آن حكومت برآمده از رأی مردم و مسؤول در برابر آنان باشد. مردم به حكومتها بدهكار نیستند و اگر بنا است طلبكاری باشد طلب مردم از حكومت است و حكومت باید براساس پیمانی كه با مردم بسته است بدهیش را به مردم اداء كند. تنها بدهی مردم هم این است كه در چارچوب قانون حركت كنند».
امروز راه درست راه صلح و نفی خشونت گرایی است
وی نتیجه گیری كرد: «باید از آنچه بر خرمشهر عزیز، بر خوزستان سرفراز و بر كشور ما در جریان جنگ تحمیلی رفته است ستایش از صلح را نتیجه گرفت و نكوهش جنگ و ستیز را؛ چه از بیرون بر ملت تحمیل شود و چه در درون پدید آید. البته ستایش از صلح به معنی نفی دفاع مشروع نیست. اصلا دفاع به معنی مقابله با جنگ افروزان و تجاوزگران و پاسداری از آزادی و ایمان و حرمت و حقوق مردم است. امروز هم راه درست راه صلح است و نفی رادیكالیسم و خشونت گرایی».
دعوت به صلح به معنای دست كشیدن از خواستهها نیست
وی در عین حال معتقد است "دعوت به صلح و آشتی به معنی دست برداشتن از خواستهای ملت و آرمانهایی كه سعادت ما در گرو آن است نیست. مگر میشود از حقوق مردم كوتاه آمد و اگر هم كسی كوتاه بیاید، خود مردم كوتاه نخواهند آمد".
حبسها و حصرها برداشته شود و فضای آزاد سیاسی بهوجود آید
به اعتقاد رئیس جمهور سابق كشورمان، "دوستداران انقلاب و ایران هیچگاه دعوت به خشونت نمیكنند، بلكه خواستار وضع امن و آرام هم برای حكومت و هم برای مردماند و این كار در صورتی میسر میشود كه فشار و تنگناها برای حبسها و حصرها برداشته شود، فضای آزاد سیاسی در پناه قانون بهوجود آید".
آزادی همه زندانیان سیاسی جامعه را از وضع امنیتی گذر میدهد
وی بار دیگر درخواست خود را ..تكرار كرد و گفت : «من هم مثل شما عزیزان معتقدم و امیدوارم كه هر چه زودتر شاهد رفع حصر.. و نیز آزادی همه زندانیان باشیم كه همین امر موجب لطافت فضا خواهد بود و گامی است بلند برای گذر از وضعیت امنیتی به فضای سالم سیاسی كه هم نظام و هم حكومت و هم مردم از آن بهره خواهند برد».
بر اساس این گزارش، در ابتدای این دیدار حاضران به بیان دیدگاههای خود پیرامون مسائل گوناگون پرداختند.
استقبال از مواضع و سخنان اخیر رئیس جمهوری سابق ایران با تأكید بر حفظ آرمانها و مطالبات به حق مردم، شرح مشكلات و عقب ماندگیهای خرمشهر و نیاز مردم مقاوم و شریف این شهر به عنایت بیشتر برای حل مشكلات، بررسی آخرین وضعیت جامعه و مواضعی كه در خصوص انتخابات باید اتخاذ شود و نیز انتقاد از وضع موجود و شیوههای جاری، بخصوص درخواست آزادی زندانیان سیاسی و نیز ..اهم مسائلی بود كه مورد توجه و خواست حاضران در این نشست قرار داشت.
