در این دیدار كه در زمان استراحت میان دو نشست اصلی صبح و بعدازظهر ژنو برگزار شد، سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی كشورمان با ویلیام برنز، معاون وزیر امور خارجه آمریكا گفتگو كرد.
براساس اخبار غیر رسمی منتشر شده از ژنو، این دیدار كه بیش از 45 دقیقه طول كشیده، یك دیدار ساده نبوده است بلكه در جریان آن، دو طرف به توافقاتی نیز دست یافتهاند.
این توافقات كه خبرگزاری فرانسه از آن به عنوان طرح آزمایشی یاد كرده ، از این قرار است كه جمهوری اسلامی ایران بیشترین بخش تولیدی اورانیوم غنی شده خود را كه عیاری كمتر از 4 درصد دارد به كشور روسیه ارسال میكند تا در آنجا در حدود 20 درصد غنی شود.
اورانیومی كه روسیه غنیسازی میكند از سوی متخصصان فرانسوی برای تولید میلههای سوخت استفاده و سپس به ایران ارسال خواهد شد تا در راكتور تهران استفاده شود. مقامات رسمی ایران تا كنون این خبر را تایید یا تكذیب نكردهاند.
علاوه بر این نشست میان نمایندگان ایران و آمریكا، براساس اخباری كه روز پنجشنبه از آمریكا منتشر شد منوچهر متكی وزیر امور خارجه كشورمان در سفری به واشنگتن با كاركنان دفتر حافظ منافع جمهوری اسلامی ایران در سفارت پاكستان در واشنگتن دیدار كرد. این نخستین سفر یك مقام بلند پایه ایرانی به این شهر طی 10 سال گذشته است. آخرین بار كمال خرازی وزیر خارجه وقت ایران در سال 1999 به واشنگتن سفر كرد.
البته براساس اخبار منتشر شده، سفر متكی به واشنگتن فقط به منظور دیدار از دفتر حافظ منافع ایران بوده و هیچ دیداری با مقامهای آمریكایی طی این سفر انجام نشده است، اما با وجود این محافل نزدیك به دولت اوباما از این سفر به عنوان امكانی برای شكستن یخ روابط بین تهران و واشنگتن یاد كردهاند. فیلیپ جی كرولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریكا درباره این سفر گفت: مطمئنا این سفر، یك رویداد نامعمول است، اما اینكه نتیجه آن مثبت است یا خیر در آینده مشخص خواهد شد. به گفته وی، انتظار نمیرود این اقدام مقامات ایران، تغییر جدی در روابط دو كشور به حساب آید اما با این حال میتوان از آن به عنوان نشانهای برای تغییرات آتی یاد كرد.
سابقه گفتگوهای ایران و آمریكا پس از قطع ارتباط در سال 58
پس از آنكه آمریكا روابطش را با جمهوری اسلامی ایران در سال 1358 قطع كرد، اولین بار بهزاد نبوی بهعنوان نماینده امام(ره) در گفتگوهای الجزایر درخصوص پایان مساله گروگانگیری با آمریكاییها مذاكره كرد. پس از او یك بار هم محمدجواد ظریف، نماینده وقت ایران در سازمان ملل با دیپلماتهای آمریكایی گفتگو داشت و پس از این دیدار هم نمایندگان ایران در چند نشست كه در ارتباط با مسائل دو كشور همسایه یعنی افغانستان و عراق برگزار شد، بر سر یك میز با نمایندگان آمریكا حاضر شدند.
اما از مدتی قبل و تقریبا از زمان انتخابات اخیر ریاست جمهوری آمریكا فضای حاكم بر روابط تهران واشنگتن، حداقل در حد حرف و شعار تغییر كرد و باراك اوباما كه به دلیل مخالفت با سیاستهای جنگ طلبانه جمهوریخواهان توانست رئیس جمهور آمریكا شود، موضوع مذاكرات مستقیم و بدون پیش شرط ایران و آمریكا را مطرح كرد.
تهران در واكنش به این اقدام كاخ سفید اعلام كرد كه اگر این پیشنهادها صادقانه باشد، از آن استقبال میكند و چندی قبل برای راستی آزمایی این پیشنهاد، بستهای را با سرفصلهای مشخص برای كشورهای 1+5 ارسال كرد كه حاصل این پیشنهادها و بسته پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران، نشستی بود كه روز پنجشنبه در شهر ژنو سوئیس برگزار شد.
اظهار نظرهای مثبت شركتكنندگان در اجلاس ژنو
اجلاس روز پنجشنبه ژنو در حالی برگزار شد كه اخبار منتشر شده حكایت از رضایت شركتكنندگان در این اجلاس داشت. نمایندگان كشورهای شركتكننده در این اجلاس، موافقت كردند تا اواخر ماه جاری میلادی، نشست دیگری برگزار كنند و برای تعیین چارچوبهای مذاكرات این نشست هم قرار است نشستی در سطح پایینتر اواسط ماه برگزار شود. همزمان با اعلام نتایج نشست ژنو كه پیرامون بسته پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران انجام شد، تهران با دعوت از محمد البرادعی، دبیر كل آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای سفر به ایران، حسن نیت خود را در جهت همكاری همه جانبه برای حل پرونده هستهای نشان داد.
اوباما: مذاكرات ژنو سازنده بود
باراك اوباما، رئیس جمهور آمریكا در واكنش به مذاكرات ایران و گروه 1+5 این مذاكرات را سازنده خواند و خواستار شفافیت بیشتر از سوی تهران درباره برنامه هستهای خود شد. به گزارش ایرنا، هیلاری كلینتون، وزیر امور خارجه آمریكا هم این گفتگوها را سازنده دانست و آن را گشایش درهای بسته به سوی نتایج مثبت توصیف كرد. وی در مصاحبهای كه بلافاصله پس از پایان گفتگوهای ژنو انجام شد، گفت: هنوز زود است كه قضاوت كنیم آیا ایران در عمل، پاسخ مثبت و مستحكمی را كه مورد نظر آمریكاست، خواهد داد یا خیر؟
پیشرفت بیشتر نیازمند گامهای عملی است
خاویر سولانا، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از برگزاری نشست ژنو در جمع خبرنگاران از پیشرفت مذاكرات گروه 1+5 با ایران خبر داد و گفت: پیشرفت بیشتر، نیازمند گامهای عملی، سریع و موثر است كه بتواند این فرآیند را به پیش برد. وی مذاكرات اخیر را یك آغاز برای فرآیند فرارو توصیف كرد و گفت: ایران موافقت كرده است اورانیوم غنی شده با غلظت پایین برای مصارف پزشكی مورد استفاده در مركز تحقیقاتی تهران را از كشورهای دیگر دریافت كند. سولانا افزود: همچنانكه قبلا اعلام شده است، ایران آمادگی دارد از بازرسان آژانس برای بازدید از دومین مركز غنیسازی اورانیوم در سایت فرد ودر نزدیكی شهرستان قم دعوت كند و انتظار میرود ظرف 2 هفته آینده این اقدام عملی شود. وی ادامه داد: در همین زمینه، 18 اكتبر مذاكراتی در شهر وین پایتخت اتریش برگزار میشود.
ظرفیت جمهوری اسلامی ایرانفرصتی است برای آنانكه دم از صلح میزنند
سعید جلیلی، دبیر شورایعالی امنیت ملی كشورمان و مذاكرهكننده جمهوری اسلامی ایران در نشست ژنو، پس از برگزاری این نشست در كنفرانسی خبری كه بهصورت زنده از شبكههای تلویزیونی مهم دنیا پخش شد، گفت: ما امروز گفتگوهای خوبی داشتیم و نظرات جمهوری اسلامی ایران را درباره همكاریهای بینالمللی و نگرانیهای مشترك جهانی بیان كردیم.
به گزارش واحد مركزی خبر، جلیلی افزود: امروز به توافق رسیدیم كه این موضوعات و گفتگوها را با یك نگاه مثبت ادامه بدهیم تا بویژه در ماه آینده بتوانیم به یك چارچوبی برای ادامه این گفتگوها به بهترین شیوه دست یابیم.
جلیلی با تاكید بر اینكه ایران به تمام تكالیف پادمانی خود در چارچوب ان پی تی متعهد است، گفت: البته به همان موازات از حقوق خودمان در چارچوب ان پی تی به طور جدی دفاع میكنیم و دنبال آن هستیم كه از حقوق ملتمان در زمینه دسترسی به انرژی صلحآمیز هستهای دفاع كنیم.
مذاكرهكننده ارشد هستهای ایران افزود: جمهوری اسلامی ایران در راستای حقوق حقه خود مبتنی بر انپیتی و مقررات آژانس، تاسیسات غنیسازی نطنز را دارد كه متاسفانه در همین یكسال گذشته بارها این تاسیسات قانونی تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی كه جزو حقوق ملت ماست، تهدید به حمله نظامی شده است.
وی تاكید كرد: طبیعی است در شرایط تهدید حتما باید تمهیدات امنیتی برای تاسیساتی كه كاملا در چارچوب قانون است، فراهم شود و ما به همین علت در چارچوب مقررات آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاسیسات جدیدی را دنبال كردیم كه ضریب امنیتی بالایی داشته باشد. جلیلی با بیان اینكه این موضوع را بموقع و خیلی زودتر از موعد مقرر قانونی كه طبق ضوابط آژانس باید اعلام میكردیم به آژانس اطلاع دادیم، گفت: درباره این موضوع امروز سوالاتی مطرح بود كه ما پاسخ آنها را دادیم كه این مساله كاملا در چارچوب آژانس و مقررات بود و در چارچوب همكاریهایی كه با آژانس داریم زمینه را هم فراهم میكنیم تا آژانس بتواند مثل دیگر تاسیسات ما نظارت لازم را بر آن داشته باشد.
دبیر شورایعالی امنیت ملی كشورمان در ادامه، گفت: گفتگوهای ما بیشتر در چارچوب چگونگی ادامه مذاكرات بود یعنی در این باره با هم به توافق رسیدیم كه اولا گفتگوها را ادامه دهیم و ثانیا این گفتگوها حول نقاط مشترك بین ما و آنها باشد، همانطور كه در بسته پیشنهادی ما به آنها اشاره شد.
نكته سوم هم این است كه بنشینیم و در سطح پائین تر درباره چگونگی پیشبرد گفتگوها به یك چارچوب برسیم.جلیلی افزود:ما فكر میكنیم ظرفیت جمهوری اسلامی ایران و اقتداری كه جمهوری اسلامی ایران بویژه در منطقه دارد و همین ظرفیتهایی كه در عرصه بینالمللی دارد، فرصتی است برای كسانی كه به دنبال صلح و آرامش مبتنی بر عدالت در صحنه بینالملل هستند.
وی ادامه داد: ما این ظرفیت خود را ارائه كردیم و آمادگی داریم با همه طرفهایی كه حول آن محورهایی كه ما پیشنهاد كردیم گفتگو و همكاری داشته باشیم.
