ابتکار:حجتالاسلاموالمسلمین شیخحسین انصاریان به دلیل ویژگیهای شخصیتی و روش منبری، توانسته در بین طبقات مختلف مردم از نفوذ کلام خوبی برخوردار شود. نفس گرم و لحن دلنشین و گیرا و منش اخلاقیاش، باعث شور و دلدادگی مخاطبانش شده است.
او همواره سعی کرده حریم منبرش را از گردوغبار سیاستزدگی امن نگه دارد. گریههایش وعظ او را قرین اخلاص کرده و این ویژگیها او را در بین وعاظ، به مرحوم کافی، واعظ مشهور، شبیه کرده است.
شیخحسین در مراسم احیای شب بیستوسوم رمضان در حین اجرای برنامه قرآن به سر، جملاتی را بر زبان آورد که جای تأمل بسیار داشت و واکنشهای متفاوتی را برانگیخت و مطابق معمول مورد تفسیر و تحلیلهای متناقضی قرار گرفت.
وی در بخشی از برنامه، با ذکر پارهای از مشکلات، مثل گرانی و مفاسد اجتماعی و اقتصادی از مردم عذرخواهی کرد و البته در آن بین تعریضی هم به وعدههایی داشت که هیچگاه عملی نشد.
ایشان با انتقاد از برخی مدیریتهای ضعیف تأکید کرد که این فسادها و سوءمدیریتها خواسته هیچیک از دینداران نیست. البته این اولینبار نیست که وی به این شیوه سخن میگوید؛ چراکه مطابق آموزههای دینی، وظیفه هر دینداری، بهخصوص صاحبان منبر و وعظ و تریبون است که از ابزار در دست، برای طلب مغفرت و آمرزش عمومی و عذرخواهی بهره ببرند.
اما اهمیت کار شیخحسین آنجاست که او هیچگونه منصب رسمی در کشور نداشته و درنتیجه در مقابل حوادث و مشکلات کنونی مردم، مسئولیت مستقیمی ندارد و به همین دلیل از وی انتظار عذرخواهی و پاسخگویی نمیرفت. اما این کار را کرد. چرا؟ برای پاسخ به چرایی این اقدام به موارد زیر میتوان اشاره کرد.
الف. آنچنانکه اشاره شد، عذرخواهی و طلب بخشش عمومی از تقصیرهای سهوی و عمدی، یکی از توصیههای مهم اخلاقی و دینی است. این روش اگر در کشور ما مهجور است، به دلیل مهجوریت اخلاق دینی است. هرکدام از ما در همه موقعیتها باید زبان بخشش و معذرتخواهی داشته باشیم.
ب. باورهای مردم یکشبه ساخته نمیشوند، بلکه به مرور زمان، تحتتأثیر عوامل مختلف ساخته میشوند. اعتماد کنونی مردم و مسئولان تنها برآمده از چگونگی رابطه و رفتار این دو نیست.
بخشی از این اعتماد درنتیجه وعظ و نصیحتهای عالمان خودساختهای همچون شیخحسین ایجاد میشود. او اگرچه مسئولیت مستقیمی درخصوص اشتباهات ندارد، با این کار، فرهنگ خاکگرفته «عذرخواهی» را جلا داد. بدون تردید «عذرخواهی» افرادی مثل ایشان تأثیر فراوانی بر روی جامعه خواهد گذاشت و موجب تسلای خاطر مردم خواهد شد.
ج. شیخ با این اقدام، خواسته پیامی به همگان ازجمله صاحبمنصبان نیز بدهد و آن اینکه فرصت شب قدر و استغفار محدود است. این فرصت محدود به گناهان فردی نیست. او به نیکی آموخته است که بزرگترین گناه ضایعکردن حقالناس و بهخصوص حقوق یک ملت است. اگر افراد عادی در محدوده روابط اجتماعی خود مرتکب نقض حقالناس شده یا تعرضی به حقالله داشته باشند، از فرصت شبهای قدر بهره میجویند تا شاید از سفره لایتناهی رحمت الهی توشهای برگیرند و جرعهای بنوشند. اما آنان که مسئولیتی در قبال عموم دارند و در معرض حقالناس و بیتالمال قرار دارند و چگونگی تدبیرشان در تأمین یا نقض حقوق مردم تأثیر دارد، بیش از دیگران، نیازمند استغفار و صد البته طلب بخشش از مردم هستند.
صاحبان حق خود باید ببخشند تا آدمی رهایی یابد. پس فرصت استغفار خاص گناهان فردی نیست، بلکه گناهانی که جنبه عمومی دارند، بیشتر به طلب آمرزش نیازمندند.
د. متأسفانه «عذرنخواستن» و اصرار بر اشتباه، جزئی از فرهنگ مدیریتی ایران شده است و عذرخواستن و پذیرفتن تقصیر به کیمیای نایابی تبدیل گشته تا مس وجودی افراد را به زر تبدیل کند. با نگاهی به حوادث و مشکلاتی که در نتیجه سوءمدیریت حاصل شده و بسیاری را گرفتار کرده، این مهم بهخوبی نمایان میشود. اگر این حوادث در بستر فرهنگ «عذرخواهی» و «طلب بخشش» رخ مینمود، هضمشدنی و تحملپذیر میبود؛ اما چون فرهنگ «عذرنخواستن» در کشور حاکم است، آستانه تحمل مردم در مقابل اشتباهات هم رو به کاهش است. اشتباه کردن مهم نیست، مهم نحوه برخورد با اشتباه است.
وقتی مسئولان همواره در برابر کوتاهیهای خود موضع بگیرند و شجاعت استعفا به دلیل اشتباهات مهلک را نداشته باشند، تحمل جامعه کم میشود و زمینه پنهانکاری مسئولان فراهم میگردد و درنتیجه دروغگویی زیاد شده و ریاکاری رواج مییابد. پس شیخ نیک میداند که نتیجه عذرنخواستن، رواج مفاسد اخلاقی است و مفاسد اخلاقی همچون دروغ و ریا و نفاق، مهمترین موانع استجابت دعاهاست و عذرخواستن مقدمه آمرزش و بخشش است. ما ایرانیان در تمام امور توقع بخشش داریم؛ ولی شهامت عذرخواستن نداریم؛ زیرا زبان عذرخواهیمان لکنت دارد و روابطمان دچار تصلب و خشکی است. عذرخواهی و اعتراف به اشتباه ظرفیت میخواهد. استعفا دادن به دلیل سوءتدبیرها جنبه و شجاعت، لازم دارد. کسیکه ظرفیت و جنبه عذرخواهی و استعفادادن ندارد، صلاحیت اداره امور مردم را نخواهد داشت.
بنابر آموزههای دینی، شرط اجابت دعا استغفار است و هیچکس هم از آن بینیاز نیست. در امور اجتماعی و مدیریتی نیز هیچکس مصون از خطا و اشتباه نیست و هرکس در هر جایگاهی ممکن است مرتکب خطایی شود که باعث نقض حقوق مردم گردد. مهم این است که یاد بگیریم بر اشتباهات اصرار نکنیم و لجاجت به خرج ندهیم و البته از مردم پوزش و عذر بطلبیم. کسیکه از اعتراف به اشتباه بترسد، جرئت جبران پیدا نمیکند. ترس از اعتراف و پوزش خواستن، او را در دالان تاریک غرور و خودشیفتگی به بیراهه و ناکجاآباد میکشاند.
خلاصه شیخ با نیت دینی و اخلاقی خواسته تا نسبت به فرهنگ «عذرنخواستن» هشدار و بیدارباش دهد و اینکه اگر فرهنگ عذرخواستن احیا شود، صمیمیت و اعتماد و صداقت، روزافزون خواهد شد. عذرخواهی از مردم نوعی سپاسگزاری و تشکر در برابر خدمات آنان و احترام به حقوقشان است. پس لطفاً با سیاسیکردن این اقدام، اثرات آنرا محو نکنید.
او همواره سعی کرده حریم منبرش را از گردوغبار سیاستزدگی امن نگه دارد. گریههایش وعظ او را قرین اخلاص کرده و این ویژگیها او را در بین وعاظ، به مرحوم کافی، واعظ مشهور، شبیه کرده است.
شیخحسین در مراسم احیای شب بیستوسوم رمضان در حین اجرای برنامه قرآن به سر، جملاتی را بر زبان آورد که جای تأمل بسیار داشت و واکنشهای متفاوتی را برانگیخت و مطابق معمول مورد تفسیر و تحلیلهای متناقضی قرار گرفت.
وی در بخشی از برنامه، با ذکر پارهای از مشکلات، مثل گرانی و مفاسد اجتماعی و اقتصادی از مردم عذرخواهی کرد و البته در آن بین تعریضی هم به وعدههایی داشت که هیچگاه عملی نشد.
ایشان با انتقاد از برخی مدیریتهای ضعیف تأکید کرد که این فسادها و سوءمدیریتها خواسته هیچیک از دینداران نیست. البته این اولینبار نیست که وی به این شیوه سخن میگوید؛ چراکه مطابق آموزههای دینی، وظیفه هر دینداری، بهخصوص صاحبان منبر و وعظ و تریبون است که از ابزار در دست، برای طلب مغفرت و آمرزش عمومی و عذرخواهی بهره ببرند.
اما اهمیت کار شیخحسین آنجاست که او هیچگونه منصب رسمی در کشور نداشته و درنتیجه در مقابل حوادث و مشکلات کنونی مردم، مسئولیت مستقیمی ندارد و به همین دلیل از وی انتظار عذرخواهی و پاسخگویی نمیرفت. اما این کار را کرد. چرا؟ برای پاسخ به چرایی این اقدام به موارد زیر میتوان اشاره کرد.
الف. آنچنانکه اشاره شد، عذرخواهی و طلب بخشش عمومی از تقصیرهای سهوی و عمدی، یکی از توصیههای مهم اخلاقی و دینی است. این روش اگر در کشور ما مهجور است، به دلیل مهجوریت اخلاق دینی است. هرکدام از ما در همه موقعیتها باید زبان بخشش و معذرتخواهی داشته باشیم.
ب. باورهای مردم یکشبه ساخته نمیشوند، بلکه به مرور زمان، تحتتأثیر عوامل مختلف ساخته میشوند. اعتماد کنونی مردم و مسئولان تنها برآمده از چگونگی رابطه و رفتار این دو نیست.
بخشی از این اعتماد درنتیجه وعظ و نصیحتهای عالمان خودساختهای همچون شیخحسین ایجاد میشود. او اگرچه مسئولیت مستقیمی درخصوص اشتباهات ندارد، با این کار، فرهنگ خاکگرفته «عذرخواهی» را جلا داد. بدون تردید «عذرخواهی» افرادی مثل ایشان تأثیر فراوانی بر روی جامعه خواهد گذاشت و موجب تسلای خاطر مردم خواهد شد.
ج. شیخ با این اقدام، خواسته پیامی به همگان ازجمله صاحبمنصبان نیز بدهد و آن اینکه فرصت شب قدر و استغفار محدود است. این فرصت محدود به گناهان فردی نیست. او به نیکی آموخته است که بزرگترین گناه ضایعکردن حقالناس و بهخصوص حقوق یک ملت است. اگر افراد عادی در محدوده روابط اجتماعی خود مرتکب نقض حقالناس شده یا تعرضی به حقالله داشته باشند، از فرصت شبهای قدر بهره میجویند تا شاید از سفره لایتناهی رحمت الهی توشهای برگیرند و جرعهای بنوشند. اما آنان که مسئولیتی در قبال عموم دارند و در معرض حقالناس و بیتالمال قرار دارند و چگونگی تدبیرشان در تأمین یا نقض حقوق مردم تأثیر دارد، بیش از دیگران، نیازمند استغفار و صد البته طلب بخشش از مردم هستند.
صاحبان حق خود باید ببخشند تا آدمی رهایی یابد. پس فرصت استغفار خاص گناهان فردی نیست، بلکه گناهانی که جنبه عمومی دارند، بیشتر به طلب آمرزش نیازمندند.
د. متأسفانه «عذرنخواستن» و اصرار بر اشتباه، جزئی از فرهنگ مدیریتی ایران شده است و عذرخواستن و پذیرفتن تقصیر به کیمیای نایابی تبدیل گشته تا مس وجودی افراد را به زر تبدیل کند. با نگاهی به حوادث و مشکلاتی که در نتیجه سوءمدیریت حاصل شده و بسیاری را گرفتار کرده، این مهم بهخوبی نمایان میشود. اگر این حوادث در بستر فرهنگ «عذرخواهی» و «طلب بخشش» رخ مینمود، هضمشدنی و تحملپذیر میبود؛ اما چون فرهنگ «عذرنخواستن» در کشور حاکم است، آستانه تحمل مردم در مقابل اشتباهات هم رو به کاهش است. اشتباه کردن مهم نیست، مهم نحوه برخورد با اشتباه است.
وقتی مسئولان همواره در برابر کوتاهیهای خود موضع بگیرند و شجاعت استعفا به دلیل اشتباهات مهلک را نداشته باشند، تحمل جامعه کم میشود و زمینه پنهانکاری مسئولان فراهم میگردد و درنتیجه دروغگویی زیاد شده و ریاکاری رواج مییابد. پس شیخ نیک میداند که نتیجه عذرنخواستن، رواج مفاسد اخلاقی است و مفاسد اخلاقی همچون دروغ و ریا و نفاق، مهمترین موانع استجابت دعاهاست و عذرخواستن مقدمه آمرزش و بخشش است. ما ایرانیان در تمام امور توقع بخشش داریم؛ ولی شهامت عذرخواستن نداریم؛ زیرا زبان عذرخواهیمان لکنت دارد و روابطمان دچار تصلب و خشکی است. عذرخواهی و اعتراف به اشتباه ظرفیت میخواهد. استعفا دادن به دلیل سوءتدبیرها جنبه و شجاعت، لازم دارد. کسیکه ظرفیت و جنبه عذرخواهی و استعفادادن ندارد، صلاحیت اداره امور مردم را نخواهد داشت.
بنابر آموزههای دینی، شرط اجابت دعا استغفار است و هیچکس هم از آن بینیاز نیست. در امور اجتماعی و مدیریتی نیز هیچکس مصون از خطا و اشتباه نیست و هرکس در هر جایگاهی ممکن است مرتکب خطایی شود که باعث نقض حقوق مردم گردد. مهم این است که یاد بگیریم بر اشتباهات اصرار نکنیم و لجاجت به خرج ندهیم و البته از مردم پوزش و عذر بطلبیم. کسیکه از اعتراف به اشتباه بترسد، جرئت جبران پیدا نمیکند. ترس از اعتراف و پوزش خواستن، او را در دالان تاریک غرور و خودشیفتگی به بیراهه و ناکجاآباد میکشاند.
خلاصه شیخ با نیت دینی و اخلاقی خواسته تا نسبت به فرهنگ «عذرنخواستن» هشدار و بیدارباش دهد و اینکه اگر فرهنگ عذرخواستن احیا شود، صمیمیت و اعتماد و صداقت، روزافزون خواهد شد. عذرخواهی از مردم نوعی سپاسگزاری و تشکر در برابر خدمات آنان و احترام به حقوقشان است. پس لطفاً با سیاسیکردن این اقدام، اثرات آنرا محو نکنید.
www.seemorgh.com/news
منبع:ebtekarnews.com
مطالب داغ سیاسی:
توکلی قانون شکنی دولت را افشا کرد
واکنش ایران به سقوط رژیم قذافی
هواداران قذافی جان گرفتند
چگونه وزیر هاشمی قذافی را دست انداخت
روسیه آب پاکی را بر دستان قذافی ریخت
