تهران 400ساله ما که ثروتمندترین شهر ایران است بر روی گسل ها و فاضلاب هایی قرار دارد که این مهم می توان در مواقع زلزله جان عده کثیری از افراد را بگیرد درنتیجه خواندن این مطلب خالی از لطف نیست.
در ابتدا باید بگوییم که اگر از زلزله می ترسید و فکر می کنید که درمورد این بلای خانمان سوز نباید حرفی به میان آورد به شما توصیه می کنیم که از خواندن این مطلب خود داری کنید چرا که قرار است تا با فرسایش قلم واقعیت هایی را برایتان روشن کنیم و بگوییم که چه خطر بزرگی شهر تهران را که تاکنون شب برایش معنایی ندارد و همواره رفت و آمدهای مختلفی به خود دیده، تهید می کند. شاید با نخواندن این مطلب حداقل خیالتان آسوده باشد و سرنوشت را به تقدیر واگذار کند و ببینید که قلم زن در آخر چه قلمی برایمان می زند.
اما اگر مایلید که با اوضاع و احوال تهران 400 ساله آشنا شوید توصیه ما را جدی نگیرید و مطلب را به طور کامل مطالعه کنید تا شاید از همین امروز که البته ممکن است دیر شده باشد ولی به قولی ماهی را هر وقت از آب بگیرید تازه است، به فکر چاره ای باشد تا همگی بتوانیم از یک فاجعه بزرگ انسانی که تقریباً در طول تاریخ بی نظیر است جلوگیری کنیم. پس حالا که تا اینجا متن را مطالعه کردید در نتیجه خواندن بقی آن هم خالی از لطف نیست.
تهران کی متولد شد؟
تهران قشنگ و زیبای ما البته پرسرو صدا در گذشته از روستاهای ری بوده و از سال932 هجری شمسی توسط شاه تهماسب برای نخستین بار احداث شد. کریمخان زند به مدت 4 سال این شهر را مرکز حکومت خود قرار داد و در محوطه ارگ بناهای جدیدی را احداث کرد. آغا محمدخان نیز در نوروز 1164شمسی تهران را به پایتختی برگزید و در همین شهر تاجگذاری کرد. با گزینش این شهر به پایتختی روند گسترش کمی و کیفی آن متحول شد و در مدت 220 سال جمعیت آن از حدود 15000 نفر در سال 1164 به بیش از 7 میلیون نفر در سال 1384 رسید و وسعتش از حدود 4٫4 کیلومتر مربع به بیش از 730 کیلومتر مربع افزایش یافت. تراکم جمعیت در تهران بین ده هزار و هفتصد تا بیش از یازده هزار نفر در هر کیلومتر مربع برآورد می‌شود که بنابر آمار نخست شانزدهمین شهر پرتراکم جهان است
نداشتن فاضلاب دغدغه اصلی تهران 400 ساله
بعد از گذر از مقدمه ای بر شرح حال تهران به سراغ یکی از بزرگترین دغده های این شهر چند میلیونی می رویم، شهر که از شلوغی سروصدا و ترافیک خسته شده و کسی هم به فکرش نیست.
چرا که این دردسر روزه روزهم بیشتر می شود. البته در این مطلب قرار نیست که از ترافیک و شلوغی این شهر بزرگ صحبت کنیم چرا که بحث اصلی در مورد فاضلاب هایی است که در زیر این شهر به صورت کاملاً غیراصولی و در چاههایی دفن شده اند و واقعأ تهران را خسته کرده و خاک آن را نیز سست نموده است، فاضلابهایی که با زلزله ای به بزرگی 6 ریشتر می توانند در بزرگترین فاجعه تاریخ بشر سهم عمده ای را به خود اختصاص دهند.
براساس بررسی های صورت گرفته کارشناسان معتقداند در صورتی که زلزلۀ 6 ریشتری یا کمی بالاتر گریبان شهر تهران را بگیرد در لحاظات اولیه علاوه براینکه افراد زیادی که در محله های پائین شهر سکونت دارند به دیار باقی می شتابند عده کثیری هم مجروح می شوند.
هموطنانمان در همان لحظات ابتدای وقوع زلزله جان خود را از دست می دهند و در زیر آوارها و فاضلاب تهران مدفون می شوند.
سال 82 را به یاد بیاورید، سحرگاه پنجم دی ماه آن سال در ساعت 5:26 دقیقه زلزله ای به بزرگی 5/6 ریشتر شهر بم از توابع استان کرمان را لرزاند که متأسفانه بیش از 25000 نفر در لحظه های ابتدایی و پس از مدتی زیر آور ماندن به دیار باقی پیوستند.
اما باید توجه داشته باشیم که تهران همانند بم شهری کوچک و با جمعیت 200 هزار نفری نیست بلکه این شهر حدود 12 میلیون نفر را در خود جای داده است. اگر حادثه زلزله بم، منجیل و رودبار را خوب به یاد آوریم در خواهیم یافت که کار امداد رسانی و نجات افراد آسیب دیده از زیر آورها با مشکلات گسترده ای روبرو بود و این مهم چندان هم ساده نبود حالا فرض کنیم که همین واقعه برای تهران به وجود بیاید شهری که برروی فاضلاب است شاید یکی از بزرگترین فاجعه انسانی پس از زلزله به وقوع بپیوندد.
پس در نتیجه این مسئله ابعاد گسترده ای دارد و نیازمند برنامه ریزی های جدی برای سروسامان دادن به اوضاع است.
طرح فاضلاب شهر تهران برای نوادگانمان
مسئله بعدی که به صورت جدی بر مشکلات شهر تهران می افزاید نبود طرح گسترده فاضلاب است چرا که این طرح براساس آخرین برآورد هزینه حدود 5 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد در حالی که تنها سالانه بین 5 تا 10 میلیارد برای این طرح بودجه در نظر گرفته می شود که با پیشرفت های طرح در حدود 12 درصد تقریباً صد سال دیگر برای تکمیل طرح آن به زمان نیازمندیم.
درمواقع زلزله، زمانی که یک شهر دارای شبکه فاضلاب نباشد به علت و وجود چاههای فراوان و سست بودن خاک آن حفره های عمیقی ناشی از زلزله به وجود می آید و هر آنچه که بر روی زمین موجود است را به اعماق خود مب کشاند؛ اما وجود این شبکه علاوه بر حفظ محیط زیست، خسارات ناشی از این بلایای طبیعی را کاهش می دهد.
شهر تهران برروی گسل هایی قرار دارد و این واقعیتی است که بر هیچ کس پوشیده نیست، نبود شبکه فاضلاب نیز مشکلات به وجود آمده پس از زلزله را دو چندان می کند.
مانورهای بی تاثیر و کارشناسی نشده
البته در اینجا نمی خواهیم اقدامات وزارت نیرو و سایر نهادها را زیر سؤال ببریم چرا که برای کنترل وقایع پس از زلزله اقدامات گسترده و اعتبارات زیادی صرف شده است ولی باید به این نکته توجه کرد که اگر این بلای خانمان سوز در ساعاتی از نیمه شب رخ دهد چه کسی از مسئولان می تواند در آن شرایط سخت خود را در کوتاه ترین زمان به محل ستاد بحران برساند.
با توجه به آنکه شهر تهران براساس اصول مهندسی بنا نشده است و اکثرخانه ها نزدیک بهم هستند در مورد تخریب منازل خیابان های شهر نیز بسته می شود. مسئله بعدی آن است که آیا مسئولان کنترول اوضاع در آن شرایط زندگی و خانواده را رها می کنند و خود را به محل برگزاری جلسه برای جلوگیری از بحران های بعدی می رسانند؟ طبیعتاً این طور نیست، پس چه کسی باید به فکر هموطنان باشد، خدا می داند.
این شهرپر سر و صدا خانه های مقاوم هم ندارد، مسئله ای که بازهم بر مشکلات پیش آمده پس از زلزله می افزاید.
از آنجا که مسئولان محترم شهرداری دلسوز هستند شرایط ساخت خانه را برای همه افراد بسیار آسان کرده اند تا به قول آقای دکتر محمود احمدی نژاد هیچ کس نباید تا چند سال آتی ذغدغه مسکن داشته باشد.
خانه هایی بی کیفیت بدون اصول بازدارنده از هدررفت انرژی را به پای شهرداری نگذارید چرا که شهروندان باید به هر قیمتی خانه دار شوند؛ حالا مهم کیفیت آن نیست بلکه کمیت اهمیت دارد!در نتیجه اینطور نگویید که شهرداری نظارت دقیقی بر ساخت منازل ندارد و فقط پول می گیرد، خدا را خوش نمی آید که زحمات آنها را زیر سؤال ببریم.
البته به گفته کارشناسان در تهران تنها چند ساختمان که تعدادشان به اندازه انگشت های دست هم نیست توانایی مقاومت در برابر زلزله را دارند و شاید هم این ساختمان ها برای مواقع ضروری ساخته شده اند.
به هر حال اگر از سرو صدا، شلوغی، خانه های بدون استقامت کافی گذر کنیم باید یادمان باشد که تمامی این مسائل شاید تهدید جدی برای شهرمان به حساب نیاید چرا که مسئله اصلی زلزله است که ما را بیش تر از موارد گفته شده تهدید می کند.
آموزش از جمله موارد مهمی محسوب می شود که می تواند بسیار کارگشا باشد. افراد اگر بدانند که در این موقع حساس چه کارهایی باید انجام بدهند آمار زخمی و کشته ها نیز کاهش می یابد اما این مسئله نیز چندان مورد توجه نبوده و در مدارس از آن به عنوان زنگ تفریح برای دانش آموزان یاد می شود. اگر واقعاً خطرات جدی زلزله برای عموم روشن شود دیگر از بحث مسائل آموزشی ساده گذر نمی کنیم. شاید بخشی از این مسئله تقصیر ما رسانه ها باشد که خطرات جدی زلزله آن هم برای شهر که روی گسل و فاضلاب قرار دارد را شفاف بیان نمی کنیم.
مسائلی که گفته شد جهت ارتقاء ساختار شهری و حفظ جان شهروندان بود، البته این موارد صرفاً مربوط به شهر تهران نیست چرا که اکثر شهرهای کشورنیز بدان گرفتار هسستند.
امیدواریم توصیه ها و آموزش های ایمنی که برای زلزله در نظر گرفته می شوند را جدی بگیریم و از مسئله زلزله به سادگی گذر نکنیم.
در ابتدا باید بگوییم که اگر از زلزله می ترسید و فکر می کنید که درمورد این بلای خانمان سوز نباید حرفی به میان آورد به شما توصیه می کنیم که از خواندن این مطلب خود داری کنید چرا که قرار است تا با فرسایش قلم واقعیت هایی را برایتان روشن کنیم و بگوییم که چه خطر بزرگی شهر تهران را که تاکنون شب برایش معنایی ندارد و همواره رفت و آمدهای مختلفی به خود دیده، تهید می کند. شاید با نخواندن این مطلب حداقل خیالتان آسوده باشد و سرنوشت را به تقدیر واگذار کند و ببینید که قلم زن در آخر چه قلمی برایمان می زند.
اما اگر مایلید که با اوضاع و احوال تهران 400 ساله آشنا شوید توصیه ما را جدی نگیرید و مطلب را به طور کامل مطالعه کنید تا شاید از همین امروز که البته ممکن است دیر شده باشد ولی به قولی ماهی را هر وقت از آب بگیرید تازه است، به فکر چاره ای باشد تا همگی بتوانیم از یک فاجعه بزرگ انسانی که تقریباً در طول تاریخ بی نظیر است جلوگیری کنیم. پس حالا که تا اینجا متن را مطالعه کردید در نتیجه خواندن بقی آن هم خالی از لطف نیست.
تهران کی متولد شد؟
تهران قشنگ و زیبای ما البته پرسرو صدا در گذشته از روستاهای ری بوده و از سال932 هجری شمسی توسط شاه تهماسب برای نخستین بار احداث شد. کریمخان زند به مدت 4 سال این شهر را مرکز حکومت خود قرار داد و در محوطه ارگ بناهای جدیدی را احداث کرد. آغا محمدخان نیز در نوروز 1164شمسی تهران را به پایتختی برگزید و در همین شهر تاجگذاری کرد. با گزینش این شهر به پایتختی روند گسترش کمی و کیفی آن متحول شد و در مدت 220 سال جمعیت آن از حدود 15000 نفر در سال 1164 به بیش از 7 میلیون نفر در سال 1384 رسید و وسعتش از حدود 4٫4 کیلومتر مربع به بیش از 730 کیلومتر مربع افزایش یافت. تراکم جمعیت در تهران بین ده هزار و هفتصد تا بیش از یازده هزار نفر در هر کیلومتر مربع برآورد می‌شود که بنابر آمار نخست شانزدهمین شهر پرتراکم جهان است
نداشتن فاضلاب دغدغه اصلی تهران 400 ساله
بعد از گذر از مقدمه ای بر شرح حال تهران به سراغ یکی از بزرگترین دغده های این شهر چند میلیونی می رویم، شهر که از شلوغی سروصدا و ترافیک خسته شده و کسی هم به فکرش نیست.
چرا که این دردسر روزه روزهم بیشتر می شود. البته در این مطلب قرار نیست که از ترافیک و شلوغی این شهر بزرگ صحبت کنیم چرا که بحث اصلی در مورد فاضلاب هایی است که در زیر این شهر به صورت کاملاً غیراصولی و در چاههایی دفن شده اند و واقعأ تهران را خسته کرده و خاک آن را نیز سست نموده است، فاضلابهایی که با زلزله ای به بزرگی 6 ریشتر می توانند در بزرگترین فاجعه تاریخ بشر سهم عمده ای را به خود اختصاص دهند.
براساس بررسی های صورت گرفته کارشناسان معتقداند در صورتی که زلزلۀ 6 ریشتری یا کمی بالاتر گریبان شهر تهران را بگیرد در لحاظات اولیه علاوه براینکه افراد زیادی که در محله های پائین شهر سکونت دارند به دیار باقی می شتابند عده کثیری هم مجروح می شوند.
هموطنانمان در همان لحظات ابتدای وقوع زلزله جان خود را از دست می دهند و در زیر آوارها و فاضلاب تهران مدفون می شوند.
سال 82 را به یاد بیاورید، سحرگاه پنجم دی ماه آن سال در ساعت 5:26 دقیقه زلزله ای به بزرگی 5/6 ریشتر شهر بم از توابع استان کرمان را لرزاند که متأسفانه بیش از 25000 نفر در لحظه های ابتدایی و پس از مدتی زیر آور ماندن به دیار باقی پیوستند.
اما باید توجه داشته باشیم که تهران همانند بم شهری کوچک و با جمعیت 200 هزار نفری نیست بلکه این شهر حدود 12 میلیون نفر را در خود جای داده است. اگر حادثه زلزله بم، منجیل و رودبار را خوب به یاد آوریم در خواهیم یافت که کار امداد رسانی و نجات افراد آسیب دیده از زیر آورها با مشکلات گسترده ای روبرو بود و این مهم چندان هم ساده نبود حالا فرض کنیم که همین واقعه برای تهران به وجود بیاید شهری که برروی فاضلاب است شاید یکی از بزرگترین فاجعه انسانی پس از زلزله به وقوع بپیوندد.
پس در نتیجه این مسئله ابعاد گسترده ای دارد و نیازمند برنامه ریزی های جدی برای سروسامان دادن به اوضاع است.
طرح فاضلاب شهر تهران برای نوادگانمان
مسئله بعدی که به صورت جدی بر مشکلات شهر تهران می افزاید نبود طرح گسترده فاضلاب است چرا که این طرح براساس آخرین برآورد هزینه حدود 5 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد در حالی که تنها سالانه بین 5 تا 10 میلیارد برای این طرح بودجه در نظر گرفته می شود که با پیشرفت های طرح در حدود 12 درصد تقریباً صد سال دیگر برای تکمیل طرح آن به زمان نیازمندیم.
درمواقع زلزله، زمانی که یک شهر دارای شبکه فاضلاب نباشد به علت و وجود چاههای فراوان و سست بودن خاک آن حفره های عمیقی ناشی از زلزله به وجود می آید و هر آنچه که بر روی زمین موجود است را به اعماق خود مب کشاند؛ اما وجود این شبکه علاوه بر حفظ محیط زیست، خسارات ناشی از این بلایای طبیعی را کاهش می دهد.
شهر تهران برروی گسل هایی قرار دارد و این واقعیتی است که بر هیچ کس پوشیده نیست، نبود شبکه فاضلاب نیز مشکلات به وجود آمده پس از زلزله را دو چندان می کند.
مانورهای بی تاثیر و کارشناسی نشده
البته در اینجا نمی خواهیم اقدامات وزارت نیرو و سایر نهادها را زیر سؤال ببریم چرا که برای کنترل وقایع پس از زلزله اقدامات گسترده و اعتبارات زیادی صرف شده است ولی باید به این نکته توجه کرد که اگر این بلای خانمان سوز در ساعاتی از نیمه شب رخ دهد چه کسی از مسئولان می تواند در آن شرایط سخت خود را در کوتاه ترین زمان به محل ستاد بحران برساند.
با توجه به آنکه شهر تهران براساس اصول مهندسی بنا نشده است و اکثرخانه ها نزدیک بهم هستند در مورد تخریب منازل خیابان های شهر نیز بسته می شود. مسئله بعدی آن است که آیا مسئولان کنترول اوضاع در آن شرایط زندگی و خانواده را رها می کنند و خود را به محل برگزاری جلسه برای جلوگیری از بحران های بعدی می رسانند؟ طبیعتاً این طور نیست، پس چه کسی باید به فکر هموطنان باشد، خدا می داند.
این شهرپر سر و صدا خانه های مقاوم هم ندارد، مسئله ای که بازهم بر مشکلات پیش آمده پس از زلزله می افزاید.
از آنجا که مسئولان محترم شهرداری دلسوز هستند شرایط ساخت خانه را برای همه افراد بسیار آسان کرده اند تا به قول آقای دکتر محمود احمدی نژاد هیچ کس نباید تا چند سال آتی ذغدغه مسکن داشته باشد.
خانه هایی بی کیفیت بدون اصول بازدارنده از هدررفت انرژی را به پای شهرداری نگذارید چرا که شهروندان باید به هر قیمتی خانه دار شوند؛ حالا مهم کیفیت آن نیست بلکه کمیت اهمیت دارد!در نتیجه اینطور نگویید که شهرداری نظارت دقیقی بر ساخت منازل ندارد و فقط پول می گیرد، خدا را خوش نمی آید که زحمات آنها را زیر سؤال ببریم.
البته به گفته کارشناسان در تهران تنها چند ساختمان که تعدادشان به اندازه انگشت های دست هم نیست توانایی مقاومت در برابر زلزله را دارند و شاید هم این ساختمان ها برای مواقع ضروری ساخته شده اند.
به هر حال اگر از سرو صدا، شلوغی، خانه های بدون استقامت کافی گذر کنیم باید یادمان باشد که تمامی این مسائل شاید تهدید جدی برای شهرمان به حساب نیاید چرا که مسئله اصلی زلزله است که ما را بیش تر از موارد گفته شده تهدید می کند.
آموزش از جمله موارد مهمی محسوب می شود که می تواند بسیار کارگشا باشد. افراد اگر بدانند که در این موقع حساس چه کارهایی باید انجام بدهند آمار زخمی و کشته ها نیز کاهش می یابد اما این مسئله نیز چندان مورد توجه نبوده و در مدارس از آن به عنوان زنگ تفریح برای دانش آموزان یاد می شود. اگر واقعاً خطرات جدی زلزله برای عموم روشن شود دیگر از بحث مسائل آموزشی ساده گذر نمی کنیم. شاید بخشی از این مسئله تقصیر ما رسانه ها باشد که خطرات جدی زلزله آن هم برای شهر که روی گسل و فاضلاب قرار دارد را شفاف بیان نمی کنیم.
مسائلی که گفته شد جهت ارتقاء ساختار شهری و حفظ جان شهروندان بود، البته این موارد صرفاً مربوط به شهر تهران نیست چرا که اکثر شهرهای کشورنیز بدان گرفتار هسستند.
امیدواریم توصیه ها و آموزش های ایمنی که برای زلزله در نظر گرفته می شوند را جدی بگیریم و از مسئله زلزله به سادگی گذر نکنیم.
گردآوری: گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع:jahannews.com
