احمد زیدآبادی؛ روزنامهنگار و فعال سیاسی در روزنامه آرمان نوشت: آمریکا به طور رسمی مکانیسم ماشه را در شورای امنیت فعال کرده است و این مساله سبب نگرانی روسیه از بروز بحرانی بیسابقه در این شورا شده است
سه سناریوی محتمل درباره فعال شدن مکانیسم ماشه
ظاهرا از نگاه روسها، مکانیسم ماشه به هر نتیجهای که ختم شود، بحرانزاست، زیرا سبب شکاف عمیقی در بین اعضای دائم شورای امنیت و در واقع فلج شدن آن خواهد شد. برای پیشگیری از وقوع چنین اتفاقی، ولادیمیر پوتین پیشنهاد برگزاری نشستی مجازی بین سران کشورهای 5+1 برای بحث درباره این موضوع داده است.
در واقع هدف اصلی پوتین از این پیشنهاد، کشاندن ترامپ و حسن روحانی پشت یک میز به منظور یافتن راهی برای جلوگیری از بحران مربوط به فعال کردن مکانیسم ماشه است. روسها اعلام کردهاند که طرح موردنظر خود را با دیگر طرفهای برجام پیش خواهند برد. منظور آنها سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان در کنار چین است که از امضاکنندگان توافق برجام هستند. با توجه به مجموع سیاستها و منافع این دسته از قدرتها ظاهرا هیچکدام از آنها به تبدیل «مساله ایران» به مولفهای بحرانی در روابط خود با آمریکا علاقهای ندارند و هر کدام به شیوه مخصوص خود میکوشند تا راهحلی برای این مشکل پیدا کنند.
در حقیقت، اختلاف پیشآمده بین آمریکا از یکسو و سایر اعضای دائم شورای امنیت از سوی دیگر، عمدتا مربوط به تحریم تسلیحاتی ایران است که طبق قطعنامه 2231 باید در اواخر مهرماه پایان یابد. ادامه سایر تحریمها فعلا محل منازعه نیست چرا که آمریکا بهطور یکجانبه آن را به تقریبا تمام کشورهای جهان تحمیل کرده و به صورت امری عادی درآورده است! روسها بر این باورند که پایان تحریم تسلیحاتی ایران، اصولا تغییری در وضعیت کنونی جمهوری اسلامی ایجاد نمیکند. از نگاه آنان، پیش از تحریم تسلیحاتی ایران از سوی سازمان ملل، بازار داد و ستد تسلیحاتی با ایران هیچ رونقی نداشت. بنابراین، لغو تحریمها در این دوره نیز عملا کمکی به رونق داد و ستد آن نخواهد کرد.
بریتانیا و فرانسه همراه با آلمان، اما بهطور رسمی از لغو تحریم تسلیحاتی ایران نگراناند و آن را سبب افزایش تشنج در خاورمیانه میدانند. این سه کشور خواهان تمدید مدتدار تحریم تسلیحاتی ایران هستند بهطوریکه اِعمال آن به معنای پایان عمر برجام تلقی نشود. چینیها هم که در مورد مسائل مربوط به خاورمیانه معمولا موضع سکوت یا کمحرفی را ترجیح میدهند، جز تاکید بر مخالفت با موضع آمریکا، نکته دیگری در این باره نگفتهاند، اما به نظرم نگاه آنها در این مورد تا اندازه بسیاری شبیه روسیه است.
در چنین صحنهای آمریکا میکوشد تا یکتنه کار تداوم تحریم تسلیحاتی نامحدود ایران را پیش ببرد. آیا آمریکا با توجه به ابهامهای حقوقی مربوط به فعال کردن مکانیسم ماشه، موفقیت خود را در شورای امنیت مسجل میداند؟یا اینکه به عمد در پی ایجاد بحران در شورای امنیت است تا با فلج کردن آن، فرصت و بهانه لازم را برای پیشبرد سیاستهای یکجانبه خود بخصوص منطقه خاورمیانه به دست آورد؟
یا اینکه درصدد ایجاد فضایی پرفشار و متشنج است تا شرکای دیگر آن در شورای امنیت، مجبور به ارائه طرحهای میانجیگرایانهای شوند که ایران را عملا به پای میز مذاکره مجدد درباره برجام بکشاند؟ هر سه این سناریوها محتمل است، اما به نظرم مورد سوم به واقعبینی نزدیکتر باشد. بهواقع، تمام اعضای دائم شورای امنیت از تماس و مذاکره مستقیم ایران و آمریکا برای حل بحران کنونی حمایت میکنند. با توجه به گرایشی که ایران به روسیه و چین پیدا کرده است، به نظرم این دو کشور از ابزار و قدرت لازم برای پیشبرد چنین ابتکاری برخوردار شدهاند! از این پس نه گفتن صریح به روسها و چینیها به نظرم آسان نخواهد بود.
گردآوری: گروه خبر سیمرغ
seemorgh.com/news
منبع: روزنامه آرمان
