در بیستمین سالگرد اکران «پالپ فیکشن» پخش مجدد آن در کن ، فستیوالی که این فیلم ابتکاری کوئن تین تاران تینو ابتدا دو دهه پیش در آن پخش و برنده جایزه نخست موسوم به نخل طلایی شد، توجهی تازه و وسیع و بایسته را به این فیلم تاثیر گذار و ماندنی معطوف کرده است و البته حضور خود تاران تینو در فستیوال اخیر کن که از 24 اردیبهشت تا 4 خرداد در این شهر همیشه آفتابی در جنوب فرانسه برگزار شد، بر ابعاد این اهمیت و جذابیت های کار افزود.
نه فقط تاران تینو که اینک 52 سال سن دارد و در سال 1994 پدیده جدید فیلمسازی آمریکا و دنیا به شمار می آمد و اینک نیز به رغم مسن شدن کودک درون و شیفتگی غریبش به نمادهای کلاسیک و مشهور سینما را کودک وار حفظ کرده، بلکه اوما تورمن بازیگر زن نقش اول «پالپ فیکشن» هم که در دوگانه «بیل را بکش» نیز برای تاران تینو ایفای نقش کرد، در کن حضور یافت و مدیران کن با استفاده از این فرصت مغتنم از این دو هنرمند معروف خواستند که جایزه نخل طلای امسال را که به نوری بیلنگ جیلان از ترکیه و فیلم تازه او به نام خواب زمستانی تعلق گرفت، به این فیلمساز اهدا کنند و آنها هم این کار را انجام دادند.
*مشهورترین و بهترین
تاران تینو طی 20 سال سپری شده به یکی از شناخته شده ترین فیلمسازان دنیا تبدیل شده و در این حد فاصل کارهای خبرساز دیگری مثل «جکی براون» (1997)، «لعنتی های بی آبرو» (2009) و «ژانگوی آزاد شده» (2011) را نیز ارائه کرده اما «پالپ فیکشن» که جایزه اسکار برترین سناریوی اوری ژینال سال 94 را هم برد، هنوز مشهورترین و بهترین کار تاران تینو است و می توان و باید از چند منظر به آن نگاه کرد.
*نامداران مدیون «او»
این عادت تاران تینو است که با اکثر فیلم هایش بارویکرد به یک ستاره محبوب گذشته که از یادها رفته او را زنده و از نو مطرح کند و در پالپ فیکشن نوبت به جان تراولتا رسید که از ایام شکوه «تب شنبه شب» در اواخر دهه 1970 و دوران پولسازی اوایل دهه 1980خود فاصله گرفته و حتی فیلم های دوگانه خانوادگی او با «الی شیدی» هم از خاطرها رفته بود «پالپ فیلکشن» او را از نو به یک سوپر استار و حتی بزرگتر از گذشته تبدیل کرد و هر چه تراولتا در این بیست سال بدست آورده، مدیون همان احیا و رل فوق العاده اش در پالپ فیکشن در هیئت یک گانگستر عجیب است که در کنار همکارش- ساموئل ال جکسون-و در مقابل با دیگر آدم بدهای قصه شامل بروس ویلیس حتی از متلاشی کردن مغز آدم ها درون یک اتومبیل ابایی ندارد.
تاران تینو این تجربه را با پم گریر سیاهپوست در «جکی براون» و دیوید کارادین در «بیل را بکش» تکرار کرد و کافی بود او نمایش های کسی را دوست داشته و کارش را در گذشته دیده و تحسین کرده باشد و در آن صورت در متن یکی از قصه هایش وی را پس از سال ها از نو بر تارک سینما می نشاند.
*نمادها و تیپ ها
جدا از این وجه باید متذکر شد «پالپ فیکشن» فراتر از «سگ های انباری» که دو سال زودتر و به سال 1992 اکران شد و از آن ملایم تر و جذاب تر بود، و چهره و وجهی تازه به سینمای گانگستری و ژانر پلیسی افزود و فیلمساز طی آن به گونه ای عجیب و جالب و جدید به این کارها نگریست .داستان او تابع منطق نبود و فقط از نمادها و پزها و تیپ های مختلف شکل می گرفت و آدم ها بیشتر از حقیقی بودن حاصل رویاسازی خالق فیلم و نتیجه این تفکر و سوال بودند که اگر آدم ها و ستاره ها با لحظه زندگی کنند و هیچ چیز دیگری برایشان مهم نباشد چه چیزهایی روی خواهد داد.
*مشتی آدم گیچ
اگر دنیای سینما به گونه ای وامدار «پالپ فیکشن» به سبب عوض کردن فرهنگ سینما و شروع حرکت آن در عصر موسوم به پست مدرن بر پایه های این فیلم است ، تاران تینو هم مدیون کن و مدیران آن است که 20 سال پیش در یک شگفتی بزرگ و در واقعه ای که اصلا پیش بینی نمی شد ، جایزه بهترین فیلم را به این کار تاران تینو اعطا کردند. این فیلم از پدیده های کن 1994 بود و شکی در این خصوص نیست اما کمتر کسی فکرمی کرد که نخل طلا را هم به آن بدهند و این به سبب اصول غیر متعارف قصه آن و وفور آدم های کم ارزش و بی هدف در فیلم و جولان مشتی آدم گیج در بطن قصه ای سرشار از وقایع لحظه ای و فاقد منطق بود.
*جوری دیگر
اما تاران تینو که به صورت یک فیلمساز غیر معروف و تازه کار و به رغم پیشینه نگارش سناریوی «عشق حقیقی» کار موفق سال 1993 تونی اسکات و «قاتلان بالفطره» فیلم مطرح سال 94 اولیور استون به کن آمده بود، با شهرت عظیم برخاسته از پیروزی «پالپ فیکشن» در آن جشنواره به اوج شهرت و اعتبار رسید و دنیای او جور دیگری شد.
این اتفاق در چهل و هفتمین دوره کن شکل گرفت و امسال در دوره شصت و هفتم فرصتی مساعد پیش آمد تا تاران تینو و حتی مسوولان این جشنواره نگاهی مجدد به غوغای ماندگار بیست سال پیش بیندازند و ببینند که حقیقتاً چه رخ داده است . حتی روزنامه نگاران و منتقدان فیلم نیز در آن زمانه که هنوز اینترنت به یک اپیدمی تبدیل نشده و حضور وسیع در جشنواره ها و دیدن فیلم پشت فیلم و روزی 20 ساعت زیستن در محیط کن یک الزام بود و بر خلاف امروز از راه دور نمی شداین فستیوال را رویت و کنترل کرد. برخوردی جدی تر و برخاسته از تعهدی بیشتر با این فستیوال و با هر یک از فیلم های عمده آن داشتند و نمی خواستند فقط از سر رفع مسوولیت و از روی تظاهر اعلام نظر کنند. تاران تینو در عین اینکه محصول افکار به شدت شیفته وار خود از سینمای دهه های 1960 تا 1980 و حتی قبل از آن بود، نتیجه و محصول زمانه ای هم به حساب می آمد که از آن یاد کردیم.
*جنون آسا
تاران تینو دوست داشت به فراخور عنوان «پالپ فیکشن»، قصه های عامه پسند بگوید و بیهوده مسایل را گنگ و گم نکند و موضوعات را پیچ نزند. آدم های او غیر عادی بودند اما انگیزه هایشان و حتی جنون آساترین آنها نیز قابل تشخیص بودند.می شد به استدلال و عقل این آدم ها شک کرد اما نمی شد گفت که قصه پیش روی ما مشتی هزل گویی صرف در عین دل دادگی تاران تینو به احساس های گذرای روز و بسر سپردگی مطلق او به عشق های قدیمی و سوژه های محبوبش در سینما است .
*از سگ های انباری تا جکی براون
اوج این نماد و بالاترین درجه این زندگی در لحظه و حرکت در مسیر آرزوهای غیر پایدار و به هم ریختن اوضاع از طریق ایجاد جذابیت های صوری،پالپ فیکشن است .
تاران تینو در «سگ های انباری» بیش از حد بر گویش های تند و تاسف آور کاراکترهای اصلی اش که چهار پنچ گانگستر هدف گم کرده و زیاده خواه بودند تکیه کرده و همین مسئله تماشاگران را آزرده بود و در «جکی براون» نیز آدم هایی مثل بریژیت فوندا، سلما هایک و حتی رابرت دونیرو قابل فهم و رویایی نیستند و گانگسترهای قصه هر چند مانند تراولتا و جکسون در پالپ فیکشن پیوسته به کج راهه می روند اما بیننده نمی تواند خط وربطی در قصه بیابد و همه چیز روی هوا است.
تاران تینو در «پالپ فیکشن» با مرکزیت بخشیدن به کاراکتر تراولتا و حرکت در مسیر قصه ای که گرداگرد او و ساموئل ال جکسون شکل می گیرد و همچنین چیدن کاراکترهایی قابل توجه مثل اوماتورمن پیرامون آنان بیننده را متقاعد می کرد که این آدم ها برای برخی خشونت های ولو غیر عقلایی خود دلایل منطقی، لااقل از منظر خویش دارند.
*مرگ بر دیجیتال
«پالپ فیکشن» اضافه بر همه موارد فوق محصول زمانه ای است که فیلم ها در آن ابتدا همان فیلم و یک هنر محسوب می شدند و وجه تجاری و لزوم پولسازی آن به اصل حاکم تبدیل نشده و هر چیز دیگری زیر سایه آن محو نشده بود. تاران تینو با افتخار می گوید که فیلم های آن موقع بسیار اصیل تر از امروز بودند و حتی کار غیر متعارفی چون پالپ فیکشن هم در این تعریف می گنجد.
وی در کن امسال گفت: من مفتخرم، زیرا پالپ فیکشن که امسال در کن از نو و به مناسبت بیستمین سال اکران آن پخش شد، از معدود کارهای غیر دیجیتال امسال است . تا آنجا که من می دانم گرفتن فیلم ها با دوربین دیجیتال و پخش آن به این سیستم یک جنایت و به مثابه مرگ سینما است . متاسفم که می بینم دیگر خبری از فیلم های 35 میلی متری نیست و همه چیز دیجیتال شده است. این یعنی جنگ و تلاش ما دوستداران سینمای اصیل و واقعی به شکست منتهی شده است و ما این نبرد را باخته ایم .
درست مثل این می ماند که کاری مثل آثار تلویزیونی و سطحی و عادی را به جای صفحه ای کوچک و 21 اینچی بر روی پرده بزرگ سینما پخش کنید. این همان قدر بی مسما و ظالمانه است.
*از هما ن آغاز
گفتنی است «پالپ فیکشن» 20 سال پیش برای اولین بار در کن مقابل تماشاگران عادی این جشنواره و البته منتقدانی در اندازه های راجرابرت (که دیگر در قید حیات نیست) و تاد مک کارتی که هنوز برای لس آنجلس تایمز می نویسد، در سالن المپیا واقع در مجموعه کن و به فاصله فقط چند متر تا مقر اصلی فستیوال یعنی کن پاله و البته به شیوه 35 میلی متری پخش شد و همگان از همان آغاز فهمیدند دارند یک چیز متفاوت و غیر متعارف را می بینند. در عمل «پالپ فیکشن» مثل «لئون» فیلم مشهور و کلاسیک شده سال 1994 لوک بسون فرانسوی و «نجات سرباز رایان» فیلم کلاسیک جنگی سال 98استیون اسپیلبرگ تبدیل به یکی از شاخص ترین آثار دهه مربوطه (1994 تا 2004) و حتی در یک مقطع زمانی 20 ساله(1994 تا بحال) شد.
*بالاتر از قرمز
تاران تینو که عاشق صحبت در باره ریشه ها و جذابیت های سینما و واقف به ژانرهای مختلف آن است، حتی در آن سال (94) هم به تشریح زیرساخت ها ی پالپ فیکشن برای حاضران پرداخت و البته نه به اندازه امروز، اما عشق اش را به سینما و هنری که از دیدگاه او اینک کمرنگ و محو شده، به حد کافی آشکار ساخت. کوت دازور و سواحل آن و جایی که فستیوال کن هر ساله پذیرای بهترین های سینما است . امسال فیلمی جدید از تاران تینو را در دستور کارش نداشت اما صحبت های او درباره پالپ فیکشن 20 سال بعد از پیروزی اش در دوره 1994 این فستیوال همان قدر تازگی داشت.
در آن سال خیلی ها بر این باور بودند که «قرمز» یکی از قسمت های سه گانه معروف کریستوف کیش لوفسکی لهستانی تبار نخل طلا را خواهد برد و این می توانست تجلیلی بر دو قسمت قبلی این تریلوژی با نام های «سفید» و «آبی» و به واقع ارج گذاری بر کل آن مجموعه فرهنگی-اجتماعی هم باشد اما چنین نشد و اعضای هیات ژوری مثل تعدادی از تماشاگران فستیوال مسحور پالپ فیکشنی شدند که خود از سه اپیزود شکل می گرفت و لای لفافه ای از انفجارهای اجتماعی و خشم های فردی قرار داشت.
*نقش ایست وود
می گویند حضور کلینت ایست وود معروف به عنوان رییس هیات ژوری جشنواره آن سال در ارجع شمردن فیلم تاران تینو بر «قرمز» و سایر کارهای مطرح آن دوره نقش بارز داشت. و شاید هم چنین بوده باشداما بنظر نمی رسید این نه تنها دلیل پیروزی خبرساز فیلمی در معتبرترین جشنواره سینمای جهان باشد که به اندازه کافی محرکه ها و فاکتورهای ایجاد غافلگیری برای بیننده ها داشت و می توانست باکلکسیون آدم های اطو کشیده اما کج مدار خود آرامش را از بیننده ها بگیرد و دائماً تماشاگران را متحیر و گاه خندان کند.
*در جستجوی تضاد آرا
وقتی در سال1994 درشب پایانی جشنواره تاران تینو را صدا کردند تا به روی صحنه برود و نخل طلای بهترین فیلم را بگیرد، یکی از تماشاگران بپا خاست و گفت: این انتخاب شرم آور و اسباب تاسف است . تاران تینو به جای این که عصبانی شود، با آرامش لبخندی زد و خطاب به کل حاضران گفت: من اصولاً به قصد بردن این گونه جوایز فیلم نمی سازم. و هدفم وحدت بخشیدن به تمامی تماشاگران و جلب نظر همه آنها نیست بلکه بر عکس می خواهم تضاد آرای آنان را ببینم و بر اساس آن ببینم ایده من کجا ایستاده و چه اثری دارد. باید از تمامی بازیگران فیلم و همچنین برادران وین اشتاین که حامیان توزیع کنندگان این فیلم هستند و کمک کردند تا این فیلم ساخته و توزیع شود، تشکر می کنم.
*منتقداصلی
20 سال بعد از آن شب فراموش نشدنی، تاران تینو هنوز با هاروی و باب وین اشتاین کار می کند و همچنان می کوشد تماشاگران را متفرق سازد، به این معنا که آنها را وادار به اندیشیدن های متفاوت درباره سوژه های انتخابی اش کند اضافه بر این او معترف است که آثارش را در درجه اول برای خودش می سازد و شدیدترین منتقد او، خودش است که دائماً در آنها عیب یابی و از خود انتقاد می کند. او می افزاید : بله ، این فیلم ها جوابگوی عشق من به فیلمسازی و محصول آن است با این تفاوت که به جای مختص بودن آنها به خودم، همه مردم دنیا حق دارند که در صورت تمایل به دیدن فیلم ها بیایند.
*مرد پرنفرت در راه است
اما او از این که سناریوی جدید و در دست نگارش اش به نام «8 مرد پرنفرت» زودتر از تمام شدنش به روی خطوط اینترنت رفته و همه می توانند آن را بخوانند، به شدت عصبانی است و آن را خیانتی بزرگ بخصوص به هنرسینما و خنجر از پشت به خود می داند. با این حال او حاضر شد در کن امسال بخشی از همین سناریو را برای حاضران بازخوانی کند و بگوید که یکی از ستاره ها و بازیگران اصلی فیلمش ساموئل ال جکسون خواهد بود. در عین حال تاران تینو مدعی شد که احتمال دارد این قصه را نه به صورت یک فیلم بلکه به عنوان یک نمایش به روی صحنه ببرد!
*دیوانه تر از ما
تاران تینو این را هم ادعا می کند که طالب ارائه مجدد فیلم های قبلی اش روی CD و با اضافه کردن قسمت های حذف شده آنان و به واقع عرضه نسخه های طولانی تر و کامل آنان نیست اما در عمل این کار را با فیلم «بیل را بکش» انجام داده و دوقسمت آن را یکی کرده و تحت عنوان «بیل را بکش : کل ماجرای لعنتی» روانه بازار کرده است «بیل را بکش» به واقع و از همان آغاز نیز یک فیلم واحد بود و نه یک کار دو قسمتی و دنباله ای و چون طولانی شد، وی مجبور گشت آن را به دو قسمت تقسیم و در سال های 2003 و 2004 اکران کند. او در کن متذکر شد که به احتمال و امکان اضافه کردن 90 دقیقه از قسمت های حذف شده «ژانگوی آزاد شده» و ارائه مجدد آن به صورت یک فیلم 3 ساعته و یا مینی سریال 4 ساعته هم می اندیشد. او افزود: وقتی فیلم تان را در قالب یک کار چهارساعته ارائه می کنید.
مدیران استودیو هجوم می برند و می گویند و هوار می زنند که چه خبر است؟ چهار ساعت بسیار زیاد است ، کوتاهش کن، کوتاهش کن. اما وقتی یک سال بعد آن را به صورت یک مینی سریال چهار قسمتی یک ساعته به همان ها پس می دهی، چنان استقبال می کنند و سرو دست می شکنند که هر چهارقسمت را در یک نشست و در یک شب می بینند و کیف می کنند و حاضر نیستند تا شب بعدی صبر کنند . بله، ما با یک مشت دیوانه تر از خودمان طرف هستیم!
نه فقط تاران تینو که اینک 52 سال سن دارد و در سال 1994 پدیده جدید فیلمسازی آمریکا و دنیا به شمار می آمد و اینک نیز به رغم مسن شدن کودک درون و شیفتگی غریبش به نمادهای کلاسیک و مشهور سینما را کودک وار حفظ کرده، بلکه اوما تورمن بازیگر زن نقش اول «پالپ فیکشن» هم که در دوگانه «بیل را بکش» نیز برای تاران تینو ایفای نقش کرد، در کن حضور یافت و مدیران کن با استفاده از این فرصت مغتنم از این دو هنرمند معروف خواستند که جایزه نخل طلای امسال را که به نوری بیلنگ جیلان از ترکیه و فیلم تازه او به نام خواب زمستانی تعلق گرفت، به این فیلمساز اهدا کنند و آنها هم این کار را انجام دادند.
*مشهورترین و بهترین
تاران تینو طی 20 سال سپری شده به یکی از شناخته شده ترین فیلمسازان دنیا تبدیل شده و در این حد فاصل کارهای خبرساز دیگری مثل «جکی براون» (1997)، «لعنتی های بی آبرو» (2009) و «ژانگوی آزاد شده» (2011) را نیز ارائه کرده اما «پالپ فیکشن» که جایزه اسکار برترین سناریوی اوری ژینال سال 94 را هم برد، هنوز مشهورترین و بهترین کار تاران تینو است و می توان و باید از چند منظر به آن نگاه کرد.
*نامداران مدیون «او»
این عادت تاران تینو است که با اکثر فیلم هایش بارویکرد به یک ستاره محبوب گذشته که از یادها رفته او را زنده و از نو مطرح کند و در پالپ فیکشن نوبت به جان تراولتا رسید که از ایام شکوه «تب شنبه شب» در اواخر دهه 1970 و دوران پولسازی اوایل دهه 1980خود فاصله گرفته و حتی فیلم های دوگانه خانوادگی او با «الی شیدی» هم از خاطرها رفته بود «پالپ فیلکشن» او را از نو به یک سوپر استار و حتی بزرگتر از گذشته تبدیل کرد و هر چه تراولتا در این بیست سال بدست آورده، مدیون همان احیا و رل فوق العاده اش در پالپ فیکشن در هیئت یک گانگستر عجیب است که در کنار همکارش- ساموئل ال جکسون-و در مقابل با دیگر آدم بدهای قصه شامل بروس ویلیس حتی از متلاشی کردن مغز آدم ها درون یک اتومبیل ابایی ندارد.
تاران تینو این تجربه را با پم گریر سیاهپوست در «جکی براون» و دیوید کارادین در «بیل را بکش» تکرار کرد و کافی بود او نمایش های کسی را دوست داشته و کارش را در گذشته دیده و تحسین کرده باشد و در آن صورت در متن یکی از قصه هایش وی را پس از سال ها از نو بر تارک سینما می نشاند.
*نمادها و تیپ ها
جدا از این وجه باید متذکر شد «پالپ فیکشن» فراتر از «سگ های انباری» که دو سال زودتر و به سال 1992 اکران شد و از آن ملایم تر و جذاب تر بود، و چهره و وجهی تازه به سینمای گانگستری و ژانر پلیسی افزود و فیلمساز طی آن به گونه ای عجیب و جالب و جدید به این کارها نگریست .داستان او تابع منطق نبود و فقط از نمادها و پزها و تیپ های مختلف شکل می گرفت و آدم ها بیشتر از حقیقی بودن حاصل رویاسازی خالق فیلم و نتیجه این تفکر و سوال بودند که اگر آدم ها و ستاره ها با لحظه زندگی کنند و هیچ چیز دیگری برایشان مهم نباشد چه چیزهایی روی خواهد داد.
*مشتی آدم گیچ
اگر دنیای سینما به گونه ای وامدار «پالپ فیکشن» به سبب عوض کردن فرهنگ سینما و شروع حرکت آن در عصر موسوم به پست مدرن بر پایه های این فیلم است ، تاران تینو هم مدیون کن و مدیران آن است که 20 سال پیش در یک شگفتی بزرگ و در واقعه ای که اصلا پیش بینی نمی شد ، جایزه بهترین فیلم را به این کار تاران تینو اعطا کردند. این فیلم از پدیده های کن 1994 بود و شکی در این خصوص نیست اما کمتر کسی فکرمی کرد که نخل طلا را هم به آن بدهند و این به سبب اصول غیر متعارف قصه آن و وفور آدم های کم ارزش و بی هدف در فیلم و جولان مشتی آدم گیج در بطن قصه ای سرشار از وقایع لحظه ای و فاقد منطق بود.
*جوری دیگر
اما تاران تینو که به صورت یک فیلمساز غیر معروف و تازه کار و به رغم پیشینه نگارش سناریوی «عشق حقیقی» کار موفق سال 1993 تونی اسکات و «قاتلان بالفطره» فیلم مطرح سال 94 اولیور استون به کن آمده بود، با شهرت عظیم برخاسته از پیروزی «پالپ فیکشن» در آن جشنواره به اوج شهرت و اعتبار رسید و دنیای او جور دیگری شد.
این اتفاق در چهل و هفتمین دوره کن شکل گرفت و امسال در دوره شصت و هفتم فرصتی مساعد پیش آمد تا تاران تینو و حتی مسوولان این جشنواره نگاهی مجدد به غوغای ماندگار بیست سال پیش بیندازند و ببینند که حقیقتاً چه رخ داده است . حتی روزنامه نگاران و منتقدان فیلم نیز در آن زمانه که هنوز اینترنت به یک اپیدمی تبدیل نشده و حضور وسیع در جشنواره ها و دیدن فیلم پشت فیلم و روزی 20 ساعت زیستن در محیط کن یک الزام بود و بر خلاف امروز از راه دور نمی شداین فستیوال را رویت و کنترل کرد. برخوردی جدی تر و برخاسته از تعهدی بیشتر با این فستیوال و با هر یک از فیلم های عمده آن داشتند و نمی خواستند فقط از سر رفع مسوولیت و از روی تظاهر اعلام نظر کنند. تاران تینو در عین اینکه محصول افکار به شدت شیفته وار خود از سینمای دهه های 1960 تا 1980 و حتی قبل از آن بود، نتیجه و محصول زمانه ای هم به حساب می آمد که از آن یاد کردیم.
*جنون آسا
تاران تینو دوست داشت به فراخور عنوان «پالپ فیکشن»، قصه های عامه پسند بگوید و بیهوده مسایل را گنگ و گم نکند و موضوعات را پیچ نزند. آدم های او غیر عادی بودند اما انگیزه هایشان و حتی جنون آساترین آنها نیز قابل تشخیص بودند.می شد به استدلال و عقل این آدم ها شک کرد اما نمی شد گفت که قصه پیش روی ما مشتی هزل گویی صرف در عین دل دادگی تاران تینو به احساس های گذرای روز و بسر سپردگی مطلق او به عشق های قدیمی و سوژه های محبوبش در سینما است .
*از سگ های انباری تا جکی براون
اوج این نماد و بالاترین درجه این زندگی در لحظه و حرکت در مسیر آرزوهای غیر پایدار و به هم ریختن اوضاع از طریق ایجاد جذابیت های صوری،پالپ فیکشن است .
تاران تینو در «سگ های انباری» بیش از حد بر گویش های تند و تاسف آور کاراکترهای اصلی اش که چهار پنچ گانگستر هدف گم کرده و زیاده خواه بودند تکیه کرده و همین مسئله تماشاگران را آزرده بود و در «جکی براون» نیز آدم هایی مثل بریژیت فوندا، سلما هایک و حتی رابرت دونیرو قابل فهم و رویایی نیستند و گانگسترهای قصه هر چند مانند تراولتا و جکسون در پالپ فیکشن پیوسته به کج راهه می روند اما بیننده نمی تواند خط وربطی در قصه بیابد و همه چیز روی هوا است.
تاران تینو در «پالپ فیکشن» با مرکزیت بخشیدن به کاراکتر تراولتا و حرکت در مسیر قصه ای که گرداگرد او و ساموئل ال جکسون شکل می گیرد و همچنین چیدن کاراکترهایی قابل توجه مثل اوماتورمن پیرامون آنان بیننده را متقاعد می کرد که این آدم ها برای برخی خشونت های ولو غیر عقلایی خود دلایل منطقی، لااقل از منظر خویش دارند.
*مرگ بر دیجیتال
«پالپ فیکشن» اضافه بر همه موارد فوق محصول زمانه ای است که فیلم ها در آن ابتدا همان فیلم و یک هنر محسوب می شدند و وجه تجاری و لزوم پولسازی آن به اصل حاکم تبدیل نشده و هر چیز دیگری زیر سایه آن محو نشده بود. تاران تینو با افتخار می گوید که فیلم های آن موقع بسیار اصیل تر از امروز بودند و حتی کار غیر متعارفی چون پالپ فیکشن هم در این تعریف می گنجد.
وی در کن امسال گفت: من مفتخرم، زیرا پالپ فیکشن که امسال در کن از نو و به مناسبت بیستمین سال اکران آن پخش شد، از معدود کارهای غیر دیجیتال امسال است . تا آنجا که من می دانم گرفتن فیلم ها با دوربین دیجیتال و پخش آن به این سیستم یک جنایت و به مثابه مرگ سینما است . متاسفم که می بینم دیگر خبری از فیلم های 35 میلی متری نیست و همه چیز دیجیتال شده است. این یعنی جنگ و تلاش ما دوستداران سینمای اصیل و واقعی به شکست منتهی شده است و ما این نبرد را باخته ایم .
درست مثل این می ماند که کاری مثل آثار تلویزیونی و سطحی و عادی را به جای صفحه ای کوچک و 21 اینچی بر روی پرده بزرگ سینما پخش کنید. این همان قدر بی مسما و ظالمانه است.
*از هما ن آغاز
گفتنی است «پالپ فیکشن» 20 سال پیش برای اولین بار در کن مقابل تماشاگران عادی این جشنواره و البته منتقدانی در اندازه های راجرابرت (که دیگر در قید حیات نیست) و تاد مک کارتی که هنوز برای لس آنجلس تایمز می نویسد، در سالن المپیا واقع در مجموعه کن و به فاصله فقط چند متر تا مقر اصلی فستیوال یعنی کن پاله و البته به شیوه 35 میلی متری پخش شد و همگان از همان آغاز فهمیدند دارند یک چیز متفاوت و غیر متعارف را می بینند. در عمل «پالپ فیکشن» مثل «لئون» فیلم مشهور و کلاسیک شده سال 1994 لوک بسون فرانسوی و «نجات سرباز رایان» فیلم کلاسیک جنگی سال 98استیون اسپیلبرگ تبدیل به یکی از شاخص ترین آثار دهه مربوطه (1994 تا 2004) و حتی در یک مقطع زمانی 20 ساله(1994 تا بحال) شد.
*بالاتر از قرمز
تاران تینو که عاشق صحبت در باره ریشه ها و جذابیت های سینما و واقف به ژانرهای مختلف آن است، حتی در آن سال (94) هم به تشریح زیرساخت ها ی پالپ فیکشن برای حاضران پرداخت و البته نه به اندازه امروز، اما عشق اش را به سینما و هنری که از دیدگاه او اینک کمرنگ و محو شده، به حد کافی آشکار ساخت. کوت دازور و سواحل آن و جایی که فستیوال کن هر ساله پذیرای بهترین های سینما است . امسال فیلمی جدید از تاران تینو را در دستور کارش نداشت اما صحبت های او درباره پالپ فیکشن 20 سال بعد از پیروزی اش در دوره 1994 این فستیوال همان قدر تازگی داشت.
در آن سال خیلی ها بر این باور بودند که «قرمز» یکی از قسمت های سه گانه معروف کریستوف کیش لوفسکی لهستانی تبار نخل طلا را خواهد برد و این می توانست تجلیلی بر دو قسمت قبلی این تریلوژی با نام های «سفید» و «آبی» و به واقع ارج گذاری بر کل آن مجموعه فرهنگی-اجتماعی هم باشد اما چنین نشد و اعضای هیات ژوری مثل تعدادی از تماشاگران فستیوال مسحور پالپ فیکشنی شدند که خود از سه اپیزود شکل می گرفت و لای لفافه ای از انفجارهای اجتماعی و خشم های فردی قرار داشت.
*نقش ایست وود
می گویند حضور کلینت ایست وود معروف به عنوان رییس هیات ژوری جشنواره آن سال در ارجع شمردن فیلم تاران تینو بر «قرمز» و سایر کارهای مطرح آن دوره نقش بارز داشت. و شاید هم چنین بوده باشداما بنظر نمی رسید این نه تنها دلیل پیروزی خبرساز فیلمی در معتبرترین جشنواره سینمای جهان باشد که به اندازه کافی محرکه ها و فاکتورهای ایجاد غافلگیری برای بیننده ها داشت و می توانست باکلکسیون آدم های اطو کشیده اما کج مدار خود آرامش را از بیننده ها بگیرد و دائماً تماشاگران را متحیر و گاه خندان کند.
*در جستجوی تضاد آرا
وقتی در سال1994 درشب پایانی جشنواره تاران تینو را صدا کردند تا به روی صحنه برود و نخل طلای بهترین فیلم را بگیرد، یکی از تماشاگران بپا خاست و گفت: این انتخاب شرم آور و اسباب تاسف است . تاران تینو به جای این که عصبانی شود، با آرامش لبخندی زد و خطاب به کل حاضران گفت: من اصولاً به قصد بردن این گونه جوایز فیلم نمی سازم. و هدفم وحدت بخشیدن به تمامی تماشاگران و جلب نظر همه آنها نیست بلکه بر عکس می خواهم تضاد آرای آنان را ببینم و بر اساس آن ببینم ایده من کجا ایستاده و چه اثری دارد. باید از تمامی بازیگران فیلم و همچنین برادران وین اشتاین که حامیان توزیع کنندگان این فیلم هستند و کمک کردند تا این فیلم ساخته و توزیع شود، تشکر می کنم.
*منتقداصلی
20 سال بعد از آن شب فراموش نشدنی، تاران تینو هنوز با هاروی و باب وین اشتاین کار می کند و همچنان می کوشد تماشاگران را متفرق سازد، به این معنا که آنها را وادار به اندیشیدن های متفاوت درباره سوژه های انتخابی اش کند اضافه بر این او معترف است که آثارش را در درجه اول برای خودش می سازد و شدیدترین منتقد او، خودش است که دائماً در آنها عیب یابی و از خود انتقاد می کند. او می افزاید : بله ، این فیلم ها جوابگوی عشق من به فیلمسازی و محصول آن است با این تفاوت که به جای مختص بودن آنها به خودم، همه مردم دنیا حق دارند که در صورت تمایل به دیدن فیلم ها بیایند.
*مرد پرنفرت در راه است
اما او از این که سناریوی جدید و در دست نگارش اش به نام «8 مرد پرنفرت» زودتر از تمام شدنش به روی خطوط اینترنت رفته و همه می توانند آن را بخوانند، به شدت عصبانی است و آن را خیانتی بزرگ بخصوص به هنرسینما و خنجر از پشت به خود می داند. با این حال او حاضر شد در کن امسال بخشی از همین سناریو را برای حاضران بازخوانی کند و بگوید که یکی از ستاره ها و بازیگران اصلی فیلمش ساموئل ال جکسون خواهد بود. در عین حال تاران تینو مدعی شد که احتمال دارد این قصه را نه به صورت یک فیلم بلکه به عنوان یک نمایش به روی صحنه ببرد!
*دیوانه تر از ما
تاران تینو این را هم ادعا می کند که طالب ارائه مجدد فیلم های قبلی اش روی CD و با اضافه کردن قسمت های حذف شده آنان و به واقع عرضه نسخه های طولانی تر و کامل آنان نیست اما در عمل این کار را با فیلم «بیل را بکش» انجام داده و دوقسمت آن را یکی کرده و تحت عنوان «بیل را بکش : کل ماجرای لعنتی» روانه بازار کرده است «بیل را بکش» به واقع و از همان آغاز نیز یک فیلم واحد بود و نه یک کار دو قسمتی و دنباله ای و چون طولانی شد، وی مجبور گشت آن را به دو قسمت تقسیم و در سال های 2003 و 2004 اکران کند. او در کن متذکر شد که به احتمال و امکان اضافه کردن 90 دقیقه از قسمت های حذف شده «ژانگوی آزاد شده» و ارائه مجدد آن به صورت یک فیلم 3 ساعته و یا مینی سریال 4 ساعته هم می اندیشد. او افزود: وقتی فیلم تان را در قالب یک کار چهارساعته ارائه می کنید.
مدیران استودیو هجوم می برند و می گویند و هوار می زنند که چه خبر است؟ چهار ساعت بسیار زیاد است ، کوتاهش کن، کوتاهش کن. اما وقتی یک سال بعد آن را به صورت یک مینی سریال چهار قسمتی یک ساعته به همان ها پس می دهی، چنان استقبال می کنند و سرو دست می شکنند که هر چهارقسمت را در یک نشست و در یک شب می بینند و کیف می کنند و حاضر نیستند تا شب بعدی صبر کنند . بله، ما با یک مشت دیوانه تر از خودمان طرف هستیم!
گرد آوری : گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع:banifilm.ir
مطالب پیشنهادی:«زندگی سفید» امین حیایی!!!
معرفی کتاب های مورد علاقه ی هالیوودی ها+ تصاویر
الناز شاکر دوست در یک انیمیشن+ تصاویر
نگار جواهریان و رامبد جوان در «پریدن از ارتفاع»+ تصاویر
هدیه تهرانی به روز مبادا رسید+ تصویر
