حمایت آژانس از برنامه‌های
تصمیم برای به کارگیری انرژی هسته‌یی یکی از پردامنه‌ترین گزینه‌های سیاسی است که یک دولت ممکن است انتخاب کند، این تصمیم، تصمیمی پیچیده است.
 یک برنامه برق هسته‌یی تعهدی را برای دست کم یک قرن به بار می‌آورد که از برنامه‌ریزی شروع می‌شود، ساخت و ساز و راه‌اندازی را شامل می‌شود و با موضوع مدیریت زباله و در نهایت برچیدن ادامه می‌یابد.

"آن استارز" رییس گروه زیرساخت هسته‌یی یک‌پارچه در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌گوید: این فن‌آوری پیچیده‌ای است که مستلزم برنامه‌ریزی پیچیده است. کشورهایی که اکنون یک برنامه برق هسته‌یی را در نظر می‌گیرند می‌توانند به تجربه جمعی بیش از 30 کشور فعال هسته‌یی که در طول بیش از 50 سال گذشته حاصل شده است و به حمایت سیستماتیک که توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارایه می‌شود اتکا کنند.

گذر از گام "تازه وارد" به سمت اپراتور مستلزم دو دهه برنامه‌ریزی، ارایه مجوز و ساخت و ساز پیش از آن است که یک نیروگاه برق تولید کند. 30 سال قبل کشوری که اولین نیروگاه برق هسته‌یی خود را می‌ساخت از شبکه حمایت بین‌المللی و دوجانبه‌ای که امروز تازه واردها از آن برخوردار می‌شوند، بهره‌مند نبود.

دانش تخصصی از طریق همکاری بین‌المللی و دوجانبه برای کمک به تازه واردها، زیرساخت حقوقی، تنظیمی و بشری لازم را برقرار می‌کند.

به علاوه تازه واردها از دانش و آگاهی کسب شده در طول سه دهه بازنگری‌های ایمنی هسته‌یی،‌ مهارت در توسعه منابع انسانی و سیستم‌های مدیریتی، برنامه‌ریزی انرژی، مطالعات امکان‌سنجی، انتخاب سایت، ارزیابی فن‌آوری، مدیریت ریسک مالی و مدیریت زباله برخوردار می‌شوند.

استارز می‌گوید: هیچ میان‌بری وجود ندارد. تازه واردها در مقایسه با آن‌هایی که باید 30 سال قبل این مهارت را پیدا می‌کردند، چیزهای بیش‌تری برای آموختن دارند. ما متوجه هستیم که از زمانی که آن‌ها از همان ابتدا کارشان را آغاز می‌کنند، درس‌های زیادی که آموخته شده‌اند در دسترس هستند و از اشتباهات پرهزینه می‌توان جلوگیری کرد. آن‌ها در این کار زمانی که برای تسلط بر این فن‌آوری تلاش می‌کنند آن‌طور که سال‌های دور ممکن بود تنها باشند احساس تنهایی نخواهند کرد.

دولت‌های عضو آژانس فعالانه در جهت تولید برنامه‌های برق هسته‌یی کار می‌کنند و آن‌هایی که این تصمیم را بررسی می‌کنند درباره چالش‌های اصلی با هم تبادل نظر دارند. آن‌ها باید روشی را برای تحکیم حمایت از یک پروژه بیابند که بازگشت به سرمایه‌گذاری را چند سال بعد از این که تصمیمی برای دنبال کردن برق هسته‌یی اتخاذ می‌شود ممکن سازد.

استارز می‌گوید: خیلی احتمال دارد که کشوری در صورتی که همه بازیگران دولتی در تعهدشان به این موضوع متحد باشند بتواند سیاست به‌کارگیری برق هسته‌یی را پایدار کند. این یکی از اهداف مهم مشارکت سهامی است.

برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه، سرمایه‌گذاری نسبتا هنگفت برای تامین بودجه ساخت راکتور می‌تواند به یکی از موانع اصلی تبدیل شود. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از کشورها در تعیین روش‌های مدیریت خطرات مالی حمایت می‌کند. مساله دیگری که در مرحله برنامه‌ریزی خیلی زود مطرح می‌شود نیاز به نیروی کار هسته‌یی ماهر است که احتمالا وقتی تصمیم استفاده از انرژی هسته‌یی اتخاذ می‌شود موجود نیست.

استارز توضیح می‌دهد که توسعه منابع انسانی مشکل قدیمی "مرغ و تخم‌مرغ" است. "چطور یک کشور می‌تواند افرادی را برای فعالیت ایمن نیروگاه برق هسته‌یی تعلیم دهد، در صورتی که هیچ نیروگاه برقی وجود نداشته باشد؟ در عین حال کشورها باید بدانند چطور در حالی که نیروگاه برق هسته‌یی هنوز فعال نشده افرادی مجرب را به کار گیرند." پاسخ را باید در برنامه‌ریزی برای نیروی کار و توسعه منابع انسانی یافت؛ دو حوزه‌ای که در آن آژانس نیز از کشور مورد نظر حمایت می‌کند.

چالش دیگر، مدیریت زباله است که باید از طریق مذاکره با سهامداران توضیح داده شود. استارز می‌گوید: "برنامه‌ریزی برای مدیریت زباله مشابه تصمیم‌گیری در خصوص چگونگی و زمان فرود هواپیما پیش از پرواز آن است."

ایمنی هسته‌یی حوزه فوق‌العاده مهم دیگری است که افکار عمومی و سهامداران با دقت آن را بررسی می‌کنند. پس از حادثه هسته‌یی فوکوشیما دایچی به گفته استارز "اعتماد عمومی به برق هسته‌یی دچار خدشه شد با این حال آن کشورهایی که فعالانه به‌کارگیری برنامه برق هسته‌یی را دنبال می‌کنند و نیز در برخی کشورها با برنامه‌های برق هسته‌یی استقرار یافته، احساسات عمومی دچار نوسان شده و به سمت موضعی حمایتی تغییر کرده است".

از زمان حادثه هسته‌یی فوکوشیما دایچی در مارس 2011 تاکنون یک دولت عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ساخت اولین نیروگاه هسته‌یی‌اش را آغاز کرد. این تحولی قابل توجه بود زیرا اولین بار در 27 سال گذشته بود که یک تازه وارد ساخت اولین نیروگاه هسته‌یی‌اش را آغاز کرد.

دو کشور دیگر اولین نیروگاه‌های برق هسته‌یی‌شان را سفارش دادند و شش کشور دیگر تصمیم به استفاده از برق هسته‌یی گرفته و با جدیت زیرساخت مربوطه را آماده کردند.

تمامی کشورهایی که در حال آغاز به‌کارگیری برق هسته‌یی هستند، در دهه‌های پیش‌رو تصمیمات قابل توجهی را در حوزه زیرساخت‌ها اتخاذ خواهند کرد. روند تصمیم‌گیری شامل چیزی بیش از ملاحظات فنی نظیر انتخاب فن‌آوری راکتور، انتخاب سایت یا توسعه ظرفیت است. به گفته استارز "آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رهنمود منطقی و ساختاری برای به‌کارگیری برق هسته‌یی را از طریق رویکرد "نقاط عطف" ارایه می‌دهد که به دولت‌های عضو روش‌هایی که می‌توانند برای حصول پیشرفت در مراحل برنامه‌ریزی و برای نشان دادن تعهدشان به ایمنی هسته‌یی و کنترل مواد هسته‌یی استفاده کنند، ارایه می‌دهد.

رهنمودآژانس برای تازه واردها پس از حادثه فوکوشیما مورد بازنگری گسترده‌ای قرار گرفت در حالی که رویکرد نقاط عطف هم‌چنان معتبر است، تاکید بیش‌تر بر نقش اپراتور مالک آینده که مسوولیت اول ایمنی را بر عهده خواهد داشت قرار می‌گیرد.

تمایل رو به رشدی در میان دولت‌های عضو آژانس برای حمایت آژانس از بازنگری زیرساخت‌های برق هسته‌یی به روشی نظام‌مند و یکپارچه وجود دارد. اپراتورها و تازه واردها هر دو بازنگری‌های بین‌المللی جامع سازماندهی شده توسط آژانس را برای ارزیابی پیشرفت در به‌کارگیری برق هسته‌یی و یا در توسعه برنامه‌های موجود خواستارند.

استارز در این باره می‌گوید: آژانس با رهنمود نقاط عطف، مانع را برای کشورهایی که تمایل دارند پیشرفت نشان دهند بالا برده است و در نتیجه شاهدیم که تازه واردها و اپراتورها این رهنمود را که برنامه برق هسته‌یی ایمن‌تر و پایدارتر را تضمین می‌کند، ارزشمند می‌دانند.


گردآوری: گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع: isna.ir


مطالب داغ سایر بخشها:
بیانیه رئیس ستاد انتخابات قالیباف درباره انصراف حداد عادل
رایزنی مقامات وزارت خارجه ایران و روسیه درباره اجلاس ژنو2
محاکمه حسنی مبارک بار دیگر به تعویق افتاد
عارف فقط با تصمیم خاتمی کنار می رود
لیست ستاد انتخاباتی زنده باد بهار اعلام شد