سخنان خواندنی مرد هزار چهره سینما!

 بسیاری سعی كرده اند در سینمای ایران نقش زن را بازی كنند اما بی شك هیچ كدام شان اكبر عبدی «آدم برفی» نشده اند! او در «خوابم میاد» رضا عطاران نقش مادر پیر عطاران را به تصویر كشید و به خاطرش سیمرغ جشنواره را از رقبایش قاپید... انگار زن شدن در سینما، تنها در تخصص اوست و بس!
اكبر عبدی همیشه یك پدیده بوده، چه آن موقع كه مدرسه اش دیر می‌شد، چه وقتی در اجاره نشین ها بمب خنده بود، چه وقتی در فیلم مادر اشك تماشاگران رادر می‌آورد و چه وقتی كه نقش یك مادر را كاملا جدی بازی كرد. استاد بازیگری سینمای ایران كه شاید محبوب ترین بازیگر نقش های كمدی در تاریخ سینمای ایران باشد حالا سیمرغ جشنواره فجر را هم میان افتخاراتش دارد، اما در این مصاحبه می‌گوید كه هنوز آرزوهای برآورده نشده ای دارد... گفت وگوی جذاب آوینی فیلم با او را كه به مناسبت سالگرد تولد و اكران جدیدترین فیلمش منتشر می‌شود در ادامه بخوانید:

می‌خواستند با اسم من بلیت بفروشند
این كه می‌گویید معیارهای انتخابم نسبت به دهه 70 تغییر كرده و در دهه 80 نقش هایی را قبول می‌كنم كه بی ارزش هستند را قبول ندارم! بهتر است بگویم معیارهایم برای انتخاب نقش تغییری نكرده بلكه فضای سینما در این دهه عوض شده و برهنگی كلامی‌ یا پرده دری و شوخی با مفاهیم ممنوع به عنصر غالب بر این فضا تبدیل شد. كلیشه های تازه به سرعت شكل گرفتند و قواعد جدیدی در سینما ایجاد شد كه در سینمای پس از انقلاب سابقه نداشت! قصه ها اغلب درباره مثلثی با 2 ضلع رمانتیك دختر و پسر روایت می‌شدند و بازیگری مثل من اگر می‌خواست نقش بگیرد، باید نوچه یا فامیل دور شخصیت های جوان اول می‌شد و در حواشی داستان می‌پلكید كه اینطور نقش ها را هم من قبول نمی‌كردم؛ از این نقش ها به من زیاد پیشنهاد شد كه بیایم وسط های فضای دراماتیك و عاشقانه فیلم، چند صحنه طنزآمیز بازی كنم تا اگر فضای اشك آلود فیلم نگرفت، حداقل تماشاگر به عشق همین رگه های كمدی بلیت بخرد!

زمانی كه ممنوع الكار شدم
در دهه 60 به خاطر دستمزدم ممنوع از كار شده بودم! با مجله «فیلم» تماس گرفتم و گفتم می‌خواهم مصاحبه كنم و درباره دستمزدم حرف بزنم. آن ها هم حرف هایم را چاپ كردند. در همان زمان مجله «گل آقا» كاریكاتوری از من كشیده بود كه روی سردر مغاز ه ای كه كركره اش پایین كشیده شده آگهی چسبانده اند این واحد صنفی به علت گران فروشی تا اطلاع ثانوی تعطیل است!

تنها 20 درصد قابلیت هایم كشف شده
بعد از همكاری با «كیومرث پوراحمد» او عقیده داشت تا حالا فقط 20درصد قابلیت هایم كشف شده و باید كارگردانی پیدا شود كه باقی اش را كشف كند. اگر استاد بیضایی هم این حرف را به خودم نمی‌زد، باور نمی‌كردم؛ می‌گفتم نقل قول روزنامه هاست و او چنین حرفی نزده اما ماجرا این بود كه برای اتود «چه كسی رئیس را كشت؟» حدود 50 دقیقه برایش بازی كردم و برایم توضیح داد كه تو یك كارآگاهی كه امروز 2 نامه روی میزت هست؛ یكی از آن ها حكم بازنشستگی ات است و دیگری حكم رسیدگی به یك قتل. می‌توانی بروی دنبال زندگی ات و می‌توانی به این پرونده رسیدگی كنی و بعد بازنشسته شوی. دوربین را كاشتند و گفتند هر كاری می‌خواهی بكن و هر حرفی را دوست داری بزن كه صدا و تیپ دست مان بیاید. جالب است كه من 50 دقیقه بی وقفه ادامه دادم و برای خودم تیپی ساختم و شروع كردم به حرف زدن. از دل همین حرف های بداهه ای كه می‌زدم، كم كم شخصیت شكل گرفت و یك تست چند دقیقه ای به 50 دقیقه فیلم تبدیل شد كه آقای بیضایی می‌گفت هنوز آن را نگه داشته و گاهی نگاه می‌كند و برایش جالب است!
 
چه طور بازیگر شدم
آقای «عبدالمالكی» مربی من بود، جلسه اول مرا دید و گفت: «باید برایش فرصت فراهم كرد تا جوهرش را نشان دهد، مایه اش را دارد. استاد هم نمی‌خواهد، از من استادتر است.» در كانون پرورش فكری یك خاطره پررنگم این بود كه مادرم 3 تا النگو داشت و آن ها را فروخت 48تومان، 2 تومان هم از همسایه روبه رویی مان آقای وفادوست قرض كرد گذاشت رویش، شد 50 تومان؛ اسم من را در كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان نوشت. بعدها من 3 دانگ از خانه شهرك غربم را به نامش كردم به خاطر همان 3 تا النگو. خب، آن موقع تنها ثروتش را برای من خرج كرده بود. جالب است كه همه اش موضوع را از پدرم پنهان می‌كرد و می‌گفت اكبر دارد برای امتحانش كار می‌كند. بابام فكر می‌كرد این كارها آخر و عاقبت ندارد و بازیگری، دلقك بازی حساب می‌شود! هیچ وقت به بازیگر بودنم روی خوش نشان نداد! حتی وقتی كه سال ها گذشته بود!

زمانی كه بیلبوردها و پوسترهای «اجاره نشین ها» در شهر پخش شده بود یك بار با همان لهجه خاصش گفت: «اكبر آقا در و دیوار شهر پر شده از عكس جوانی كه ابزار بنایی دستش گرفته درست عین توست، با تو مو نمی‌زند!» پدرم دوست داشت بروم سراغ تراشكاری و قالب سازی؛ رشته ای بود كه به آن اعتماد داشت چون خودش مكانیك ماشین های نساجی بود و دوست داشت من هم همان كار را بكنم. مادرم 3 ماه لاپوشانی كرد و گفت، برای تقویت درس و امتحانش رفته كانون ولی در واقع تمرین تئاتر بود و داشتم بازیگری یاد می‌گرفتم! آقای عبدالمالكی یك بار آمد و گفت: «این هرچه می‌خواهد در اختیارش بگذارید احتیاج به مربی و معلم ندارد، فقط هر كمك و ابزار و وسیله ای خواست در اختیارش بگذارید و اجازه بدهید همین طوری كار كند.» نه تست بازیگری از من گرفت و نه گزینشی كرد. فقط یك كمی‌ بازی كردم. به طور مثال مادر خانه نیست، من دختر خانه ام، بچه كوچولو هم هست و چراغ غذاپزی هم هست؛ این اتودهای این جوری را خودم پیشنهاد می‌كردم و او هم می‌گفت اجرا كن. اجرا می‌كردم، بچه می‌شدم، پدر می‌شدم، مادر می‌شدم و او خیلی خوشش می‌آمد و تشویقم می‌كرد. به عنوان نخستین معلم، رفتار و شیوه برخوردش با من خیلی مهم بود، چون می‌توانست بگوید برو دنبال زندگی ات و اصلا به این كار فكر نكن ولی نه تنها این را نگفت بلكه گفت اكبر از من استادتر است!

روزی كه استادم گریه كرد
چند سال پیش، در یكی از مراكز كانون پرورش فكری در خیابان سلسبیل برایم بزرگداشت گرفتند. تعدادی از بچه ها حلقه هایی از گل در اندازه های مختلف درست كرده بودند و آن ها را به عنوان كادو به همراه یكسری نقاشی و نامه به من هدیه دادند. جالب تر این بود كه در آن مراسم همزمان با من (به عنوان كسی كه نخستین بار برای شروع كارش به كانون آمده و كلاس تئاتر را انتخاب كرده)، برای معلم كانون هم كه آقای عبدالمالكی بود بزرگداشت گرفته بودند، بدون این كه بدانند ما با هم این سرآغاز را داشته ایم و ایشان نخستین مربی ام بوده اند. واقعا كار خدا بود و این موضوع را برای نخستین بار برای همه دوستان مطرح كردم و آقای عبدالمالكی به همراه دختر و دامادشان آن جا بودند. همین طور ایشان اشك می‌ریخت و همه تحت تاثیر قرار گرفته بودند. ایشان می‌گفت من خودم یادم نیست اما نمی‌توانم احساسم را كنترل كنم ولی من یادم بود.

دوست دارم كار خوب بازی كنم اما فشارهای مالی را چه كنم؟
بعضی وقت ها به دلیل مسائل مالی مجبور شده ام یكسری نقش های كوچك بازی كنم! معلوم است كه دوست دارم فیلم خوب بازی كنم و با كارگردان های خوب همكاری داشته باشم اما این هم واقعیت است كه در كار با استاد تقوایی (ای ایران) برای 2 سال 195 هزار تومان دستمزد گرفتم؛ آن هم با توجه به این كه سیاهی لشكر هم خودمان بودیم و نقش پاكت به سرها را بازی می‌كردیم و در كنارش هر كار دیگری كه به ما داده می‌شد انجام می‌دادیم. یادم هست یك بار راه ها بسته شد و در آب و هوای وحشتناك آن مناطق با هلی كوپتر جنگل بانی برای مان نان می‌انداختند! در چنین شرایطی آنقدر دستمزد گرفتم و حالا افتخار می‌كنم این فیلم و تجربه همكاری با تقوایی را در كارنامه ام دارم اما خانواده ام در آن دوران شدیدا در فشار بودند و نمی‌شد به آن وضعیت ادامه داد. من با همه كارگردان های بزرگ قرارداد سفید امضا می‌كردم و خودم را كاملا در اختیار فیلم می‌گذاشتم اما همزمان با همان فیلمی‌كه آخرش 100 هزار تومان دستمزد دادند، به فاصله چند ماه در فیلم دیگری بازی كردم و یك میلیون و 200 هزار تومان گرفتم.

همه از او می‌خواهند عین الله را تكرار كند
بازیگر هم باید زندگی كند. تا كجا می‌تواند قید همه چیز را بزند و فقط به سینما فكر كند؟ یك سال؟ یك دهه؟ 2 دهه؟ بالاخره یك جایی باید مسیرش را به نفع زندگی خودش و خانواده اش عوض كند. وقتی بازیگر در مجموعه یك فیلم قرار می‌گیرد، باید همه تلاشش را انجام دهد كه آن فیلم را به هر وسیله ای كه از دستش برمی‌آید نجات دهد چون اگر فیلم حتی فیلم ضعیف با شكست مادی و انتقادی مواجه شود، برای بازیگر هم ضرر دارد و اعتبارش زیر سوال می‌رود. كارگردان ها اگر فیلم شان شكست بخورد می‌روند با بودجه دولتی دوباره فیلم می‌سازند ولی بازیگر اگر 3 فیلمش به طور متوالی شكست تجاری بخورد یا حتی كم سود بدهد، به سرعت كنار گذاشته می‌شود! اگر هم نقشی را موفق بازی كند و سود بدهد هم دیگر در قالب آن نقش گیرش می‌اندازند و انتظار دارند همیشه همان كاراكتر را بازی كند. مثلا آقای «حسن رضییانی» یكی از بازیگران با استعداد و با قریحه ماست اما از 40 سال پیش همه انتظار دارند در قالب شخصیت «عین الله باقرزاده» خودش را تكرار كند و به همین دلیل از بازیگری دور مانده است! او تحصیل كرده و بسیار متشخص است و تجربه ارزشمندی در تئاتر دارد اما همه جلال مقدم نمی‌شوند كه به او فیلم پنجره با آن نقش متفاوت را بدهند. بقیه همه توقع داشتند او «عین الله» شود!

بازیگری یعنی كاری كه پانته آ بهرام می‌كند
اگر در بازیگری قابلیتی دارم، احتمالا خاصیت تمرین های تئاتر و دقیق شدن روی زندگی و رفتار مردم است اما مدتی پیش كاری از خانم «پانته آ بهرام» دیدم كه ایمان آوردم او یكی از خلاق ترین و تواناترین بازیگران زن بود؛ وقتی چرخ می‌زد و برمی‌گشت به پیرزنی 70 ساله تبدیل شده بود. در آن زمان خودم در یك سالن دیگر اجرا داشتم ولی باور كنید طوری مجذوب بازی خانم پانته آ بهرام شده بودم كه به اجرای خودم با حدود نیم ساعت تاخیر رسیدم! بازیگر باید این قابلیت را داشته باشد كه در قالب نقش هایی كه فرسنگ ها با خود واقعی اش فاصله دارد بازی درست و تاثیرگذاری ارائه دهد. بازیگری كاری است كه خانم پانته آ بهرام می‌كند، وگرنه ژست گرفتن و قدم زدن جلوی دوربین كه هنر نیست.
 
با دزد عروسك ها، سینمای كودك را تثبیت كردیم
خوشبختانه طی این سال ها راهنمای خوبی مثل «عبدالله اسكندری» (گریمور قدیمی‌ و باسابقه سینما) داشتم كه در همه زمینه ها با او مشورت می‌كردم، حتی در مورد جزئیات قراردادها. مثلا می‌گفت در فلان فیلم دستمزد نگیر و شریك شو یا فلان نقش را قبول نكن یا اگر قبول كردی این نكته ها را درنظر بگیر . در فیلم «دزد عروسك ها» به جای دستمزدم در منافع فیلم شریك شدم و اكران آن فیلم به قدری مثبت بود كه راه را برای تولید فیلم های كودك باز كرد؛ آنقدر كه تعدادی سینما به نمایش آثار كودك و نوجوان اختصاص داده شد.

نه برای خنده و مسخرگی!
معلوم است كه دوست دارم از سینمای تجاری فاصله بگیرم و در فیلم های خوب بازی كنم. همین حالا تئاتر برایم درآمد بسیار خوبی دارد اما «رضا عطاران» برای نخستین فیلم سینمایی اش (خوابم میاد) دعوتم كرد و من هم چون می‌دانم شناخت بسیار خوبی از كمدی دارد قبول كردم. در این كار نقش عجیب و نامتعارفی به عهده داشتم و خیلی جدی نقش مادر عطاران را بازی كردم، نه برای خنده و مسخرگی بلكه خیلی جدی و طوری كه تماشاگر باور كند. به خاطر این فیلم تئاتر را متوقف كردم و سر صحنه رفتم، نه یك ریال پول گرفته ام و نه پیش پرداخت و نه هیچی. یعنی ابتدا بُعد معنوی قضیه برایم مهم بود و شجاعت این كارگردان كه می‌خواست كار متفاوتی انجام دهد. حالا به یك بازیگر بگویید می‌خواهیم زیر ابرویت را برداریم كه جلوی دوربین بروی، تا پولش را نگیرد امكان ندارد قبول كند! ولی من قبول كردم و بسیار هم راضی ام كه هر كاری از دستم بربیاید برای فیلم و كارگردانش انجام دهم. در سریال آقای پوراحمد هم وقتی كار تمام شد، تازه بخشی از دستمزدم را گرفتم.

بازیگر باید حواسش به واكنش تماشاگران باشد
به نظرم بازیگر باید مثل موم در دست كارگردان حالت بگیرد و شكل عوض كند. اصلا قبول ندارم بازیگر حتی در حد یك فریم، راش های فیلم را ببیند و نظر بدهد. باید همه چیز را تمام و كمال در اختیار كارگردان بگذارد چون فیلم مال اوست و بازیگر مثل مواد خامی‌می‌ماند كه در دست كارگردان به فیلم تبدیل می‌شود. بازیگر نباید منقبض باشد؛ باید خودش را رها كند و به كارگردان اجازه مانور بدهد. باید باور كنیم حتی بی سوادترین تماشاگران هم به طور غریزی منتقدان خوبی هستند؛ شاید نتوانند توضیح دهند چرا از بازی فلان بازیگر خوش شان نیامده اما همین كه كانال را عوض می‌كنند یا وسط فیلم به بوفه و... می‌روند، یعنی نقدشان را اعلام كرده اند. بازیگر باید حواسش به همه این معادله ها باشد.

جوان ها نمی‌توانند هم هندوانه بخورند هم دیالوگ بگویند!
نمی‌شود فیلمنامه را نخواند اما از چند سال پیش شیوه من این بوده كه فیلمنامه را یك بار برایم می‌خواندند و من آن را در ذهنم تصور می‌كردم. شاید عین دیالوگ ها را اجرا نكنم ولی بداهه گویی ام نزدیك به متن و دیالوگ بوده و بهتر از اصلش درآمده! بازیگران جوانی را در تلویزیون می‌بینم كه موقع بیان دیالوگ ها بسیار خشك و مكانیكی رفتار می‌كنند و در پایان هر دیالوگ به هم بازی شان كه قرار است دیالوگ بعدی را بگوید نگاه می‌كنند! درحالی كه در زندگی واقعی این كار را نمی‌كنیم چون نمی‌دانیم پس از ما چه كسی و چه موقع حرف خواهد زد. من از این بازیگران، بازیگری یاد می‌گیرم و دقت می‌كنم این اشتباه ها را تكرار نكنم. اگر به بازیگر بگویید هندوانه ات را بخور و دیالوگت را هم بگو، نمی‌تواند! باید اول هندوانه را تمام كند و بعد دیالوگ بگوید.
 
از ترس دستمزدم، بابا پنجعلی را دادند به خمسه!
تلویزیون دستمزد خوبی می‌دهد و تهیه كننده های حرفه ای و بااخلاقی در تلویزیون كار می‌كنند كه حق و حقوق بازیگر را رعایت می‌كنند و حواس شان به كیفیت محصول شان هم هست. قرار بود در سریال «پایتخت» نقشی را بازی كنم كه بعد «علیرضا خمسه» بازی كرد. حتی تمرین هم كردیم و اتود زدیم كه خیلی هم خوش شان آمد و به خصوص نویسنده سریال (محسن تنابنده) خیلی اصرار داشت من بازی كنم. فكر می‌كنم ترسیدند نتوانند دستمزدم را بدهند و به همین دلیل بدون این كه به من اطلاع بدهند، نقش را به آقای خمسه دادند! البته من قرارداد سفید امضا كرده بودم اما ظاهرا خودشان ترسیده بودند دستمزدم خیلی زیاد باشد و در پرداختش بمانند! 3-2 روز از شروع كارشان گذشته بود كه خبردار شدم آن نقش را آقای خمسه بازی می‌كند و كل ماجرا منتفی است؛ كاش حداقل خبر می‌دادند!
من به این دلیل كه سالن نمی‌دهند و فضایی برای كار وجود ندارد، كمتر در تئاتر بازی می‌كنم. مثلا نوروز سال گذشته برای اجرای تئاترمان با سینما ماندانا در شرق تهران قراردادی بسته بودیم كه قرار بود از نوروز اجرا داشته باشیم ولی متاسفانه اكران «اخراجی ها3» باعث شد سالن تا نیمه های شب پر باشد! حتی حاضر شدیم از نیمه شب تا صبح تمرین كنیم ولی موقعیتی برای تمرین وجود نداشت! تئاتر خانه ماست، گرچه خیلی هم ما را اذیت می‌كنند. نمی‌دانم فقط با ما اینطور رفتار می‌كنند یا با همه؟!
 
برای زنده نگه داشتن نام رضا ژیان...
اسم گروه زنده یاد «رضا ژیان»، «گروه تئاتر تهران» بود پس از درگذشت او در مراسمی‌كه در تالار سنگلج برگزار شد، مادر و براد رش را روی صحنه دعوت كردیم و در حضور مردم از آن ها اجازه گرفتیم اسم گروه تئاتر تهران را زنده نگه داریم و از آن استفاده كنیم. بعدش هم با همسرش در خارج از كشور تماس گرفتیم و ایشان هم تلفنی اجازه دادند به یاد «رضا ژیان» از این نام استفاده كنیم و نگذاریم این گروه از بین برود. امروز هر بار بر اساس نقش ها بازیگران را انتخاب می‌كنم. مهم این است كه نام گروه تئاتر تهران هنوز زنده مانده است.
 
كودك درونم، گنده تر از دهانش حرف می‌زند!
واقعا خودم چنین احساسی درباره خودم ندارم كه محبوب همه هستم! و اگر چنین باشد به خودم می‌بالم ولی واقعیتی وجود دارد كه من همه این سال ها سعی كرده ام كودك درونم را زنده و سرحال نگه دارم و صداقت و واقعی بودن این كودك، باعث می‌شود بچه ها و بزرگسال ها با این كودك احساس نزدیكی كنند و دوستش داشته باشند. نقطه مقابلش این است كه یك كودك نوپا سعی می‌كند حرف های گنده تر از دهانش بزند و ادای بزرگ ترها را دربیاورد! این باعث می‌شود همه از كار او لج شان بگیرد و بخواهند او را سر جایش بنشانند و وادارش كنند اندازه خودش را در نظر بگیرد و از حدش فراتر نرود. در بعضی بازیگرها این خصلت را می‌بینیم كه خودشان نیستند و برای این كه شیرین جلوه كنند یا مورد توجه مردم قرار بگیرند، بلبل زبانی می‌كنند و ادعای شان از حد و اندازه خودشان فراتر می‌رود! در این طور موارد ممكن است ابتدا مردم با این كارها سرگرم شوند ولی در نهایت بدشان می‌آید و آن آدم را پس می‌زنند!
 
خیلی اتفاقی، اتفاق افتاد!
قبل از اینكه وارد بازیگری شوم، اصلا فكرش را هم نمی‌كردم قرار است بازیگر سینما شوم! خیلی اتفاقی این اتفاق افتاد! وقتی نخستین فیلمم را بازی می‌كردم، خیال می‌كردم هنوز دارم تئاتر بازی می‌كنم. چون دوربین را نمی‌شناختم و با ریزه كاری های تصویر آشنا نبودم. بازیگری را اینطور فهمیده بودم كه باید بازی كنم و یك عده تماشاگر هم جمع می‌شوند و بازی ام را می‌بینند. اصلا دركی از دوربین و تصویر نداشتم. حتی فكر می‌كردم كسانی كه پشت صحنه جمع شده اند و اطراف دوربین را گرفته اند تماشاچی هستند و من دارم برای آن ها نقش بازی می‌كنم. هر بخشی از بازی ام كه تمام می‌شد، واكنش افراد حاضر در پشت صحنه فیلم را زیرنظر می‌گرفتم كه ببینم خوش شان آمده یا نه. وقتی به آن ها نگاه می‌كردم و می‌دیدم واكنش پرشوری نشان نمی‌دهند و مثلا به شوخی هایم نمی‌خندند، نگران می‌شدم و فكر می‌كردم بازی ام نگرفته و تماشاگران كارم را دوست نداشته اند. سر فیلم «ای ایران» بود كه تازه دوربین و قواعد سینما را شناختم و فهمیدم سینما با تئاتر فرق دارد و بازیگری در این 2 حوزه كاملا متفاوت است؛ از راه رفتن و ایستادن گرفته تا شیوه بیان دیالوگ ها و نحوه قرار گرفتن مقابل دوربین.

وقتی داریوش مهرجویی برایم چای آورد
قبل از فیلم «اجاره نشین ها»، فیلم های «گاو» و «دایره مینا»آقای «مهرجویی» را دیده بودم اما شناخت خاصی از ایشان نداشتم. نامه ای آمد به تئاتر شهر به همراه یك فیلمنامه و گفتند قرار است نقش «قندی» را شما بازی كنید. فیلمنامه را بخوانید اما قبلش باید آقای مهرجویی شما را از نزدیك ببیند.
چند روز بعد دعوتم كردند به دفتر پخشیران كه با مهرجویی ملاقات كنم. رفتم آنجا و دیدم یك نفر با شلوار جین مندرس و پوتین های سربازی در آشپزخانه ایستاده و دارد قهوه درست می‌كند! گفتم من با آقای مهرجویی قرار دارم و برای ملاقات ایشان آمده ام، لطفا تا ایشان بیاید یك استكان چای هم برای من بیاورید. گفت چشم، می‌آورم. چند دقیقه بعد همان آقا با استكان چای وارد شد و گفت مهرجویی هستم بفرمایید چای تان را آوردم! خلاصه كلی خجالت كشیدم اما استاد به روی خودش نیاورد و مشغول صحبت درباره فیلمنامه شدیم. نظرم را پرسید و خواست اگر پیشنهادی دارم بگویم. دقیقا یادم نیست آن روز چه پیشنهادهایی به ایشان دادم اما مثلا نقش اوستای بنا را قرار بود بازیگر دیگری بازی كند و من پیشنهاد دادم این نقش برای «فردوس كاویانی» مناسب است. مهرجویی هم از پیشنهادهایم استقبال كرد. دستمزدم برای بازی در «اجاره نشین ها» 40 هزار تومان بود كه 10 هزار تومان هم پاداش داد اما قراردادمان برای 2 ماه و نیم بود كه كار بیش از 6 ماه طول كشید!

دوست دارم همین طور كودك بمانم
راستش این روزها دیگر انگیزه سابق را ندارم. البته هنوز بازیگری برایم باارزش است و حرفه ام را دوست دارم چون كار دیگری بلد نیستم و عمر زیادی هم برایم نمانده كه بخواهم كار دیگری یاد بگیرم. آرزو دارم خوشبختی دخترم، بچه های خواهر و برادرم و مردمم را ببینم. همین كه این چند سال باقی مانده را با آبرو به پایان برسانم برایم كافی است. دعا كنید آرزو به دل نمانم. خودم را كودك سینما و كودك زندگی می‌دانم و دوست دارم همین طور كودك بمانم.
 
آقایی كه داشت درباره تشییع جنازه من حرف می‌زد
یك بار با ریش، كلاه و عینك در تاكسی نشسته بودم كه آقایی كنارم نشست و از ونك تا چهارراه ولیعصر با آب و تاب تعریف می‌كرد كه همین الان جلوی درِ تلویزیون تشییع جنازه «اكبر عبدی» بود و قیامتی از جمعیت به پا شده بود و من هم رفتم و زیر تابوتش را گرفتم. مرد خوبی بود بنده خدا! در تاكسی هم همه داشتند افسوس می‌خوردند و خدا بیامرز می‌گفتند. خلاصه این آقا گفت و گفت تا به مقصد رسید و خواست پیاده شود، من عینكم را برداشتم و گفتم آن خدابیامرز شبیه من نبود؟ نگاهی كرد و گفت نه زیاد شباهتی ندارید! حالا به هر حال مرده و راحت شده! شباهت به چه درد می‌خورد؟!
منظورم این است كه مردم ما عاشق شایعه هستند. چند سال پیش در یك جمع نیمه رسمی‌ یكی می‌گفت «لعیا زنگنه» دختر «ثریا قاسمی» است و بقیه هم تایید می‌كردند! قسم خوردم كه این طور نیست؛ این 2 خانم هیچ نسبتی با هم ندارند اما گوینده و حاضران با لحن تندی مرا سر جایم نشاندند كه شما نمی‌دانید فامیل نزدیك ما هستند ما بهتر می‌دانیم. عجیب است كه با چه اعتماد به نفسی از شایعه دفاع می‌كنند و خودشان هم باورشان می‌شود درست می‌گویند!

اسمم از جایگاه چهاردهم آمد دوم
اولین صحنه انجام حركات موزون در سینمای ایران پس از انقلاب را من در «اجاره نشین ها» بازی كردم كه باید پیش استاد انتظامی‌ و ایرج راد می‌رفتم و در راه 2 تا حركت موزون هم انجام می‌دادم كه یعنی قصد، فقط انجام این كار است. در زمان نمایش فیلم در جشنواره فجر، سالن سینما در این صحنه مثل بمب منفجر شد! اسمم در تیتراژ چهاردهم بود كه از بس مهرجویی از بازی ام راضی بود، اسمم را آورد در رده دوم و عكس هایم را هم روی سر در سینما گذاشت.
اولین سكانس بازی ام در «اجاره نشین ها»، آن صحنه ای بود كه از خواب بیدار می‌شوم و كاراته بازی می‌كنم. مهرجویی در شرح سكانس گفته بود این شخصیت، شب را به بیداری و شب زنده داری گذرانده و صبح سنگین از خواب بیدار می‌شود. من شب را راحت و به موقع خوابیدم كه صبح نقش را بازی كنم، نه این كه بی خواب بیایم جلوی دوربین. بگذریم كه مهرجویی پس از ضبط سكانس گفت كاملا معلوم است شب گذشته را بیدار مانده ای و خوش گذرانده ای!

وقتی علی حاتمی‌ را به گریه انداختم
زمانی تماشاگر تیپ را باور می‌كند كه ابتدا خود بازیگر آن را باور كرده باشد. چرا تیپ فیلم «مادر» ماندگار شد؟ مخاطب پیش از آن كه با كودك بودن شخصیت ارتباط برقرار كند، با كودك درون من احساس صمیمیت می‌كند و آن را می‌پذیرد. خدا رحمت كند علی حاتمی‌ عزیز را یادش به خیر. در فیلم مادر با هم گفت وگو می‌كردیم و می‌خواستیم ترتیبی بدهیم كه رابطه مادر و پسر، طبیعی و صادقانه از كار دربیاید. حاتمی‌ می‌گفت، قاعدتا باید این بچه بپرد توی بغل مادرش ولی نمی‌توانیم این صحنه را نشان بدهیم. دنبال چاره ای می‌گشتیم كه رابطه مادر و بچه را به تصویر بكشیم. گفتم فكری برای این لحظه می‌كنم اما نه در تمرین، مو قع اجرا باید بازی اش كنم؛ سر فیلمبرداری چادر مادر را گرفتم و آن لحظه را بازی كردم كه علی حاتمی‌ به شدت تحت تاثیر قرار گرفته بود كه فقط اشك می‌ریخت و حتی نتوانست كات بدهد. حاتمی‌ می‌گفت این لحظه شعر سینمایی است و از این شاعرانه تر در سینمای ایران نداریم. در یكی از عكس های فیلم هم من بالای سر مادر ایستاده ام و دستم را روی سرش می‌گذارم و پشت دستم را می‌بوسم؛ هم قابل پخش است و هم از شخصیت خُل و ضع فیلم قابل قبول. در «مادر» نقشم خیلی كم رنگ تر بود اما علی حاتمی‌ عادت داشت سر صحنه دنباله كار بازیگری را می‌گرفت كه بهتر بازی می‌كرد یا نشان می‌داد مایه اش را دارد. در این فیلم برایم سكانس می‌نوشت و نقشم را پررنگ تر می‌كرد چون می‌دید كه با دل و جان آمده ام.

خاطره آن شلوار جین سوخته
در دوران كودكی خیلی چاق و تپل بودم. شلوار جین خیلی مد بود اما اندازه من وجود نداشت. پدر من مكانیك ماشین های نساجی در كارخانه چیت سازی تهران بود. یك سال كارخانه پدرم، پارچه جین تولید كرد و ما چند متر خریدیم به قیمت آن زمان یادم است 18 تومان و پنج زار پول پارچه شد و 12 تومان هم دادیم چهار راه لشگر دوختند و چهارشنبه سوری حاضر شد، دو روز بعد هم عید بود. من از خوشحالی شلوار جین را شب چهارشنبه سوری پوشیدم و آمدم توی كوچه. آن موقع پاچه گشاد مد بود و پاچه اش را هم تا می‌كردیم بیرون. بچه ها تو كوچه بدجنسی كردند و یك تكه ذغال داخل پاچه شلوار من انداختند. بوی سوختگی به مشامم رسید ولی فكر نكردم كه شلوار من باشد. خلاصه شلوار سوخت و من آن سال مجبور شدم لباس كهنه های پارسال را بپوشم و این جریمه ام بود كه مواظب نبودم.

اتفاق همیشگی بین من و پدرم!
من بعضی وقت ها می‌گویم اگر تلفن من را خواست بگویید نیستم. پدرم پشت تلفن به مخاطب می‌گوید: «اكبر می‌گه بگو نیست.» به پدرم می‌گویم چرا نگفتی؟ او می‌گوید به نظرت وقتی شما اینجا نشستی، من دروغ بگویم نیستی، درست است!

چگونه وزن كم كردم؟
در مشهد فیلم «استخوان های بابام» را داشتم بازی می‌كردم و یك شب مهمان دكتر رضوانی شدم. آن موقع كمر درد زیادی داشتم. دكتر به من گفت: اگر می‌خواهی تا چند ماه دیگر مشكل دیسك كمر پیدا نكنی باید وزنت را پایین بیاوری و درضمن گفت چاقی شكم مثل یك كیف كوله پشتی به كمرت فشار می‌آورد و موجب می‌شود دیسكت بیرون بزند. این مسئله موجب شد من به طور جدی برای كاهش وزن تلاش كنم. زمانی 127 كیلو وزن داشتم ولی آن قدر تلاش كردم تا كم كم به 100، 90 و الان هم به 83 كیلو برسم. باور كنید از گرسنگی گریه می‌كردم. خیلی سخت بود وقتی كه هنوز سیر نشدی از پای سفره و خوردن قورمه سبزی و چلوكباب بلند شوی اما وقتی به كمردرد فكر می‌كردم به طور جدی با چاقی مبارزه می‌كردم. در خانواده ما، من از همه چاق تر بودم اما الان برادران دیگرم دارند چاق می‌شوند، درحالی كه من لاغر شده ام. علی آقا عبدی برادرم كه بعد از ازدواج در شمال زندگی می‌كند، به دلیل دست پخت خوب شمالی ها این روزها چاق شده است. الان من از سایر اعضا خانواده لاغرترم البته دخترم المیرا و همسرم هم چاق نیستند.