چشم مسکو به بازار بغداد
سیروس برنا، کارشناس و تحلیلگر مسائل عراق در گفتاری برای دیپلماسی ایرانی به تلاش های روسیه برای استفاده از بازار عراق اشاره می کند


دیپلماسی ایرانی : بحث را با نیم نگاهی تاریخی به رابطه دوجانبه عراق و روسیه آغاز می کنیم.  در دوران اتحاد جماهیر شوری سابق و پس از آن از سال ۱۹۹۱ روسیه در مجموع قطع نظر از چند سال، روابط استراتژیک و پایداری با کشور عراق داشته و در شرایط کنونی نیز با عراق نوین دارد. مهم‌ترین اهداف استراتژیک روسیه در عراق کنونی را باید مسائلی همانند:

چشم داشت روسیه از سفره نوسازی عراق دانست كه برخی از معاهدات مربوط به تسلیحات نیز بعد دیگر این روابط است.

مساله مهم دیگر دراین روابط برخی از همکاری‌هایی بود که روسیه در دوران صدام با صدام حسین  و برخی از یارانش داشت. این همکاری ها مبنی بر تلاش روسیه بود تا کشور خود را محلی برای فرار احتمالی مسئولین وقت عراقی قرار دهد، که چنین فضایی موجب ناخشنودی مسئولین عراق نوین شد.

پس از آن نیز همکاری‌های پشت پرده‌ای در زمینه کم و کیف خروج احتمالی سازمان مجاهدین خلق موسوم به منافقین و استقرار آنها در کشورهایی همانند آذربایجان بود که این كشور به نوعی در طول سال‌های گذشته جزو همپالگی‌های روسیه بود كه اخیرا جابجایی نقشی میان آذربایجان و ارمنستان صورت گرفته است.

 این مسائل مهم‌ترین موضوعات دوجانبه میان دو كشور عراق و روسیه است.

درباره این قرارداد تسلیحاتی که اخیرا صحبت از لغو آن شد نیز به نظر می‌رسد این قرارداد منقعد شده و تردیدی در اینکه لغو و یا فسخ شود، وجود ندارد و اگر هم موضوعی هم مطرح شده، متقن نیست. حتی اگر چنین خبری هم اعلام شده باید از نظر تحلیلی اذعان داشت که روابط روسیه و عراق نوین به اندازه‌ای پایدار است که این قراردادها عملیاتی و اجرایی می‌شود. همچنین باید اضافه کرد ضمن آنکه چنین قراردادی برای روس‌ها منافع بسیار بالایی خواهد داشت، عراقی‌ها نیز ضمن تامین توسعه روابط دوجانبه، نیازهای خود را در زمینه مسلط شدن به برخی از جنگ افزارهای نوین تامین می‌کنند.

بنابراین در یک ملاحظه کلی باید گفت که به نظر می‌رسد سوء تفاهماتی در این زمینه صورت گرفته و به شکل کوتاه مدت و مقطعی است که به زودی حل و فصل خواهد شد و جای نگرانی وجود ندارد که مناسبات دو جانبه دستخوش تغییرات خاصی شود.

نقش امریکا در روابط عراق و روسیه

روابط دو جانبه میان امریکا و عراق به تعبیر کلی قابل مقایسه با روابط روسیه و عراق نیست، به بیان دیگر وزن مسائلی که در بستر روابط دوجانبه امریکا و عراق هم در سطح منطقه‌ای و هم در سطح روابط دوجانبه وجود دارد، به هیچ وجه قابل مقایسه با روسیه نیست. در سطح روابط امریکا و عراق مسائلی همانند:

1. گروه‌های معارض ایرانی و ترکی مستقر در عراق

2. دسترسی شرکت‌های بزرگ چندملیتی امریکایی به منابع سوخت‌های فسیلی و برخی از انرژی‌های نوظهور در عراق

3. نقش بسیار اساسی و استرتژیک عراق به مثابه غرب خاورمیانه در پازل خاورمیانه بزرگ که قرار بود عراق چنین نقشی را ایفا کند، اما تنها بخشی از آن عملیاتی شد

4. همجواری قابل اعتنای عراق با ایران و اهمیتی که برای امریکا دارد، از این جهت که ایالات متحده تلاش می‌کند تا دولت‌های حاکمیت فعلی عراق را نزدیك به دوستان و یا به تعبیری به خود نزدیك‌تر كند

5. با توجه به اینكه بیشتر جمعیت عراق را  اعراب تشكیل می‌دهد،‌امریكا نفوذ و روابط تنگاتنگی با اعراب در سطح منطقه خاورمیانه دارد. همچنین مسائل دیگری تحت عنوان استراتژی اسلام‌هراسی و به تعبیر مشخص‌تر ایران‌هراسی كه امریكا و غرب در این راستا دنبال می‌كنند.

بنابراین چنین مسائلی را بیشتر می‌توان ترجمانی در راستای مناسبات عراق و امریكا جستجو كرد تا روسیه. اما در پاسخ به این سوال  كه در روابط دو جانبه عراق با روسیه، امریكا چه نقشی ایفا می‌كند، باید گفت كه امریكا تلاش خواهد كرد كه وزن مناسبات دو جانبه عراق و روسیه در حوزه‌های مختلف تقلیل پیدا كند. به معنای دیگر هم از جنبه سیاسی و همچنین از نظر امنیتی و نظامی تلاش می‌كند كه همكاری‌ها گسترده‌ای به وجود نیاید. اما باید به این نكته بازهم اشاره كرد كه روابط عراق و روسیه،‌ روابط استرتژیك و مهمی است كه چرایی آن به اهمیت عراق برای امریكایی‌ها بازمی‌گردد. بدین معنا كه به همان دلایلی كه عراق برای امریكا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است،‌برای روسیه نیز اهمیت فزاینده‌ای دارد.


گردآوری: گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع: irdiplomacy.ir


مطالب داغ سایر بخش ها:
انتقاد دادستان ازبیانیه خانواده هاشمی
جنایت شوم علیه دختر کر و لال
لایحه افزایش مرخصی پس از زایمان به مجلس می‌رود
اوپک: تولید نفت ایران به سه میلیون و 739 هزار بشکه رسید
عکس جمشید بسم‌الله در خیابان منوچهری