مناظره محمدحسين صفار هرندی وزير سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی و محمدجواد حق‌شناس عضو شورای مركزی حزب اعتماد ملی در دانشگاه علوم پزشكی شهيد بهشتی برگزار شد.....
 
 
 
به گزارش ایسنا، صفار هرندی در ابتدای این مناظره اظهار كرد: آنچه كه در مورد شاخصه‌های خط امام در ذهن ما حك شده، شاید همان سیمایی است كه امام(ره) خودش تصویرگر آن بوده و بعد از رحلت‌شان مقام معظم رهبری بر آن تاكید داشتند.

وی‌ا فزود: این عناصر عبارتند از این‌كه امام(ره) به عنوان یك رهبر دینی تاكید اصلی‌اش تفكر شیعی بوده است و آنچه كه به عنوان حكومت و تئوری ولایت فقیه در نجف مطرح كرد، بعدها یك محرك برای تشكیل انقلاب اسلامی شد.

وی ادامه داد: این نظریه حاكمیت الهی است كه منتقل به پیامبر(ص) و از ناحیه پیامبر(ص) به امام معصوم منتقل شد و در زمان غیبت معصوم، فقهای ماذون از معصوم برای تشكیل حكومت اسلامی مسوول هستند.

صفارهرندی افزود: نكته بعدی این‌كه خط امام، خط قانون است كه در صدر آن قانون اساسی است ، بنابراین اگر كسی در برابر قانون صف‌آرایی كند، از خط امام خارج شده است و دیدیم وقتی بنی‌صدر مساله زیر بار قانون نرفتن را مطرح كرد، فرمودند كه قانون شما را قبول ندارد.

وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: مساله دیگر در محكمات مواضع امام(ره) یقین به وعده‌های الهی است. ایشان معتقد بودند كه اگر مسیر درست را طی كنیم، خداوند نصرت خودش را به ما اعطا خواهد كرد و در حقیقت امام(ره) چیز جدیدی نیاورد، بلكه سیره معصومین را بازخوانی كرد.

وی افزود: نكته دیگر در كنش‌های سیاسی و اجتماعی امام(ره) بود كه ایشان نسبت به یاران خود جاذبه و نسبت به دشمنان دافعه داشتند و آمریكا را به عنوان دشمن مظلومان می‌دانستند و هر عنصر داخلی هم كه سنگ آمریكا را به سینه می‌زد، از دید ایشان شریك جرایم آمریكا بود.

وی همچنین تصریح كرد: البته امام(ره) از باب نصیحت برمی‌آمدند، ولی آنجا هم كه آنها مرزبندی خودشان را با مسیر مردم جدی می‌كردند، امام(ره) رو در بایستی نداشت و جلوی آنها می‌ایستاد. كما این‌كه مرزبندی‌هایی كه امام(ره) با جریانات لیبرال‌گرا، ملی‌گرا، جریانات متحجر حجتیه‌ای و امثال اینها داشته، در گذشته خودش را نشان داده است.

صفارهرندی افزود: نكته دیگر نگاه امام(ره) به جریان عمومی انقلاب در جهان است و آن این بود كه انقلاب فقط متعلق به ملت ایران نیست، بنابراین ما راه صدور انقلاب را نمی‌بندیم، اما برای صدور آن لشكركشی هم نمی‌كنیم.

وی افزود: مساله دیگر تكیه امام(ره) بر مردم به عنوان اصلی‌ترین جریانی كه حق اثرگذاری در مقدرات كشور را دارند، است. امام(ره) وقتی از مردم سخن می‌گفتند، منظورشان همین مردمی بود كه در كوچه و بازار هستند و حاضرند برای اهدافشان جانفشانی كنند و میزان را آرای ملت در برابر ویژه‌خواهان می‌دانست.

به گزارش ایسنا، محمدجواد حق‌شناس در ادامه این مناظره ضمن گرامیداشت یاد استاد شهید شهریاری گفت: متاسفانه فضایی كه حداقل در چند مدت اخیر در كشور شاهدیم به سمتی رفته كه كمتر شاهد چنین گفت‌وگوهایی در فضای دانشگاهی و سیاسی كشور هستیم و هر چقدر این فضا را از دست می‌دهیم بیشتر به سمت رواج شایعات، تهمت و آلوده شدن فضا می‌رویم.

وی با بیان این‌كه با عموم صحبت‌های صفارهرندی كمتر اختلاف نظری دارم، افزود: من این افتخار را دارم كه از قبل انقلاب كه یك دانش‌آموز دبستانی بودم، با همین نگرش فضا را فراهم می‌كردیم تا انقلاب به پیروزی برسد و آرزویمان این بود كه نظام ستمشاهی با تمام نابسامانی‌هایی كه داشت و استبداد مطلقی كه ایجاد كرده بودند، از بین برود و در نهایت این استبداد به سمتی رفت كه مردم به ناگزیر برای رفع آن دست به شورش و قیامی زدند كه نتیجه‌ی آن ایجاد یك وضعیت و نظم جدید شد.

حق‌شناس با بیان این‌كه در این 30 سال تمام تلاشمان این بوده كه از آرمان‌هایی كه با امام(ره) داشتیم، كوتاه نیاییم، گفت: من می‌خواهم یك مساله‌ای را مطرح كنم و آن اینكه امام(ره) چگونه امام شد. امام(ره) مثل صدها روحانی عالی‌رتبه و فاضل در حوزه علمیه قم مشغول تحصیل بود، اما در آن فضا كه حتی بعضی از مراجع گوش دادن به رادیو را حرام می‌دانستند،ایشان نگاهی دیگر داشت و احساس می‌كرد برای این‌كه بتواند مقابله كند، باید تلاش كند مسیر حكومت را كه بجای خدمت به مردم در خدمت بیگانگان بود، اصلاح كند و حركت امام(ره) در واقع از ابتدا از موضع امر به معروف و نهی از منكر بود.

این عضو شورای مركزی حزب اعتماد ملی ادامه داد: امام(ره) ابتدا از طریق مكاتبه شاه را به اجرای دقیق قانون اساسی مشروطه دعوت كرد و موضعی كه گرفتند در برابر نخست‌وزیر وقت بود. مواضع ایشان در مساله تغییر قانون انجمن‌های ایالتی و ولایتی در سال 40 و بحث انقلاب سفید و نهایتا دعوت مردم برای این‌كه بتوانند این مسیر را اصلاح كنند، همه یك حركت كاملا اصلاح‌طلبانه و در جهت برگرداندن شاه به مسیر درست بود؛ اما بعدا كه برخورد می‌شود و قیام پانزده خرداد رخ می‌دهد ، امام (ره)تاكید می‌كند كه همه كاره مردمند و خودش را خدمتگزار آنها معرفی می‌كند .

صفارهرندی در ادامه این مناظره افزود: اگر بخواهیم كه عملیاتی‌تر مساله را ببینیم یك مسیری طی می‌شود تا به انقلاب می‌رسد، یعنی بعد از انقلاب دیگر چیزی كه در انقلاب اتفاق می‌افتد، ناسخ مساله قبل از انقلاب است به این معنا كه اگر امام در سال 40 تا 42 توصیه‌هایی پیامبرگونه به شاه می‌كند، اما وقتی امید به اصلاح جریان از دل‌ها بیرون می‌رود، امام(ره) می گوید كه سلطنت از ابتدا هم ناصواب و ظالم بوده است.

وی افزود: انحرافی كه گاه دیده می‌شود، این است بعضی به تجربه صد سال قبل برمی‌گردند و آرزوی دوران مشروطیت را می‌كنند، در صورتی كه امام (ره)در انقلاب به مدلی رسید كه از همه مدل‌های قبلی كاملتر است و این بدترین شكل ارتجاع است كه از نعمت بزرگی كه به دست آورده‌ایم بخواهیم عقب نشینی كنیم.

وی در ادامه با بیان این‌كه فكر می‌كنم این تفاوت نگاه در دیدگاه‌ امام(ره) و بازرگان در اوایل انقلاب خوب و زود خودش را نشان داد، خاطرنشان كرد: بازرگان در جایی در روزنامه میزان در شهریور 59 نوشت كه انقلاب ما شاهد رقابت و جدالی برای احراز قدرت است. ما بین دو طرف كه حربه‌ی یكی مكتب و دیگری ملت است قرار داریم و به نظر می‌رسد آقایان معتقد شده باشند كه امور باید بر طبق مكتب صورت گیرد و فقط مكتبی‌ها مدیر و مسوول كارها باشند. كه این گفته برخلاف چیزی است كه در اوایل انقلاب ما شاهدش بودیم.

وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: امام(ره) در مواجهه با این نگرش در دیدار با نمایندگان مجلس این تعبیر را داشتند كه این قدرت اسلام را نگه دارید تا گفته می‌شود مكتبی، آقایان مسخره می‌كنند. مكتبی یعنی اسلامی، آنكه مسخره می‌كند اسلام را مسخره می‌كند و اگر تعمدی باشد مرتد فطری است و زنش بر او حرام می‌شود یعنی وقتی كسی از موضع تقابل با تفكر مبنایی اسلام می‌آید، پشت مردم سنگر می‌گیرد و مردم را علم می‌كند كه من بعدا می‌گویم همین‌هایی كه یك زمانی پشت مردم سنگر می‌گرفتند چطور وقتی می‌بینند آرای مردم علیه آنهاست به تیپ مردم می‌زنند.

وی در ادامه خاطرنشان كرد: ما در سال گذشته شاهد این اتفاق بودیم كه می‌گفتند حالا گیریم كه مردم به شما رای دادند این رای مال دهاتی‌ها و آدم‌های بیسواد بوده است.

صفارهرندی تصریح كرد: اما مساله مهم این است كسی كه مبنائا این انقلاب را درنیافته و خیال می‌كرد كه دنباله همان نهضت ملی و مشروطیت است طبیعی بود كه پیام انقلاب اسلامی را مردم در یك نقطه دیگری به آنها بفهمانند.

صفار هرندی افزود: ما با این آقایان در این موارد قبلا مشترك بودیم یعنی تمام دهه 60 را با این تفكر مشترك با هم جلو آمدیم، به گونه‌ای كه اینطور مباحث برای ما داخلی محسوب نمی‌شد و مبحث بین درون انقلاب و بیرون انقلاب بوده است و كسانی كه این تفكر امام را قبول نداشتند را بیرون گفتمان انقلاب اسلامی می‌دانستیم.

وی ادامه داد: اما در چیزی كه به عنوان منشور برادری معروف شد امام(ره) می‌فرماید این دو جناح هر دو درون گفتمان انقلاب با هم در حال رقابت هستند ،من معتقدم باید ببینیم بعد از رحلت امام(ره) چه اتفاقی افتاد كه بخشی از خانواده درون انقلاب فیلش یاد هندوستان كرد و سراغ دیدگاه‌هایی كه قبلا به آنها اعتقاد نداشت رفت.

صفارهرندی افزود: من خواهم گفت كه چه اتفاقی در نگرش این افراد افتاد كه بعضی از دوستان تقریبا در اكثر شاخصه‌هایی كه به عنوان گفتمان انقلاب مطرح شد ،تجدیدنظر كردند. امیدوارم آقای حق‌شناس بگویند در این شاخصه‌ها تجدیدنظر نكردند و من در آن صورت سوال‌های دیگری خواهم داشت كه اگر شما همچنان موضع سابق خط امامی دارید بفرمائید متحدان شما چرا از میان كسانی هستند كه شمشیر برای از بین بردن انقلاب بسته‌اند؟ اگر مهمترین میراث امام(ره) حكومت دینی بود كسانی كه برای برچیدن وحدت حكومت دینی دارند تلاش می‌كنند و سال گذشته جمهوری ایرانی را مطرح كردند آنها باید جواب بدهند آیا از خط امام خارج شده‌اند یا نه؟

وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: اگر مشخصه‌ی حكومت دینی امام(ره)، حكومت ولایت فقیه است آیا دوستان ما از خط ولایت فقیه خارج شدند یا نه؟ اگر نشدند چرا كسانی كه شعار مرگ بر اصل ولایت فقیه را دادند، را از خودشان جدا نكردند؟ اگر از دید آنها مردم ولی نعمت ما هستند، چرا رای مردم روستا را جدا می‌دانند و می‌گویند با دادن سیب‌زمینی به دست آمده است.

وی با بیان این‌كه مساله دیگر مرزبندی با دشمنان انقلاب است، افزود: اگر لیبرال‌ها در تمام اطلاعیه‌های آقایان خط امام، چپ دهه 60 و آقایان اصلاح‌طلب بعدی مرزبندی علیه جریان لیبرال داشتند، باید توضیح دهند كه چرا بعدا آنها را تحت‌الحمایه خودشان گرفتند و نیز چه اتفاقی افتاد كه همین مرزبندی‌ها را با آمریكا به هم زدند .

به گزارش ایسنا، حق‌شناس در ادامه این مناظره گفت: من به همان راهپیمایی‌های قبل انقلاب ارجاع می‌دهم كه در شعارهایی كه مطرح می‌كردیم استقلال، آزادی و حكومت اسلامی را خواستار بودیم، در این موقع بود كه امام از پاریس اعلامیه دادند كه خواست ما و مردم ایران استقلال،‌آزادی، جمهوری اسلامی است و در آن زمان برای من سوال بود كه فرق حكومت اسلامی و جمهوری اسلامی چیست.

وی افزود:متوجه شدیم كه فرق ماجرا در حضور و نقش مردم است. در حالی كه در كشورمان افرادی بودند كه از ابتدا و قبل انقلاب با این قرائت امام(ره) همخوانی نداشتند و اصلا جایگاهی برای مردم قائل نبودند و آنها را بخشی از اكثریت می‌دانستند .

این عضو شورای مركزی حزب اعتماد ملی افزود: امام(ره) به شدت با این جایگاه برخورد می‌كرد و از همان ابتدا پای این دیدگاه ایستادگی كردند، اما این سوال است كه جایگاه مردم در جمهوری اسلامی كجاست؟ ا

وی ادامه داد: همین استدلال به موقعیتی كه ما در صدر اسلام در رابطه با خلافت حضرت امیر داریم برمی‌گردد كه بعد از فوت پیامبر(ص) به هر دلیلی می‌بینیم خلافت به حضرت علی (ع) نمی‌رسد و ایشان 25 سال قدمی برنمی‌دارند تا آنجایی كه خود مردم می‌آیند درخواست می‌كنند و به نوعی تحمیل می‌كنند.

حق‌شناس افزود: این یعنی خواست مردم یك امر كلیدی است كه در مدل جدید امروز دنیا در قالب جمهوریت مطرح می‌شود.

به گزارش خبرنگار سیاسی ایسنا، حق‌شناس در ادامه این مناظره در پاسخ به بخشی از اظهارات صفار هرندی، گفت: وقتی كه ما اصل رای را پذیرفتیم، نمی‌توانیم بین آرای استاد دانشگاه و روستایی تفاوت قائل باشیم، چه كسی چنین چیزی را گفته است؟

عضو شورای مركزی حزب اعتماد ملی در رابطه با بحث شعار مرگ بر آمریكا نیز گفت: یكی از مباحثی كه باید به آن توجه كرد، این است كه ما الان 30 سال از انقلاب‌مان گذشته تا كی باید شعار مرگ را بدهیم، چه مرگ بر آمریكا، چه بر روسیه و انگلیس. من معتقدم ملت زمانی پایدار و پویا خواهد بود كه بجای شعار، عملا به مرگ بر آمریكا برسد و آن هم با تقویت جبهه اقتصادی، حوزه صنعت، استقلال ملی، با دادن حقوق مردم و آزادی‌های مورد نظر آنان و حفظ احترامشان صورت می‌گیرد و ما اگر این كار را بكنیم، عملا به شعار مرگ بر آمریكا می‌رسیم.

در ادامه این نشست صفارهرندی با بیان این‌كه با حق‌شناس در مورد این‌كه شعارمان از استقلال، آزادی، حكومت اسلامی به استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی تغییر پیدا كرد موافقم، گفت: از امام(ره) پرسیدند كه جنس حكومت چگونه است، امام(ره) فرمودند جمهوری شكل و ظرف حكومت است و محتوای آن اسلام.

وی افزود: در زمانی كه رفراندوم در مورد جمهوری اسلامی برگزار شد، بعضی‌ها شكل آن را جمهوری و برخی دموكراتیك و ... عنوان كردند؛ اما امام(ره) فرمود جمهوری اسلامی. یك كلمه كم و زیاد را قبول ندارم.

وی ادامه داد: در قانون اساسی امكان تجدیدنظر به غیر از چند بند آن كه یكی از آنها جمهوریت است، وجود دارد.

معاون فرهنگی سپاه افزود: مردم می‌توانند اگر روزی به اعراض از جمهوری اسلامی رسیدند، همان‌طور كه ما انقلاب كردیم، انقلاب كنند و نوع حكومت را عوض كنند، اما كسی نمی‌تواند به نیابت از مردم تصمیم بگیرد.

وی خاطر نشان كرد: وقتی 40 میلیون پای صندوق‌های رای می‌آیند به معنای این است كه انقلاب را قبول دارند.

وی در ادامه سخنانش گفت: سروش از حامیان كروبی بود و در روزنامه اعتماد ملی دائما مطالب‌شان استفاده می‌شد، در جمع دانشجویان امیركبیر طی سخنانی عنوان كرده است كه قابل تامل است او گفت كه "من از ابتدا كه آقای خمینی ولایت فقیه را مطرح كرد، تا امروز نتوانسته‌ام این موضوع را هضم كنم، بنابراین پیشنهادی به دوستان كردم كه بهترین تقسیم‌بندی این است كه بجای طرفداران و مخالفان ولایت فقیه، بگوییم طرفداران استبداد دینی و مخالفان استبداد دینی".

صفارهرندی با اشاره به مطالب بالا گفت: چگونه می‌توان اینها را جمع كرد كه دوستان آقای حق‌شناس نسبت به حكومت جمهوری اسلامی تعصب دارند، ولی هم‌پیمانان آنها این حرف‌ها را می‌زنند.

وی در ادامه به سخنان علوی تبار اشاره كرد و گفت: وی در پاییز سال 79 مصاحبه‌ای با یكی از نشریات خارجی داشت كه در آن می‌گوید، گفتمان ما عوض شده است.وی تفاوت میان چپ سنتی با چپ جدید را اینطور عنوان می‌كند كه چپ جدید تاكید دارد، هر فردی باید بتواند در زندگی خصوصی خود از جمله انتخاب مذهب، حق انتخاب داشته باشد. دیدگاه ما درباره دین مبتنی بر قرائت‌های جدید از دین، نقض قراردادهای سنتی و دفاع از پلولاریسم می‌باشد.

صفارهرندی ادامه داد: ظاهرا دفاع علوی تبار دفاعیه روشنی از تنوع گرایش به نوع خاصی از دین در میان مردم است و مشكل دموكراسی را در همین دینی بودن می‌بیند.

صفار هرندی در ادامه به اكبر گنجی اشاره و گفت: وی در مصاحبه‌ای با اشپیگل گفته است كه من در سال 63 فهمیدم كه از درون نظام ولایت فقیه حكومت دموكراتیك بیرون نمی‌آید.

صفار هرندی ادامه داد: اگر واقعا اینها متحد شما (حق‌شناس) نیستند، بسیار آسان است آن را به طور علنی اعلام كنید.

وی با بیان این‌كه ما نیز در مقابل فكر متبرك و غیرمتبرك بودن آرا موضع می‌گیریم، گفت: كسانی هم كه مدعیان و طرفداران ولایت بودند، بحث مكتب ایرانی را عنوان كردند كه ما مخالفت خود را با آن اعلام كردیم.

در ادامه حق‌شناس در پاسخ به اظهارات صفارهرندی گفت: مطالبی كه گنجی، علوی تبار و سروش مطرح كردند، لزوما به معنای این نیست كه در برابر تك تك نظرات آنها موضع بگیریم؛ چرا كه هیچ كدام از اینها با ما رابطه تشكیلاتی نداشتند، جز سروش كه حضور در انتخابات را ضروری اعلام كرد و از كروبی حمایت نمود، سایرین با نامزد معرفی شده همراهی نكردند.

وی افزود: خط مشی روزنامه اعتماد ملی قبل از توقیف شدن دفاع از آزاداندیشی بود، چون ما معتقدیم باید تمام سخنان را در اختیار مردم گذاشت تا خود انتخاب كنند.

وی در ادامه سخنانش گفت: تنها راه نجات جامعه، رعایت تمام و كمال قانون اساسی است، اما نباید یك اصل را به اصل دیگر برتری داد، بلكه قانون اساسی یك مجموعه یكپارچه است.

حق‌شناس با بیان این‌كه بشر به خاطر فطرتی كه دارد رو به جلو حركت می‌كند، گفت: قانون اساسی را مقدس و غیرقابل تغییر و نقد نمی‌دانیم؛ چرا كه پیشرفت تنها مربوط به اقتصاد و تكنولوژی نیست، بلكه در حوزه فهم نیز باید پیشرفت كرد.

حق‌شناس با تاكید بر این‌كه من در تمام رای‌گیری‌ها شركت كردم و به جمهوری اسلامی رای دادم، این سوال را مطرح كرد كه آیا می‌توانم این را به دیگران تحمیل كنم.

وی در پایان گفت: انقلاب را راهكار مناسبی برای این‌كه مردم حكومت‌شان را عوض كنند؛ نمی‌دانم چرا كه هزینه دارد. بهترین مسیر اصلاح جامعه، اصلاح آرام است و نباید جامعه را به شورش كشاند، بلكه باید با گفتگو دیگران را در مورد نظراتمان متقاعد كنیم و اگر نتوانستیم و خود قانع شدیم، قبول كنیم.
 
 
گردآوری: گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع: isna.ir