پرده اول؛ ترافیک، پرده دوم؛ خانه یا رینگ بوکس

 

صدای بوق های ممتد!! دود! سرب! نقش برج میلادی که گاهی از پس هوای آلوده حتی از نزدیک به خوبی دیده نمی شود، آژیر دزدگیر ماشین هایی که روز، شب و نیمه شب در کوچه ها و خیابان ها به گوش می رسد و صاحبانی که انگار خیال خاموش کردن زنگ خطر ماشین های خود را ندارند! ویراژ موتورهایی که سوارهایشان همیشه عجله دارند و صدای ترمز مهیب اتوبوس ها و تاکسی ها، حالا دیگر از نمایه های زندگی شهری ما شده است و دست ِ آخر صدایی که هر از چند گاهی از صدا و سیما به گوش می رسد؛ آلودگی هوا در وضعیت اضطرار است، بیماران قلبی و تنفسی بهتر است امروز تا حد امکان از خانه خارج نشوند، کودکان و سالمندان هم ...

پا را که از خانه یا محل کار بیرون می گذاری بیننده ی رانندگانی هستی که تحمل ماندن پشت چراغ قرمز را ندارند و یا بوق می زنند یا آن قدر گاز می دهند که همه بدانند برای رفتن بی صبرند. شاید این همه رفت و آمد و سر و صدا و همهمه و شلوغی که ما با نام ترافیک می شناسیمش، گاهی وحشت آور و ترسناک به نظر بیاید. زندگی ماشین های رنگارنگ در خیابان های شهر به راستی سلامت جسم و روان همه ی ما را مورد تهدیدی جدی قرار می دهد. 

فعالیت های جسمی و روانی انسان ها از هم جدا و ناپیوسته نیست. از این روست که بهداشت روانی با بهداشت و امنیت جسمی در ارتباط است.

به روشنی با اندکی تعمق درمی یابیم، در جوامعی که سطح بهداشت فردی و عمومی روانی شهروندان از افزایش قابل توجهی برخوردار است، میزان بیماری های روانی مانند افسردگی و دیگر مشکلات روانی کاهش می یابد.

نباید از نظر دور داشت که وضعیت معیشت و شرایط اقتصادی افراد در بروز بیماری های روانی نقش مؤثری را داراست، به طوری که تعامل افراد جامعه با یکدیگر و معضلات مشهود و موجود در زندگی شهری همچون آلودگی هوا، ترافیک و آلودگی صوتی امکان بروز مشکلات جسمانی و روانی را تا میزان قابل توجهی افزایش می دهد.

همچنین محیط زیست و امکانات و ابزار مناسب و استاندارد شرایط محیطی عاملی برای تعیین سلامت و یا وجود مشکلات در بهداشت روانی فردی و اجتماعی افراد یک جامعه است. بروز معضلات روزمره ای مانند ترافیک شهری خسارت های جانی و مالی در پی دارد و می تواند بر کنش و واکنش های روانی شهروندان هم تأثیرگذار باشد، از این رو در بهداشت روان جامعه نیز دارای نقش مؤثر و غیر قابل انکار است. 

دکتر مرادی، متخصص بیماری های قلب و عروق در خصوص اثرات ترافیک و آلودگی هوا بر سلامت جامعه به خبرنگار دی نا، گفت: یکی از روشنترین و ملموس ترین عواقب هوای آلوده ی شهری، اثرات نامطلوب و زیانبار آن بر قلب و عروق است، آلودگی هوا باعث گرفتگی بیشتر عروق و افزایش احتمال ابتلای افراد به عوارض قلبی و در موارد زیادی منجر به بروز سکته ی قلبی می شود.

وی در ادامه افزود: عوارش آلودگی هوا و ترافیک شهری عوارض جبران ناپذیر دیگری هم در پی دارد، از جمله ی آن می توان به اثرات روانی آن اشاره کرد. انتظار بیش از حد شهروندان در ترافیک و بروز آلودگی های صوتی آنان را عصبی و مضطرب ساخته و این واکنش مغزی بر واکنش ها و تصمیمات آنان در هنگام رانندگی خودشان و در تقابل با دیگر رانندگان تأثیری مخرب و منفی خواهد داشت.

دکتر مرادی، با بیان این که فعالیت مغز و قلب انسان از یک دیگر گسسته و بی ارتباط نیست اظهار کرد: مسائل روانی ناشی از فعالیت مغز انسان است که بر دیگر اعضای بدن نیز تأثیر می گذارد. تفکرات عصبی و عاری از آرامش و امنیت روانی، سلامت افراد را تحت تأثیر قرار می دهد و منجر به افسردگی و استرس و پریشانی شدید می شود که این عامل نیز به طور غیر مستقیم باعث بروز عارضه های قلبی و سکته در افراد جامعه می گردد.

در ادامه ی این گزارش، خانم بهبودی، روانشناس بالینی آلودگی صوتی را یکی از مهم ترین آلاینده های زیست محیطی برشمرد که در ابعاد گسترده و گوناگون سلامتی شهروندان را تهدید می کند.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: افراد جامعه از نظر میزان شدت صدای محیط و عوارض عمده آلودگی صوتی از جمله اختلال در تمرکز حواس، اختلال در گفت و گو، اختلال در خواب، هیجان و اضطراب، سردرد و سرگیجه، خستگی زودرس و ضعف عضلانی در معرض تهدیدی جدی قرار دارند که می بایست در جهت برقراری شرایطی برای بهبود وضعیت سلامت و بهداشت روانی شهروندان چاره و راهکارهایی اندیشیده شود تا به حل این معضل بزرگ کمک شود.

در پایان گزارش خانم دکتر بیانی فوق تخصص ریه، عوارض آلودگی هوا را دو قسم برشمرد و گفت: عوارض زودرس و عوارض دیررس آلودگی هوا، سلامت شهروندان تهران و دیگر کلان شهرها را بیش از دیگر شهرهای ایران به طور تأمل برانگیزی تهدید می کند.

وی افزود: در عوارض زودرس آلودگی هوا دستگاه تنفسی و سیستم مغز و اعصاب درگیر می شود. اما در عوارض دیررس آلودگی هوا، ذرات ریز معلق در هوا در نسوج ریه رسوب می کند و به تدریج کارکرد ریه تحلیل می رود.

برای از بین بردن عواقب و عوارض مخرب این پدیده ی اجتماعی نیازمند طرح و اجرای راهکارهایی اساسی و اصولی در جهت برون رفت از این شرایط نامطلوب هستیم، چرا که به سادگی قابل فهم است، اجرای طرح زوج و فرد، رعایت محدوده ی عبور و مرور خودرو، مشکلات حمل و نقل در مترو و ناوگان اتوبوسرانی پرسرعت شهری از جمله تاثیرگذارترین عوامل بروز این ناهنجاری هاست.