در حالی که مذاکرات هستهای ایران و 5+1 برای رسیدن به توافق نهایی و جامع از امروز در وین آغاز خواهد شد، سید حسین موسویان دیپلمات و مذاکرهکننده پیشین ایرانی، در مطلبی برای فایننشال تایمز به بررسی اصلیترین موضوعاتی پرداخته که طرفین باید بر سر آن توافق کنند.
موسویان هدف این مذاکرات را رسیدن به توافقی طولانی مدت برای حل سوالات مرتبط با برنامه هستهای ایران در مقابل احترام طرف مقابل به حق استفاده صلحآمیز ایران از فناوری هستهای و کاهش تدریجی تحریمها دانسته است.
در توافق مهم طرفین در ماه نوامبر گذشته که به توافق ژنو معروف شده است، طرفین به این تفاهم رسیدند که پس از اجرای توافق احتمالی بلندمدت، با برنامه هستهای ایران مانند برنامه هستهای هر کشور غیرمسلح یه سلاح هستهای عضو آژانس رفتار شود. این در حالی است که شرمن مذاکره کننده ارشد آمریکایی به کنگره این کشور گفته است که معتقد است ایران به تاسیسات اراک و فردو نیازی ندارد. وی همچنین خواستار برچیده شدن بخشی از سانتریفیوژهای ایران شده است، این در حالی است که این خواستهها فراتر از ان پی تی است.
اصرار آمریکاییها بر توقف غنیسازی در ایران دلیل شکست مذاکرات پیشین بود و مذاکرات اخیر در ژنو تنها وقتی به نتیجه رسید که آمریکاییها تصمیم گرفتند واقعبینتر باشند. توافق نهایی باید متضمن امتیازاتی برای هر دو طرف باشد. اقدامات فراتر از ان پی تی احتمالا به زمان بیشتری برای اعتمادسازی نیازمند است ولی نمیتوان انتظار داشت که ایران آنها را برای همیشه بپذیرد.
هر توافقی بین دو طرف به تفاهم بر سر چهار موضوع اصلی وابسته است.
اولین موضوع سرنوشت راکتور آب سنگین اراک است. ایالات متحده و متحدانش اظهار نگرانی میکنند که پلوتونیوم تولیدی در اراک برای ساخت بمب مورد استفاده قرار گیرد ولی ایران برچیدن این تاسیسات یا تبدیل آن به آب سبک را رد میکنند. ایران این تاسیسات را برای تحقیقات و نیز تولید رادیوایزوتوپهای مورد نیاز برای بخش پزشکی لازم میداند و هدف ساخت بمب را رد میکند.
واقعیت این است که هم راکتورهای آب سبک و هم راکتورهای آب سنگین میتوانند برای تولید پلوتونیوم مورد استفاده قرار گیرند. ایران میتواند با ایجاد تغییراتی فنی که تولید پلوتونیوم را به شدت کاهس خواهد داد، نگرانیها در این حوزه را تخفیف دهد به عنوان یک گزینه جایگزین ایران میتواند قول دهد که تاسیسات بازفرآوری را که برای استخراج پلوتونیوم مورد نیاز است، نسازد. گزینه دیگر هم این است که ایران بپذیرد سوخت هستهای مصرف شده در اراک را به محض این که به اندازه کافی و لازم برای حمل و نقل سرد شد به خارج از کشور منتقل کند.
تاسیسات غنیسازی فردو مساله دیگری است که میتواند به همین اندازه چالشزا باشد.
سومین مساله این است که ایران چه میزان مواد غنیشده و با چه غلظتی تولید کند.
آخرین مساله مهم نظارت بینالمللی بر برنامه هستهای ایران است.
موسویان هدف این مذاکرات را رسیدن به توافقی طولانی مدت برای حل سوالات مرتبط با برنامه هستهای ایران در مقابل احترام طرف مقابل به حق استفاده صلحآمیز ایران از فناوری هستهای و کاهش تدریجی تحریمها دانسته است.
در توافق مهم طرفین در ماه نوامبر گذشته که به توافق ژنو معروف شده است، طرفین به این تفاهم رسیدند که پس از اجرای توافق احتمالی بلندمدت، با برنامه هستهای ایران مانند برنامه هستهای هر کشور غیرمسلح یه سلاح هستهای عضو آژانس رفتار شود. این در حالی است که شرمن مذاکره کننده ارشد آمریکایی به کنگره این کشور گفته است که معتقد است ایران به تاسیسات اراک و فردو نیازی ندارد. وی همچنین خواستار برچیده شدن بخشی از سانتریفیوژهای ایران شده است، این در حالی است که این خواستهها فراتر از ان پی تی است.
اصرار آمریکاییها بر توقف غنیسازی در ایران دلیل شکست مذاکرات پیشین بود و مذاکرات اخیر در ژنو تنها وقتی به نتیجه رسید که آمریکاییها تصمیم گرفتند واقعبینتر باشند. توافق نهایی باید متضمن امتیازاتی برای هر دو طرف باشد. اقدامات فراتر از ان پی تی احتمالا به زمان بیشتری برای اعتمادسازی نیازمند است ولی نمیتوان انتظار داشت که ایران آنها را برای همیشه بپذیرد.
هر توافقی بین دو طرف به تفاهم بر سر چهار موضوع اصلی وابسته است.
اولین موضوع سرنوشت راکتور آب سنگین اراک است. ایالات متحده و متحدانش اظهار نگرانی میکنند که پلوتونیوم تولیدی در اراک برای ساخت بمب مورد استفاده قرار گیرد ولی ایران برچیدن این تاسیسات یا تبدیل آن به آب سبک را رد میکنند. ایران این تاسیسات را برای تحقیقات و نیز تولید رادیوایزوتوپهای مورد نیاز برای بخش پزشکی لازم میداند و هدف ساخت بمب را رد میکند.
واقعیت این است که هم راکتورهای آب سبک و هم راکتورهای آب سنگین میتوانند برای تولید پلوتونیوم مورد استفاده قرار گیرند. ایران میتواند با ایجاد تغییراتی فنی که تولید پلوتونیوم را به شدت کاهس خواهد داد، نگرانیها در این حوزه را تخفیف دهد به عنوان یک گزینه جایگزین ایران میتواند قول دهد که تاسیسات بازفرآوری را که برای استخراج پلوتونیوم مورد نیاز است، نسازد. گزینه دیگر هم این است که ایران بپذیرد سوخت هستهای مصرف شده در اراک را به محض این که به اندازه کافی و لازم برای حمل و نقل سرد شد به خارج از کشور منتقل کند.
تاسیسات غنیسازی فردو مساله دیگری است که میتواند به همین اندازه چالشزا باشد.
سومین مساله این است که ایران چه میزان مواد غنیشده و با چه غلظتی تولید کند.
آخرین مساله مهم نظارت بینالمللی بر برنامه هستهای ایران است.
گردآوری : گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع:tabnak.ir
مطالب پیشنهادی :
نتانیاهو: ایران به سیاست های تهاجمی خود افزوده است
سود تسهیلات بانکی 26 درصد شد
حالِ 5 سرباز ایرانی ربوده شده چطور است؟
دختر صدام به داعش پیوست
آتش سوزی مرگبار در سعادت آباد
