پیمان معادی در انتظار یک اتفاق بزرگ!

او حالا یكی از چهره‌های بین‌المللی سینمای ایران است، در ماه‌های اخیر پیمان معادی یكی از ایرانیانی بوده كه نام آن‌ها در صدر اخبار رسانه‌های جهان جای می‌گرفت.
  مگر می‌شود یك بازیگر شرایط ستاره شدن را داشته باشد اما این اتفاق را دوست نداشته باشد؟! سخت نیست كه از بسیاری از فستیوال‌های بزرگ و معتبر جهان برای‌مان دعوتنامه، بلیت پرواز و اقامت در بهترین هتل‌های جهان (آن هم در كنار ستاره‌های مشهور سینمای جهان) فرستاده شود اما بگوییم ترجیح می‌دهیم در همین گوشه و كنار شهر خودمان، تئاتر بازی كنیم تا نفس به نفس مردم شویم و از كار كردن برای‌شان لذت ببریم؟! سخت نیست باور كنیم كسی كه با بازی در یك فیلم افتخارات تمام فستیوال‌های فیلم معتبر جهان را درو كرده، ممكن است در یكی از خیابان‌های شهر، خیلی متواضعانه با طرفدارانش عكس یادگاری بگیرد؟! ما هم همین حرف‌ها را نه تنها از زبانش شنیدیم بلكه از او دیده‌ایم، به همین دلیل هم می‌خواهیم به او بگوییم «آقای خاص!». «پیمان معادی»، همانی است كه با نوشتن فیلمنامه «آواز قو» پا به سینمای ایران گذاشت، (فیلمنامه‌ای كه توانست گیشه سینمای ایران را متحول كند) با «درباره الی...» به سینمای ایران نوید ظهور یك چهره را داد و با «جدایی نادر از سیمین»، این «نوید» را به «واقعیت» تبدیل كرد. گفت‌وگوی ما با «نادر» سینمای ایران در كافه تئاتر ایرانشهر برگزار شد؛ زمانی كه تنها 3-2 ساعت به پروازش به استرالیا برای حضور در فستیوال «آسیاپاسفیك» فرصت داشت، هیچ وسیله‌ای برای سفرش مهیا نكرده بود و باید یك ساعت هم با گروه تئاتر «خشكسالی و دروغ» تمرین می‌كرد!

روزهای آشفته و پركار من...
این روزها، بسیار پركار و آشفته‌ام اما مطمئنم به زودی همه چیز به حالت عادی برمی‌گردد؛ اكنون كه با شما صحبت می‌كنم، حدود 2 ساعت دیگر باید برای یك پرواز 20 ساعته به استرالیا (برای فستیوال فیلم آسیا پاسفیك) مهیا شوم، دوباره بعد از 3روز یك پرواز20 ساعته برای برگشت به ایران داشته باشم و همان روز كه می‌رسم، باید برای اجرای نمایش‌مان روی صحنه بروم! از طرفی فیلمم (برف روی كاج‌ها) برای بازبینی در وزارت ارشاد است، مسلما این بزرگ‌ترین دغدغه برای یك فیلمساز است. مونتاژ نهایی برخی قسمت‌های فیلم باقی مانده كه باید طی چند روز آینده به پایان برسد تا آماده نمایش در جشنواره شود. ضمن این‌كه در حال كار روی سناریوی بعدی‌ا‌م هستم؛ خب همه این‌ها نوعی دغدغه به حساب می‌آید كه باعث ایجاد اضطراب می‌شود.

چرا یك اتفاق خوب نمی‌افتد؟!
پیشنهادهای بازیگری كه این روزها می‌شود را بررسی می‌كنم اما آنچه بتواند انتظاراتم را برآورده كند، نمی‌بینم! همیشه نگرانم كه بقیه تصور كنند پیمان معادی چرا دیگر بازی نمی‌كند، آیا منتظر یك «جدایی نادر از سیمین» دیگر است و...! درحالی‌كه به هیچ عنوان این‌گونه نیست. حتی ممكن است كار با یك كارگردان فیلم اولی را هم قبول كنم. متاسفانه فیلمنامه‌هایی كه می‌آیند چندان خوب نیستند، اگر هم احساس كنم حرفی برای گفتن دارند، با كارگردان و نویسنده‌شان قرار ملاقات می‌گذارم و طی جلسات متعدد راجع به آن با هم بحث می‌كنیم اما بعد از صحبت، متوجه می‌شوم باز هم آن اتفاقی كه باید، قرار نیست بیفتد! وقتی با بازیگران دیگر هم صحبت می‌كنم، می‌بینم آن‌ها هم درگیر همین مسئله هستند! به همین دلیل است كه ترجیح می‌دهم فعلا سراغ كارگردانی بروم و فیلمنامه‌ای كه خودم نوشته‌ام را بسازم.

 اتفاقا همین امروز داشتم با یكی از دوستان بازیگردان كه در گروه كارگردانی یك فیلم هم هست صحبت می‌كردم، به من پیشنهاد حضور در این فیلم را داد،  به او گفتم پیشنهاد بازی در این فیلم را قبول نخواهم كرد اما بدان كه این پاسخ منفی من دلیل بر رد كردن همه پیشنهادات كاری نیست، اگر كاری مناسب با سلایق من پیشنهاد شود، حتما آن را بازی خواهم كرد! چنین نقش‌ها و كارها برای كسانی خوب است كه دوست دارند سر كاری بروند تا حقوقی بگیرند، وگرنه هیچ اتفاق بزرگی برای كارنامه بازیگری‌شان نخواهد افتاد!
 
قبول خواهم كرد، حتی اگر ژانر طنز باشد!
اگر فیلمنامه‌ای پیشنهاد شود كه متفاوت باشد حتی اگر فیلمنامه آن ژانر كمدی باشد، قبول خواهم كرد! برای مثال من به صحنه تئاتر آمدم و پیشنهاد بازی در تئاتر را قبول می‌كنم چون هم متن «خشكسالی و دروغ» را دوست داشتم، هم تئاتر برایم مثل یك دوره آموزشی بود و وقتی در تئاتر بازی می‌‌كنم حال بسیار خوبی به من دست می‌دهد و از همه مهم‌تر این‌كه آن اتفاقی كه در سینما به‌دنبالش بودم، با این متن خوب در تئاتر برایم افتاده است. وگرنه من دوست دارم بعد از صحبت با شما، بروم ایمیلم را باز كنم و ببینم یك پیشنهاد خوب بازیگری به من شده و یك فیلمنامه جالب برایم آمده است! فیلمسازهای بسیار خوبی در سینمای ایران وجود دارند كه انگار ترجیح داده‌اند این روزها در سكوت بنشینند و كار نكنند.

چه بلایی سر كارگردانان‌ ما آمده؟!
كجاست 15-10 سال پیش كه دوران طلایی سینمای ایران بود و بسیاری از بزرگان سینمای‌مان فیلم می‌ساختند و ما خودمان را می‌كشتیم و در صف‌های طولانی جشنواره و سینماها برای دیدن فیلم‌های‌شان بی تابی می‌كردیم؟ كم نبودند كارگردان‌های خوبی كه در این سال‌ها پا به این عرصه گذاشته‌اند؛ «حمید نعمت‌الله»، «فرزاد موتمن»، «پرویز شهبازی»، «بهرام توكلی» و... كارگردانی كه در نخستین كارش می‌آید «نفس عمیق» را می‌سازد كه از دیدنش لذت می‌بری، یا كارگردان دیگری كه اولین تجربه‌اش «بوتیك» است كه با دیدنش كیف می‌كنید و... «اصغر فرهادی» هم كه ثابت كرده می‌توان به این نسل از فیلمسازها اعتماد كرد و منتظر اتفاقات بسیار خوبی از سوی آن‌ها بود. امیدوارم كارگردان‌های خوب سینمای‌مان دوباره فیلم‌هایی بسازند كه هر كدام‌شان یك اتفاق بزرگ در سینمای ایران باشد.

یك هفته هم نمی‌توانید جای من زندگی كنید!
این كه امروز در این جایگاه روبه‌روی شما نشسته‌ام، حاصل 12 سال زحمت و كار كردن است، درحالی‌كه خیلی‌ها تصور می‌كنند «پیمان معادی» یك شبه معروف شده و چه شانسی داشته! نمی‌توان منكر این شد كه در هر حرفه‌ای باید شانس داشته باشی و این اصل نقش مهمی در موفقیت‌های تو بازی می‌كند و من هم از این قاعده مستثنا نیستم اما این شانس هم به همین سادگی به وجود نمی‌آید؛ بخشی از خوش‌شانسی در سینما، به رفتار و مسیری كه انتخاب می‌كنی برمی‌گردد. مثلا با نرفتن سراغ یكسری فیلم‌ها و به انتظار رسیدن پیشنهادهای خوب نشستن (هر چند ممكن است هیچگاه آن پیشنهادها سراغ‌تان نیایند و زمانی به خودتان بیایید كه در هیچ كاری حضور نداشته‌اید!) بله، خودم را آدم خوش‌شانسی می‌دانم اما پشت این اتفاق، پشتكار بسیار زیادی وجود داشته است. به جرات می‌توانم بگویم هیچ‌كس نمی‌تواند حتی یك هفته جای من زندگی كند! آنقدر كه خیلی‌ها به من می‌گویند «تو چه جوری سر پایی؟» از 7 صبح كه بیدار می‌شوم تا به حرفه دیگری كه غیر از سینما دارم برسم، آنجا كار می‌كنم، مسئولیت دارم و باید از آن شغل ارتزاق كنم تا به سینما اینقدر وابسته نباشم كه مجبور شوم به هر پیشنهادی جواب مثبت بدهم. از خواب و خوراكم می‌زنم، از طرفی باید برای خانواده‌ام وقت كافی بگذارم! همین‌ها باعث می‌شود، زمانی به خودم بیایم كه می‌بینم یك ربع وقت مصاحبه دارم، یك ساعت باید سر تمرین تئاترم بروم، 10دقیقه‌ای خودم را خانه برسانم، 10 دقیقه فرصت دارم چمدانم را ببندم، یك ساعت تا فرودگاه فاصله دارم و باید سر زمان به پروازم برسم تا در جشنواره‌ای كه قرار است فیلمی كه در آن بازی كرده‌ام (جدایی نادر از سیمین) حاضر شوم.

باور كنید منتظر اصغر فرهادی نیستم...
بعد از «جدایی نادر از سیمین» در فیلمی بازی كردم كه چند وقت دیگر نمایش داده خواهد شد. اصلا نگران همین نگاه هستم كه همه تصور كنند من منتظر رسیدن پیشنهاد از «اصغر فرهادی» و دیگر بزرگان هستم! نه! مهم سناریو خوب و یك گروه خوب و تفكر بزرگی است كه پشت پروژه وجود دارد.  نه تنها بازیگری بلكه هیچ كار دیگری را صرفا به خاطر كسب درآمد و پول انجام نخواهم داد. بارها گفته‌ام دوست دارم كاری انجام بدهم در حد استاندارد خودم؛ یعنی اگر فردا روزی اسم «پیمان معادی» را در هر سِمتی میان عوامل یك فیلم دیدید، دوست دارم این تصور در ذهن شما و بقیه به وجود بیاید كه حتما پشت این كار فكر، وسواس و حساسیتی وجود داشته كه او قبول كرده. هر چند ممكن است باز هم آن اتفاقی كه انتظارش را می‌كشیم نیفتد یا حتی سلیقه من بد باشد اما این روزها تمام تلاشم را می‌كنم.

خیال همه راحت می‌شود «ترمه» یكی را انتخاب كند؟!
زمانی كه جدایی نادر از سیمین را كار می‌كردم اعتقاد داشتم پایلا  (این‌كه خیلی‌ها می‌گویند پایان فیلم باز است) را به هیچ وجه قبول ندارم. اتفاقا به‌نظر من پایان فیلم كاملا عیان است! بزرگ‌ترین جنایت و گناه در قبال یك بچه این است كه او را بین یك دوراهی بگذاری و بگویی حالا بین پدر یا مادرت یكی را انتخاب كن؛ دیگر چه فرقی می‌كند این بچه كدا‌م‌شان را انتخاب كند؟ چرا مردم دنبال این هستند كه ببینند «ترمه» پدرش را انتخاب كرد یا مادرش را؟ الان اگر بگویم مثلا مادرش را انتخاب كرده، خیال همه راحت می‌شود؟! زمانی كه «ترمه» را در اتاق قاضی می‌بینیم كه مجبور است از بین پدر یا مادرش تنها یكی را انتخاب كند و «نادر» و «سیمین» را بیرون از اتاق قاضی در حال فكر كردن به كارهای‌شان می‌بینیم، پایان فیلم است، دیگر لزومی ندارد به بیننده نشان دهیم «ترمه» پدرش را انتخاب كرده یا مادرش را! حتی من در ذهنم این بود كه در سكانس پایانی فیلم، «نادر» به سمت اتاق قاضی برود و بگوید بچه من را اینقدر اذیت نكنید، بدهید به مادرش برود. یعنی فكر كردم آنقدر آن شرایط تصمیم‌گیری برای ترمه سنگین است كه «نادر» برای این‌كه دخترش بیشتر از این شكنجه روحی نشود، تصمیم می‌گیرد از حرفش كوتاه بیاید و دخترش با «سیمین» از ایران بروند.

با وجود تمام مشغله‌های فكری و كاری‌ام، فیلمنامه‌نویسی‌ام را هم انجام می‌دهم چون این كار را بسیار دوست دارم. البته این فشردگی كار، نباید باعث پایین آمدن كیفیت كار شود، به همین دلیل هم هست كه پیشنهاد حضور در كارهای معمولی را هم قبول نمی‌كنم تا مبادا حضور در آن‌ها من را از كارهای دیگرم بیندازد. مثلا 4 سال طول كشید فیلمنامه «برف روی كاج‌ها» را به پایان رساندم، البته نه این‌كه هر روز پای آن بنشینم، مثلا 6 ماه با آقای فرهادی روی فیلمنامه‌ای كار می‌كردیم كه قرار بود آن را در برلین بسازیم یا 7-6 ماه درگیر بازی در «جدایی نادر از سیمین» بودم و... هر فیلمی را بخواهی كار كنی، حداقل 7-6 ماه از وقتت را می‌گیرد، همین حالا حدود 9-8 سال است طرحی در ذهنم وجود دارد كه نمی‌دانم چه زمانی فرصت می‌شود آن را بنویسم! البته تصمیم دارم به زودی نگارش آن را شروع كنم و بعد از عید ساختش را انجام دهم.
 
تئاتر بهتر از شام خوردن با براد پیت است
زمانی كه از یك نقطه از جهان ایمیل دعوتی برای حضور در فستیوال‌های‌شان می‌آید و حجم اتفاقات خوبی كه برای «جدایی نادر از سیمین» افتاده را می‌بینیم، فقط خدا را شكر می‌كنم و از او ممنونم. هر جشنواره‌ای كه «جدایی نادر از سیمین» در آن حضور دارد، اتفاق‌های جالبی می‌افتد. گاهی فیلم ساختن برای مردم كشورت، خیلی لذت‌بخش‌تر از شام خوردن با فلان آدم مشهور جهان مثل براد پیت است.

چرا این انتخاب را می كنم؟
تا امروز «جدایی نادر از سیمین» در بیش از 60 فستیوال دنیا به نمایش گذاشته شده و فستیوال فیلم «آسیا پاسفیك»، نخستین فستیوالی است كه قرار است در آن به عنوان بازیگر برای این فیلم حضور داشته باشم! حتی در فستیوال برلین دوستان از 10 روز قبل از شروعش به آنجا رفته بودند من به دلیل فشردگی كارهایم مجبور شدم تنها 20 ساعت در برلین بمانم و دوباره به ایران برگردم تا به مشغله‌ام كاری‌ام و فیلم خودم «برف روی كاج‌ها» برسم! بعد از این همه اتفاقات، می‌نشینم به خودم می‌گویم امیدوارم این همه كاری كه انجام می‌دهی، بالاخره یك روز جواب بدهد، وگرنه چه فایده؛ تو «جدایی نادر از سیمین» را بازی می‌كنی كه مهم‌ترین فیلم دنیا شده و پشت سر هم دارند از وین، ژاپن، پاریس، ابوظبی و... برایت دعوتنامه حضور در فستیوال فیلم‌های‌شان را می‌فرستند، بهترین هتل‌های‌شان را برایت رزرو می‌كنند اما آنقدر سرت شلوغ است كه وقت نداری حتی به یكی‌شان بروی! خب من و سایر بازیگران در این فیلم بازی كرده‌ایم كه در این جشنواره‌ها حاضر شویم، در مقام یك بازیگر زمانی كه به فستیوال نیویورك، آمستردام، ایتالیا و برلین دعوت می‌شویم، باید برویم تا به دنیا شناسانده شویم تا با آدم‌های بزرگ سینمای دنیا ارتباط برقرار كنیم یا من درباره فیلمی كه خودم ساخته‌ام حرف بزنم اما هیچكدام این اتفاقات نمی‌افتد و خودم را می‌بینم كه به جای بازی در فیلم‌هایی كه پیشنهاد می‌شود، به جای حضور در سفرهای مهمی كه برای هر بازیگری یك آرزوی بزرگ است، در حال بازی در نقشی هستم كه آن را دوست دارم. همین اتفاق هم می‌تواند من را از نظر روحی ارضا كند و از همه مهم‌تر باعث شده بتوانم از نزدیك با مردم در ارتباط باشم؛ این برای من لذت‌بخش است، وگرنه این فرش قرمزها، فستیوال‌ها، یك هفته اقامت در فلان هتل‌ها، بلیت‌ها و دعوتنامه‌های كشورهای مهم سینما همین یك سال است، بعد از آن شاید خیلی چیزها فراموش شود اما مردم كشورت تو را از یاد نمی‌برند.

تئاتر یا سینما؟
واقعا عاشق سینما هستم؛ اصلا داستان سینما با سایر عرصه‌ها متفاوت است. محل قرار گرفتن دوربین، لوكیشن، چند ماه فیلمبرداری، مونتاژ كه واقعا دوستش دارم و... لذت تئاتر هم به آن هم‌نفس شدنش با تماشاگر است و از نزدیك با او در ارتباط بودن. هر هنری، برای خودش لذت‌هایی دارد. اصلا این‌كه بعضی‌ها می‌گویند بازی در تئاتر سخت‌تر است یا سینما را قبول ندارم! بازیگر اگر بازیگر باشد، در هر موقعیتی كه قرار بگیرد، كارش را انجام خواهد داد. اگر پیشنهاد بعدی من یك كار درجه یك در تئاتر باشد، ممكن است باز هم در تئاتر بازی كنم یا اگر این اتفاق در سینما بیفتد، حتما دوباره در این عرصه حضور پیدا خواهم كرد.

‌فرهادی ‌از بزرگان سینمای جهان است
یك روز سر فیلمبرداری «درباره الی...» در شمال كشور بودیم كه یكی از دوستانم به من زنگ زد و گفت «فیلم‌تان چه جوری است؟ درمی‌آید؟ فیلم خوبی می‌شود؟» گفتم صددرصد، این فیلم یكی از بهترین فیلم‌های دنیا خواهد شد. گفتم برای این چنین حرفی می‌زنم كه «اصغر فرهادی» یكی از بهترین فیلمسازان دنیاست.» آن دوست سینماگرم پرسید: «دنیا؟! پیمان می‌دانی دنیا یعنی چه؟!» گفتم «آره، اتفاقا خیلی خوب دنیا را می‌شناسم و مطمئنم اصغر فرهادی یكی از بهترین فیلمسازان دنیاست. امروز كه روبه‌روی شما نشسته‌ام و از من می‌خواهید نظرم را درباره او بدهم، به حرف آن روزم كه تنها یك هفته از فیلمبرداری «درباره الی...» گذشته بود، مطمئن شده‌ام و می‌گویم چقدر حرف درستی زده‌ام. البته كار سختی هم نكرده‌ام، اگر هر بازیگری تنها یك هفته با چنین كارگردانی كار كند، خودش متوجه می‌شود با كسی كار می‌كند كه بالاترین استانداردهای جهان را دارد. ضمن این‌كه «اصغر فرهادی» دوست بسیار خوبی برای من است و وقتی با هم هستیم خیلی به ما خوش می‌گذرد و لحظات خوبی با هم داریم.

از نادر و تصمیماتش دفاع می‌كردم
ببینید، «نادر» و «پیمان معادی» تفاوت‌های زیادی دارند اما وقتی قرار باشد «نادر» باشی، دیگر با همه كارها و تصمیماتی كه می‌گیرد خواه‌ناخواه موافق می‌شوی. یعنی وقتی 3-2 هفته نقشت را تمرین می‌كنی، اتود می‌زنی و شبیه آن آدمی كه قرار است بازی‌اش كنی فكر می‌كنی، حرف می‌زنی و آنطور كه با اطرافیان، همسر و فرزندش رفتار می‌كند، رفتار می‌كنی و همان آدم می‌شوی، دیگر دلیلی ندارد با تصمیماتش مخالف باشی. اتفاقا آن زمان می‌توانی راجع به تفكراتش بحث كنی و حتی از او دفاع هم بكنی. حتی هنگام تمرین نقش بود كه یكی، 2 جا راجع به تصمیمات «نادر» با آقای فرهادی بحث كردم، ایشان هم به من توضیح می‌داد كه «پیمان معادی» این كار را انجام نمی‌دهد ولی نادر می‌دهد؛ این حرف‌های آقای فرهادی برای من مانند تذكری بود كه نشان می‌داد هنوز به آن «نادری» كه ایشان در تفكرات‌شان است، نرسیده‌ام.

غافلگیر می‌شوند
روند ساخت نخستین فیلمم «برف روی كاج‌ها» به این دلیل طول كشید كه كارهای مختلفی پیش از شروع كار پیش می‌آمد؛ مثلا در حال مراحل ساخت و تكمیل فیلمنامه بودم كه پیشنهاد بازی در «جدایی نادر از سیمین» به دستم رسید، به همین دلیل ساخت این فیلم را چند ماهی كنار گذاشتم تا در فیلم اصغر فرهادی حضور پیدا كنم. بازی در جدایی نادر از سیمین آنقدر خوب بود كه دوست داشته باشم، برای مدتی ساخت فیلم خودم را كنار بگذارم و ترجیح دهم بار دیگر در كنار اصغر فرهادی باشم. امیدوارم بار دیگر چنین پیشنهاد وسوسه‌‌انگیزی به من بشود تا بتوانم فیلمنامه‌ای را كنار بگذارم و سراغ آن بروم. هیچ چیز لذت‌بخش‌تر از این نیست كه اتفاقی غافلگیرت كند، مثل این‌كه یكی از دوستان تماس بگیرد و بگوید فیلمنامه‌ای به دستم رسیده كه غوغاست و فلان كارگردان برای آن، از تو دعوت به همكاری كرده. دوست دارم همیشه كاری انجام دهم كه غافلگیركننده باشد، شاید با «برف روی كاج‌ها» این اتفاق بیفتد. قصد ندارم از كار خودم تعریف كنم اما مطمئنا این فیلم، برای آن دسته آدم‌هایی كه دوست دارند بدانند كار من چه ویژگی‌هایی دارد، جالب و دیدنی است.
 
مهم‌ترین چیز انتخاب است
همیشه بزرگ‌ترین دل‌نگرانی و چالش برای من، این نیست كه چگونه بازی كنم، چگونه بنویسم یا بسازم بلكه انتخاب درست، بزرگ‌ترین چالش برای من است؛ این‌كه در كدام فیلم بازی كنم یا كدام فیلمنامه را شروع به نوشتن كنم؛ این بیشترین انرژی را از من می‌گیرد چون نمی‌دانی بعد از این‌كه فیلمت می‌آید، كدام طبقه از مردم دوستت خواهند داشت و قرار است كجا قرار بگیری.

به این دلیل «خشكسالی و دروغ» ‌را قبول كردم
وقتی كار، نمایشنامه، گروه و كارگردان عالی هستند، من هم به عنوان یك بازیگر دوست دارم با همین حد واندازه‌های هرچند اندك خودم باعث ارتقای یك كار شوم. قبل از «خشكسالی و دروغ»
 3،2 پیشنهاد دیگر برای حضور در تئاتر داشتم اما چون این نمایش را 2 سال پیش دیده بودم و از متن و شیوه كار آن لذت برده بودم، وقتی برای بازی در آن به من پیشنهاد شد، استقبال كردم چون مدل خودم بود! مثلا جنس بازی من اینطوری نیست كه بخواهم نقش شكسپیر را خیلی رمانتیك بازی كنم، حتی دیدن این نوع نمایش‌ها را نیز دوست ندارم اما «خشكسالی و دروغ»، یك جنس واقعی دارد كه اتفاقا تبعیت از آن، بسیار دشوار است. من بازیگر تئاتر نیستم، آن را بلد نبودم و هنوز هم بلد نیستم ولی احساس می‌كنم حضور در آن، فرصت مناسبی برای یادگیری و تجربه كردن بود.  «برف روی كاج‌ها» هم به همین منوال است؛ داستان واقع‌گرایانه‌ای دارد، 3 ماه تمام تمرین مداوم داشتیم، دلم می‌خواهد بازی «مهناز افشار» و «ویشكا آسایش» را در این فیلم ببینید؛ آن‌ها 3ماه كامل روی تك تك حركات دست، صورت، چشم‌ها، تُن صدا و... تمرین كردند و مطمئنم می‌درخشند. تمام این كارها را با جان و دل انجام داده‌ایم تا كارنامه‌ای كه تا امروز داشته‌ایم را كنار بگذاریم و این یك اتفاق بزرگ در كارنامه‌مان باشد.

داستان من و جشنواره فیلم فجر
سابقه من در جشنواره فجر بسیار درخشان است! همه جا هم این نكته را گفته‌ام كه در جشنواره فجر سال گذشته، به جای 5 كاندید بازیگر برتر، 7 نفر كاندیدای سیمرغ شدند اما نامی از من بین آن‌ها نبود! در «درباره الی...» هم همین اتفاق برایم افتاد، برای فیلمنامه‌هایی هم كه نوشته‌ام همینطور! اما خب نمی‌توان هم خرده‌ای به این مسئله گرفت. سیمرغ و كاندیدا شدن سلیقه‌ای است. شاید من با معیارها و سلیقه‌ها جور نبودم. هیچ وقت نمی‌توانم بگویم «برف روی كاج‌ها» در جشنواره امسال گرد و خاك خواهد كرد چون نمی‌دانم سطح فیلم‌های دیگر در چه حد است! اصلا مگر «درباره الی...» در همین جشنواره خودمان سروصدا كرد؟ یك جایزه صدابرداری برنده شد و یك جایزه كارگردانی! اما چه اتفاقی برایش در جشنواره‌های جهانی افتاد؟!

امیدوارم كار بازیگران و عوامل حرفه‌ای فیلمم دیده شود
امیدوارم مردم «برف روی كاج‌ها» را دوست داشته باشند، زیرا این مهم‌ترین اتفاق برای من است، وگرنه جایزه تنها یك تشویق رسمی‌است؛ اگر بگیرم خوشحال می‌شوم، نگیرم هم اتفاقی نیفتاده. تمام كسانی كه من را می‌شناسند، می‌دانند صبر من در همه مسائل خیلی زیاد است، آنقدر زیاد است كه سال‌ها به خیلی از پیشنهادهای سینمایی‌ام «نه» گفتم؛ كم‌طاقتی همیشه موجب اشتباه كردن و عكس‌العمل شتابزده داشتن می‌شود! مطمئن باشید «برف روی کاج ها»به واسطه حضور عوامل بسیار حرفه‌ای، جزو فیلم‌های خوب سینمای ایران خواهد شد؛ از بازیگران بگیرید تا فیلمبردار، تدوین‌گر، صدابردار، صداگذاری و... ؛ حیف است اگر كار خوب این عوامل حرف‌های در كنار بازیگرانی مانند «مهناز افشار»، «صابر ابر»، «ویشكاآسایش»، «الهام كردا» و... كه همه‌ آن‌ها عالی كار كرده‌اند، دیده نشود و به آن‌ها اهمیت ندهند! مهم این است كه با كارهای‌مان آدرس را غلط ندهیم؛ مثلا به بازیگری كه در كارش زحمت كشیده و خوب جلو رفته اهمیتی ندهیم، بعد به كسی سیمرغ بدهیم كه دارد مسیرش را اشتباه می‌رود! این كار باعث می‌شود آن بازیگر همینطور به راهش ادامه دهد و دیگر نمی‌توان جلویش را گرفت.

من و «جدایی»
من و آقای فرهادی مشغول نوشتن یك فیلمنامه بودیم كه قرار بود داستانش در برلین آلمان بگذرد و حدود یك سالی برایش وقت گذاشته بودیم. تا این‌كه یك روز آقای فرهادی گفت یك فیلمنامه دارم كه احساس می‌كنم الان وقت ساختن آن است. من مطمئن بودم تصمیمش درست است. به دلیلی اعتماد او تصمیمش را تایید كردم. مدتی از یكدیگر خبر نداشتیم تا این‌كه یك روز آمد پیش من و فیلمنامه را به من داد تا بخوانم و نظرم را بدهم. فیلمنامه را خواندم و نظرم را گفتم. بعد از چند وقت ایشان به من پیشنهاد كرد نقش اصلی مرد فیلم را بازی كنم.

ما اسكار می‌گیریم
واقعا انتظار نداشتم این همه اتفاق خوب برای «جدایی نادر از سیمین» در دنیا بیفتد چون اصولا سینمای ما تجربه چنین چیزی را نداشته! سقف اتفاقات را نمی‌شناختیم و تازه داریم حجم آن را برای اولین بار تجربه می‌كنیم. این‌ها رهآورد ارزشمندی است كه «جدایی نادر از سیمین» برای سینمای ما آورد. به این معنا كه به سینمای ایران ثابت شد سقف و نهایت سینمای جهان برایش قابل دسترس است و خیلی تخیلی و فضایی نیست! شاید خودم هم فكر نمی‌كردم این همه اتفاق خوب در جهان برای فیلم ما بیفتد اما به همه اطرافیانم از قبل گفته بودم هر آنچه برای یك فیلم خوب در جهان اتفاق می‌افتد، برای ما هم اتفاق خواهد افتاد.

واقعیت این است كه تصور نمی‌كردم این همه جایزه به این فیلم تعلق بگیرد، اصلا این جوایز را نمی‌شناختم! حتی یادم هست یكی از دوستانم از من پرسید: «فیلم چه اتفاقی برایش می‌افتد، گفتم «اسكار را می‌برد» گفت: «یعنی بین 5 نامزد قرار می‌گیرد؟» گفتم: «مطمئن باش اسكار می‌گیرد.» همچنان هم روی عقیده‌ام هستم. به‌نظرم تا همین جایش هم اتفاقات بسیار بزرگی برای این فیلم افتاده و این فیلم شانس بسیار بالایی برای تصاحب اسكار دارد.

هرچند هیچ‌چیز را نمی‌توان پیش‌بینی كرد، فاكتورهای دیگری هم برای برنده شدن اسكار برای یك فیلم وجود دارد. در برابر تمام تبلیغاتی كه دیگر فیلم‌ها دارند تصور ما این است كه «جدایی نادر از سیمین» آنقدر كیفیت بالایی دارد كه نیاز زیادی به تبلیغات نداشته باشد و این شانس ما را بسیار زیاد می‌كند.

اما درباره الی... بد شانسی آورد
هنوز هم می‌گویم اگر «درباره الی...» دچار بدشانسی نمی‌شد، مطمئنا اسكار را تصاحب می‌كرد یا حداقل بین نامزدهای اصلی‌اش جای می‌گرفت. این اطمینان از آنجا سرچشمه می‌گیرد كه اگر سینمای جهان را بشناسی و در جریان اتفاقات آن باشی، می‌فهمی استانداردهای روز جهان چیست و اگر فیلمی ساخته شود كه این استانداردها را داشته باشد، مطمئنا این همه اتفاق خوب برایش قابل پیش‌بینی است. البته همه این‌ها به یك فاكتور بسیار مهم بستگی دارد و آن هم، پخش‌كننده فیلم است كه بتواند فیلم را در جهان در یك مسیر درست قرار دهد. این كار دیگر از عهده فیلمساز و بقیه عوامل فیلم خارج است و تنها پخش‌كننده كار است كه از پس آن برمی‌آید. البته این موضوع به عقبه فیلمساز هم برمی‌گردد؛ آقای فرهادی با ساخت «درباره الی...» به سینمای جهان پیش‌زمینه ظهور یك كارگردان توانا را داد. برای همین وقتی «جدایی نادر از سیمین» را ساخت، با استقبال بسیار زیادی روبه‌رو شد و پخش‌كننده‌های معتبر فیلم سراغش آمدند. با وجود همه این اتفاقات بود كه قبل از شروع ساخت فیلم، به آقای فرهادی گفتم یكی از مهم‌ترین فیلم‌های دنیا در حال ساخت است و به لحاظ فروش هم مطمئن بودم فیلم موفقی خواهد شد.

داستان من و مقایسه با براد پیت و جورج كلونی
اجازه بدهید درباره این‌كه می‌گویید در نظرسنجی‌های معتبر دنیا من بالاتر از بزرگانی همچون «براد پیت» یا «جورج كلونی» قرار گرفته‌ام یك توضیح بدهم؛ خب، مسلما این احساس بسیار لذتبخشی است كه تو را با بزرگان سینمای دنیا مقایسه كنند، حتی اگر پایین‌تر از آن‌ها هم قرار بگیری حس هیجان‌انگیزی است اما درباره این نظرسنجی‌ها و رتبه‌بندی‌ها باید بگویم این، براساس فیلمی است كه بازی كرده‌ایم، نه برحسب توانایی‌های بازیگری‌مان. همه این‌ها را مدیون مسیر درستی هستیم كه فیلم طی كرده و به اینجا رسیده؛ همیشه دلم می‌خواسته «فیلم» بهترین جایزه‌ها را ببرد، نه منِ بازیگر به‌عنوان بهترین بازیگر. مطمئنا وقتی یك فیلم جایزه بهترین فیلم را می‌گیرد، بازیگر نقش اولش هم دیده می‌شود، بنابراین بهترین اتفاق این است كه فیلم تمام جوایز را بگیرد كه این، باعث بیشتر دیده شدن آن می‌شود. بارها و بارها در سینمای ایران فیلم‌هایی دیده‌ایم كه بازیگرانش به‌مراتب بهتر از آنچه من در «جدایی نادر از سیمین» بازی كرده‌ام، ایفای نقش كرده‌اند اما فیلم‌شان هیچ وقت دیده نشده! برای همین هست كه می‌گویم هیچ وقت احساس نمی‌كنم بالاتر از افرادی همچون «براد پیت» هستم، زیرا آن‌ها فیلم‌هایی كار كرده‌اند كه من هیچگاه تجربه‌شان نكرده‌ام؛ تنها امیدوارم این اتفاقات خوب شروع موفقی برای من در این عرصه باشد كه با توجه به این رده‌بندی‌ها، وسواس بیشتری به خرج بدهم و فیلم‌های بهتری بازی كنم تا باز هم با بزرگان سینمای جهان مقایسه شوم.

اگر به جای نادر، حجت پیشنهاد می‌شد؟!
این‌كه می‌گویید اگر در «جدایی نادر از سیمین» به جای نقش «نادر»، كاراكتر «حجت» (شهاب حسینی) به من پیشنهاد می‌شد را قبول می‌كردم یا نه، باید بگویم قبول می‌كردم ابتدا آن نقش را تمرین می‌كردم تا ببینم به آنچه خودم و كارگردان می‌خواهیم می‌رسم یا نه. البته بعید می‌دانم من به اندازه شهاب حسینی بتوانم خوب بازی كنم. اگر احساس كنم نقشی كه به من پیشنهاد شده از من دور است (كما این‌كه «نادر» هم از خود واقعی‌ام دور بود)، باید بروم تمرین كنم؛ همیشه هم این حرف را زده‌ام كه بعد از پیشنهاد نقشی كه دوست داشته‌ام تجربه‌اش كنم، گفته‌ام اجازه بدهید یكی، دو هفته تمرین كنم، اگر از پسش برآمدم، بازی می‌كنم. بعد از یكی، دو هفته با یكسری نوشته و اتود برمی‌گردم و امكان دارد بگویم نمی‌توانم یا اصلا دوستش ندارم. در كل عاشق نقش‌های متفاوت، چالشی و حتی گریم‌ عجیب و غریب خوب هستم و دوست دارم امتحان‌شان كنم، البته اگر همان چیزی باشد كه دوست دارم.

جلوی دوربین دعوا، پشت دوربین رفاقت!
«شهاب حسینی» از آن دسته آدم‌هایی است كه نیازی به تعریف من ندارد و بی‌شك یكی از دوست‌داشتنی‌ترین و پرطرفدارترین بازیگران سینمای ایران است. شهاب به واسطه انتخاب‌های خوبی كه داشته، همیشه در فیلم‌های بسیار خوب و مهمی بازی كرده و به‌نظرم روز به روز در حال بهتر شدن است و به پختگی خوبی رسیده است. تنها چیزی كه می‌توانم درباره «شهاب حسینی» كه تجربه 2 بار همكاری با هم داشته‌ایم بگویم، این است كه سرصحنه بسیار آدم همكاری است و هم سر «جدایی نادر از سیمین» و هم «درباره الی...» خیلی به هردوی‌مان خوش گذشت؛ با وجود این‌كه قرار نبود روابط جلوی دوربین‌مان چندان روابط دوستان‌های باشد، بسیار خوب روابط‌مان را كنترل می‌كردیم و حواس‌مان بود چیزی از دست‌مان در نرود. هر دوی‌مان سعی می‌كردیم به یكدیگر انرژی بدهیم و شهاب انرژی‌های بسیار خوبی به من می‌داد و از این‌كه دومین بار است با او همكاری می‌كنم، خیلی خوشحال بودم.

حضور در سینمای معتبر دنیا دست‌نیافتنی نیست
بدون شك اگر فیلم‌هایی كه از سینمای خارج از ایران به من پیشنهاد می‌شوند با استانداردهای ذهنی‌ام تفاوت نداشته باشند آن را قبول خواهم كرد. حضور در سینماهای معتبر دنیا واقعا چیز دست‌نیافتنی‌ای نیست، حاضر نیستم به هر قیمتی این اتفاق بیفتد و تفكراتم را به خاطرش تغییر دهم! واقعیت این است كه در ذهنم برای كار با كارگردان‌های بزرگ دنیا و ایران تصویرسازی نكرده‌ام، تنها به‌دنبال بازی در یك فیلم خوب هستم، نه كارگردان‌های ویژه! برای این‌كه امروز می‌بینیم بسیاری از كارگردان‌های ویژه‌مان هم خودشان دوست نداشته‌اند چنین فیلم‌هایی بسازند! واقعا دوست ندارم به هر قیمتی شده در فیلم كارگردان‌های خوب حضور داشته باشم، چه ایرانی و چه خارجی. دلم می‌خواهد در كار كارگردانی حضور داشته باشم كه احساس كنم در فیلمنامه‌اش جای درستی قرار گرفته‌ام و نقش مناسبی برایم است.

شاید اگر هر كس دیگری جای او بود...
سر «درباره الی...» قرار بود خانم «لیلا حاتمی» هم حضور داشته باشند كه این اتفاق نیفتاد ولی خوشبختانه در «جدایی نادر از سیمین» نخستین تجربه همكاری‌مان رقم خورد؛ «لیلا حاتمی» بازیگری است كه سال‌هاست بازی می‌كند و روز به روز هم در حال بهتر شدن است و همه‌مان می‌بینیم در خیلی از فیلم‌های مهم چند سال اخیرمان، لیلا حاتمی بازی‌های بسیار قابل‌قبولی داشته است. به لحاظ اخلاقی هم باید بگویم ایشان استانداردهای دارند