پرسش در این‌جاست که آیا هر شهروندی باید همواره از این مسئله نگران باشد که چشمانی جست‌وجوگر در حال نظاره اوست...


 
 

به گزارش فرارو؛ دادستان تهران نسبت به انتشار عکس‌های یک خانم در اینترنت واکنش نشان داد و از منتشرکنندگان این عکس‌ها خواهان احترام به قانون شد. جعفری دولت‌آبادی اظهار داشته است: «رسانه ها نباید وارد حریم خصوصی افراد شوند». وی هم این اقدامات را واجد ضرر رسانه‌ای دانست و هم موجب ایجاد مسئولیت مدنی و کیفری.

چندی پیش باشگاه خبرنگاران جوان، اقدام به انتشار تصاویری از دختری کرد که عنوان می‌نمود، وی نرگس موسوی، دختر زهرا رهنورد و میرحسین موسوی است. کسانی که این پایگاه خبری آن‌ها را «آقا و خانم متوهم» نامیده بود. این تصاویر از سوی برخی پایگاه‌های خبری کم‌بیننده نظیر صراط‌نیوز و 598 با عناوینی هم‌چون «شوخی دستی با دختر میرحسین!» یا «بی‌بندوباری‌های دختر آقای توهم» منتشر شد، اما این اقدام خیلی زود با واکنش سایت‌های تاثیرگذار و بااهمیت اصول‌‌گرا روبرو شد.

سایت جهان‌نیوز، وابسته به علیرضا زاکانی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، انتشار این عکس‌ها را اقدامی مشکوک برای زنده کردن یک جریان مرده سیاسی خوانده بود. این سایت افزوده بود: «برای نقد عملکرد موسوی و رهنورد هزاران مطلب و سوژه و نکته وجود دارد که بی‌قیدی و اباحه‌گری اخلاقی و سیاسی این افراد را نشان می‌دهد و نیازی نیست که برای نقدشان اقدام به انتشار این عکس‌ها نمود». به اعتقاد این رسانه باید مسئولین صدا و سیما راجع به انتشار این عکس‌ها در سایت وابسته به آن‌ها پاسخ دهند.

سایت الف؛ که به احمد توکلی دیگر نماینده اصول‌گرای مجلس نزدیک است، نیز این اقدام را نقد کرد و از آن تبری جست. این سایت با بیان این که این اقدام نخستین باری نیست که صورت می‌گیرد، نوشته بود: «رفتارهای مشابه از جمله انتشار عکس خانوادگی سیاسیون در سال‌های گذشته و تجسس در زندگی شخصی افراد با واکنش متدینین و دلسوزان انقلاب مواجه شده است و تکرار چنین خطاهایی آن هم در رسانه وابسته به صدا و سیما توجیه پذیر نیست».

الف با انتقاد از این نوشته باشگاه خبرنگاران جوان که این عکس‌ها در محیط عمومی تهیه شده اند و بنابراین برای این رسانه مسئولیتی اخلاقی و حقوقی وجود ندارد، اضافه کرده بود: «اساسا عکسبرداری از یک خانم مسلمان بدون اطلاع وی چه در محیط عمومی و چه خصوصی مردود است و انتشار بدون اجازه چنین تصاویری در شان یک وبلاگ کوچک سیاسی هم نیست چه رسد به رسانهای که خود را بزرگترین رسانه فارسی زبانان می داند».

علیرغم این انتقادات برخی گزارش‌ها حکایت از توزیع این عکس‌ها در راهپیمایی 22 بهمن داشت. این بار روزنامه جمهوری اسلامی به انتقاد از این اقدام پرداخت و نوشت: «یک جریان افراطی و انحرافی با توزیع عکس‌های جعلی از یک دختر در چهار صفحه رنگی و نسبت دادن آن به خانواده یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری سال 88 مرتکب روش‌های خلاف اخلاق شد». جمهوری اسلامی افزوده بود: «در جامعه‌ای که در سایه نظام مقدس جمهوری اسلامی اداره می‌شود تبلیغات علیه مخالفان و حتی دشمنان هم نباید از محدوده اخلاق خارج شود».

با این حال در این انتقادات از این اقدام خطاکارانه، رسانه‌ها بیش‌تر به وجه سیاسی و نه وجه حقوقی مسئله اشاره کردند. مسئله‌ای که البته از نگاه دادستان تهران مغفول نماند. این مقام ارشد قضایی پوشاندن گناه را از مهمترین اصول سیاست جنایی اسلام بیان کرد و گفت: «منتشر کردن یک عکس با وضع و شرایط خاص هم جرم است و از طرفی حیثیت افراد را خدشه دار می کند». وی از بی‌باک عمل کردن رسانه‌ها در حوزه حریم خصوصی افراد انتقاد کرد.

اما حریم خصوصی افراد دقیقاً به چه حوزه‌ای اطلاق می‌شود؟ در قوانین تعریف دقیقی برای حریم خصوصی وجود ندارد، تنها در قانون «انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات»، حریم خصوصی از استثنائات دسترسی آزاد به اطلاعات اعلام شده است. بر اساس نظریه‌های حقوقی می‌توان گفت حریم خصوصی حقی است مبنی بر تمایل اشخاص به اینکه آزادانه تصمیم بگیرند که تحت چه شرایطی و تا چه میزانی خود، وضعیت و رفتارشان را برای دیگران فاش کنند. با این نگاه حریم خصوصی متشکل از سه رکن است:محرمانگی،گمنامی و تنهایی.

فهیم مصطفی‌زاده، در پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد خود با عنوان «جایگاه حق خلوت در حقوق کیفری» می‌نویسد: «قانونگذار بایستی جهت حمایت و حفاظت از شهروندان در مقابل تعرضات و تهدیدات ناشی از پیشرفت تکنولوژی و نیز تعرضات افراد حکومتی و عادی در صورتی که نتوان به طرق غیر کیفری جلوی این تعرضات را گرفت به حقوق کیفری و ابزارهای سرکوب‌گر آن متوسل شده و از این طریق به نیاز شهروندان دائر بر داشتن امنیت روانی، جسمی، خانوادگی و حیثیتی پاسخ داده و آنان را در برابر احساس ترس، دلهره، اضطراب، بدگمانی و ناامنی روانی ناشی از این تعرضات مورد حمایت قرار دهد».

پرسش در این‌جاست که آیا هر شهروندی باید همواره از این مسئله نگران باشد که چشمانی جست‌وجوگر در حال نظاره اوست؟ حریم خصوصی تنها به فضای داخل خانه یک فرد مختص نمی‌شود، حتی اگر خوب بنگریم خیره شدن به فردی که در حال قدم زدن در خیابان است، کاویدن یک خودرو با نگاه یا کسی که برای خود در گوشه پارکی نشسته است می‌تواند تجاوزی به حریم خصوصی افراد باشد و صد البته که پای استدلالی حقوق در این‌جا لنگان است. هر کسی خود را باید در قید این مسئله اخلاقی بداند که ضمانت اجرای حقوقی وجود داشته باشد یا نه، نیتش خیر باشد یا با تخریب مخالف، بعضی حدود را نباید زیر پا گذاشت.
 
 
 
گردآوری: گروه خبر سیمرغ
www.seemorgh.com/news
منبع:fararu.com