دیپلماسی ایرانی: تنها چند روز پس از انتخاب مجدد باراک اوبامای دموکرات به عنوان رئیس جمهوری ایالات متحده و درست در روزهایی که چین نیز تغییر در راس هرم قدرت را تجربه می کند، مقام های عالی رتبه امنیت ملی بار سفر بسته و به آسیا سفر کردند. هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه آمریکا که واپسین روزهای خود در کابینه جدید را می گذراند در برنامه کاری خود سفر به استرالیا، سنگاپور،تایلند،میانمار و کامبوج را خواهد داشت. وزیر دفاع آقای لئون پانه تا نیز به استرالیا، تایلند و کامبوج سری خواهد زد. مارتین دمپسی رئیس ستاد مشترک هم از کره جنوبی و استرالیا بازدید خواهد کرد. اما در راس همه این بازدیدها برنامه کاری باراک اوباما است که به تایلند، میانمار و کامبوج می رود.هر سه این کشورها برای نخستین بار میزبان آقای رئیس جمهور خواهند بود. تصمیم باراک اوباما برای سفر به آسیا درست چند هفته پس از انتخاب مجدد وی نشان دهنده اهمیتی است که وی به این منطقه در چهار سال آتی ریاست جمهوری خود خواهد داد.دیپلماسی ایرانی با دكتر محمدعلی بصیری، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل امریكا،در خصوص سفر اوباما به آسیا و پیام های تلویحی آن گفتگویی داشت که در زیر می خوانید:
با توجه به سفر اوباما به آسیا برای شركت در اجلاس (آ س آن) سیاست خارجی امریكا در آسیا بر چه پایههایی استوار است؟
آسیای جنوب شرقی برای امریكا در اولویت سوم سیاست خارجی بوده است. باید به این نكته اشاره كرد كه در این سیاست خارجی اولویت اول امریكا و اولویت بعدی اروپا و در اولویت سوم آسیای جنوب شرقی قرار دارد. عمدهترین تهدیدهایی كه از گذشته برای امریكا مطرح بوده:
1. گسترش كمونسیم از طریق شوروی
2. گسترش مائویسم از طریق چین
بنابراین از دورههای گذشته تلاشی امریكا در دوره جمهوریخواهان و دموكراتها این بوده كه سطح نفوذی دورهای به شكل نظامی در قالب سنتو و پس از آن در قالب آ س آن تحت عنوان جوامع امن طراحی كرد تا از طریق آن بتوانند سلطه یكی از این دو قدرت را بر آسیا مهار كند. ازسوی دیگر نیز در عین حال با متحدین خود تعاملاتی در این زمینه داشته تا بلوك اقتصادی به شكل محیط امنی باشد و با بی ثباتیهایی كه از سوی این دولتها رخ میدهد، مقابله كند.
آسیا نخستین مقصد انتخابی اوباما پس از پیروزی مجدد است،اهمیت این سفر را در چه میدانید؟
اهمیت این سفر را از چند بعد میتوان تفسیر كرد:
1. اوباما برای دومین بار انتخاب شده و سیاستهای چندجانبهگرایی كه برای مدیریت مسائل جهانی است،دنبال میكند. یكی از نقاط حساس نیز آسیای جنوب شرقی است
2. تغییر رهبری در كادر هیات رئیسه چین است كه با آمدن "شی جین پینگ" رهبر جدید به احتمال زیاد تحولاتی در روابط امریكا و چین با محوریت آ س آن در حال شكلگیری است كه در این سفر ممكن است مذاكراتی و موافقاتی صورت گیرد. علاوه بر این امریكاییها و چینیها این مساله را اذعان كردند، حركتهایی كه امریكا در منطقه دارد و یا قراردادهایی كه با هند و استرالیا منقعد كرده،به ویژه قراردادهای هستهای و دفاعی،هیچگونه بحث تهدیدی برای دولتی از جمله چین به وجود نخواهد آورد.
همچنین پیام غیرمستقیم حضور در این نشست اقتصادی این است كه اوباما و دولت امریكا با اعضای آ س آن و منطقه رفتار ملایم توام با همكاری دارد. از جمله با چین رهبری جدید به عنوان عضوی از آ س آن.
اوباما نخستین رئیس جمهوری امریكاست كه به میانمار سفر كرده،در حالیكه این كشور مدتهاست كه طرد شده بود. به نظر شما رئیس جمهوری امریكا از این سفر چه اهدافی را دنبال كرده است؟
میانمار پس از مدتی كه دولت دیكتاتوری داشت،امروزه دیگر دولت متمایل به دموكراسی دارد و اصلاحاتی در این كشور در حال انجام است. همین امر یكی از انگیزهایی است كه سبب شده اوباما را به سمت این كشور جذب كند تا حمایتهای پیشین خود را از این دولت جدیتر نشان دهد. این مساله نیز یكی از اهداف سیاست خارجی امریكاست كه از دولتهای دموكراتیك به ویژه لیبرال دموكراسی كه به مدلهای غربی و امریكایی نزدیك است،حمایت كند. به دلیل آنكه امریكاییها بر این باورند كه ترویج دموكراسی جزو اهداف سیاست خارجی امریكاست و منجر به صلح و امنیت بینالمللی میشود.
در میانمار درگیریهایی میان بوداییان و مسلمان اتفاق افتاد كه به خشونت كشیده شد. به نظر شما تا چه اندازه این مسائل سفر اوباما به این كشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد؟
امروزه اسلامهراسی و مبارزه با مسلمانان از سوی غرب یك استراتژی است و با جهان اسلام به شكل یكسان برخورد میشود، در این مورد نیز دولتهای هندو، بودا و غیراسلامی نگاه مشتركی با آنها دارند. از این رو نقطه ضعفی برای دموكراسی امریكایی است كه در كشتاری كه در غرب میانمار اتفاق میافتاد آنها ساكت بوده و عكسالعمل جدی نشان ندادند. امروز اوباما از دولتی كه نسبت به این كشتار بیتفاوت بوده تجلیل كرده و یا به این كشور سفر میكند و البته از این كشتار هم اظهار تاسف خود را اعلام كرده است. چنین روندی در سیاست امریكاست كه اسلام را به عنوان یك تهدید برای غرب و دنیای متحد خود میداند و متاسفانه به شكل غیرمستقیم از كشوری كه در آن چنین جنایاتی اتفاق افتاد، حمایت میكند.
شما به همكاریهایی اشاره كردید كه به یكی از اصول مهم سیاست خارجی اوباما تبدیل شده همانند قراردادهایی كه با هند و تایلند و استرالیا داشته است. آیا میتوان گفت امریكا با این همكاریها در سیاست خود در صدد رقابت با چین در این منطقه است؟
همزمان با قدرتمندتر شدن چین در حوزههای نظامی و اقتصادی، این دغدغه همیشه برای امریكا وجود دارد كه یك رقیب قدرتمند دارد و این توافقاتی كه به شكل قراردادهای امنیتی اخیرا امریكا با برخی از كشورها منعقد كرده، در حقیقت حركتی است در جهت توازن در مقابل افزایش جهش اقتصادی و نظامی چین. اما آنها قصد ندارند كه چنین رویكردی به شكل مسابقه و تنش جلوه كند و بیشتر در بحث صلح و ثبات از آن یاد میكنند. واقعیت امر این است كه این روند در مقابل سلطه و برتری كه ممكن است چین در برابر دیگر كشورها در آسیا پیدا كند، می باشد.
اوباما با نخست وزیر ژاپن هم دیداری دارد،روابط امریكا با ژاپن در چه سطحی است؟
مجموعه كشورهایی كه در آ س آن هستند، برخی متحد نزدیك امریكا و برخی دیگر رقیب این كشورند. ژاپن، كره جنوبی عضو و دركنار امریكا هستند،اما برخی دیگر از این كشورها همانند چین وجود دارند كه به نوعی با غرب در تنش هستند.
این سفر به تقویت روابط با متحدینی کمک میكند كه از گذشته با امریكا همكاری داشتند و از سوی دیگر پیام تنشزدایی و همكاری اقتصادی را به اعضای رقیب همانند چین در برخواهد داشت.
اوباما و دموكراتها بر این اعتقادند كه منابع و امكانات امریكا به تنهایی نمیتواند در نظام بینالملل نقش تك قطبی و هژمونیك خود را پیش ببرد كه این امر هزینههای سنگینی به امریكا تحمیل میكند. همچنین اوباما بر این باور است كه قرن 21قرن چند قطبی بودن است و حتی اعتقاد دارد كه قرن چین است. در حالیكه جمهوریخواهان اعتقاد دارند این قرن قرن جهان هژمونی تك قطبی امریكاست.بنابراین اوباما با چنین دیدی به منطقه آسیا رفته و با یكی از اعضای كلیدی كه قرن آینده برای این كشور خواهد بود مذاكراتی خواهد داشت. درهمین راستای نگاه چند جانبهگرایی او و تنش زدایی و تعامل با قدرتهای رقیب در این سفر به چشم می خورد.
www.seemorgh.com/news
منبع: irdiplomacy.ir
مطالب داغ سایر بخش ها:
بخشنامه های اداری حجت است یا مصاحبه های بهمنی
قيمت طلا و سکه در بازار امروز تهران
افزایش سفرها در روزهای تاسوعا و عاشورا/تشدید کنترل پلیس در 5 استان پرتلفات
پیش بینی زمان مرگ با فناوری جدید!
عضو کمسیون امنیتملی: آمریکا برای مذاکره با ایران از مواضع خصمانهاش کوتاه بیاید
