مرتضي رضوانفر، رئيس پژوهشکده مردم شناسي سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري با اعلام اين خبر آيين هاي ياد شده را نخستين مورد از 1500 پرونده ميراث معنوي خواند که از سوي اين پژوهشکده جهت ثبت در فهرست آثار ملي مراحل تهيه و تکميل را طي کرده اند. وي با اشاره به سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي ، آيين آق قويون بين ترکمن هاي استان گلستان و خراسان شمالي را که در واقع جشن 63 سالگي و جشن همسن شدن با طول عمر مبارک حضرت محمد(ص)است به يمن آغاز ثبت آثار ميراث معنوي نخستين پرونده اي برشمرد که به اداره کل ثبت آثار تاريخي ، فرهنگي ، طبيعي ارائه شده است.
به گفته رضوانفر در اين آيين هر يک از مردان و زنان که به 63 سالگي - سن حضرت محمد (ص) - مي رسند به شکرانه درک اين سن ، ضيافتي برگزار مي کنند و در آن به دعا و نيايش مي پردازند و از مهمانان پذيرايي مي کنند. اين جشن که در زبان ترکمني بدان آق آش و يا آق قويون مي گويند همزمان براي يک يا چند نفر و با توجه به وضع مالي شخص به طور مختصر و يا مفصل برگزار مي شود. به گفته وي آيين جشن 63 سالگي را نمي توان در هر ماهي از سال برگزار کرد. بر اساس باورهاي ترکمن ها هر کسي که به 63 سالگي رسيد، مي تواند اين آيين را در يکي از ماه هاي ربيع الاول ، ربيع الثاني ، جمادي الاول و جمادي الثاني برگزار کند. امروزه برگزاري اين آيين بشدت تحت تاثير شرايط اقتصادي فرد است و افرادي که توان برپايي ضيافت نداشته باشند غذاي مختصري با عنوان سويدلي آش (شير برنج) تهيه کرده و براي تناول نمازگزاران به مسجد محل ارسال مي کنند. اين گروه اشخاصي هستند که اعتقاد قلبي به برگزاري اين آيين دارند و تحت هر شرايطي متناسب با امکانات خويش آن را به جا مي آورند.
رنگ سفيد از نشانه هاي اين آيين است.
زني که اين مراسم را به جا مي آورد در آن روز روسري سفيد بر سر مي گذارد و از آن پس نيز معمولا در تمامي مراسم هاي رسمي به عنوان فردي که اين آيين را به جا آورده آن را بر سر مي کند. مردان نيز در اين مراسم کلاه يا عمامه سفيد برسر مي گذارند و گوسفندي که ترجيحا رنگ روشن داشته باشد قرباني مي کنند و خوراکي از برنج سفيد براي ميهمانان آماده مي کنند.
رئيس پژوهشکده مردم شناسي سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري مراسم ولادت امام رضا(ع) را که با برپايي مراسم نقاره زني و چراغاني و نورافشاني در شهر مشهد و بويژه در جوار مرقد آن حضرت برگزار مي شود را دومين پرونده ارائه شده به اداره کل ثبت آثار تاريخي ، فرهنگي ، طبيعي اعلام کرد. در اين روز حرم امام رضا(ع) با چراغ هاي رنگي و پرچم هاي سبز آذين مي شود. متوليان و خدام حرم خود را آماده مي کنند تا مراسم شب ولادت را با شکوه تمام برگزار کنند. نقاره زنان لحظاتي قبل از غروب آفتاب شروع به نواختن سرنا و کوبيدن بر نقاره مي کنند. هنگام نواختن نقاره ريتمي خاص و معين ويژه شب ولادت امام رضا (ع) مي نوازند و هنگام نواختن سرنا، نقاره زن ها آن را زير لب زمزمه مي کنند. اين ريتم حالت نيايش گونه دارد و همراه با ذکر است.
در اين شب خدام حرم جام هاي عود سوز نقره به دست مي گيرندو به همراه شمعدان هاي روشن بعد از طي کردن صحن هاي حرم در محل دارالولايه گردهم آمده و آيين خطبه خواني را برگزارمي کنند. در اين آيين قرآن به وسيله خدام ختم مي شود و در پايان يک نفر در مدح و ستايش حضرت رضا (ع) مديحه سرايي مي کند.
پختن شله زرد از سوي اهالي اطراف حرم رضوي بويژه ساکنان سمت پايين خيابان و پخش آن بين زوار، جشن و سرور در مساجد و تکايا و مولودي خواني از ديگر مراسم بزرگداشت اين آيين به شمار مي رود.
به گفته رضوانفر در اين آيين هر يک از مردان و زنان که به 63 سالگي - سن حضرت محمد (ص) - مي رسند به شکرانه درک اين سن ، ضيافتي برگزار مي کنند و در آن به دعا و نيايش مي پردازند و از مهمانان پذيرايي مي کنند. اين جشن که در زبان ترکمني بدان آق آش و يا آق قويون مي گويند همزمان براي يک يا چند نفر و با توجه به وضع مالي شخص به طور مختصر و يا مفصل برگزار مي شود. به گفته وي آيين جشن 63 سالگي را نمي توان در هر ماهي از سال برگزار کرد. بر اساس باورهاي ترکمن ها هر کسي که به 63 سالگي رسيد، مي تواند اين آيين را در يکي از ماه هاي ربيع الاول ، ربيع الثاني ، جمادي الاول و جمادي الثاني برگزار کند. امروزه برگزاري اين آيين بشدت تحت تاثير شرايط اقتصادي فرد است و افرادي که توان برپايي ضيافت نداشته باشند غذاي مختصري با عنوان سويدلي آش (شير برنج) تهيه کرده و براي تناول نمازگزاران به مسجد محل ارسال مي کنند. اين گروه اشخاصي هستند که اعتقاد قلبي به برگزاري اين آيين دارند و تحت هر شرايطي متناسب با امکانات خويش آن را به جا مي آورند.
رنگ سفيد از نشانه هاي اين آيين است.
زني که اين مراسم را به جا مي آورد در آن روز روسري سفيد بر سر مي گذارد و از آن پس نيز معمولا در تمامي مراسم هاي رسمي به عنوان فردي که اين آيين را به جا آورده آن را بر سر مي کند. مردان نيز در اين مراسم کلاه يا عمامه سفيد برسر مي گذارند و گوسفندي که ترجيحا رنگ روشن داشته باشد قرباني مي کنند و خوراکي از برنج سفيد براي ميهمانان آماده مي کنند.
رئيس پژوهشکده مردم شناسي سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري مراسم ولادت امام رضا(ع) را که با برپايي مراسم نقاره زني و چراغاني و نورافشاني در شهر مشهد و بويژه در جوار مرقد آن حضرت برگزار مي شود را دومين پرونده ارائه شده به اداره کل ثبت آثار تاريخي ، فرهنگي ، طبيعي اعلام کرد. در اين روز حرم امام رضا(ع) با چراغ هاي رنگي و پرچم هاي سبز آذين مي شود. متوليان و خدام حرم خود را آماده مي کنند تا مراسم شب ولادت را با شکوه تمام برگزار کنند. نقاره زنان لحظاتي قبل از غروب آفتاب شروع به نواختن سرنا و کوبيدن بر نقاره مي کنند. هنگام نواختن نقاره ريتمي خاص و معين ويژه شب ولادت امام رضا (ع) مي نوازند و هنگام نواختن سرنا، نقاره زن ها آن را زير لب زمزمه مي کنند. اين ريتم حالت نيايش گونه دارد و همراه با ذکر است.
در اين شب خدام حرم جام هاي عود سوز نقره به دست مي گيرندو به همراه شمعدان هاي روشن بعد از طي کردن صحن هاي حرم در محل دارالولايه گردهم آمده و آيين خطبه خواني را برگزارمي کنند. در اين آيين قرآن به وسيله خدام ختم مي شود و در پايان يک نفر در مدح و ستايش حضرت رضا (ع) مديحه سرايي مي کند.
پختن شله زرد از سوي اهالي اطراف حرم رضوي بويژه ساکنان سمت پايين خيابان و پخش آن بين زوار، جشن و سرور در مساجد و تکايا و مولودي خواني از ديگر مراسم بزرگداشت اين آيين به شمار مي رود.
