اولین وزیری كه احمدینژاد با او خداحافظی كرد و وزیری كه دولت خاتمی را تا آخرین لحظه همراهی كرد، معتقد است دولت یازدهم با كوتولههای مدیریتی نمیتواند تغییر چندانی به وجود بیاورد. تغییر و تحولات در دولتهای نهم و دهم به حدی فراوان بود كه بسیاری از آنها اكنون از یادها رفته است.
اما همواره اولین مورد در هر موضوعی جریانساز و مهم است. پرویز كاظمی، وزیر رفاه دولت اول محمود احمدینژاد بود كه بهعنوان نفر نخست از قطار دولت پیاده شد. محمود احمدینژاد در روز رای اعتماد وی در مجلس خطاب به نمایندگان بیان كرد كاظمی را خدا به من معرفی كرد اما این نعمت خدادادی را بیش از یك سال تحمل نكرد.
برای بررسی عملكرد یك ساله دولت یازدهم با پرویز كاظمی کارشناسارشد مدیریت صنعتی از دانشگاه تهران و دارای مدرك دوره عالی برنامهریزی و مدیریت استراتژیك از سازمان مدیریت صنعتی گفتوگو کرده ایم. او وزیر رفاه دولت احمدینژاد (در سالهای ۱۳۸۴-۸۵) بود كه بهدلیل اختلافات دیدگاهی و مدیریتی با احمدینژاد از وزارت استعفا کرد و به عرصه اقتصاد و صنعت بازگشت. مشروح گفتوگو با پرویز كاظمی در ذیل آمده است:
آیا دولت یازدهم در سیزده ماه گذشته موفق عمل كرده است؟ چه مشكلاتی بر سر راه دولت یازدهم قرار دارد؟
فكر میكنم به این موضوع باید از زوایای مختلف توجه كرد كه دولت یازدهم وقتی روی كار آمد، میدانست كه درعرصهای ورود پیدا میكند كه مشكلات زیادی دارد. چراكه دولتمردان كنونی از همان ابتدا براساس آمار و ارقام اقتصاد كشور با مشكلاتی روبهرو هستند و گذر از آن به این راحتی امكانپذیر نیست. یك سال پیش كشور هم با تحریمها و تقابل غرب با ایران روبهرو بود و هم عدم تحرك دستگاه دیپلماسی، تهران را در محدودیت قرار داده بود.
شما اگر به سفرای ما در دیگر كشورها مراجعه میكردید بهخوبی میدانستید كه سفرای ما در یك سال و نیم پیش اكثرا بیكار بودند. نه رسانهای با اینها مصاحبه میكرد و نه در سمینار یا برنامهای شركت میکردند عملا دیپلماسی خارجی ما تعطیل بود. در داخل اما با مشكلات دیگری مواجه بودیم. وقتی كشوری رشد اقتصادیاش منفی است، معلوم میشود كه ركود، بیكاری و فساد وجود دارد. بیكاری و فساد موجب میشود سرمایههای داخلی وخارجی جذب نشود، بدین ترتیب ركود بهصورت یك بیماری مزمن دامن اقتصاد را میگیرد.
برخلاف آمارهایی كه سالهای گذشته ارائه شد متاسفانه در دوره دولتهای نهم و دهم دست به گریبان ركود و فساد اداری و مالی بودیم. بدین ترتیب سرمایهگذار خارجی علاقهای به سرمایهگذاری در چنین محیطی ندارد حتی به تعبیری میتوان گفت، امنیت سرمایهگذاری در ایران طی سالهای اخیر كاهش پیدا كرده است.
دقیقا از چه زمانی این اتفاق رخ داد. برخی از منتقدان دولت احمدینژاد میگویند سالهای پایانی دولت احمدینژاد و تحریمها عامل فساد و ناكارآمدی اداری بود؟
خیر، ركود سالهای اخیر محصول اقدامات دولت نهم و چند سال قبل از آن است. من این تعبیر را كه دو سال اخیر نظام اداری و اقتصادی دچار آشفتگی شد، قبول ندارم. در ابتدای دولت نهم یعنی 8 سال پیش نظام اداری دچار ركود و البته آشفتگی شد. این آشفتگی یك دلیل بیشتر نداشت و آن ناكارآمدی دولت نهم در اداره امور اجرایی بود كه همان موقع تذكر دادم. نكتهای كه كمتر مورد تحلیل قرار گرفته است هزینههای معنوی این ناكارآمدی است. آشفتگی در مدیریت اجرایی موجب شد جامعه نسبت به اقدامات دولتمردان بیاعتماد شود. بعضا نیروهایی در سیستم اجرایی تزریق شدند كه تجربه و دانش مدیریت نداشتند.
این تزریق نیروها در مدیریت تا روزهای پایانی دولت احمدینژاد ادامه داشت؟
بله، تمام تلاش جریان احمدینژاد از همان ابتدا این بود كه نیروهای همفكر خود را در سیستم اجرایی تزریق كند. همین امر دولت یازدهم را با مشكل روبهرو میكند، چراكه دولت یازدهم نمیتواند با نیروهای دولتهای نهم و دهم به وعدههایش عمل كند. به تعبیری دولت یازدهم نمیتواند با پا و دست دولت احمدینژاد گام بردارد، چراكه این نیروها به لحاظ فكری هیچ نسبتی با دولت یازدهم ندارند. نتیجه عملکرد برخی مدیران کوتوله در مسند كار برخی اتفاقات 8 سال پیش در حوزه اجرایی بود. دولت یازدهم هم نمیتواند با مدیریت كوتولهها گامهای محكمی درجهت تحقق شعارهای مردم بردارد.
طبیعی است كه دولت یازدهم كار آسانی را پیش روی خود ندارد. تنشهایی را كه ما ظرف 7 الی 8 سال گذشته داشتیم ارتباطات داخلی میان قوای كشور در طول چند سال گذشته دچار تنش بود این تنش بهطور طبیعی به داخل جامعه منتقل شد از سوی دیگر اختلافنظر میان جناحها و فعالان سیاسی شناختهشده بیش از گذشته شد. همه این عوامل به همراه عوامل دیگر جامعه را با تنش روبهرو كرد. اهانت به مجلس، یكطرفه سخنرانی كردن و.... اقداماتی كه رئیس دولت دهم در پدیدآمدن آن فضا نقش داشت. تنشهای روحی میان دولت و بخش صنعتی، عدم یكپارچگی مدیریت و تقابل با سرمایهگذار واقعی همه اینها دست به دست هم داد تا ما شاهد اثرات منفی اقدامات دولت گذشته در اقتصاد و سیاست باشیم.
بنابراین كار دولت یازدهم نمیتواند راحت باشد. دولت یازدهم، سكان كشتیای را در دست گرفت كه عملا در دریا گم شده بود.
دولت یازدهم در طول سیزده ماه گذشته تلاش كرد تا اقتصاد و دیپلماسی را به ریل برگرداند.
بله، بهطور كلی دولت یازدهم، تلاش كرد تا اقتصاد، صنعت و مدیریت اجرایی و سیاسی كشور را در جهت درست آن هدایت كند، اما نباید انتظار داشت در عرض یك سال معجزهای اتفاق بیفتد. با آن اتفاقی كه در انتخابات سال گذشته رخ داد و امیدی كه در مردم ایجاد شد راه برای حركت دولت یازدهم سهلتر از گذشته شد. نباید فراموش كرد كه همین جامعه امیدوار امروز، سال گذشته در انفعال قرار داشت دلیل آن هم بیاعتمادی مردم به اقدامات دولتی بود. حال شما سكان قوه اجرایی را دردست گرفتهاید.
سه نكته مهم نشاندهنده اهمیت موضوع بود. صحبتهای رهبری درخصوص حقالناس بودن رای مردم، سفارش به حضور مردم و اهمیتدادن مقامات و فعالان سیاسی به انتخابات در آخرین لحظات مردم را تهییج كرد. مردم وقتی دیدند كسانی مانند سیدمحمد خاتمی، آیتا...هاشمی و دیگر فعالان سیاسی حاضر به شركت در انتخابات هستند گام در راهی نهادند كه ناامیدی را تبدیل به امید كرد. بنابراین دولت یازدهم وارث این امید است، اگر بخواهد همچنان با امید مردم گام بردارد لازم است اقداماتی را انجام دهد تا نظر مردم را جلب كند.
یكی از دلایل سخنرانیهای اخیر رئیسجمهور تلاش برای حفظ امید مردم در مقابل ناملایمات اخیر است. خسارت این 8 سال بیشتر از 8 سال جنگ تحمیلی بود. اگر در جنگ به لحاظ مالی آسیب دیدیم اما آسیبی که به لحاظ اخلاقی و اجتماعی طی 8 سال گذشته متحمل شدیم نیز قابلتوجه است. دولت قبل بعضا مدیران استخواندار را اخراج كرد. دولت یازدهم با مدیری كه توان ندارد، نمیتواند كار كند.
انتظار بالا كار را سختتر میكند. دولت یازدهم توقعات را بالا نبرد؟
بله، انتظارات بالا كار را سختتر میكند. با پایانیافتن اختلافنظرها بیاعتمادی پایان یافت و بدین ترتیب كشور در مسیر آرامش قرار گرفت. تورم کنترل شد و اكنون توانستهایم آرامش را در جامعه برقرار کنیم. با برقراری آرامش، فضا برای سرمایهگذاری فراهم میشود، بدین ترتیب ركود كمتر از گذشته میشود. نكته دیگر، مذاكرات ایران و اتحادیه اروپا بود. بدین ترتیب دولت یازدهم توانست چرخه تحریمها را متوقف كند. محدودیتهای بیشتر متوقف شد.
به لحاظ روانی هم جریانات اقتصادی درسلامت قرار گرفت. ما باید تدبیر را مانند پیامبر(ص) در صلح حدیبیه در پیش بگیریم تا از شرایط موجود عبور كنیم، ده سال بعد از صلح حدیبیه اسلام چقدر پیشرفت كرد؟ با توجه اتفاقات گذشته لازم است ما از زوایای مختلف به گفتوگوهای هستهای نگاه كنیم. اما نمیتوانیم اثر تحریمها را نفی كنیم. اینجا نكتهای كه نباید فراموش كنیم این است كه با نیروی اضافهشده توسط دولت دهم نمیتوان امید داشت كه دولت یازدهم به موفقیت برسد. جمعكردن نیروهای خارجشده توسط دولت دهم چندان كار راحتی نیست. متاسفانه دولت احمدینژاد جمع زیادی از نیروهای متخصص و باتجربه را از صحنه مدیریتی كشور خارج كرد كه بازگردان آنها به چرخه مدیریت برای دولت یازدهم دشوار است.
متاسفانه ما جانشینپروری هم نداشتیم. بنابراین باید حساسیت بیشتری را درانتخاب افراد داشته باشیم. شاید لاجرم خواسته یا ناخواسته خیلی از مسائل داخلی كشور به بحث تحریمها گره خورده است. بنابراین مذاكرات هستهای به هر صورت ممكن بر بازار تاثیر میگذارد.
خیلیها میگویند دولت خیلی از مسائل را به تحریمها گره زد. این حركت دولت را درست میدانید؟
خیر، اشتباه تیم رسانهای دولت هم از آغاز همین بود. گرهزدن تمام فعالیتها و موفقیت دولت به نتیجه مذاكرات قطعا اشتباه تیم رسانهای بود. البته نباید فراموش كرد كه رسانههای خارجی به این اشتباه رسانههای داخلی افزودند. بدین ترتیب دولت تحت فشار قرار گرفت هم از داخل و هم از خارج. ما باید در این قضیه بیشتر تعمق كنیم. تحقیركردن سازمان ملل و شورایعالی امنیت و كاغذپاره خواندن تحریمها و تندرویهای دیگر اكنون ما را به نقطهای رساند كه دیگر باید از آن عبور كنیم. بنابراین تحریمها محصول اشتباه خودمان بود.
اكنون هم اگر در مذاكرات تحت فشار هستیم به آن دلیل است، راه را از اول اشتباه رفتیم. ما تجربه برخورد با تحریمها را در این 35 سال داشتهایم برای اینكه از تحریمها عبور كنیم باید برنامه داشته باشیم. آیا ما در بخش صنعت كاری انجام دادهایم كه بتوان امید داشت كه این قدرت را داریم تا از تحریمها عبور كنیم. در كنار همه اینها آمریكا و غرب بیش از هر كشوری بر روند مذاكرات تاثیر میگذارند.
یعنی گامهای محكمی در قدرتمندشدن صنعت برنداشتیم؟
خیر، ادعا شد كه ما در خودروسازی به خودكفایی رسیدیم، اما فقط آمار بود كه ارائه شد. چطور بعد از تحریمها میزان تولید خودروی ما به 300 هزار تا رسید. واقعیت این است كه صنعت ما هنوز در دوران طفولیت خود بهسر میبرد و هنوز جهانی نشدهایم. بنابراین لازم است كشور به سمت توسعه حركت كند.
آیا دولت توان رسانهای دارد دستاوردهایش را بیان كند؟
خیر، رسانه ملی با همه نفوذ و گستردگیاش همراه دولت نیست. برخی از مدیران رسانه ملی همه چیز را سیاسی میبینند. بدین ترتیب است كه دولت یازدهم با مشكلاتی روبهرو است. دولت یازدهم از توان رسانهای خوبی برخوردار نیست. متاسفانه برخی از مدیران رسانه ملی هم با این دولت همراهی نمیكنند. انتقاد بیش از هر چیز نیاز به فرهنگسازی دارد. ما اگر میخواهیم شروع كنیم لاجرم این اتفاق میافتد اما بحث من این است كه ما نباید از انتقاد به هر صورتی بترسیم، اگر بترسیم قطعا با مشكلات متفاوتی روبهرو میشویم. اگر كه ما این كار را نكنیم، قطعا با مشكل روبهرو میشویم.
آیا آمارهایی كه در دولت گذشته توسط رسانهها ارائه میشد، درست بود؟
خیر، بسیاری از آن آمارها با واقعیت همخوانی نداشت. ما آمدیم یک برنامه بیستساله بهعنوان سند چشمانداز ایران تنظیم کردیم. یک برنامه پنجساله هم داریم که میتوان به آن بودجه سالانه را هم الصاق کرد. همگی اینها باید در طول هم باشند و نه در عرض هم. هیچکدام از اینها با همدیگر همخوانی ندارد. حالا اگر در این ارتباط بیایید و تغییرات دیگری ایجاد کنید که حاوی نظرات شخصی باشد به همین جایی میرسیم که درحال حاضر کسی نمیتواند یک آمار دقیق ارائه کند. من در نشستهای دولت نهم بحثی را تحت عنوان مرکز آمار مطرح کردم.
یعنی مرکز آماری داشته باشیم که وابسته به دولت نباشد چراکه همه دولتها آمار خوب میدهند. اگر تعریف آماری عوض شود کل صورت مساله تغییر پیدا میکند. در دنیا راجع به صدم درصد نرخ بیکاری بحث میکنند ما راجع به درصد اختلافنظر داریم! یعنی بهطور مثال مرکز آمار نرخ بیکاری را 5/14 درصد عنوان میکند بعد بانک مرکزی یا وزارت کار آن را 5/9 درصد عنوان میکند. اختلاف در آمارها حتی خود دولت را هم گمراه میکند. اكنون باید دولت یازدهم یك مركز آمار ثابت و مشخص ایجاد كند تا كارشناسان به آن تكیه كند. دقیقا حتی راجع به تورم هم این نکته است. بعد هم تعریفها عوض میشود. میگویند تورم نقطه به نقطه و تورمهای دیگر. مثالی را مطرح میکنند که یک نفری نشست و تمام استدلالهای لازم را کرد که این ماستی که شما میخورید شیرین است.
همه استدلالها هم درست بود. شخص دیگری آن ماست را خورد و گفت حرفهات درست است اما این ماست ترش است. ما در عدد و رقم که صحبت میکنیم همه چیز خوب است اما وقتی وارد عمل میشویم، میبینیم داستان چیز دیگری است. دولت یازدهم نمیتواند با آمار غیرمنسجم و دوگانه اعتماد مردم را جلب كند.
اما ظاهرا برخی نمایندگان مجلس چندان با دولت همراه نیستند؟
البته باید پذیرفت، تعامل اكثریت مجلس با دولت مناسب است. بعضی از سوالاتی كه مطرح میشود غیركارشناسی است اما باید دانست تعدادی از نمایندگان مجلس با دولت همراه نیستند و میخواهند به هر طریق كه شده است دولت یازدهم را متوقف كنند كه این هم دلایل سیاسی و رقابتی دارد اما اكثریت به دنبال یك چنین جریانی نیستند. صداوسیما بهتر است رفتار مجلس را به تصویر بكشد مانند زمانی كه چهار روز رای اعتماد بود. آن زمان تفاوت دیدگاههای نمایندگان مجلس برای مردم مشخص میشد. پخش تصاویر مجلس در زمان، رای اعتماد بهترین اتفاقی بود كه در صداو سیما طی این چند سال رخ داد.
هیچكس رسانههای بیگانه را آن زمان نگاه نمیكند. شك نكنید كه برخی از نمایندگان به دنبال تخریب دولت هستند. تعامل راهحل مشكلات است ما نباید از انتقاد بترسیم. باید مشكلات را بشناسیم و راه انتقاد درست را نشان دهیم. ببینید، اگر صداوسیما به درستی تصاویر مجلس را پخش كند. شناخت مردم از نمایندگان شان به وجود میآید. شناخت مردم در انتخابات آینده موثر خواهد بود. بیتردید در انتخابات آینده رفتار مردم نشاندهنده عملكرد مثبت یا منفی نمایندگان محترم مجلس خواهد بود.
مهمترین اقدام دولت در یك سال گذشته به غیر مذاكرات چه بود، آیا ما دستاوردی داشتیم؟
دولت باید بیش از هر چیز رفاه اجتماعی را مدنظر قرار دهد. دولت باید براساس چشمانداز 20 ساله عمل میكرد اما دولتهای گذشته به هیچ وجه به بحث چشمانداز 20 ساله توجهی نكردند. انرژی و سرمایههای دولت در چند سال گذشته از میان رفت. سرمایهگذار داخلی و خارجی به معنای واقعی در كشور ما وجود ندارد. اینكه دولت بحث ركود كشور را مطرح كرده است این به معنای مطالعه دقیق دولتمردان و آشنایی آنها با وضعیت موجود است. دولت در بحث تامین اجتماعی و رفاه عملكرد مثبتی داشت اما چندان بازخورد رسانهای آن را شاهد نبودیم. دولت از آنچه كه در میان رسانهها دارد به درستی بهره نمیگیرد.
به هر حال دولت یازدهم علاوه بر فعالیتهای عمرانی، سیاسی و فرهنگی خود باید دید و نگاه رسانهای هم داشته باشد. از سوی دیگر دولت اگر میخواهد موفق باشد با رشد اقتصادی كشور را به سمتی هدایت كند كه اثرات آن در جامعه به صورت میانمدت و كوتاهمدت باشد. دولت یازدهم، قطعا با كاهش بیكاری، رشد معقول اقتصادی و برقراری آرامش میتواند از بحران موجود عبور كند. از زمانی كه دولت یازدهم روی كار آمده است تقریبا میتوان گفت آرامش معقولی در كشور برقرار شده است. همگان امیدوارند این آرامش به توسعه كشور منجر شود.
اما همواره اولین مورد در هر موضوعی جریانساز و مهم است. پرویز كاظمی، وزیر رفاه دولت اول محمود احمدینژاد بود كه بهعنوان نفر نخست از قطار دولت پیاده شد. محمود احمدینژاد در روز رای اعتماد وی در مجلس خطاب به نمایندگان بیان كرد كاظمی را خدا به من معرفی كرد اما این نعمت خدادادی را بیش از یك سال تحمل نكرد.
برای بررسی عملكرد یك ساله دولت یازدهم با پرویز كاظمی کارشناسارشد مدیریت صنعتی از دانشگاه تهران و دارای مدرك دوره عالی برنامهریزی و مدیریت استراتژیك از سازمان مدیریت صنعتی گفتوگو کرده ایم. او وزیر رفاه دولت احمدینژاد (در سالهای ۱۳۸۴-۸۵) بود كه بهدلیل اختلافات دیدگاهی و مدیریتی با احمدینژاد از وزارت استعفا کرد و به عرصه اقتصاد و صنعت بازگشت. مشروح گفتوگو با پرویز كاظمی در ذیل آمده است:
آیا دولت یازدهم در سیزده ماه گذشته موفق عمل كرده است؟ چه مشكلاتی بر سر راه دولت یازدهم قرار دارد؟
فكر میكنم به این موضوع باید از زوایای مختلف توجه كرد كه دولت یازدهم وقتی روی كار آمد، میدانست كه درعرصهای ورود پیدا میكند كه مشكلات زیادی دارد. چراكه دولتمردان كنونی از همان ابتدا براساس آمار و ارقام اقتصاد كشور با مشكلاتی روبهرو هستند و گذر از آن به این راحتی امكانپذیر نیست. یك سال پیش كشور هم با تحریمها و تقابل غرب با ایران روبهرو بود و هم عدم تحرك دستگاه دیپلماسی، تهران را در محدودیت قرار داده بود.
شما اگر به سفرای ما در دیگر كشورها مراجعه میكردید بهخوبی میدانستید كه سفرای ما در یك سال و نیم پیش اكثرا بیكار بودند. نه رسانهای با اینها مصاحبه میكرد و نه در سمینار یا برنامهای شركت میکردند عملا دیپلماسی خارجی ما تعطیل بود. در داخل اما با مشكلات دیگری مواجه بودیم. وقتی كشوری رشد اقتصادیاش منفی است، معلوم میشود كه ركود، بیكاری و فساد وجود دارد. بیكاری و فساد موجب میشود سرمایههای داخلی وخارجی جذب نشود، بدین ترتیب ركود بهصورت یك بیماری مزمن دامن اقتصاد را میگیرد.
برخلاف آمارهایی كه سالهای گذشته ارائه شد متاسفانه در دوره دولتهای نهم و دهم دست به گریبان ركود و فساد اداری و مالی بودیم. بدین ترتیب سرمایهگذار خارجی علاقهای به سرمایهگذاری در چنین محیطی ندارد حتی به تعبیری میتوان گفت، امنیت سرمایهگذاری در ایران طی سالهای اخیر كاهش پیدا كرده است.
دقیقا از چه زمانی این اتفاق رخ داد. برخی از منتقدان دولت احمدینژاد میگویند سالهای پایانی دولت احمدینژاد و تحریمها عامل فساد و ناكارآمدی اداری بود؟
خیر، ركود سالهای اخیر محصول اقدامات دولت نهم و چند سال قبل از آن است. من این تعبیر را كه دو سال اخیر نظام اداری و اقتصادی دچار آشفتگی شد، قبول ندارم. در ابتدای دولت نهم یعنی 8 سال پیش نظام اداری دچار ركود و البته آشفتگی شد. این آشفتگی یك دلیل بیشتر نداشت و آن ناكارآمدی دولت نهم در اداره امور اجرایی بود كه همان موقع تذكر دادم. نكتهای كه كمتر مورد تحلیل قرار گرفته است هزینههای معنوی این ناكارآمدی است. آشفتگی در مدیریت اجرایی موجب شد جامعه نسبت به اقدامات دولتمردان بیاعتماد شود. بعضا نیروهایی در سیستم اجرایی تزریق شدند كه تجربه و دانش مدیریت نداشتند.
این تزریق نیروها در مدیریت تا روزهای پایانی دولت احمدینژاد ادامه داشت؟
بله، تمام تلاش جریان احمدینژاد از همان ابتدا این بود كه نیروهای همفكر خود را در سیستم اجرایی تزریق كند. همین امر دولت یازدهم را با مشكل روبهرو میكند، چراكه دولت یازدهم نمیتواند با نیروهای دولتهای نهم و دهم به وعدههایش عمل كند. به تعبیری دولت یازدهم نمیتواند با پا و دست دولت احمدینژاد گام بردارد، چراكه این نیروها به لحاظ فكری هیچ نسبتی با دولت یازدهم ندارند. نتیجه عملکرد برخی مدیران کوتوله در مسند كار برخی اتفاقات 8 سال پیش در حوزه اجرایی بود. دولت یازدهم هم نمیتواند با مدیریت كوتولهها گامهای محكمی درجهت تحقق شعارهای مردم بردارد.
طبیعی است كه دولت یازدهم كار آسانی را پیش روی خود ندارد. تنشهایی را كه ما ظرف 7 الی 8 سال گذشته داشتیم ارتباطات داخلی میان قوای كشور در طول چند سال گذشته دچار تنش بود این تنش بهطور طبیعی به داخل جامعه منتقل شد از سوی دیگر اختلافنظر میان جناحها و فعالان سیاسی شناختهشده بیش از گذشته شد. همه این عوامل به همراه عوامل دیگر جامعه را با تنش روبهرو كرد. اهانت به مجلس، یكطرفه سخنرانی كردن و.... اقداماتی كه رئیس دولت دهم در پدیدآمدن آن فضا نقش داشت. تنشهای روحی میان دولت و بخش صنعتی، عدم یكپارچگی مدیریت و تقابل با سرمایهگذار واقعی همه اینها دست به دست هم داد تا ما شاهد اثرات منفی اقدامات دولت گذشته در اقتصاد و سیاست باشیم.
بنابراین كار دولت یازدهم نمیتواند راحت باشد. دولت یازدهم، سكان كشتیای را در دست گرفت كه عملا در دریا گم شده بود.
دولت یازدهم در طول سیزده ماه گذشته تلاش كرد تا اقتصاد و دیپلماسی را به ریل برگرداند.
بله، بهطور كلی دولت یازدهم، تلاش كرد تا اقتصاد، صنعت و مدیریت اجرایی و سیاسی كشور را در جهت درست آن هدایت كند، اما نباید انتظار داشت در عرض یك سال معجزهای اتفاق بیفتد. با آن اتفاقی كه در انتخابات سال گذشته رخ داد و امیدی كه در مردم ایجاد شد راه برای حركت دولت یازدهم سهلتر از گذشته شد. نباید فراموش كرد كه همین جامعه امیدوار امروز، سال گذشته در انفعال قرار داشت دلیل آن هم بیاعتمادی مردم به اقدامات دولتی بود. حال شما سكان قوه اجرایی را دردست گرفتهاید.
سه نكته مهم نشاندهنده اهمیت موضوع بود. صحبتهای رهبری درخصوص حقالناس بودن رای مردم، سفارش به حضور مردم و اهمیتدادن مقامات و فعالان سیاسی به انتخابات در آخرین لحظات مردم را تهییج كرد. مردم وقتی دیدند كسانی مانند سیدمحمد خاتمی، آیتا...هاشمی و دیگر فعالان سیاسی حاضر به شركت در انتخابات هستند گام در راهی نهادند كه ناامیدی را تبدیل به امید كرد. بنابراین دولت یازدهم وارث این امید است، اگر بخواهد همچنان با امید مردم گام بردارد لازم است اقداماتی را انجام دهد تا نظر مردم را جلب كند.
یكی از دلایل سخنرانیهای اخیر رئیسجمهور تلاش برای حفظ امید مردم در مقابل ناملایمات اخیر است. خسارت این 8 سال بیشتر از 8 سال جنگ تحمیلی بود. اگر در جنگ به لحاظ مالی آسیب دیدیم اما آسیبی که به لحاظ اخلاقی و اجتماعی طی 8 سال گذشته متحمل شدیم نیز قابلتوجه است. دولت قبل بعضا مدیران استخواندار را اخراج كرد. دولت یازدهم با مدیری كه توان ندارد، نمیتواند كار كند.
انتظار بالا كار را سختتر میكند. دولت یازدهم توقعات را بالا نبرد؟
بله، انتظارات بالا كار را سختتر میكند. با پایانیافتن اختلافنظرها بیاعتمادی پایان یافت و بدین ترتیب كشور در مسیر آرامش قرار گرفت. تورم کنترل شد و اكنون توانستهایم آرامش را در جامعه برقرار کنیم. با برقراری آرامش، فضا برای سرمایهگذاری فراهم میشود، بدین ترتیب ركود كمتر از گذشته میشود. نكته دیگر، مذاكرات ایران و اتحادیه اروپا بود. بدین ترتیب دولت یازدهم توانست چرخه تحریمها را متوقف كند. محدودیتهای بیشتر متوقف شد.
به لحاظ روانی هم جریانات اقتصادی درسلامت قرار گرفت. ما باید تدبیر را مانند پیامبر(ص) در صلح حدیبیه در پیش بگیریم تا از شرایط موجود عبور كنیم، ده سال بعد از صلح حدیبیه اسلام چقدر پیشرفت كرد؟ با توجه اتفاقات گذشته لازم است ما از زوایای مختلف به گفتوگوهای هستهای نگاه كنیم. اما نمیتوانیم اثر تحریمها را نفی كنیم. اینجا نكتهای كه نباید فراموش كنیم این است كه با نیروی اضافهشده توسط دولت دهم نمیتوان امید داشت كه دولت یازدهم به موفقیت برسد. جمعكردن نیروهای خارجشده توسط دولت دهم چندان كار راحتی نیست. متاسفانه دولت احمدینژاد جمع زیادی از نیروهای متخصص و باتجربه را از صحنه مدیریتی كشور خارج كرد كه بازگردان آنها به چرخه مدیریت برای دولت یازدهم دشوار است.
متاسفانه ما جانشینپروری هم نداشتیم. بنابراین باید حساسیت بیشتری را درانتخاب افراد داشته باشیم. شاید لاجرم خواسته یا ناخواسته خیلی از مسائل داخلی كشور به بحث تحریمها گره خورده است. بنابراین مذاكرات هستهای به هر صورت ممكن بر بازار تاثیر میگذارد.
خیلیها میگویند دولت خیلی از مسائل را به تحریمها گره زد. این حركت دولت را درست میدانید؟
خیر، اشتباه تیم رسانهای دولت هم از آغاز همین بود. گرهزدن تمام فعالیتها و موفقیت دولت به نتیجه مذاكرات قطعا اشتباه تیم رسانهای بود. البته نباید فراموش كرد كه رسانههای خارجی به این اشتباه رسانههای داخلی افزودند. بدین ترتیب دولت تحت فشار قرار گرفت هم از داخل و هم از خارج. ما باید در این قضیه بیشتر تعمق كنیم. تحقیركردن سازمان ملل و شورایعالی امنیت و كاغذپاره خواندن تحریمها و تندرویهای دیگر اكنون ما را به نقطهای رساند كه دیگر باید از آن عبور كنیم. بنابراین تحریمها محصول اشتباه خودمان بود.
اكنون هم اگر در مذاكرات تحت فشار هستیم به آن دلیل است، راه را از اول اشتباه رفتیم. ما تجربه برخورد با تحریمها را در این 35 سال داشتهایم برای اینكه از تحریمها عبور كنیم باید برنامه داشته باشیم. آیا ما در بخش صنعت كاری انجام دادهایم كه بتوان امید داشت كه این قدرت را داریم تا از تحریمها عبور كنیم. در كنار همه اینها آمریكا و غرب بیش از هر كشوری بر روند مذاكرات تاثیر میگذارند.
یعنی گامهای محكمی در قدرتمندشدن صنعت برنداشتیم؟
خیر، ادعا شد كه ما در خودروسازی به خودكفایی رسیدیم، اما فقط آمار بود كه ارائه شد. چطور بعد از تحریمها میزان تولید خودروی ما به 300 هزار تا رسید. واقعیت این است كه صنعت ما هنوز در دوران طفولیت خود بهسر میبرد و هنوز جهانی نشدهایم. بنابراین لازم است كشور به سمت توسعه حركت كند.
آیا دولت توان رسانهای دارد دستاوردهایش را بیان كند؟
خیر، رسانه ملی با همه نفوذ و گستردگیاش همراه دولت نیست. برخی از مدیران رسانه ملی همه چیز را سیاسی میبینند. بدین ترتیب است كه دولت یازدهم با مشكلاتی روبهرو است. دولت یازدهم از توان رسانهای خوبی برخوردار نیست. متاسفانه برخی از مدیران رسانه ملی هم با این دولت همراهی نمیكنند. انتقاد بیش از هر چیز نیاز به فرهنگسازی دارد. ما اگر میخواهیم شروع كنیم لاجرم این اتفاق میافتد اما بحث من این است كه ما نباید از انتقاد به هر صورتی بترسیم، اگر بترسیم قطعا با مشكلات متفاوتی روبهرو میشویم. اگر كه ما این كار را نكنیم، قطعا با مشكل روبهرو میشویم.
آیا آمارهایی كه در دولت گذشته توسط رسانهها ارائه میشد، درست بود؟
خیر، بسیاری از آن آمارها با واقعیت همخوانی نداشت. ما آمدیم یک برنامه بیستساله بهعنوان سند چشمانداز ایران تنظیم کردیم. یک برنامه پنجساله هم داریم که میتوان به آن بودجه سالانه را هم الصاق کرد. همگی اینها باید در طول هم باشند و نه در عرض هم. هیچکدام از اینها با همدیگر همخوانی ندارد. حالا اگر در این ارتباط بیایید و تغییرات دیگری ایجاد کنید که حاوی نظرات شخصی باشد به همین جایی میرسیم که درحال حاضر کسی نمیتواند یک آمار دقیق ارائه کند. من در نشستهای دولت نهم بحثی را تحت عنوان مرکز آمار مطرح کردم.
یعنی مرکز آماری داشته باشیم که وابسته به دولت نباشد چراکه همه دولتها آمار خوب میدهند. اگر تعریف آماری عوض شود کل صورت مساله تغییر پیدا میکند. در دنیا راجع به صدم درصد نرخ بیکاری بحث میکنند ما راجع به درصد اختلافنظر داریم! یعنی بهطور مثال مرکز آمار نرخ بیکاری را 5/14 درصد عنوان میکند بعد بانک مرکزی یا وزارت کار آن را 5/9 درصد عنوان میکند. اختلاف در آمارها حتی خود دولت را هم گمراه میکند. اكنون باید دولت یازدهم یك مركز آمار ثابت و مشخص ایجاد كند تا كارشناسان به آن تكیه كند. دقیقا حتی راجع به تورم هم این نکته است. بعد هم تعریفها عوض میشود. میگویند تورم نقطه به نقطه و تورمهای دیگر. مثالی را مطرح میکنند که یک نفری نشست و تمام استدلالهای لازم را کرد که این ماستی که شما میخورید شیرین است.
همه استدلالها هم درست بود. شخص دیگری آن ماست را خورد و گفت حرفهات درست است اما این ماست ترش است. ما در عدد و رقم که صحبت میکنیم همه چیز خوب است اما وقتی وارد عمل میشویم، میبینیم داستان چیز دیگری است. دولت یازدهم نمیتواند با آمار غیرمنسجم و دوگانه اعتماد مردم را جلب كند.
اما ظاهرا برخی نمایندگان مجلس چندان با دولت همراه نیستند؟
البته باید پذیرفت، تعامل اكثریت مجلس با دولت مناسب است. بعضی از سوالاتی كه مطرح میشود غیركارشناسی است اما باید دانست تعدادی از نمایندگان مجلس با دولت همراه نیستند و میخواهند به هر طریق كه شده است دولت یازدهم را متوقف كنند كه این هم دلایل سیاسی و رقابتی دارد اما اكثریت به دنبال یك چنین جریانی نیستند. صداوسیما بهتر است رفتار مجلس را به تصویر بكشد مانند زمانی كه چهار روز رای اعتماد بود. آن زمان تفاوت دیدگاههای نمایندگان مجلس برای مردم مشخص میشد. پخش تصاویر مجلس در زمان، رای اعتماد بهترین اتفاقی بود كه در صداو سیما طی این چند سال رخ داد.
هیچكس رسانههای بیگانه را آن زمان نگاه نمیكند. شك نكنید كه برخی از نمایندگان به دنبال تخریب دولت هستند. تعامل راهحل مشكلات است ما نباید از انتقاد بترسیم. باید مشكلات را بشناسیم و راه انتقاد درست را نشان دهیم. ببینید، اگر صداوسیما به درستی تصاویر مجلس را پخش كند. شناخت مردم از نمایندگان شان به وجود میآید. شناخت مردم در انتخابات آینده موثر خواهد بود. بیتردید در انتخابات آینده رفتار مردم نشاندهنده عملكرد مثبت یا منفی نمایندگان محترم مجلس خواهد بود.
مهمترین اقدام دولت در یك سال گذشته به غیر مذاكرات چه بود، آیا ما دستاوردی داشتیم؟
دولت باید بیش از هر چیز رفاه اجتماعی را مدنظر قرار دهد. دولت باید براساس چشمانداز 20 ساله عمل میكرد اما دولتهای گذشته به هیچ وجه به بحث چشمانداز 20 ساله توجهی نكردند. انرژی و سرمایههای دولت در چند سال گذشته از میان رفت. سرمایهگذار داخلی و خارجی به معنای واقعی در كشور ما وجود ندارد. اینكه دولت بحث ركود كشور را مطرح كرده است این به معنای مطالعه دقیق دولتمردان و آشنایی آنها با وضعیت موجود است. دولت در بحث تامین اجتماعی و رفاه عملكرد مثبتی داشت اما چندان بازخورد رسانهای آن را شاهد نبودیم. دولت از آنچه كه در میان رسانهها دارد به درستی بهره نمیگیرد.
به هر حال دولت یازدهم علاوه بر فعالیتهای عمرانی، سیاسی و فرهنگی خود باید دید و نگاه رسانهای هم داشته باشد. از سوی دیگر دولت اگر میخواهد موفق باشد با رشد اقتصادی كشور را به سمتی هدایت كند كه اثرات آن در جامعه به صورت میانمدت و كوتاهمدت باشد. دولت یازدهم، قطعا با كاهش بیكاری، رشد معقول اقتصادی و برقراری آرامش میتواند از بحران موجود عبور كند. از زمانی كه دولت یازدهم روی كار آمده است تقریبا میتوان گفت آرامش معقولی در كشور برقرار شده است. همگان امیدوارند این آرامش به توسعه كشور منجر شود.
گردآوری : گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع: armandaily.ir
مطالب پیشنهادی :
عیادت مجازی ده ها هزار نفر از رهبر انقلاب
داعش گروگان انگلیسی را سر برید! +تصاویر
حسادت های من زندگی برادرم را سیاه کرد
روزی که وزیر نفت ایران تا پای مرگ رفت
متن نامه سیدمحمد خاتمی به رهبر معظم انقلاب چه بود؟
