مهران احمدی: فقط حسرت یك چیز را دارم!

 5-4 سالی می‌شود به قول خودش سری در سینما بالا گرفته و اسم و رسمی بهم زده؛ آنچنان كه در «بیست» روبه‌روی «پرویز پرستویی»‌، در «آلزایمر» و «هیچ» روبه‌روی «مهدی هاشمی» و «فرامرز قریبیان» و در «تا ثریا» مقابل «آزیتا حاجیان» و «همایون ارشادی» بازی می‌كند؛ از یك وانتی شهرستانی بگیرید تا یك عربده‌كشِ عصبی بزن‌ بهادُر تا‌ یك دوجنسی و امروز هم «آقا رضا»، بازاری ورشكسته شب‌های تلویزیون! «مهران احمدی» زیاد مصاحبه نمی‌كند، اما نمی‌دانیم این از خوشبختی و خوش‌شانسی ما بود یا هر چیز دیگری؛ در این مصاحبه متفاوت‌ترین حرف‌هایش را خواهید خواند. شك نكنید...

اكنون در حال كار در سریال ‌آقای «فرید سجادی حسینی» هستم كه فیلمنامه‌اش را «امید سهرابی» بسیار عالی نوشته؛ آنقدر كه بعد از «تا ثریا» به خودم گفتم تا 2 سال دیگر هیچ سریالی را كار نخواهم كرد ولی زمانی كه فیلمنامه این سریال را برایم فرستادند، بدون این‌كه بخوانم گفتم كار نمی‌كنم اما «روزبه سجادی حسینی» گفت حالا بخوان اگر خوشت نیامد بعد بگو كار نمی‌كنم. 5 قسمت اول فیلمنامه را كه خواندم، مجاب شدم در آن بازی كنم؛ نقشی بسیار متفاوت از هر آنچه تا امروز از من دیده‌اید را در این سریال بازی كرده‌ام. قرار است این سریال بعد از عید نوروز از شبكه 5 با نام «تهران‌نو» پخش شود. در این كار با «هومن سیدی»، «شقایق دهقان»، «علی سرابی»، «بهروز شعیبی»، «لیندا كیانی» و... همبازی هستم.

هیچ نقشی تكراری نیست
این‌كه می‌گویید در اكثر كارهایم نقش آدم‌های عصبی و بداخلاق را بازی می‌‌كنم قبول ندارم؛ تنها در «آلزایمر» و «هیچ» بود كه باید به واسطه نقشم كمی عصبی بازی می‌كردم، وگرنه در «بیست» به هیچ عنوان كاراكتر «میثم» آن جوان شهرستانی این خصوصیت را نداشت. اصلا مگر انسان‌ها در زندگی‌شان عصبانی نمی‌شوند؟ هیچ‌وقت دوست نداشته‌ام نقشی را تكراری بازی كنم ولی معتقدم هیچ نقشی تكراری نیست. مثلا اگر یك‌بار دیگر از من بخواهند «بیك» فیلم «هیچ» را بازی كنم، هیچ‌گاه قبول نخواهم كرد اما اگر بگویند یك وانتی دیگر (میثم فیلم بیست) را بازی كن، خب بازی می‌كنم، برای این‌كه یك وانتی دیگر با خصوصیاتی دیگر است. بنابراین هیچ‌گاه یك نقش را 2 یا 3 بار تجربه نخواهم كرد؛ به نظرم تنها یك‌بار می‌توان یك نقش را بازی كرد. هنگامی كه فیلمنامه «تا ثریا» به دستم رسید، به تنها چیزی كه فكر می‌كردم، پتانسیل نقش برای باورپذیر و قانع‌كننده بودن «رضا» برای مخاطب بودم؛ در واقع این طرز تفكر من هنگام خواندن تمام فیلمنامه‌هایی است كه به دستم می‌رسد؛ این‌كه نقش از جنس زندگی، منطقی، ملموس و مطابق با روابط اجتماعی آدم‌ها باشد برایم اهمیت دارد، وگرنه به این فكر نمی‌كنم یك نقش تكراری پیشنهاد شده، چون هیچ نقشی تكراری نیست. مگر فیلم‌هایی كه برای آدم‌های خاصی مانند آرنولد یا سیلوستر استالونه ساخته می‌شود كه سینمای خاص خودشان را دارند و باید هم در همان قالب بازی‌ كنند.

نقش پولداری، به من نمی‌دهند
 در اكثر كارهایم جزو قشر متوسط یا ضعیف و زحمتكش جامعه بوده‌ام اما «آقا رضا»ی‌ «تا ثریا» تا حدودی وضعیت مالی خوبی دارد؛ خانه خوب، اتومبیل خوب و كاسبی و... اما خودم هم یادم نمی‌آید تا امروز به من پیشنهاد بازی در نقش یك آدم پولدار شده باشد. شاید این به زندگی واقعی خودم برمی‌گردد كه هیچ‌وقت شانس پولدار بودن آنچنانی را نداشته‌ام! اصلا هم از این بابت ناراحت نیستم. این شانس در بازیگری هم سراغم نمی‌آید و نمی‌دانم چرا چنین نقشی به من پیشنهاد نمی‌شود، وگرنه هیچ فرقی برای یك بازیگر نمی‌كند نقش یك آدم فقیر را بازی كند یا ثروتمند؛ مهم خاصیت دراماتیك بودن نقش است كه آن هم‌ در لایه‌های زیرین اجتماع بیشتر شكل می‌گیرد. حداقل در سینمای ایران اكثر درام‌های قوی را بزرگانی مانند «غلامحسین ساعدی»، «ابراهیم گلستانه»، «اكبر رادی» و... در لایه‌های زیرین و فرودست جامعه شكل داده‌اند، چون ابزار دراماتیزه شدن در این لایه‌های اجتماع بیشتر وجود دارد؛ فقر، اعتیاد (از نوع ترحم‌برانگیز)، دزدی و...، همواره از جمله موضوعاتی هستند كه بسیار می‌توان روی‌شان كار كرد؛ اصولا موضوعاتی كه مربوط به قشر متوسط به پایین جامعه است، مخاطبان بیشتری نسبت به موضوعات قشر بالادست جامعه دارند، زیرا قشر عظیم‌تری از جامعه را دربر می‌گیرند، بنابراین گستره بیشتری‌ از شخصیت‌های مختلف در آن پیدا می‌شود و شخصا ترجیح می‌دهم كاراكترهایی كه بازی می‌كنم متعلق به طبقه متوسط و رو به پایین جامعه باشند.

هنوز هم انگار كارگری می‌كنم
بعد از 23-22 سال، تازه 4 سال است در سینما سری بلند كرده‌ام و 4 تا عزیزی كه به من لطف دارند بهم تبریك می‌گویند، وگرنه چه قبلا و چه همین حالا، در سینما كارگری می‌كردم و می‌كنم. هیچ‌وقت خودم را هنرمند نمی‌دانم. من كارگر این شغلم و زحمت می‌كشم. دوست دارم همین الان تشریف بیاورید سر صحنه فیلمی كه دارم بازی می‌كنم، ببینید بعد از هر سكانس چگونه هِن هِن و نفس نفس می‌زنم؛ درست مثل كارگری كه یك فرقان بار برده طبقه چهارم و برگشته! چون بازیگری هیچ‌وقت برای من لوث نخواهد شد. مطمئنا آنگاه كه این اتفاق برایم بیفتد، از تهران می‌روم و در دل طبیعت زندگی می‌كنم و برای خودم عكس می‌گیرم.

این خوش‌شانسی من بود
همیشه در زندگی‌ام یاد گرفته‌ام آدم راضی‌ای باشم؛ اگر به حكمت «لیاقت» معتقد باشی، همیشه راضی خواهی بود. مگر نمی‌گوییم «از ماست كه بر ماست؟» ما هرچه می‌كشیم زائیده لیاقت و جربزه خودمان است. حكمتش را نمی‌دانم اما می‌دانم خداوند در وجود بعضی‌ها لیاقت‌هایی قرار می‌دهد كه موجب می‌شود آن‌ها به جایگاه‌ها و مراتب بالا برسند. این لیاقت در وجود همه‌مان هست؛ تنها باید پیدایش كنیم، ببینیم در چه زمینه‌ای می‌توانیم عملی‌اش كنیم. خوش‌شانسی من اینجا بود كه توانستم لیاقتم را در زمینه‌ای كه باید كشف كنم و فهمیدم اگر در بازیگری ممارست و تمرین داشته باشم، به جایگاهی خواهم رسید.

23 سال است شبانه روز در این حرفه‌ام
هنوز هم یكی از آرزوهایم بازی دوباره مقابل آقایان «پرویز پرستویی» و «مهدی هاشمی» است؛ این آدم‌ها جزو دست‌نیافتنی‌های زندگی من بودند كه هنوز هم اگر قرار باشد روبه‌روی‌شان بازی كنم هیجان‌زده می‌شوم.‌ البته بازی مقابل این استادان به این راحتی‌ها میسر نشده! از سال 68 تئاترهای حرفه‌ای روی صحنه می‌بردیم با‌ گیشه 10تا تك تومانی! (من كه می‌گویم تئاتر، دوستان تصور نكنند درباره تئاتر مدرسه حرف می‌زنم!) «عبدالرضا كاهانی» شاهد زنده این قضیه است؛ اصلا كارمان را با هم شروع كردیم. حدود 23 سال تلاش بی‌وقفه و شبانه‌روزی، طوری كه حتی یك روزمان هم بدون این مقوله نگذشته به شما نشان می‌دهد چند روز و چند ساعت به مقوله بازیگری، سینما، تئاتر و فیلم فكر كرده‌ایم اما هیچ‌وقت به این فكر نكردیم برویم هنرمند شویم، چون ما هنرمند بودیم؛ در همان دایره كوچك صحنه تئاتر شهرستان نیشابور، ما آدم‌های مهمی بودیم، زیرا مردم برای دیدن‌مان بلیت می‌خریدند؛ همان برای ما كافی بود. هیچ‌گاه فكر نمی‌كردیم اگر به تئاتر آمده‌ایم، قصدمان این است كه شبیه فلان بازیگر مهم شویم، هرگز! هیچ‌وقت فكر نمی‌كردیم ما هم باید بشویم «ابوالفضل پورعرب» كه آن‌ سال‌ها تازه «عروس» را بازی كرده بود و حسابی روی بورس بود. نمی‌توان كتمان كرد به اتفاقات این‌چنینی برای خودمان علاقه داشتیم اما فكرش را نمی‌كردیم و رویای‌مان نبود.

ما بازیگریم، نه كاسب!
پیشنهاد 60 میلیون تومانی برای بازی در یك فیلم داشتم اما قبول نكردم و ترجیح دادم در یك فیلم فرهنگی با رقمی به مراتب پایین‌تر بازی كنم. زندگی‌ام با همین دستمزدها می‌چرخد و خوب هم هست، الهی شكر. جالب این‌كه قبل از اینكه فیلمنامه‌شان را بفرستند، پای تلفن گفتند برای شما 60 میلیون تومان در نظر گرفته‌ایم، با این شرایط بفرستیم؟! گفتم پولش اهمیت نداره متن را بفرست. حتی یك بار تهدیدم كردند و گفتند بیا سر یك كار، گفتم اول باید متن را بخوانم بعد بیایم، گفتند یعنی نمی‌آیی؟ گفتم نه، اول متن. بعد یكسری اتفاقات برایم افتاد كه دوست ندارم با گفتن‌شان وارد حاشیه شوم.

پوست کرگدن داشتم كه به اینجا رسیدم
سال 73 وارد دانشگاه تئاتر در رشته بازیگری شدم و استادان بسیار بزرگ و مهمی در دانشگاه‌مان تدریس می‌كردند (الان نمی‌دانم چه اتفاقی در دانشگاه‌های‌مان افتاده!) دكتر «ركن‌الدین خسروی»، «استاد سمندریان»، «اكبر زنجانپور» و خیلی‌های دیگر استاد ما بودند. استاد «عزت‌الله انتظامی» برای ورود به عرصه دانشگاه از ما تست بازیگری می‌گرفتند و در صورت تایید اجازه حضور در دانشگاه را پیدا می‌كردیم؛ همین‌ها باعث شد قداست و ارزش بازیگری را بفهمیم. فكر می‌كنید پول دانشگاهم را از كجا درمی‌آوردم؟ از گارسونی در رستوران‌ها بگیرید تا... خدا بیامرز پدرم یك آدم فرهنگی شریف بود كه بعد از فوتش، یك تسبیح و یك كمربند از او به من به ارث رسید و دیگر هیچ. برای ثبت‌نام در ترم اول دانشگاهم، مادرم تنها یادگار ازدواجش را فروخت و بعد از آن من ماندم و تلاش برای رسیدن به خواسته‌هایم، حتی برای دلخوشی مادرم هم كه شده، باید درسم را می‌خواندم. پس این‌طوری نیست كه «مهران احمدی» یك‌دفعه و از روی خوش‌شانسی امروز به اینجا رسیده! ‌شانس معنایی ندارد؛ من ایستادم، مقاومت كردم و پوست كرگدن داشتم كه امروز به اینجا رسیدم؛ برای تمام گفته‌هایم هم مدرك دارم؛ تمام عكس‌هایی كه آن‌ سال‌ها تئاتر بازی می‌كردم موجود است؛ مثل ورزشی‌ها كه می‌گویند ما با لباس ورزشی عكس داریم، من هم می‌گویم با لباس بازیگری روی صحنه تئاتر عكس دارم. حتی می‌توانم برای‌تان عكسی بیاورم كه لباس ورزشی روی صحنه تئاتر تنم است (خنده.) وقتی به عقبه‌ام نگاه می‌كنم، می‌گویم با این همت و جربزه اگر صافكار بودم، امروز باید حداقل 2 دهنه گاراژ داشتم! خدایی ناكرده تصور نكنید می‌خواهم از خودم تعریف كنم، چون از آن بازیگرانی كه می‌نشینند غلو می‌كنند و مدام از خودشان تعریف می‌كنند به شدت منزجر و متنفرم! اتفاقا دوست دارم یك روز تریبون آزادی باشد كه بتوانم روبه‌روی این بازیگرها بنشینم و به آن‌ها ثابت كنم دست بالای دست زیاد است. زیاد مطمئن نباشند اتفاق مهمی برای‌شان افتاده! شانس زائیده تلاش ماست، اعتقادی به شانس ندارم. به نظر من «جربزه» آدم است كه همه چیز را تعیین می‌كند. «لیاقت» شماست كه تعیین می‌كند كجا بایستید و در چه جایگاه و رده‌ای قرار بگیرید.

به 206 خودم راضی‌ام
دوست دارم همه نقش‌های دنیا را بازی كنم اما حسرت هیچ چیز را ندارم. به قول دكتر شریعتی كه می‌گوید: «جوانی را به یاد ندارم كه از كودكی یك پله در میان پریده‌ است به پیری.» واقعیت این است كه هیچ‌گاه نتوانستم جوانی كنم. اگر خواستید از دوست عزیزم «عبدالرضا كاهانی» بپرسید كه همواره در آن زمان در كنار یكدیگر بودیم. ما تا آمدیم جوانی كنیم، دیدیم باید كار كنیم و پول دربیاوریم. هیچ‌وقت در زندگی‌ام بیهوده نبودم؛ هیچ‌وقت از كسی نخواهید شنید «مهران احمدی» فلان مسئله یا فلان حاشیه را درست كرده. اصلا اهل هیچ دود و دم و ... نیستم. اینگونه زندگی كرده‌ام. به محض این‌كه كارم تمام می‌شود، می‌روم خانه‌ام كنار همسر و بچه‌ام. مسافرت خوبم با زن و بچه‌ام است. از اینگونه زندگی كردن لذت می‌برم و با آن عشق می‌كنم. با اینجور زندگی كردن، دیگر واژه‌ای مثل «حسرت» برایت بی‌معنا می‌شود! هم اكنون می‌توانم مثل خیلی‌های دیگر یك ماشین شاسی بلند برای خودم بخرم اما این كار را نمی‌كنم، چون حسرتش را ندارم، چون ماشین برای من حسرت نیست، چون ماشین قرار است به من  خدمات رفت‌وآمدی بدهد كه فعلا این خدمات را از ماشین خودم 206 می‌گیرم و از آن راضی هستم. روزی كه به هر دلیلی به «مهران احمدی» بگویند آقا تو ممنوع‌الچهره شده‌ای یا بگویند توانایی‌ات تمام شده و دیگر به درد این كار نمی‌خوری، روز طلایی زندگی من خواهد بود! چون دیگر دغدغه و باری كه سال‌ها روی دوشم بوده را برداشته‌اند و می‌روم سراغ زندگی خودم در طبیعت و یك آرامش واقعی؛ نه در سینما و نه در زندگی هیچ‌گاه حسرت چیزی را نخورده‌ام اما «زندگی در آرامش»، تنها حسرتی است كه سال‌هاست به دلم مانده؛ یك زندگی آرام، بی‌دغدغه و به دور از تكنولوژی، دود و آهن كه زودتر ما را از بین می‌برند. مطمئنم در طبیعت آرامشی به دست می‌آورم كه با دنیا عوضش نخواهم كرد.

هركس از من طلبكار است...
داستان «آقا رضا» و «ثریا» ممكن است در زندگی واقعی همه‌مان ‌اتفاق بیفتد؛ همیشه هم از این چیزها در زندگی‌ام می‌ترسم. این‌كه هم از روی ناچاری و هم از روی وسوسه دست به كاری بزنی كه پایان خوشی ندارد. خیلی آدم مذهبی‌ای نیستم ولی برای زندگی‌ام اصول دارم و دوست دارم به حكم انسان بودن طبق همان اصول زندگی كنم. شرافت انسانی را با هیچ چیز عوض نمی‌كنم. از این چیزها خیلی می‌ترسم؛ از مال مردم وحشت دارم. از پول و مال و حساب و كتاب خیلی هراس دارم. باور كنید اگر 10 هزار تومان به یك نفر بدهكار باشم، شب‌ها خوابم نمی‌برد. هم اكنون هم كه روبه روی شما نشسته‌ام، یك ریال به هیچ‌كس بدهكار نیستم. هر كسی از من یك ریال طلبكار است، بعد از خواندن این حرف‌ها لطفا بیاید از من پس بگیرد، شاید من یادم رفته باشد. سناریویی كه «سعید فرهادی» برای «تا ثریا» نوشت، بسیار جالب بود، نمی‌خواهم بگویم تحت‌تاثیر برادرش «اصغر فرهادی» چنین سناریویی را نوشته اما بالاخره این 2 نفر برادرند و بارقه‌هایی از امید را در ما به وجود آورده برای ظهور یك نویسنده جوان كه اتفاقات خوبی برایش در راه است.

مادرم  مشاور من است
سعی می‌كنم حتما خودم را به زمان پخش سریال برسانم و در كنار خانواده‌ام می‌نشینم و كار را می‌بینم، چون باید نقاط ضعف كارم را ببینم و از چند نفر دوستی كه هم از متخصصان سینما هستند و هم از آدم‌های عادی به حساب می‌آیند، نظرخواهی می‌كنم؛ مادرم هم یكی از مشاوران من است و ایشان نكات بسیار ظریفی را به من می‌گویند كه می‌بینم واقعا درست است. همین كه مادرم می‌بیند به این جایگاه خاص رسیده‌ام و به باور خودش، پسرش هنرمند است، برای او كفایت می‌كند و با همین خوشحال است، وگرنه چگونه می‌توانم آن از خودگذشتگی‌اش برای ثبت‌نام دانشگاهم را جبران كنم؟ مادرم تنها پیر خانواده‌مان است و من با 38‌سال سن، پیرمرد خانواده‌ام هستم، امیدوارم سایه‌اش همیشه بالای سرمان باشد.