جنجالی‌ترین اتفاقات تاریخ جشنواره كن از همدردی با هیتلر تا اعتراض كلیسا!

چند روزی از افتتاح شصت و ششمین جشنواره فیلم كن می گذرد و سومین روز این دوره از رقابت های یكی از جنجالی ترین روزهای تاریخ 74 ساله این جشنواره بود: مردی كه نارنجك و چاقو به دست با شلیك دو گلوله وسط یك برنامه زنده تلویزیونی با حضور «كریستفر والتس»، بازیگر برنده اسكار هالیوود، نه تنها باعث برهم خوردن این برنامه تلویزیونی شد بلكه برگزاری جشنواره را به طور موقت با اختلال روبه رو كرد. در این گزارش كه فارس ترجمه كرده ، جنجالی ترین اتفاقات تاریخچه كن را مرور كنیم.
    
كارگردان دانماركی و ابراز علاقه به هیتلر
سال 2011 «لارس فون تریر» در نشست خبری فیلمش با ایراد جملاتی در ابراز همدردی و علاقه نسبت به «هیتلر»، همه را متعجب كرد. «تریر» گفت: من هیتلر را درك می كنم، من این مرد را می فهمم. این جملات خشم برگزاركنندگان جشنواره را برانگیخت و باعث اخراج او از جشنواره شد. اگر چه او بارها به خاطر ایراد این جملات عذرخواهی كرد و برگزاركنندگان كن او را بایكوت كرده تا جایی كه او در جشنواره امسال نیز غایب است. جشنواره فیلم كن نخستین بار یكم سپتامبر سال 1939 برگزار شد و سخنرانی «آدولف هیتلر» و شروع جنگ جهانی دوم باعث شد كه این جشنواره كمتر از 48 ساعت پس از اكران به تعطیلی بینجامد و فیلم «گوژپشت نتردام» ساخته «ویلیام دیترله» تنها فیلمی بود كه به نمایش درآمد. این جشنواره تا هفت سال بعد تعطیل شد.
    
اعطای نخل طلابه فدریكو فلینی و اعتراض كلیسای كاتولیك
سال 1960 میلادی كمدی درام «دولچه ویتا» (زندگی شیرین) ساخته «فدریكو فلینی» برنده جایزه نخل طلای كن شد. این فیلم بالاخص توجه ویژه به آن خشم كلیسای كاتولیك را برانگیخت. به عقیده این كلیسا در این فیلم تصویری سطحی و غیراخلاقی از شهر رم و مردمش ارائه شده كه از نظر آنها كاملامحكوم است، آنها خواستار عدم اكران این فیلم شدند. اكران این فیلم برای چند دهه در چند كشور جهان ممنوع بود.
    
راهیابی فیلم «ویریدیانا» ساخته «لوئیس بونوئل» به جشنواره كن و اعتراض كلیسای كاتولیك و خشم مقامات اسپانیا
سال 1961، تنها یك سال پس از جنجال به خاطر فیلم «فدریكو فلینی»، قضیه یی مشابه در ابعادی گسترده تر درباره فیلم «ویریدیانا» ساخته «لوئیس بونوئل» اتفاق افتاد. این فیلم كه داستان مرد همسر مرده یی است كه خواهر زاده خود را مورد سوءاستفاده جنسی قرار می دهد، به شدت خشم كلیسای كاتولیك و مقامات كشور اسپانیا را برانگیخت. كلیسای كاتولیك به برگزاركنندگان جشنواره كن اعتراض كرد و مقامات كشور اسپانیا و در راس آن «ژنرال فرانسیسكو فرانكو»، دیكتاتور این كشور، تمام تلاش خود را برای خروج این فیلم از جشنواره فیلم كن كردند ولی در نهایت این فیلم نه تنها از جشنواره خارج نشد بلكه جایزه نخل طلانیز به آن اعطا شد. اگرچه خود مقامات سینمایی اسپانیا فیلمنامه فیلم «ویریدیانا» را تایید كرده بودند ولی محصول نهایی را ندیده بودند تا زمانی كه این فیلم برای شركت در رقابت های كن داوطلب شد.
    
شروع جنبش دانشجویی- كارگری و همراهی فیلمسازان مطرح سینمای جهان از این جنبش و تعطیلی جشنواره
سال 1968 جنبشی دانشجویی- كارگری در كن به وقوع پیوست كه عده یی از فیلمسازان مطرح سینما چون «فرانسیس تروفو» و «ژان لوك گدار» نیز آن را همراهی می كردند. دقایقی پیش از آنكه فیلم «كارلوس سائورا»ی اسپانیایی در این دوره از رقابت های كن به نمایش درآید، «تروفو»، «گدار» و عده یی دیگر از پرده های سالن نمایش آویزان شدند، در این میان «جرالدین چاپلین»، بازیگر نقش اول فیلم «سائورا» نیز به آنها پیوست ولی «گدار» كه از نیت او آگاه نبود با مشتی توی صورتش از او استقبال كرد، در نهایت جشنواره كن تعطیل شد.
    
پیروزی جنجال برانگیز «مایكل مور» در رقابت های كن و دفاع تارانتینو از این فیلم
سال 2004 مستند «فارنهایت 11/9» ساخته «مایكل مور» برنده جایزه نخل طلاشد و حضار بیش از یك دقیقه به صورت ایستاده «مور» را تشویق كردند. ریاست هیات داوران این دوره از رقابت ها را «كوئنتین تارانتینو» به عهده داشت، منتقدان تصمیم گرفتند كه این جایزه را یك مانور سیاسی معرفی كنند، حتی «ژیل ژاكوب»، رییس جشنواره كن، اعلام كرد كه به نظر او دلایل برای اعطای نخل طلابه این فیلم كافی و قانع كننده نیست ولی تارانتینو همچنان پس از گذشت چند سال از این اتفاق بر انتخاب خود پافشاری می كند.
    
عدم حضور فیلمسازان زن در بخش مسابقه جشنواره 2012 و انتشار نامه سرگشاده فیلمسازان زن در روزنامه لوموند
اگر چه بی توجهی به زنان در جشنواره های سینمایی جهان از جمله جشنواره كن تازگی نداشت ولی سال 2012، زمانی كه 19 فیلم بخش مسابقه معرفی شدند و نام هیچ فیلمساز زنی در این میان وجود نداشت، عده یی از آنها طی نامه سر گشاده یی كه در روزنامه لوموند منتشر شد، نسبت به این مساله اعتراض كردند. آنها در این نامه ضمن محكوم كردن این مطلب عنوان كردند: هرگز به دختران اجازه ندهید كه فكر كنند كه یك روز می توانند این جسارت را داشته باشند كه برای صعود از پله های سن اهدای جوایز در جشنواره های مطرح جهان، فیلم بسازند مگر آنكه بازوی یك شاهزاده افسانه یی را گرفته باشند. امسال نیز تنها «والریا برونی تدچی»، تنها فیلمساز زنی است كه با فیلم «قلعه یی در ایتالیا» به بخش مسابقه شصت و ششمین جشنواره فیلم كن راه یافته است.

تصویری دیدنی از لیلا حاتمی در تلویزیون! + عکس