پروژه عبور از روحانی کار کیست؟

سابقه حضور دکتر حسن روحانی در یک تشکل سیاسی اصولگرا درسالیان گذشته از یک سو وحمایت بی چون و چرای اصلاح طلبان از وی در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم وهمچنین حضور جدی چهره‌های اصلاح طلب در دولت وی سبب شده تا وی در موقعیتی قراربگیرد که هر کدام از دوجناح روی کاغذ او را از خود بدانند.

اگرچه تحرکات اخیربعضی از گروه‌های اصولگرا در مجلس و بیرون آن، در رابطه با دولت، نشان می‌دهد آنان از پیگیری این ادعای خود عقب نشینی کرده اند، اما در روزهای گذشته طرح موضوع «عبور از روحانی» سبب شده تا هر دو گروه، رقیب را به پیگیری این پروژه متهم کنند.

نامه در تحلیلی در این ارتباط نوشته است: از همان روزهای ابتدای پیروزی حسن روحانی یک سوال در ذهن طرفدارن رئیس جمهور و مردم ایجاد شده بود که « شیخ دیپلمات» اصلاح طلب است یا اصول‌گرا؟ او در زمین چپ‌ها بازی می‌کند یا مسیر اصول گرایان را طی می‌کند؟ یا شاید رئیس دولت یازدهم، نه چپ است و نه راست و خود جریان جدیدی را در ایران شکل خواهد داد؟

در این میان اصلاح طلبان و اصول گرایان نیز در سخنان خود اشاره کرده‌اند که حسن روحانی متعلق به جناح آنان است و طرف مقابل هیچ سهمی در به قدرت رسیدن روحانی نداشته است. این سخنان در حالی مطرح می‌شود که رئیس جمهور در همان روزهای آغازین پس از پیروزی در انتخابات، و در جمع خبرنگاران و اهالی رسانه، از فراجناحی بودن خود سخن گفت و اعلام کرد که حسن روحانی متعلق به همه جناح‌هاست و هیچکس نمی‌تواند رئیس دولت یازدهم را مصادره به مطلوب کند.

رئیس جمهور، دولت خود را دولت اعتدال نامید و سعی کرد کابینه خود را از جمع اصلاح طلبان و اصول گرایان انتخاب کند تا بعد از گذشت 16 سال ایران شاهد شکل گیری یک دولت تقریبا فراجناحی در ایران باشد. اما این شیوه روحانی، نتوانست در نظرات جناح‌های سیاسی ایران تغییر چندانی ایجاد کند و گروه‌های سیاسی همچنان به دنبال نزدیک کردن روحانی به جناح خود هستند.

هر دو طرف یکدیگر را متهم به افراط گری و به حاشیه کشاندن دولت یازدهم هستند. در همین ارتباط باهنر، نایب رئیس مجلس شورای اسلامی می‌گوید تندروهای جریان اصلاحات قصد عبور از دولت روحانی را دارند؛ به این دلیل که این گروه این دولت را « پل عبور اصلاح طلبان» از انزوا می‌بینند و این یعنی که دبیرکل جبهه پیروان خط امام ورهبری، از نزدیکی اصلاح طلبان به ویژه اصلاح طلبان تندرو به دولت روحانی هراس دارد.
سابقه سخن باهنر در مورد عبور از روحانی را شاید بتوان به دورانی مرتبط دانست که اصلاح طلبان تندرو موضوع عبور از خاتمی« رئیس دولت اصلاحات» را مطرح و اعلام کردند او نمی‌تواند خواسته‌های اصلاح طلبان که در خرداد 76 به او رای دادند، برآورده کند و امروز این تحلیل در میان اصول گرایان وجود دارد که بازهم این استراتژی اصلاح طلبان در دولت روحانی نیز تکرار شود.

 

این جریان اعتقاد دارد که اگر روحانی به سمت اصلاح طلبان بچرخد و وحدت آنان موجب شکست اصول گرایان در انتخابات مجلس دهم خواهد شد و رسما آنان از صحنه سیاسی کشور کنار گذاشته خواهند شد و اصلاح طلبان مانند دهه 70 قدرت را به طور کامل به دست خواهند گرفت. اظهارات باهنر نیز به معنایی بیانگر همین امر است که پیروزی اصلاح طلبان در مجلس دهم، زمینه عبور از روحانی فراهم خواهد کرد.

 

باهنر و اصول گرایان اعتقاد دارند که اصلاح طلبان تندرو، روحانی را از خود نمی‌دانند و اعتقاد دارند چهره‌های شاخص این جریان در گوشه عزلت و حصر حضور دارند و آنها رهبر اصلاحات هستند و نه روحانی و هاشمی رفسنجانی. در دیگر سو اصلاح طلبان نیز با توجه به رفتار حسن روحانی در مورد درخواست رفع حصر و اعلام اینکه این کار در اختیار دولت نیست، به دنبال جایگزینی فردی به جای روحانی هستند، فردی که بتواند خواسته‌های آنان را بدون کم و کاست اجرا کند. کاری که نه خاتمی آن را انجام داد و نه روحانی اهل همراهی با چنین تفکری است.


طبق این تحلیل جریان تندرو اصلاحات اما برای رسیدن به این هدف احتیاج به همراهی با روحانی دارد حداقل تا دوسال آینده که زمان انتخابات مجلس شورای اسلامی دوره دهم فرا رسد و آنان بتوانند خود را زیر لوای روحانی خارج کنند. اما تا آن زمان باید همراه با روحانی و شعارهای او عمل کنند و خود را حامی دولت اعتدال نشان دهند تا بتوانند از این فرصت برای جلب نظر مثبت مردم استفاده کنند.

 

سخنان محمدرضا باهنر نیز حاصل همین معناست، او از فردایی می‌ترسد که مجلس ششم را برای اصول گرایان تکرار کند.


در این میان اصلاح طلبان نیز از خطر اصول گرایان تندرو سخن به میان می‌آورند. کسانی که به دنبال ناکارآمد نشان دادن دولت تدبیر و امید هستند. جریان اصلاحات اعتقاد دارد که اصول گرایان که همچنان در بهت باخت در انتخابات ریاست جمهوری قرار دارند به این نتیجه رسیدن که باید دولت روحانی را یک دولت شعار گرا نشان دهند.

 

این جریان معتقد است اصول گرایان تندرو در مجلس شورای اسلامی از جمله جبهه پایداری شمشیر خود را برای دولت یازدهم از رو بسته است و تمام عزم خود را برای ناکارآمد نشان دادن دولت جزم کرده‌اند. آنها به دنبال این هستند تا دولت را منفعل نشان بدهند و با کشاندن وزرا به مجلس به بهانه پاسخ به سوال نمانیدگان آنان را از وظایف اصلی باز دارند. سوال از نمایندگان، استیضاح، سوال از رئیس جمهور، تصویب قوانین ضد دولت و... برنامه‌هایی است که اصلاح طلبان از آن به عنوان نقشه‌هایی اصول گرایان برای دولت روحانی یاد می‌کنند.


فائزه هاشمی، دختر رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام بر اساس همین معنا، معتقد است رفتار نمایندگان مجلس با دولت تند، بی‌منطق و افراطی است. وی در ادامه مجلسی‌ها را متهم می‌کند که”چون دیگر نمی‌توانند از دولت پول و کارت هدیه بگیرند، در برابر اقدامات دولت مقاومت می‌کنند".

 

اکبر ترکان نیز به اعضای کابینه حسن روحانی توصیه می‌کند که”دولت لازم نیست به مجلس پاسخ‌گو باشد و اگر وا بدهند، تا آخر باید وا بدهند".مشاور ارشد حسن روحانی نیز پیش از این در گفت‌وگویی، تعدادی از نمایندگان مجلس را متهم کرده بود که”پروژه تقابل با دولت را تحت عنوان سوال مکرر از وزرا دنبال می‌کنند".


آنگونه که به نظر می‌رسد اصلاح طلبان نیز اعتقاد دارند، اصول گرایان به دنبال عبور از روحانی هستند و برای این کار روی به کارشکنی آورده‌ و می‌خواهند دولت یازدهم را ناکارآمد نشان دهند تا بتوانند با شعار شکست تفکر روحانی، در انتخابات مجلس دهم و ریاست جمهوری دوازدهم به پیروزی برسند.

 

براین اساس به نظر می‌رسد دو جریان سیاسی اصلی کشور یکدیگر را به عبور از روحانی متهم می‌کنند و اعتقاد دارند روحانی نردبانی است برای بالا رفتن و رسیدن به قدرت. این سخنان در حالی زده می‌شود که روحانی همچنان در مقابل این سخنان سکوت کرده است و اعتقاد دارد برای رسیدن به اهداف و استراتژی‌های دولت به ویژه در سیاست خارجی باید به وحدت کلمه برسیم. وحدتی که زمینه موفقیت‌های متعدد ایران را در عرصه‌های مختلف بوجود می‌آورد. حال باید دید در سال‌های باقی مانده از دولت یازدهم حسن روحانی موفق می‌شود این دو جریان را به کنترل خود در بیاورد یا بالاخره یکی از آنها از روحانی عبور خواهند کرد و دولت و مجلس بعد را به گزینه‌های مطلوب خود خواهند سپرد.