تابناک:وی كه سالها دركنار معارضان عراقی بوده است، همراهی با جلال طالبانی، رییس اتحادیه میهنی و رییسجمهور فعلی عراق، مجموعههایی كه پیرامون استان سلیمانیه و شمال عراق بودهاند و نیز همراهی با مجموعه مجلس اعلا و حزب الدعوه را نیز در پرونده خود دارد.
سفیر ایران در عراق معتقد است پس از سقوط صدام به مطالبات انباشت شده اكثریت جامعه عراق در سالیان دراز پاسخ داده شد و در حكومت جدید عراق از دیكتاتوری جلوگیری شد.
حسن داناییفر، سفیر ایران در عراق در ارزیابیاز عراق پس از اشغال آمریكا و سقوط صدام با بیان اینكه یكی از موضوعات مهمی كه در اینباره باید به آن توجه كرد، انباشت مطالبات در عراق است كه به قبل از حزب بعث و حتی قبل از 1920 باز میگردد، اظهار كرد: در طول تاریخ عراق به طور دائم، یك اقلیت بر اكثریت قریب به اتفاق جامعه این كشور حكومت كرده است. بر اساس آمار رسمی دولت عراق 63 تا 64 درصد مردم عراق شیعه بوده و هستند، اما از 1920 تا سقوط صدام حتی یك نخستوزیر شیعه نداریم، مگر یك نفر كه فقط برای سه ماه نخست وزیر بود. حتی در پستهای مهم وزارتخانهای شیعیان نقشی نداشتهاند.
وی ادامه داد: همچنین این وضعیت برای اكراد كه به طور رسمی 17 درصد و به گفتهی اكراد حدود 20 درصد جمعیت عراق را تشكیل میدهند، وجود دارد. بر این اساس حدود 80 درصد از جمعیت عراق در طول سالیان دراز نقشی در حاكمیت عراق نداشتهاند و حاكمیت در اختیار اقلیت 15-16 درصدی بوده است. بنابراین فضا برای پاسخ به مطالبات انباشت شده اولیه كه اكثریت جامعه عراق در سالهای طولانی از آن محروم بودند پس از سقوط صدام فراهم شد.
داناییفر اظهار كرد: این شرایط باعث شده همه در امر حكومت دخالت كنند، از این رو از نوعی دیكتاتوری جلوگیری شده است. عراق دیگر برای ایران تهدید نیست سفیر ایران در عراق درباره تاثیر فضای جدید عراق بر روابط با ایران گفت: به طور طبیعی همگرایی به وجود آمده میان ایران و عراق نسبت به دوران قبل قابل مقایسه نیست. یك دهه قبل هر لحظه احتمال میدادیم از مرزهای غربی ایران به ایران حمله شود، اما امروز چنین نگرانی وجود ندارد و تهدیدها از مرزهای غربی ایران برداشته شده است.
وی ادامه داد: امروز بیشترین مسافرت ایرانیها به خارج از ایران به عراق صورت میگیرد. در سال گذشته بیش از یك میلیون و دویست هزار ایرانی به زیارت عتبات عالیات رفتهاند و در مقابل بیش از 600 هزار نفر از عراق به ایران آمدهاند كه به نسبت جمعیت عراق رقم قابل توجهی است. بنابراین عراق دیگر برای ایران تهدید نیست، همان طور كه ما برای آنها تهدید نیستیم و این یك دستاورد بزرگ است.
این دیپلمات برجسته كشورمان گفت: به لحاظ سیاسی امروز روابط دو جانبه میان تهران ـ بغداد در تمامی سطوح برقرار است، البته نه به این معنا كه نغمههای مخالفت با ایران در حكومت جدید عراق نیست؛ چون ساختار حكومت فعلی به گونهای است كه همه طیفها را در بر گرفته است و شنیدن برخی سخنان مبنی بر دخالت ایران و یا مخالفت با ایران طبیعی است.
از هر سه دلار كالای غیرنفتی صادراتی ایران، یك دلار به عراق میرود
داناییفر با بیان اینكه امروز رابطه اقتصادی تهران ـ بغداد بسیار ویژه است، تصریح كرد: از هر سه دلار كالایی غیرنفتی كه از ایران به خارج صادر میشود یك دلار آن به عراق میرود. این در حالی است كه به نظر ما این میزان تعامل تجاری و بازرگانی متناسب با ظرفیتهای دو طرف نیست.
وی با تاكید بر اینكه البته افزایش تعامل اقتصادی مربوط به طرفین است، افزود: هرچند میزان تعامل نسبت به گذشته رشد چشمگیری داشته است، اما این میزان باید افزایش بیشتری پیدا كند. در بخش خدمات فنی ـ مهندسی، سرمایهگذاری، ساخت و ساز مسكن، تولید برق و صنعت آمادگیهای خوبی از سوی دولت عراق برای حضور شركتهای دولتی و خصوصی در ایران وجود دارد.
هنوز برخی اولویتهای دولتی و شبه دولتی ما داخلی است
اقتصاد درونگرای ایران در گسترش نیافتن سرمایهگذاریها در عراق تاثیرگذار است
سفیر ایران در بغداد درباره گسترش حضور تجاری و اقتصادی در عراق و محدود بودن سرمایهگذاری در این كشور تصریح كرد: بخشی از این مساله به درونگرا بودن اقتصاد ایران مربوط است. بعد از انقلاب با توجه به شرایط بینالمللی كه برای ایران وجود داشت و از طرفی كشور بر اساس شعار استقلال در اقتصاد به تامین نیازهای داخلی كشور توجه میكرد طبیعی است كه امروز نسبت به سرمایهگذاری در خارج از كشور با حساسیت بیشتر برخورد كنیم و ریسك سرمایهگذاری در خارج از كشور نداشته باشیم. هنوز برخی اولویتهای دولتی و شبه دولتی ما داخلی است. با این حال روابط اقتصادی ما با عراق بعد از روابط سیاسیمان در سطح خوبی قرار دارد.
"درهمتنیدگی" و "فرورفتگی"های بسیار زیاد فرهنگی با عراق داریم
وی به روابط ایران و عراق در بخش فرهنگی اشاره كرد و گفت: در این بخش روابط سنتی ایران و عراق حتی در دوران صدام هم قطع نشده است و به طور كلی "درهمتنیدگی" و "فرورفتگی"های بسیار زیاد فرهنگی با عراق داریم كه با هیچ كشوری دیگری نداریم. پیوندهای سببی و نسبی میان دو ملت با وجود دو زبان متفاوت بسیار قابل توجه است. با وجود اختلافات طبیعی و اختلافاتی كه از سوی دشمنان ایجاد میشود دو ملت این قدر به هم نزدیك هستند كه این سطح از پیوندها به وجود میآید.
بیش از 22 هزار ازدواج دختر ایرانی با مرد عراقی صورت گرفته است
بیش از هزار سال است جامعه عراق رهبری مذهبی علما ایرانیها را پذیرفته است
داناییفر تاكید كرد: بیش از هزار سال است كه جامعه عراق رهبری مذهبی علمای ایرانیها را پذیرفته است و البته گهگاهی بالعكس آن هم بوده است. در طول 30 سال عراقیهایی كه به واسطه مباززه علیه صدام به ایران هجرت كردند و در این روند بیش از 22 هزار ازدواج دختر ایرانی با مرد عراقی صورت گرفته است كه این تعداد بعد از سقوط صدام در عراق زندگی میكنند، البته جغرافیای طبیعی دو كشور هم به گسترش این پیوندها بسیار كمك كرده است.
سفیر ایران در بغداد خاطرنشان كرد: بیش از 120 هزار عراقی داریم كه از كشورشان به جرم این كه ایرانی هستند، رانده شده و به ایران آمدند. طبق قانون عراق شهروندان عراقی میتوانند دو شناسنامه یا دو تابعیتی باشند، بنابراین سقوط صدام شرایط نو و فرصت خوبی برای نزدیكی دو كشور و ملت ایران و عراق فراهم كرد.
قرارداد 1975 بهانه جدی صدام برای آغاز جنگ با ایران بود
تیمهای اجرایی دو طرف در حال اجرا كردن مفاد قطعنامه 1975 هستند
وی در ادامه درمورد آخرین وضعیت اجرای قرارداد 1975 با بیان اینكه این بحث برای ایران بسیار اهمیت دارد، گفت: قرارداد 1975 از جمله بهانههای جدی صدام برای آغاز جنگ با ایران بوده است و خونهای زیادی به خاطر آن بر زمین ریخته شد. الان در مرحله میلهگذاریها هستیم و تیمهای اجرایی دو طرف در حال اجرا كردن مفاد قطعنامه 1975 هستند.
ایران عمق استراتژیك روابط عراق با خارج از این كشور است
ایران به طور طبیعی و سنتی در عراق حضور غیرفیزیكی و نفوذ فرهنگی و اجتماعی دارد
سفیر ایران در عراق درباره اتهامات مقامات عراقی به ایران مبنی بر دخالت در امور داخلی این كشور با بیان اینكه با توجه به استقبال ایران از معارضان عراقی در سالهای گذشته و حساسیت عراق به لحاظ منافع و امنیت ملی ایران نمیتوانیم به مرزهای غربیمان با عراق بیتفاوت باشیم، افزود: مقامات عراقی در گروههای مختلف بارها اعتراف كردهاند كه ایران عمق استراتژیك روابط عراق با خارج از كشورشان است. امروز تمام مقامات و احزاب عراقی همه به این مساله اعتقاد دارند كه باید با جمهوری اسلامی ایران ارتباطات عمیق و استراتژیك داشته باشیم، چون دو كشور در مسایل امنیت ملی یكدیگر تاثیرگذار هستند. علاوه بر این ایران به طور طبیعی و سنتی در عراق حضور غیرفیزیكی و نفوذ فرهنگی و اجتماعی دارد كه خود به خود مسایلی را به وجود میآورد. رفت وآمد علما و روحانیون و مقامات دو كشور تاثیر و تاثراتی را به وجود میآورد كه به عنوان یك واقعیت باید پذیرفته شود، اما نمیتوان این مسایل را دخالت دانست.
وی با تاكید بر اینكه ما به هیچ وجه در امور داخلی عراق دخالت نداریم، ادامه داد: كسانی كه مدعی دخالت ایران در عراق هستند، كشورهای خارجی و غیرعراقیاند. برخی كشورهای عربی در منطقه وآمریكاییها این ادعا را مطرح میكنند.
تروریستها در عراق همگی عرباند
ما با تمام توان برای امنیت عراق تلاش میكنیم
در تلاش هستیم ترانزیت مواد مخدر و تروریست از سمت ایران به عراق ختم نشود
داناییفر خاطرنشان كرد: این كه اگر بین دو جریان شیعی و سنی در عراق اختلاف نظر و درگیری به وجود آید و ایران بتواند برای حل این مشكل و اختلاف نظر به درخواست عراقیها به حل این مساله كمك كند، به معنای دخالت است؟ ما با تمام توان برای امنیت عراق تلاش میكنیم و این تلاش در سطوح ملی و بینالمللی قابل فهم و درك است. ایران در مسیر ترانزیت تروریسم و مواد مخدر است و برای اینكه این دو مساله به عراق ختم نشود در تلاش هستیم و از افتخارات ماست كه هیچ یك از اقدامات و عملیات انتحاری در عراق از مرزهای ایران وارد نشدهاند. اتفاقا كسانی كه اقدام به این كارها میكنند از مرزهای غربی عراق وارد شدند؛ یك نفر فارس در بین این افراد نیست و همگی عرب هستند. آنها به دنبال ایجاد اختلال در روابط ایران و عراقاند. كسانی كه ادعای دخالت ایران در مسایل عراق دارند، خودشان در امور این كشور دخالت میكنند.
داناییفر تصریح كرد: كسانی كه این ادعا را درباره ایران مطرح میكنند به دنبال به انفعال كشاندن ایران هستند و ما نباید در مقابل جنگ تبلیغی و روانی تحمیلی دچار واكنش شویم و به كنشهای منطقی خودمان ادامه دهیم. سفیر ایران در عراق در مورد آخرین وضعیت منافقین در عراق گفت: صدام از سالهای 1986 -1987 اركان قوای اجراییاش سه ركن استخبارات، منافقین و ارتش بود، از این رو در ا كثر عملیاتهایی كه علیه ایران صورت میگرفت منافقین درگیر میشدند و حتی از ارتش عراق موفقتر عمل میكردند و بسیاری از رزمندگان ایرانی را هم به شهادت رساندند. آنها در عملیات مرصاد در ایران و در انتفاضه 1990 (شعبانیه) در عراق بخشهای اساسی بغداد و منطقه كردستان را به بهانه حفظ امنیت در اختیار گرفتند. بعد از سقوط صدام استخبارات و ارتش از هم پاشید، اما منافقین باقی ماندند كه دارای تجهیزات نظامی كافی و در شمال بغداد مستقر شدند. آمریكاییها بعد از مدتی آنها را خلع سلاح كردند، اما سازمانشان را منحل نكردند. در حال حاضر 3400 نفر در اردوگاه اشرف حضور دارند كه تاكنون تعداد هزار نفرشان به ایران بازگشتهاند و 750 نفرشان از طریق صلیب سرخ خواهان ترك اردوگاه هستند.
داناییفر با اشاره به شرایط زندگی منافقین به لحاظ اجتماعی و روانی تصریح كرد: شرایط آنجا مناسب نیست. این افراد به لحاظ دسترسی به شبكههای اینترنتی، ماهوارهای، تلفن و حتیگفتوگوی دو یا چند نفره بسیار تحت فشار و محدودیت هستند و هر روز هم باید اقرار به گناه كنند؛آن هم درباره تصورات گناه آلودشان. به تمام معنا حق انتخاب و آزادی برایشان وجود ندارد.
وی ادامه داد: در حال حاضر منافقین از اردوگاه به شدت مراقبت و محافظت میكنند تا كسی از آنجا فرار نكند، چون از این نظر بسیار لطمه میخورند. اخیرا دو نفر از اعضای شورای رهبری از این گروه جدا شدند كه لطمه بسیار زیادی به آنها وارد شد. منافقین اصرار دارند اردوگاه اشرف باقی بماند، چون سرمایهشان آنجاست. همه سازمان و تشكیلاتشان آنجاست، اما دولت عراق مخالف حضور منافقین در كشورش است.
منافقین یك سازمان با تشكیلات مشخص و ثبت شده هستند نه پناهنده
سفیر ایران در بغداد گفت: آمریكاییها پس از اشغال معتقد بودند به استناد بند 4 كنوانسیون ژنو مبنی بر اینكه وقتی كشوری اشغال میشود نیروی اشغالكننده وظیفه دارد از تمامی شهروندان و مجموعههای كه در آن كشور است حمایت كند از منافقین حمایت كردهاند. بعد از اینكه پرونده امنیتی عراق به عراقیها منتقل شد و پرونده عراق از فصل 7 منشور سازمان ملل خارج شد، خود به خود حفاظت از منافقین توسط آمریكاییها لغو شد. آنها مدعیاند به عراق پناهنده شدهاند، اما در كجای دنیا به افراد پناهندگی داده میشود؟ منافقین یك سازمان با تشكیلات مشخص و ثبت شده است. از سویی سوال این است كه چه كسی به اینها پناهندگی داده است؟ باید سند و مدركی وجود داشته باشد كه نیست. صدام اینها را همین طوری وارد عراق كرده است.
منافقین باید تا پایان 2011 عراق را ترك كنند
وی گفت: یكی از اركان هر دولت حاكمیت و سیادت (اعمال حاكمیت) است، یعنی هر عراقی میتواند به هر نقطه كشورش وارد شود. ماجرای چند هفته پیش درباره منافقین این بود كه آنها به ارتش عراق اجازه ورود به این پادگان را نمیدهند. عراقیها بخشی از زمین اطراف پادگان كه خالی از سكنه بود را میخواستند به كشاورزان بدهند و منافقین به همین دلیل با ارتش عراق درگیر شدند كه در این درگیری حدود 40 نفر كشته و بیش از 300 نفر هم زخمی شدند و ارتش عراق هم بخشی از پادگان را تصرف كرد. همچنین جلال طالبانی، رییسجمهور عراق علاوه بر سفرای اتحادیه اروپا با سفرای روسیه و تركیه دیدار كرد و اعلام كرد كه منافقین باید از عراق بروند.
داناییفر گفت: بزرگترین ائتلاف پارلمان عراق (ائتلاف ملی) در اعلامیهای خواستار خروج منافقین از عراق شدند و این مساله نیز در هیات دولت مطرح و مصوب شد تا پایان 2011 باید عراق را ترك كنند.
تمام ساكنین اشرف از نظر ما عفو هستند
وی درباره شرایط ایران برای پذیرش و عفو منافقین گفت: تمام ساكنین اشرف از نظر ما عفو هستند مگر كمتر از صد نفر از آنها كه دارای پرونده قضاییاند. سایرین میتوانند به كشور عزیزمان بازگردند و یا هر جایی كه مایل هستند مسافرت كنند.
از شش سال پیش منافقین عضوگیری جدید نداشتهاند
سفیر ایران در عراق درباره عضوگیری گروهك منافقین اظهار كرد: اكثر كسانی كه در اردوگاه اشرفاند، قدیمیاند. از شش سال پیش تاكنون عضوگیری جدید نداشتهاند و آخرین افراد از اروپا و ایران بودهاند.
داناییفر درباره برخی اخبار مبنی بر كشف گورهای دسته جمعی در اردگاه اشرف با بیان اینكه در اینباره اخباری را شنیدهام اما نمیتوانم به طور دقیق آن را تایید كنم، گفت: گفته شده است كه در مقرشان در اردوگاه اشرف كه 80 كیلومتری شمال بغداد است و اردوگاه دیگری نزدیك زندان ابوغریب گورهای دسته جمعی بوده است. اما درباره اردوگاه اشرف به طور قطعی خبری ندارم.
سفیر ایران در بغداد درباره توافقهای وزیر دادگستری عراق با دستگاه قضایی ایران در سفری كه اخیرا به تهران داشت، اظهار كرد: با توجه به حجم روابط دو كشور به ویژه روابط انسانی و مرزهای طولانی متاسفانه تاكنون هیچگونه یادداشت تفاهم و قرارداد قضایی بین تهران ـ بغداد وجود نداشته است. هفته گذشته سه قرارداد زیربنایی در زمینه استرداد مجرمین، انتقال محكومین و همكاری قضایی بخش كیفری به امضاء رسیده است كه باید در مسیرهای قانونیاش تا تصویب نهایی قرار گیرد. همچنین تلاش داریم قرارداد همكاری مدنی را هم به امضا برسانم.
داناییفر ادامه داد: طرفین این اراده را دارند كه این قراردادها با فوریت به مجلس و دولت دو كشور رفته و به تصویب نهایی برسند.
