روزنامه شرق نوشت: بهتازگی تحلیلی درباره «تحول نامگذاری كودكان تهرانی» در پژوهشگاه هنر، ارتباطات و رسانه منتشر شد كه «عباس عبدی» در آن به بررسی این اسامی در سالهای 75 تا 94 پرداخت.
اسامی مذهبی هنوز هم پرطرفدار هستند اما روند کاهش آن مشهود است
اسامی پرطرفدار کودکان در سال 96 را دیدهاید؟ چه نکتهای به نظرتان میرسد؟ همانطور که مشاهده میشود، اسامی مذهبی هنوز جزء اسمهای پرطرفدار است حالا شاید به شکل ترکیبی. این را ناشی از چهچیزی میدانید؟
بله من 20 نام اول محبوب دختران و پسران را كه بهتازگی منتشر شده است، در خبرگزاریها دیدهام. البته درنظر داشته باشید اول اینکه اینها 20 نام محبوب است و نه همه نامها و دوم اینکه مختص استان تهران است و در سطح كشور متفاوت میشود. كاملا درست است که اسامی مذهبی هنوز هم جزء پرطرفدارترین نامها هستند بهویژه در بین پسران، ولی وقتی ما از این موضوع صحبت میكنیم باید متوجه روند روبهكاهش مشهود آن نیز باشیم، اسامی مذهبی در گذشته همواره جزء اسامی پرطرفدار بوده است.
بله در تحقیق شما آمده است كه در مقاطعی اسامی اسلامی جزء پرطرفدارها بودهاند، اما گهگاه روند كاهشی داشته است؛ مثل دوران حضور آقای احمدینژاد.
بههرحال میبینیم چه در مورد پسران و چه در كل استانها، روند انتخاب اسامی مذهبی كاهشی بوده است. انتخاب اسامی مذهبی در گذشته همواره درصدشان بالا بوده است، اوج آن در سالهای اول انقلاب است که در کل به حدود ۶۵ درصد و در مورد پسران نزدیک به ۸۵ درصد رسید، ولی بعدها روند كاهش یافته و الان به حداقل خود در ۵۰ سال اخیر رسیده است. الان نهفقط نسبت به سال ۶۳ كه نسبت به سال ۴۵ هم این روند كاملا كاهشی بوده و به پایینترین میزان خود رسیده است. در این دو سال را نمیدانم وضعیت چگونه است، اما براساس ۲۰ نام محبوبتر میتوان حدس قریببهیقین زد که این روند كاهشی ادامه داشته و احتمالا تشدید هم شده است. درصد نامهای انتخابشده برای کودکان تهرانی با گرایش اسلامی در سال 1345 در بین دختران و پسران در حدود 58 درصد بوده است. این روند افزایشی بود تا سال 60-61 كه افزایش یافت و به 65 درصد رسید. اما از آن مقطع روند مذکور كاهشی شد تا اینكه در سال 94 به نزدیك 40 درصد رسیده كه كاهش زیادی است. فقط درصد نامها نیست كه كاهشی بوده، بلكه بین اسامی ترکیبی صورت گرفته است که شدت مذهبیبودن نامها را هم کمتر کرده است. مثلا نامهای مذهبی مثل علی، حسین، مهدی و عباس را با «امیر» تركیب میكنند و غلظت مذهبیبودن اسامی را كم میكنند. برای اولینبار است كه سه تا اسم با تركیب «امیر» در بالاترین رتبه کاربرد قرار گرفتهاند.
نكتهای دیگر كه در بین 20 اسم پركاربرد پسرانه میبینید، انتخاب چندین نام غیرمذهبی ( كیان، سامیار، آراد، ماهان، رادین، پارسا و... ) است كه در گذشته هیچوقت در این سطح از کاربرد وجود نداشت. ایلیا هم اگرچه گفته میشود نام علی در عبری است، ولی چندان وجه مذهبی ندارد. تابهحال نداشتیم كه در بین 20 پرطرفدارها این تعداد اسم غیرمذهبی وجود داشته باشد و به نسبت هم اسامی خیلی جدیدی هستند. در بین اسامی دختران كه این فرایند شدیدتر است، در میان ۲۰ نام پرکاربردتر فقط سه نام فاطمه، زهرا و زینب به چشم میخورد. بقیه یا اسامی غیرمذهبی هستند یا به شكل خیلی رقیق از اسمهای مذهبی استفاده شده است. این نشانه یك تحول در گرایش فرهنگی است.
شما پیشتر هم تحلیل کرده بودید انتخاب اسامی خود یک تحول فرهنگی است، الان هم بر این نكته تأكید میكنید. اکنون و با دیدن اسامی سال 96 همان تحلیل درست است؟ بهویژه این نکته که « نامهای پسران حامل و معرف فرهنگ گذشته است درحالیکه نامهای دختران نگاه بر آینده دارد به عبارتی از این اسامی گرایش به آینده را میتوان متوجه شد».
توجه كنید كه برای اظهارنظر دقیق و تحلیل نیاز هست تا حداقل 50 اسم برتر را داشته باشیم. اما در بین همین 20 اسم هم میتوان مشاهده كرد كه این روند ادامه دارد و فكر میكنم بهاینزودیها هم متوقف نخواهد شد.
هرچند فقط دو سال از تحلیل شما گذشته است، اما شما در آیندهنگری در تحلیل دو دهه پیش عواملی نظیر تنوعطلبی، زیباییشناسی، غیرمذهبیشدن و خنثیشدن و ملیشدن و همآوایی با خوانش آن در زبانهای دیگر را جزء نکتههای انتخاب اسامی دانستهاید، آیا این نکته اکنون هم مشهود است؟
میدانید در تحلیل تحول نامهای انتخابی برای كودكان، اثرگذاری تمام این عوامل را نشان میدهد اما درباره غیرمذهبیشدن ما با دو اتفاق روبهرو هستیم.
یكی اینكه تعداد استفاده از اسامی مذهبی كاهش مییابد، ازسویدیگر خلوص مذهبی این نامها از طریق تركیب با اسامی دیگر رقیق میشود. درحالحاضر ما هیچ نشانه و موردی را نمیتوانیم پیدا كنیم كه این خصوصیات نظیر تنوعطلبی، زیباییشناسی، غیرمذهبیشدن وگرایش به خنثیشدن و ملیشدن و خوانش ساده در زبانهای دیگر تغییر كند و روندی خلاف آن را در پی داشته باشد.
گردآوری: گروه خبر سیمرغ
seemorgh.com/news
منبع: sharghdaily.ir
