علی اصغر شهبازی
برای دیدن ‌پیرمرد دوست‌داشتنی فیلم «اصغر فرهادی»، به انتهای خیابان شیخ بهایی شمالی رفتیم و با استقبال گرم او، پسر و همسر نازنین‌شان روبه‌رو شدیم....
                                                         
نادر و سیمین به خاطر من جدا شدند
 می‌دانستید پدر دوست‌داشتنی «نادر» فیلم اصغر فرهادی یك كارمند بازنشسته بانك است كه نه به سینما علاقه دارد و نه حتی ستاره‌هایش را می‌شناسد؟ می‌دانستید پیش از این‌ پیشنهاد رضا عطاران برای بازی در فیلمش را رد كرده؟ ‌دوست دارید بدانید چرا اشك گوهر خیراندیش را درآورده؟ همه اینها را در این صفحات در گفت وگو با علی اصغر شهبازی بخوانید

انگار همه دعواها بر سر اوست! «نادر» حاضر نیست تنهایش بگذارد و او را به آسایشگاه‌ سالمندان بسپارد، «سیمین»  هم از این‌كه تمام زندگی آن‌ها موكول به پدر نادر شده، به ستوه آمده است! برای دیدن ‌پیرمرد دوست‌داشتنی فیلم «اصغر فرهادی»، به انتهای خیابان شیخ بهایی شمالی رفتیم و با استقبال گرم او، پسر و همسر نازنین‌شان روبه‌رو شدیم. با وجود این‌كه «جدایی نادر از سیمین» دومین فیلم «علی اصغر شهبازی» به‌عنوان بازیگر بود اما بارها و بارها مورد تقدیر سینماگران داخلی و خارجی قرار گرفت و آنقدر بازی‌ او در فیلم فرهادی بازتاب خوبی داشت كه امروز یك شركت سازنده فیلم سینمای تجاری به او پیشنهاد همكاری در تبلیغات را داده است.‌‌ جالب این‌كه می‌گوید نه به سینما علاقه دارد، نه بازیگرانش را می‌شناسد و نه برایش دغدغه‌ای به حساب می‌آید اما اگر پیشنهاد حضور در فیلم‌هایی مانند «جدایی نادر از سیمین» به دستش برسد، حاضر است همكاری كند. او به سختی تن به گفت‌وگو با رسانه‌ها می‌دهد، حتی قبل از این‌كه با ما حرف بزند، گفته بود «اصغر فرهادی» به او تاكید كرده تا زمانی كه به‌ایران برنگشته با هیچ رسانه‌ای مصاحبه نكند.

در پارك ملت بازیگر شدم
قبل از حضور در فیلم «زیر درخت هلو» آقای ایرج طهماسب، هیچ علاقه‌ای به بازیگری و دنیای سینما نداشتم، به این دلیل كه از سال‌1320 به استخدام بانك ملی ایران درآمدم و حرفه‌ام هیچ سنخیتی با این هنر نداشت. سال 0531 بازنشسته شدم اما همچنان به كارم ادامه دادم و حدود 70 سال سابقه كار دارم. سال‌هاست عادت دارم صبح‌های زود به همراه دوستانم به پارك ملت می‌رویم، ورزش می‌كنیم، حرف می‌زنیم و سرمان را گرم می‌كنیم. یادم هست یك روز بعد از این‌كه ورزش‌مان تمام شده بود، آقایی را دیدم كه پشت‌سر ما راه می‌آید و مدام از ما عكس می‌گیرد! از او دلیل این كارش را پرسیدم كه در جواب گفت: «دوست داری در یك فیلم بازی كنی؟» من هم قبول كردم و به دفتر آقای طهماسب رفتم و بعد از این‌كه ایشان من را دیدند، برای بازی در این فیلم انتخاب شدم و نخستین تجربه بازیگر‌ی‌ام رقم خورد. بعد از این هم اگر پیشنهاد حضور در فیلم‌های خوب و سنگین داشته باشم، حتما قبول خواهم كرد. البته آقای فرهادی بسیار تاكید كرده‌اند، حالا كه چنین جایگاهی برای من محقق شده، با وسواس و سختگیری زیاد كارهای بعدی‌ام را قبول كنم، البته این روحیه قبل از این هم در من وجود داشته، چون یك‌بار «رضا عطاران» برای بازی در سریال‌ نوروزی‌اش از من دعوت به همكاری كرد كه حتی سر لوكیشن‌شان هم رفتم اما وقتی جنس كار را دیدم، ترجیح دادم قبول نكنم و آن نقش را «احمد پورمخبر» به جای من بازی كرد.

این همه افتخار كار خدا بود
بعد از بازی در «زیر درخت هلو» با وجود این‌كه پیشنهادهای مختلفی برای بازی در فیلم‌های سینمایی داشتم، تصمیم گرفتم تنها درصورتی كاری را قبول كنم كه به قولی سنگین و با مفهوم باشد، به همین دلیل حدود 6 سال در هیچ كاری بازی نكردم تا این‌كه بحث فیلم «جدایی نادر از سیمین» پیش آمد. تا آن‌جا كه اطلاع دارم، خانم «پریسا بخت‌آور»  همسر آقای فرهادی برای نقش پدر «نادر» به آسایشگاه سالمندان زیادی مراجعه كرده بودند و دنبال پیرمردی با خصوصیاتی كه آقای اصغر فرهادی درنظر داشت می‌گشتند اما نمی‌توانستند آنچه مدنظرشان است را پیدا كنند. اینطور كه خانم بخت‌آور تعریف كردند، یك شب در خانه، در حال تماشای فیلم «زیر درخت هلو» بودند كه من را دیده‌اند و از بازی من خوش‌شان آمده. بعد از آن با من تماس گرفتند و گفتند اگر امكان دارد به دفتر ما بیا تا آقای فرهادی شما را ببینند. وقتی به دفترشان رفتم، آقای فرهادی گفتند چند قدم راه برو، این كار را انجام دادم و به محض این‌كه ایشان راه رفتنم را دیدند، گفتند همانی است كه دنبالش بودم! این كار خدا بود كه من هم در این فیلم حضور داشته باشم و به‌عنوان یكی از بازیگران «جدایی نادر از سیمین» این همه افتخار نصیبم شود.

سر صحنه رفقای زیادی پیدا كردم
حدود 3 ماه درگیر این كار بودیم و هر روز صبح سرویس به دنبالم می‌‌آمد و با گروه سرصحنه می‌رفتم تا 9-8 شب كه فیلمبرداری تمام می‌شد. به هیچ وجه از این كار احساس خستگی نمی‌كردم، اتفاقا خیلی هم خوشم می‌آمد چون دوستان و رفقای بسیار زیادی پیدا كرده بودم. حتی آن روزهایی هم كه قرار نبود سكانسی بازی كنم و جلوی دوربین بروم، «اصغر فرهادی» می‌گفت بروید دنبال شهبازی و بیاوریدش سر صحنه؛ چون همیشه می‌گفت حضور تو بین عوامل و بچه‌های گروه، انرژی مثبت زیادی به آن‌ها می‌دهد و آن‌ها تو را خیلی دوست دارند.

نه فرهادی را می‌شناختم، نه شهاب حسینی و پیمان معادی را!
به‌دلیل این‌كه كارمند بازنشسته بانك هستم و در گذشته هیچ رابطه‌ای با سینما نداشته‌ام، هیچ‌وقت از این حرفه خوشم نمی‌آمد، ‌هنوز هم علاقه چندانی به آن ندارم! تا قبل از این‌كه قرار باشد در «جدایی نادر از سیمین» هم بازی كنم، نه آقای فرهادی را می‌شناختم، نه شهاب حسینی، نه پیمان معادی و نه هیچ كدام از بازیگران سینمای ایران را! حین كار بود كه این روابط و دوستی‌های‌مان شكل گرفت و واقعا خاكی بودن و دوست‌داشتنی بودن این آدم‌ها به‌ویژه «اصغر فرهادی» را احساس كردم.
 
پیمان در آلمان هم پسر من بود
یك شب به پرواز بازیگران «جدایی نادر از سیمین» به سمت برلین برای شركت در جشنواره فیلم این شهر مانده بود كه خانم «اسكندرفر» به پسرم زنگ زد و گفت، اگر امكان دارد می‌خواهیم پدرتان هم با سایر بازیگران فیلم به این سفر برود. پسرم كه جا دارد همین‌جا بابت همراهی‌هایش تشكر كنم، با توجه به شرایط من قبول نكرد اما «پیمان معادی» به او گفت، همه جا در كنار من هست. آن شب با پسرم رفتیم دنبال پیمان و با هم به سمت فرودگاه رفتیم. واقعا  پیمان در تمام آن روزهایی كه آن‌جا بودیم، در كنارم حضور داشت و مراقبم بود. الان هم قرار است اگر مشكل خاصی پیش نیاید، برای مراسم اسكار به همراه پیمان بروم و امیدوارم آن جایزه هم نصیب فیلم‌مان بشود.

7 بار پابرهنه عرض خیابان را طی كردم
یكی از سخت‌ترین سكانس‌هایی كه در این فیلم بازی كردم، زمانی بود كه می‌دیدیم پدر نادر ار روی تخت به زمین افتاده و نفسش بالا نمی‌آید. از آن‌جا كه این صحنه بارها تكرار شد، مجبور بودم با آن ماسك تنفسی‌ و دستگاه‌هایی كه به هم وصل بود، هر بار خودم را روی زمین بیندازم كه این برای من كار چندان آسانی نبود یا حتی خاطرم هست حدود 7 بار پا برهنه عرض خیابان را طی كردم و دم كیوسك روزنامه‌فروشی رفتم تا آن صحنه‌ای كه اصغر فرهادی مدنظرش بود، دربیاید.

در پارك ملت
آن شبی كه مراسم گلدن گلاب برگزار می‌شد، بیدار بودم و به‌صورت زنده مراسم را می‌دیدم. زمانی كه مجری برنامه از پشت تریبونش نام «جدایی نادر از سیمین» را به‌عنوان بهترین فیلم به زبان آورد، واقعا احساس غرور می‌كردم و بسیار خوشحال بودم‌. بعد از مراسم گلدن‌گلاب هنوز نتوانسته‌ام با آقای فرهادی صحبت كنم اما وقتی «پیمان معادی» به ایران برگشت با او صحبت كردم و همچنین سیل تلفن‌ها و پیام‌های تبریكی بود كه برای من فرستاده می‌شد. نمی‌دانید بعد از چند روز كه مثل همیشه برای ورزش به پارك ملت رفتم، چه غوغایی شده بود.

آن سكانس اشك همه را در آورد
هنگام تولید كار، حجم كارهای‌مان بسیار زیاد و سنگین بود. یادم هست برای هر سكانس «اصغر فرهادی» بیش از 10 تا 15 بار تكرار می‌‌گرفت و مجبور بودی در همه آن تكرارها حس و میمیك صورتت را حفظ كنی. آن سكانس كه‌ «نادر» پدرش را به ‌حمام برده و در حال شستنش است و ناگهان از فشارهایی كه در زندگی به او وارد شده گریه می‌كند، سخت‌ترین و غم‌انگیزترین سكانس این فیلم برای من بود. بارها‌وبارها این سكانس تكرار شد و شرایط مساعدی برای من فراهم نبود. بعد از این‌كه «اصغر فرهادی» این سكانس را گرفت، به سمت من آمد و گفت تو چقدر خوب بازی می‌كنی، مگر قبلا بازیگر حرفه‌ای بودی؟! خدا را شكر اصغر فرهادی از من رضایت كامل داشت و من هم از این‌كه با او همكاری می‌كردم لذت می‌بردم. درباره آن سكانس كه نادر و پسرش در حمام بودند نیز باید بگویم آنقدر این سكانس سنگین و غم‌انگیز بود كه «اصغر فرهادی»، «محمود كلاری» (فیلمبردار) و خیلی از آن‌هایی كه پشت‌ دوربین قرار داشتند، گریه كردند، حتی آقای كلاری دوربین‌شان را روی زمین گذاشتند و آقای فرهادی با دیدن این صحنه‌ها، ‌گفتند امروز این سكانس تعطیل! حال‌مان خوب نیست و بچه‌ها را فرستادند شیرینی بخرند تا آرامش بر فضای كار حاكم شود و شادی به فضا برگردد.
 
من و پیمان معادی فامیل شدیم
رابطه عاطفی بسیار خوب و عمیقی بین من و پیمان معادی شكل گرفته بود. در یك صحنه نادر باید پدرش را كه روی زمین افتاده بود بغل می‌كرد و دوباره روی تخت می‌خواباند. با وجود این‌كه پیمان آن زمان دیسك كمر داشت و درد زیادی را تحمل می‌كرد، با تمام وجود این كار را چندبار انجام داد و اصلا به هیچ‌چیز هم فكر نمی‌كرد یا آن صحنه كه نادر پدرش را به حمام برده بود، پیمان واقعا همان حس پسرانه‌ای را نسبت به پدرش داشت كه احساس می‌كردم از ته قلب گریه می‌كند. برای همین هم هست كه آن صحنه خیلی تلخ بود و حتی همسرم و فامیل‌های‌مان هم از دیدن آن بسیار ناراحت شده بودند. پیمان آنقدر پسر خوبی است كه به اندازه پسرهای خودم دوستش دارم. جالب این‌كه وقتی داشتیم از سفر برلین به ایران برمی‌گشتیم، با هم كه صحبت می‌‌كردیم، متوجه شدیم یك رابطه فامیلی دوری هم با هم داریم كه به واسطه «جدایی نادر از سیمین» به آن پی بردیم!

اشك گوهر خیراندیش را در آوردم
نخستین‌بار «جدایی نادر از سیمین» را در جشنواره به همراه خانواده‌ام دیدم كه خودم هم تحت‌تاثیر صحنه‌هایش قرار گرفتم. بعد از پایان نمایش بود كه خانم «گوهر خیراندیش» به سمتم آمد و گفت «تو چه جوری این‌قدر خوب بازی می‌كنی؟ تو كه اشك همه‌ را درآوردی!» درست است كه در این فیلم آنچنان دیالوگی نداشتم اما فراموش نكنید بازی با میمیك صورت و آن حسی كه پدر نادر باید ‌به‌عنوان یك پیرمرد بیمار می‌گرفت خیلی سخت‌تر از آن بود كه یك نفر بخواهد دیالوگ بگوید و برود. در هر صورت اگر این نقش دیالوگ زیادی هم داشت، هیچ مشكلی برای حفظ كردن دیالوگ‌ها نداشتم.



گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture   
منبع: زندگی ایده آل


مطالب پیشنهادی:
ناگفته‌های اصغر فرهادی از «جدایی نادر از سیمین»
جدایی نادر از سیمین؛ سنگدلانه و مفرح!
عکس های جدید از فیلم «جدایی نادر از سیمین»
درباره «جدایی نادر از سیمین»؛ معصومیت از دست رفته
نگاهی به دیالوگها و نماهای كلیدی «جدایی نادر از سیمین»