نگاهی به بهترین فیلم جشنواره برلین 2014

در فیلم «ذغال سیاه، یخ نازک» که در جشنواره فیلم برلین 2014 به نمایش در آمد، ارواح و روحیات ریموند چندلر و جیمز ام کین هر چند غم افزا اما قدرتمند و کنترل شده جریان دارند. در این فیلم که می توان آن را بهترین فیلم نوآر چینی دانست، نه قهرمان واقعی وجود دارد نه شریر. فقط آدم هایی هستند که در حال تسویه حساب کردن با یکدیگر هستند. این فیلم که یکی از نادرترین پیوندهای فیلم با سینمای هنری است، سومین اثر دیائو یینان کارگردان چینی است. فیلم های قبلی او «یونیفورم» محصول سال 2003 و «قطار شب» محصول 2007 بودند که هر دو به لحاظ تجاری فیلم های متوسط محسوب می شدند.

دیائو کار خود را با همکاری و نوشتن فیلمنامه برای ژانگ یانگ، کارگردان بنام چینی شروع کرد و تحت کارگردانی او فیلم های «دوش» و «سوپ تند عشق» را به روی پرده برد. او خیلی زود علاقه و پیوندش به فیلم نوآر را در اولین فیلمی که کارگردانی کرد، نشان داد. او در این فیلم جوان بی هدفی را به تصویر می کشید که در رختشوی خانه خانوادگی شان کار می کند اما دوست دارد خود را به افرادی که او را نمی شناسند، پلیس معرفی کند. پلیسی که دیائو در اولین فیلم خود نشان می داد، پلیسی دروغین بود. اما پلیس فیلم جدید او حقیقی است.

قتل مخوف
فیلم «ذغال سیاه، یخ نازک» از سال 1999 آغاز می شود. در اولین سکانس بسته ای عجیب در سطل زباله ای پیدا می شود که حاوی بخش هایی از بدن انسان است. از همین سکانس متوجه می شویم با داستان دیگری از دنیای کمپانی های ذغال سنگ رو به رو هستیم. اما در این داستان مخوف یک نفر کشته و قطعه قطعه شده و هر یک از اندام بدنش در گوشه ای از یکی از استان های چین پراکنده شده است. آنچه باعث تعجب پلیس و البته مخاطب می شود، این است که چطور ممکن است یک نفر کسی را به قتل برساند و در یک روز همه این مسیرها را طی کند و هر قطعه از بدن قربانی خود را در گوشه ای از استان بیندازد!

با پیدا شدن این جسد تکه تکه شده، کارآگاه ژانگ، لیائو فن وارد  ماجرا می شود. او با سبیل عجیب خود چهره ای خنده دار دارد. اما زندگی شاد و مفرحی ندارد. اولین بار زمانی کارآگاه ژانگ را در فیلم می بینیم که در اتاق یک هتل خوابیده است و همسرش تازه از او جدا شده است. آنها در یک ایستگاه قطار مشاجره ای داشته اند و سپس زن، مرد را برای همیشه ترک کرده است.

به هر صورت از ژانگ در چنین وضعیت روحی دعوت می شود تا به همراه تیم خود مقتول و قاتل وی را شناسایی کند. آنها متوجه می شوند که مقتول کارگر یک کمپانی ذغال سنگ بوده و وظیفه توزین کامیون های ذغال سنگ را داشته است. آنها در تحقیقات خود دو نفر را به عنوان مظنون شناسایی می کنند. یکی از آنها صاحب یک آرایشگاه است. تحقیقات آنها به خاطر کشته شدن دو پلیس از مسیر خود منحرف می شود و نا تمام می ماند.

5 سال فراموشی یک قتل
ماجرا کات می شود به سال 2004، زمانی که ژانگ را می بینیم که اعتیاد شدید به الکل پیدا کرده و به عنوان نگهبان کار می کند. اما روزی بر حسب اتفاق سروان وانگ (یوآیلی)، از همکاران قدیمی اش را می بیند. وانگ، ژانگ را به گذشته می کشاند و برای او شرح می دهد که چگونه در حال تحقیق و تفحص پنهان در مورد زنی به اسم وو ژیژن (با بازی ستاره جوان تایوانی، گوی لون می) هستند. ژیژن بیوه همان کارگر توزین ذغال سنگ است که سال 1999 کشته و جسدش قطعه قطعه شده بود. وانگ می گوید ژیژن با دو قتل جدید دیگر نیز مرتبط است.

ژانگ هر چند که دیگر ارتباطی به پلیس ندارد و شغل اش تغییر کرده است، اما شم کارآگاهی اش او را به ماجرا علاقه مند می کند. ژانگ به خشکشویی محل کار ژیژن می رود و آنجا را زیر نظر می گیرد و دست آخر برای کشف ابهام های ذهنی خودش، از ژیژن دعوت می کند در یک شب وهم آور ترسناک به پیست اسکیت بروند. آنها بر روی یخ نازک پیست اسکیت روی کفش هایی که تیغه های آنها مثل چاقو تیز است، حرکت می کنند. ژانگ خود را در چنگال زنی قاتل می بیند که حتی یک قتل فجیع دیگر او را در معرض اتهامی جدی قرار نمی دهد و زرنگتر از آن است که به دام افتد. این سکانس ها سکانس هایی هیچکاکی هستند.

اسباب موفقیت
فیلمنامه ای که دیائو نوشته است، بسیار بیشتر از ادای احترامی ساده به اساتید فیلم نوآر است. فیلمنامه او فیلم نوآری سنتی است که داستان آن در میان طبقات فرودست و پست جامعه معاصر چین می گذرد. داستان او منسجم و مخاطب پسند است و شیوه داستان سرایی او نظمی به جا دارد. فضای پیچیده و فوق العاده فیلم نیز غیرقابل مقاومت نشان می دهد.

گوی بازیگر نقش ژیژن کاراکتر خود را با چشم هایی افسرده و دستهایی که سخت مشغول کار هستند، مثل یک بانوی سیاه عجیب نشان می دهد. او در ظاهر یک زن معمولی است اما در واقع بین خط و مرز خوب و بد بودن، تاب می خورد.

گیائو بازیگر نقش ژانگ نیز سابقه کار درخشانی دارد و جوایزی را در کارنامه خود دارد. از فیلم های قابل توجه او «کلاه سبز» و «زودیاک چینی» ساخته جکی چان هستند. او در فیلم جدید دیائو کارآگاهی کلاسیک را به تصویر می کشد که بی خواب است و صورتش را اصلاح نمی کند. او ظاهری سخت و پر رمز و راز دارد که تا پایان فیلم با او همراه است.این فیلم به او فرصت داده است تا مضامین عشق و خیانت را بدون احساساتی شدن به نمایش بگذارد.

اما بخش زیادی از موفقیت فیلم مرهون فیلمبرداری دونگ چینانگ، مدیر فیلمبرداری است. او جاده ها و زیرگذرهایی پوشیده از برف را در کارخانه های بزرگ به تصویر می کشد. این تصاویر نمادی هستند از فضایی که بین واقعیت و تخیل تاب می خورد.

لج درآورترین مجری تلویزیون در هفته گذشته!!