سیماچه‌ی یک ستاره
با بازیگری روبه‌روییم که حدومرزهای بازیگری را در سینمای ایران ارتقا بخشیده است. یعنی همان کاری که پیش از او سوسن تسلیمی و فاطمه معتمدآریا کردند.
هیچ‌وقت فکر نمی‌کردم دختر جوان و پرتحرکی که روزگاری به عنوان نویسنده و مترجم با ماهنامه‌ی جوانمرگ‌شده‌ی هفت همکاری می‌کرد، به یکی از بهترین بازیگران زن سینمای ایران تبدیل شود. وقتی او را به عنوان بازیگر یکی از نقش‌های نه‌چندان محوری فیلم یک تار مو ساخته‌ی ایرج کریمی دیدم، حس کردم استعدادکی دارد، اما بعید است راه به جایی ببرد، چون برخی ملزومات این حرفه را ندارد.
با دیدن فیلم تنها دوبار زندگی می‌کنیم دیگر متقاعد شدم که او را باید جدی گرفت. خیلی هم جدی گرفت. جنس بازی‌اش در آن فیلم جوری است که اگر او را نمی‌شناختم فکر می‌کردم بازیگر نیست. خود جنس است. دختری تنها، سرگردان و رؤیاپرداز که انگار از جایی دیگر آمده و سوداهایی در سر دارد که با واقعیت نمی‌خواند. بی‌تردید بخش مهمی از موفقیت این فیلم مدیون بازی غیرمتعارف و سرزنده و پرنشاط این بازیگر جوان است.
حالا نگار جواهریان در جایگاه یک بازیگر صاحب‌سبک و نخبه‌گرا نشسته و درست هم نشسته است. در سه فیلم بعدی‌اش یعنی طلا و مس، یه حبه قند و همین فیلم اینجا بدون من، با بازیگری روبه‌روییم که حدومرزهای بازیگری را در سینمای ایران ارتقا بخشیده است. یعنی همان کاری که پیش از او سوسن تسلیمی و فاطمه معتمدآریا کردند.
آن‌دو نیز بدون اتکا به زیبایی منظر و جذابیت‌های ظاهری در دوران خود، به بازیگری سینما شأن و اعتبار ویژه‌ای بخشیدند. نگار جواهریان، در این سه فیلم نقش‌های دشواری را پذیرفته که معمولا برای تأکید بر جنبه‌های واقع‌نمایی و بومی‌بودن به بازیگران محلی سپرده می‌شود. در طلا و مس، به نقش یک زن جوان خراسانی و سنتی که تسلیم و رضا از وجودش می‌بارد، چنان بازی درخشانی ارائه می‌دهد که اشک در چشم مخاطب می‌نشاند. در یه حبه قند، همراه با گروه کثیری از بهترین بازیگران زن و مرد چنان در نقش یک دختر جوان و دم‌بخت یزدی فرورفته که به‌رغم شلوغی فیلم، تنها اوست که همهی نگاه‌ها را به خود معطوف می‌کند.
البته از بازی ریما رامین‌فر هم نباید غافل ماند اما تقریبا همهی بازیگران غیربومی آن فیلم گویش یزدی را غلط ادا می‌کنند. تنها بازیگر غیربومی فیلم که درست یزدی حرف می‌زند همین نگار جواهریان است. قبول دارم که دیالوگ‌هایش نسبت به دیگران کمتر است و او را بیشتر در حال عمل می‌بینیم تا حرف زدن، ولی همان تعداد معدود دیالوگ نشان می‌دهد که اگر شخصیت پرحرفی هم می‌بود، او بی‌غلط یا کم‌غلط درش می‌آورد.
اما در اینجا بدون من، مظلومیت، تنهایی و ناتوانی جسمی دختر جوان، او را به کاراکتری پیچیده و دشوار تبدیل کرده که اجرای دشواری را می‌طلبد. و به اینها بیفزاییم اصل این کاراکتر را در نمایشنامه‌ی باغ‌وحش شیشه‌ای که اغلب مخاطبان تئاتر و سینما یا آن را دیده‌اند یا متنش را خوانده‌اند و تصویری ازش در ذهن دارند.
این‌جور وقت‌ها کار بازیگر دشوار‌تر می‌شود، چون باید با پیش‌ذهنیت‌ها مبارزه و از میدان به درشان کند. و به گمان من، نگار جواهریان تا حد متقاعدکننده‌ای موفق به چنین کاری شده است. یکی از مشکلات همیشگی بازیگران به‌ویژه آنان که با کارگردانان کم‌بضاعت کار می‌کنند، این است که هنگام دیالوگ‌گفتن نمی‌توانند کار هم بکنند.
به‌محض این‌که حرف می‌زنند، دست‌وبالشان از کار بازمی‌ایستد. نگار در چند فیلمی که به آنها اشاره شد، توانسته است این شکل بازیگری کلیشه‌ای را درهم بشکند. در همین فیلم او را هنگام حرف‌زدن، معمولا در حال کاری می‌بینیم. یا دارد مجسمه‌های شیشه‌ای‌اش را می‌شوید یا در حال پخت‌وپز است و خلاصه بیکار ننشسته که فقط ور بزند. البته او و بازیگر جوان دیگر فیلم این شانس را داشته‌اند که در کنار بازیگر توانمندی مثل معتمدآریا قرار گیرند و این هماوردی عملا توانایی‌های ذاتی و آموخته‌های تجربی‌شان را به مصاف طلبیده است. اصلا همهی چهار بازیگر فیلم حتی صابر ابر که دارد دچار تکرار می‌شود، دادوستد خوبی داشته‌اند. به همین دلیل در فیلم بازی بد نمی‌بینیم.
و یک توصیه به نگار خانم جواهریان: تا اینجا ثابت کرده‌ای که از پس هر نقش دشواری برمی‌آیی. ولی فراموش نکن که تکرار نقش‌هایی از این دست - منظورم دختران و زنان درمانده و مظلوم است – ممکن است از تو سیماچه‌ای ثابت بسازد و به کلیشه تبدیلت کند؛ تا حدی که اگر نقش متفاوتی بر عهده‌ات گذاشته شود و تو هم خیلی خوب اجرایش کنی، ممکن است تماشاگر از تو نپذیرد. پس بهتر آن است که تا دیر نشده، تنوعی در کارت ایجاد کنی و به ما بفهمانی که چیزهای دیگری هم بلدی.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: hamshahrimags.com
مطالب پیشنهادی:
گفتگو با نگار جواهریان بازیگر فیلم «شبانه روز»
درباره «اینجا بدون من»
جدیدترین عکس‌ها از فیلم «شیش و بش» با بازی گلزار و حیایی
زنی که از حرکت باز نمی‌ایستد!
بازیگرانی که پابه‌پای ما بزرگ شدند! (+عکس)
بازیگرانی که پابه‌پای ما بزرگ شدند! (+عکس)
