درسی که حسن روحانی باید از فیلم «روز استقلال» بیاموزد!

ایام انتخابات به پایان رسید و این بار حسن روحانی ریاست جمهور شد. پرسش اساسی این است که آیا بعد از این اتتخابات، ساختارها و طرز فکرها تغییر می کند یا همچنان همان بازی قدیمی در دولت با مهره های جدید بازی خواهد شد؟

رونالد ریگان رییس جمهور سابق آمریکا در یکی از نطق های معروفش به صحبتی اشاره می‌کند که با گورباچف رهبر وقت اتحاد جماهیر شوروی داشته با این مضمون که اگر زمانی دشمنانی از خارج از زمین به ما حمله کنند ما این خصومتهای امروزی را کنار می‌گذاریم و با هم متحد می‌شویم. این ایده بارها در فیلمهای فاجعه آمریکایی مخصوصا آثار رولند امریخ ( مثل 2012 یا روز استقلال) تکرار شده . مثلا در روز استقلال که در دهه نود و پس از جنگ دوم خلیج فارس ساخته شده، آمریکایی‌ها در کنار عراقی‌ها با هواپیما به این سفینه‌های فضایی حمله می‌کنند.

حالا سوالی که بعد از این انتخابات، در ذهن ایجاد می‌شود این است که آیا دوران پیش رو متعلق به اصلاح و بهبود کشور است و یا اینکه فقط دورانی است که مهره‌های جای خود را عوض می‌کنند؟
بخش عمده ای از مشکلات (مخصوصا در عرصه فرهنگ) بیش از آنکه علتش شخص خاصی باشد، از ساختار نادرست است. مثلا در عرصه ممیزی سلیقه ای بودن سیاستها و تبعیض بین سینماگران بیشتر ناشی از نبود قوانین مشخص و البته منطقی برای صدور این پروانه‌هاست. از سوی دیگر سازمانهای فرهنگی متفاوت، در مواردی گروه‌هایی از سینماگران برای خود ایجاد کرده اند و پروژه‌های آن سینماگران خاصی را تامین مالی می‌کنند، حالا با تعویض مدیران این سینماگران عزیزدردانه هم عوض می‌شوند و حالا جای محبوب و مطرود عوض می‌شود.

اگر قصد دولت آینده تصحیح و اصلاح است، اولین کار باید بیرون کشیدن دولت از خود چرخه ی سینما باشد. و در عین حال کمک به ترمیم چرخه ناقص اقتصادی سینما، زمانی که بیش از چند هزار شهر از شهرهای با جمعیت متوسط ایران فاقد سینما هستند، دولت می‌تواند با کمک و یا حتی تخفیف‌های اقتصادی به سینماداران به گسترش سینما کمک کند. کامل شدن چرخه اقصادی سینما باعث میشود که رابطه سینما و مخاطب متقابل شود و به معنای دیگر مخاطب از فیلمی‌حمایت می‌کند که آنرا دوست دارد نه فیلمی‌که منافعش در آن است. در صورتی که امروز این بخشی از مالیات مردم است که چون به جیب دولت می‌رود، دولت با حمایت و ساخت فیلمهایی خاص عملا پول ملت را گرفته و به آنها دیکته می‌کند که چه فیلمی‌ببینند.

هرچند که بحث سوبسیدها و کمک به فیلمسازان اول یا کمکهایی که از ساخته شدن فیلمی‌به زبان خاص و یا در کشور و شهر خاصی کاملا بحث جدایی هست. حالا این بحث را در عرصه هایی مثل موسیقی ( مخصوصا موج هیپ هاپ و رپ که امروزه جریان غالب موسیقی جوانان شده اما همچنان از طرف مسئولین نادیده گرفته می شود) ، تئاتر و رسانه هم تسری بدهید.

متاسفانه تا الان رویکرد دولتها نسبت به فرهنگ در دو دسته کلی قرار می‌گیرد. سیاست سلبی که در آن بین هنرمند و جامعه می‌ایستد و مانع عرضه هنری ‌می‌شود که خودش به آن پروانه ساخت و تولید داده ( مانند فیلمهای گزارش یک جشن، پاداش، خیابانهای آرام و ...) و دومین سیاست سیاست تاکید است. که در آن دولت اتفاقا پشت اثر می‌رود و اثر را به درون جامعه هل می‌دهد. که نتیجه این کار گاهی این می‌شود که مثلا پروژه‌ی سینمایی چند میلیاردی بدون هیچ تحقیق و پژوهشی دست کسی‌ داده می‌شود که چند فیلم بسیار کم هزینه ساخته و فیلمهای سابق او هم یا اکران نشده اند و یا در اکرانشان زیر دو سه میلیون فروخته اند.

امیدواریم که چهارسال بعد این مشکلات اصلاح شده باشند و مردم بیش از همیشه در انتخابها نقش داشته باشند. نه اینکه همواره در زندگی روزمره خود، در تفریحشان ، سرگرمیشان و حتی ورزششان به دیواری به اسم دولت بربخورند.

از زاویه مردم هم علاوه بر جو شادی و امیدی که در این چند روزه جوانان امیدوار به اصلاح را در برگرفته . مسیر خطرناکی هم دیده می‌شود. در همین کامنتهای کافه سینما می‌شود کمابیش دید که حالا همان بحث تغییر مهره‌ها پیش آمده حالا یک سری که سابقا در قدرت بوده اند شده اند مغلوب و این طوفان خشم برندگان است که بر سر آنها فرود می‌آید. حالا همانطور که در دوران قدیم طرفداران تیم در قدرت یک تنه پشت نامزد خود می ایستادند و حتی یارای شنیدن نظرات منفی او را هم نداشتند. امروز هم فقط با تعویض جاها همان حرفها در زبان طرفدارانی جاری است که روزی ضد همین چیزها بودند. انگار که قصه همان است که هشت سال پیش بوده. ای کاش ما هم حداقل همین یک نکته را از فیلم روز استقلال یاد بگیریم ( که البته نکات زیادی جز این ندارد و خیلی فیلم خوبی نیست) . اینکه کنار هم بودن خیلی بهتر از این است که در جبهه ای روبروی هم باشیم و به محض اینکه قدرت به ما رسید طرف مقابل را بمباران کنیم.
نویسنده: علی ملاصالحی