گول تبلیغات «اعزام نيروی کار به خارج» را نخورید !

شبکه خبری تابناک:این متن آگهی یک آژانس فعال در امر اعزام نیروی کار به خارج از کشور است. در حالی که رونق کار در دفاتر مهاجرتی است متولیان از فعالیت بیش از ۱۰۰ دفتر کاریابی و موسسه مهاجرتی غیر مجاز در کشور نیز خبر می دهند.
درآمد حاصل از فعالیت های غیر مجاز به جیب چه کسانی می رود؟ و سرنوشت افرادی که قربانی کلاهبرداری ها در این بخش شده اند چیست و چه باید کرد؟

تبلیغات وسیع

«اعزام نیروی کار به خارج» یکی از آگهی های برخی رسانه ها به ویژه شبکه های ماهواره ای و اینترنتی است و موسسات مهاجرتی با ورود به این حوزه گوی سبقت را از کاریابی ها ربوده اند.

متاسفانه عملکرد برخی موسسات غیر مجاز در این عرصه منجر به کلاهبرداری و نارضایتی متقاضیان کار در خارج از کشور شده است.

یک کارشناس رشته عمران که با امید یافتن کار به یکی از کاریابی ها مراجعه کرده و مدارک لازم برای سفر به کشور امارات را تهیه کرده است می گوید: از طریق یک وبلاگ در اینترنت با این موسسه کاریابی آشنا شدم و تحقیقاتی هم درباره قانونی بودن فعالیت آن نکرده ام. دوست دارم کاری مناسب داشته باشم و خیلی هم ارتباط داشتن آن با رشته تحصیلی ام مهم نیست و این مرکز قول داده است برایم کاری در دبی پیدا کند.

وی در پاسخ به این سوال که آیا وجهی هم بابت ثبت نام پرداخت کرده اید؟ می گوید: الان ۲ میلیون تومان پرداخت کرده ام و شرکت بعد از ترجمه و تایید مدارکم و فراهم شدن زمینه کار در دبی هم ۲۰ درصد قرارداد یک سال کارم را مطالبه کرده است.

وی از وقوع برخی کلاهبرداری ها در قالب اعزام نیروی کار به خارج توسط کاریابی های غیر مجاز و موسسات مهاجرتی اظهار بی اطلاعی می کند و تنها دغدغه اش را یافتن کار و شغلی مناسب می داند.
یک پرستار متقاضی کار در خارج از کشور هم به خراسان می گوید: پارسال اعلام شد که تعدادی پزشک و پرستار می توانند به عنوان نیروی کار به قطر اعزام شوند ولی به چند کاریابی مراجعه کردم و آن ها فقط برای اعزام نیروهای فنی و پزشکی به استرالیا، کانادا و ایتالیا برنامه داشتند و چون فعالیت آن کاریابی ها مشکوک بود دنبالش نرفتم.

«روشن فکر» می افزاید: موسسات مهاجرتی با تبلیغات فراوان به سمت جذب افراد به بهانه ادامه تحصیل و کار پردرآمد در خارج رفته و با دریافت هزینه های کلان برای متقاضیان ویزای اقامت و کار در خارج از کشور می گیرند و در کنار این پدیده شاهد رواج یافتن اعزام نیروی کار به خارج توسط این موسسات هستیم وچون وزارت کار در جریان قراردادها و فعالیت آن ها نیست اگر مشکلی برای این افراد به وجود بیاید کسی پاسخگو نیست.

یک موسسه کاریابی در خارج از کشور که اطلاعیه هایی را برای اعزام نیروی کار به ایتالیا، قطر، پرتغال و انگلستان در فضای مجازی منتشر کرده مدعی است صدور نیروی کار ارزش افزوده ای است که به اقتصاد کشورهای صادرکننده نیرو منتقل می شود و ما نیز برای رشد و شکوفایی اقتصاد داخلی، کاهش نرخ بیکاری و در نهایت انتقال درآمد حاصله از فعالیت های نیروی کار صادراتی به کشور فعالیت می کنیم.

در این سایت کاریابی شماره تلفن هایی برای تماس متقاضیان اعلام شده که اصلا جوابگو نیست و به نظر می رسد از راه های دیگری جذب مشتری خاص دارد.

وعده هایی برای ساماندهی
اگرچه وزارت کار و امور اجتماعی از اواسط سال ۸۸ درباره فعالیت موسسات کاریابی غیرمجاز هشدار داده و حتی برای ساماندهی و برخورد با آن ها ضرب الاجل صادر کرده بود اما تازه ترین خبرها حکایت از فعالیت ۱۰۰ موسسه غیرمجاز در این راستا دارد و به ادعای متولیان امر نبض بازار اعزام نیروی کار به خارج از کشور در دستان مهاجرتی هاست.

«علیرضا ولی پور» مدیر کل دفتر هدایت نیروی کار و کاریابی های وزارت کار اوایل شهریور ماه ۸۸ اعلام کرده بود وزارت کار و امور اجتماعی با همکاری دستگاه قضایی و انجمن صنفی کاریابی ها طرح ساماندهی و برخورد با موسسات غیرمجاز را اجرا می کند.

او گفته بود طبق ماده ۲ آیین نامه اجرایی قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی هرگونه فعالیت در امور کاریابی های داخلی و خارجی بدون اخذ مجوز از وزارت کار ممنوع است.

این مسئول ۲۱ شهریور ماه ۸۸ هم در خبری که سایت وزارت کار منتشر کرده بود اعلام کرد فعالیت شرکت ها و موسسات مهاجرتی و کاریابی هایی که بدون مجوز وزارت کار اقدام به اعزام نیروی کار یا روادید کار می کنند ممنوع است.

بهمن ماه همان سال هم «حمید حاجی عبدالوهاب» معاون سرمایه انسانی و توسعه اشتغال وزیر کار و امور اجتماعی به موسسات کاریابی اولتیماتوم داد و اعلام کرد: به موسسات کاریابی که فقط به دنبال معیشت خود باشند و برای کارجو دلسوزی نکنند مجوز نمی دهیم.

اما با این تفاسیر بازار اعزام نیروی کار به خارج کشور در حالی با رکود دست و پنجه نرم می کند که موسسات مهاجرتی برای فراهم کردن شرایط اقامت و کار ایرانیان در خارج از کشور بازار پررونقی دارند.

رقابت نابرابر

به اعتقاد کارشناسان موضوع فعالیت رسمی و غیررسمی موسساتی تحت عناوین مهاجرت مسئله ای است که به دلیل انجام اقدامات غیرقانونی و خروج از چارچوب متداول اعزام به خارج افراد باید در برنامه ساماندهی و نظارت قرار گیرد چرا که صورت گرفتن رقابت های نابرابر با کاریابی های بین المللی رو به افزایش است.

«حمیدرضا فلاح» از دست اندرکاران این حوزه به ما می گوید: در حال حاضر فعالیت های مختلفی ازجمله اعزام نیروی کار به خارج، ویزای مهاجرت، زندگی و اقامت، سرمایه گذاری، تحصیل و مواردی از این قبیل توسط دفاتر مهاجرتی صورت می گیرد به نحوی که رونق ایجاد شده در این بخش به مراتب بیش از دفاتر کاریابی بین الملل است که از سوی وزارت کار و امور اجتماعی فقط مجوز اعزام نیروی کار به خارج دارند.

وی با اشاره به این که تبلیغات موسسات مهاجرتی عموما از طریق رسانه های مجازی، شبکه های اینترنتی، شبکه های ماهواره ای خارجی و بعضا روزنامه های داخلی با عناوین مختلف انجام می شود، می افزاید: در حالی که ۳۰ تا ۴۰ موسسه کاریابی و اعزام نیروی کار به خارج با مجوز وزارت کار در کشور فعالیت دارند ولی بیشترین رونق در بازار مهاجرت و خروج از کشور افراد وجود دارد و اقامت در خارج همراه با کار اقدامی است که توسط شرکت ها و موسسات مهاجرتی انجام شده و می شود.

سرگردانی متقاضیان
اما نتیجه رقابت نابرابر آژانس های کاریابی بین المللی و موسسات مهاجرتی چیست؟

«بابک هاشمی پور» رئیس کانون انجمن های صنفی کاریابی و دفاتر مشاوره شغلی کشور به ما می گوید: متاسفانه به دلیل برخی خلاءهای قانونی، دفاتر مهاجرتی به راحتی وارد عرصه کار شده اند و با استفاده از تبلیغات وسیع در رسانه های مجاز و غیرمجاز و با استفاده از فرمول کاریابی ها، اقدام به جذب افراد و اعزام به خارج می کنند در صورتی که فقط کاریابی ها مجاز به اعزام نیروی کار به خارج هستند.

وی با اشاره به این که بیش از ۱۰۰ دفتر کاریابی و موسسه مهاجرتی در کشور به ویژه در شهرهای بزرگی چون تهران فعالیت دارند می افزاید: نتیجه رقابت کاریابی ها و موسسات مهاجرتی واگذاری موضوع مهم اعزام نیروی کار به خارج به دفاتر مهاجرتی بوده است چرا که دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی با آیین نامه ها و قوانین دست و پاگیری مواجه هستند و در عرصه رقابت موسسات مهاجرتی موفق تر بوده اند.

به گفته وی در حال حاضر در برخی موارد کاریابی ها و دفاتر مهاجرتی فصل مشترک داشته و کارهای آن ها به هم ربط دارد ولی در جاهایی هم این ارتباط وجود ندارد. در بحث تهیه ویزا و مهاجرت در مقصد هم کار پشتیبانی لازم است و موسسات مهاجرتی باید فعالیت داشته باشند ولی در آیین نامه کاریابی ها و عموما روح کاریابی این نسبت ها دیده نشده است.

«هاشمی پور» تصریح می کند: البته در آیین نامه جدید و ماده ۳۵ کاریابی ها قید شده که اگر نیروی کار اعزام به خارج شده نیاز به خدمات دیگری در مقصد داشته باشد کاریابی ها می توانند مثل موسسات حقوقی وکالتی، مهاجرتی و اقامتی معتبر کار کنند.

رئیس کانون انجمن های صنفی کاریابی و دفاتر مشاوره شغلی کشور می گوید: در حال حاضر ما فعالیت موسسات مهاجرتی در حوزه جذب و اعزام نیروی کار به خارج را رسمی نمی دانیم و متاسفانه این قبیل شرکت ها هم از مقررات تمکین نمی کنند.

ولی پیگیری یک هفته ای خراسان ومکاتبه برای گفت و گو با مسئولان وزارت کار واموراجتماعی ودفتر امور بین الملل واشتغال خارج ازکشور به نتیجه ای نرسید.

نظارت و کنترل

یکی از خواسته های فعالان در حوزه کاریابی و مشاوره شغلی از مسئولان مرتبط در دولت سر و سامان دادن به فعالیت های مرتبط با اعزام نیروی کار به خارج و کاریابی بین المللی است. در حالی که اعزام نیروی کار در حیطه وزارت کار، اعزام دانشجو با مجوز وزارت علوم و اعزام کارآفرین، اعزام افراد برای اقامت در خارج و انجام امور مربوط به ثبت شرکت در خارج کشور در دفاتر مهاجرتی انجام می شود فعالان دفاتر کاریابی و مشاوره شغلی مدعی هستند که ساماندهی این حوزه و جلوگیری از فعالیت مراکز غیرمجاز جلوی سودجویی از مردم را خواهد گرفت.

رئیس کانون انجمن های صنفی دفاتر کاریابی و مشاوره شغلی کشور در این باره به ما می گوید: برای رفع این معضل و از بین بردن رقابت های ناسالم در اعزام نیروی کار به خارج از کشور از طریق همکاری اتاق بازرگانی، سازمان توسعه تجارت، وزارت امور خارجه و وزارت کار و امور اجتماعی کارهای مربوط به دفاتر مهاجرتی را مورد پی گیری قرار می دهیم و تلاش می کنیم که ساماندهی در این حوزه صورت گیرد.

«بابک هاشمی پور» می افزاید: شدیدا موضوع را پی گیری می کنیم تا فعالیت های حوزه کاریابی بین المللی را از یک کانال هدایت کنیم و امیدواریم به زودی کار یکپارچه شدن و ساماندهی این دفاتر و موسسات انجام شود و از مراجعی چون اتاق بازرگانی هم کمک می گیریم که هر یک از این دفاتر و موسسات وظایف خود را انجام دهند تا مشتریان سرگردان نباشند و راهنمایی ها و هدایت نیروی کار مناسب و ارائه خدمات بهتر باشد.

به گفته وی موسسات غیرمجاز مهاجرتی با وجود آن که مدعی هستند که کاریابی نمی کنند ولی در این حوزه فعال هستند و ما در هر جا که موسسات و دفاتر مهاجرتی از کلمه کار، کاریابی و اشتغال استفاده کنند علیه آن ها اعلام جرم می کنیم و از طریق حراست ادارات کار و امور اجتماعی و واحد حقوقی انجمن های صنفی پی گیر این تخلفات هستیم.

برنامه توسعه و آینده

در برنامه چهارم توسعه، اعزام صدهزار نیروی کار به خارج کشور مطرح شده بود ولی به ادعای مسئولان مرتبط، این امر هرگز محقق نشده است.

«مهرداد ایوبی» رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی های بین المللی ایران چندی قبل اعلام کرد: قرار بود در برنامه چهارم توسعه صد هزار نیروی کار به خارج از کشور اعزام شود ولی این امر تحقق نیافت و عملکردها تحقق اعزام فقط ۱۰ هزار نفر را نشان می دهد.

وی گفته است در سال ۸۹ آمار اعزام نیروی کار به خارج از کشور ۲ هزار و ۲۰۰ نفر بوده است. این مسئول در عین حال تاکید کرده است هدف از اعزام نیروی کار به خارج جلوگیری از قاچاق و خروج غیرقانونی و فرار مغزها از کشور است.
البته برای اعزام نیروی کار به خارج در سال جاری اواخر پارسال تفاهم نامه ای میان دو وزارت خانه بازرگانی و کار و امور اجتماعی و انجمن کاریابی های بین المللی ایران منعقد شده است که امسال محور اصلی اعزام نیروهای کار ایرانی به خارج از کشور است.

«حسن کرباسی» دبیر انجمن صنفی کاریابی های بین المللی کشور در توضیح این خبر به «خبرآنلاین» می گوید: هدف مد نظر این تفاهم نامه اعزام بیش از ۵ هزار نیروی کار ایرانی به کشورهای دیگر طی ۲ سال است و کشورهایی که ظرفیت پذیرفتن نیروی کار را دارند کشورهای قطر، استرالیا، کانادا و دانمارک هستند و رشته های مورد نیاز هم پزشکی، پیراپزشکی و مهندسی مانند جوشکاری، برق و مکانیک است.

به هر حال با توجه به این که بسیاری از کشورها با صدور نیروی کار و کسب درآمد از این راه به نوعی برای اتباع خود اشتغال زایی می کنند باید با فراهم کردن زمینه لازم و ساماندهی بخش های هدایت نیروی کار و کاریابی بین المللی امکان حضور نیروی کار متعهد و متخصص از کشورمان در سایر نقاط دنیا فراهم شود.

چکیده گزارش

این روزها بازار کاریابی در کشورهای خارجی رونق خاصی دارد. می توانید با یک جست وجوی ساده در اینترنت ببینید که چندین شرکت داخلی و خارجی در این زمینه فعالند و هر یک وعده هایی زیباتر و جذاب تر از دیگری داده است. از طرفی تداخل و موازی کاری شدیدی بین شرکت های مهاجرتی، آژانس های مسافرتی و موسسات کاریابی در این زمینه صورت گرفته. رقابت ناسالمی که بعضا برای متقاضیان کار در خارج کشور مشکلات عدیده ای را به وجود آورده است و وزارت کار بارها و بارها اعلام کرده که فعالیت اکثر این موسسات غیرقانونی است ولی با وجود این اعلام موضع هنوز ساماندهی مشخص و ملموسی صورت نگرفته و این رقابت ناسالم کماکان ادامه دارد و متقاضیان واقعی کار در خارج کشور نمی دانند به کدام آژانس ، شرکت یا موسسه می توانند اعتماد کنند.

 

گردآوری: گروه خبر سیمرغ

www.seemorgh.com/news