بازیهای كامپیوتری را میتوان هنر قلمداد كرد؟
درباره اقتباسهای مطرح سینمایی از بازیهای رایانهای و ارتباط این دو صنعت سرگرمیساز با هم
صنعت سینما از همان آغاز، همواره عادت به برداشت و اقتباس از سایر منابع داشته است. به همین جهت اقتباس از بازیهای رایانهای نیز از سالها پیش تبدیل به موضوعی عادی و سودآور شده و این فرآیند همچنان نیز ادامه دارد.
البته با نگاهی به تاریخچه بازیهای رایانهای میتوان دریافت كه این اقتباسها یك طرفه نبوده و سینما نیز تاثیرات بزرگی بر صنعت بازی گذاشته است. به گونهای كه بسیاری از ژانرهای مرتبط با دنیای سرگرمی تحت تاثیر مستقیم سینما بودهاند.
به لحاظ اقتصادی نیز صنعت نوپای بازیهای كامپیوتری به مرور از سینما جلو زده است. بنا به آمار دیلی تلگراف در سال 2009 در كشور انگلستان یك میلیارد و 700 میلیون پوند خرج بازیهای كامپیوتری شده است در حالی كه این رقم در سینما با احتساب هزینههای مربوط به عرضه و فروش دیویدی فیلمها چیزی حدود یك میلیارد و 200 میلیون پوند بوده است. همین آمار باعث واكنش بسیاری نیز شد كه در ادامه آن حتی تام واتسون وزیر دفتر كابینه وقت نیز در سخنرانی خود از سیاستمدارانی كه صنعت بازیهای رایانهای را جدی نمیگیرند، انتقاد كرد و با اشاره به رشد قابل توجه این صنعت خواستار توجه بیشتر به آن شد. از مقالههای جنجالی پیرامون مقایسه سینما و بازی میتوان به مطلب «بازیهای كامپیوتری را نمیتوان هنر قلمداد كرد» از راجر ایبرت اشاره كرد. به هر ترتیب دهه 90 را میتوان شروع رسمی ساخت فیلمهای سینمایی بر اساس بازیهای كامپیوتری دانست. در زیر به معرفی تعدادی از مطرحترین آثار ساخته شده در این دسته میپردازیم.
برادران ماریو
خلاصه داستان: دو برادر ایتالیایی-آمریكایی یعنی ماریو و لوئیجی كه در نیویورك به كار لوله كشی مشغول هستند به خاطر فشارهای وارد از سوی یك كمپانی مافیایی وار مجبور به ترك كار خود میشوند. در همین حال رابطهای بین لوئیجی و دیزی، دانشجوی زمین شناسی كه در حال كار روی پروژهای جهت پیدا كردن استخوانهای دایناسوری در زیر زمین است، شكل میگیرد. دیزی، لوئیجی را با خود به مكانی كه پروژهاش در آن جریان دارد میبرد كه در آنجا با كلاه بردارانی كه در حال دزدی هستند روبهرو میشوند. لوئیجی سعی میكند وضعیت را كنترل كند و در ادامه برادرش ماریو را خبر میكند. در همین حال دو موجود عجیب و غریب دیزی را میدزدند. از اینجا به بعد سفر دو برادر برای نجات دیزی شروع میشود.
اولین اقتباس رسمی سینمایی بر اساس یك بازی كامپیوتری كه در سال 1993 اكران شد. محبوبیت فوقالعاده زیاد بازی سوپر ماریو در كنسول NES (این كنسول در ایران با نام میكرو شناخته میشد) باعث شد تا فیلم با سرمایهای 48 میلیون دلاری كه بیشتر از بودجه فیلمهای پرفروش و موفقی مثل «فهرست شیندلر»، «بی خواب در سیاتل» و «خانم دات فایر» در آن سال بود و با حضور بازیگران مطرحی چون باب هاسكینز, دنیس هاپر و فیشر استیونس ساخته شود. فیلم چه به لحاظ فروش و چه در بین منتقدان شكست خورد. در اكران اولیه مجموع فروشاش تنها به 21 میلیون دلار رسید و جایگاهی در بین 50 فیلم پر فروش سال نیز پیدا نكرد. راجر ایبرت و جین سیسكل در برنامه تلویزیونی خود به شدت از فیلم انتقاد كردند. باب هاسكینز كه نقش اول فیلم یعنی ماریو را بازی كرده نیز در سال 2007 و در مصاحبه با گاردین، هنگامی كه از وی راجع به ضعیفترین كارش سوال شد به «سوپر ماریو» اشاره كرد.
دنیس هاپر فقید نیز در سال 2008 از بازی در این فیلم ابراز نارضایتی كرد و تنها نكته مثبت آن را سرگرم شدن پسرش هنگام تماشا ذكر كرد. در سال 2009 نیز مجله تایم فیلم را در رتبه دهم بدترین اقتباسهای سینمایی از روی آثار كامپیوتری قرار داد. با وجود تمامی این مسائل، این فیلم نیز به مانند بسیاری از آثار سخیف سینمایی جنبهای كالتگونه پیدا كرده است و هواداران بیشماری در سراسر جهان دارد. لازم به ذكر است از روی شخصیت ماریو تابهحال چندین مجموعه تلویزیونی نیز ساخته شده است كه از معروفترینهای آن میتوان به «باشگاه ماریو» اشاره كرد كه در 65 قسمت از سال 1989 تا 1991 پخش شده است. همچنین در سال 1986 انیمیشنی 60 دقیقهای تحت عنوان « برادران ماریو: ماموریت بزرگ برای آزادسازی پرنسس هلو!» نیز در ژاپن ساخته شد.
مبارز خیابانی
خلاصه داستان: داستان مقابله سرهنگ ویلیام گایل و گروهی رزمی كار در برابر دیكتاتور منفور جنرال بایسون و افراد شرورش. مبارز خیابانی یك بازی رایانهای دنباله دار در سبك فایتینگ (حضور دو كاراكتر در صفحه و جنگیدن این دو) است كه به دلیل محبوبیت نزد هواداران همچنان نسخههای جدیدتر آن وارد بازار میشود. اولین نسخه سینمایی فیلم در سال 1994 توسط یونیورسال در آمریكا عرضه شد. بازیگرانی با ملیتهای متفاوت، مثل ژان كلود ون دام بلژیكی، كایلی مینوگ استرالیایی، رائول خولیا پورتو ریكویی و تعدادی مكزیكی-آمریكایی و چینی-آمریكایی باعث شد تا فروش فیلم در خارج از آمریكا نیز قابل توجه باشد. فیلم حدود 99 میلیون و 500 هزار دلار فروخت كه در برابر بودجه 35 میلیونی آن موفقیت بزرگی به شمار میرفت اما به مانند اكثر اقتباسهای سینمایی، این فیلم نیز نزد منتقدان جایگاه مناسبی پیدا نكرد.
مرگ رائول خولیا بازیگر نقش منفی فیلم در سال 1994 تا حدودی به فروش و مسائل حاشیهای فیلم كمك كرد. «مبارز خیابانی» آخرین فیلم خولیا به حساب میآید. یونیورسال نیز به احترام وی در تیتراژ پایانی فیلم عنوان «تقدیم به خولیا» را اضافه كرد. استیفن هولدن نویسنده نیویورك تایمز راجع به این فیلم چنین نوشته است: معجونی درهم و برهم و ناامید كننده همراه با تدوین ضعیف سكانسهای مبارزهای و مشتی از دیالوگهای نسنجیده. ریچارد هرینگتون از واشنگتن پست نیز تنها نكته مثبت فیلم را حضور رائول خولیا در آخرین نقشاش دانسته و البته گفته است كه انتخاب این بازیگر حرفهای برای چنین نقشی اشتباه و خارج از منطق است. لازم به ذكر است كه بر اساس سری بازیهای «مبارز خیابانی» تا كنون 11 عنوان سینمایی، ویدئویی و تلویزیون ساخته شده است. استودیو فاكس قرن 20 نیز در سال 2009 با صرف بودجه عظیم 50 میلیون دلاری دنبالهای تحت عنوان «مبارز خیابانی: افسانه چون لی» ساخت كه با فروشی در حدود 1/5برابر بودجه آن شكستی جبران نشدنی بود.
نبرد مرگبار
خلاصه داستان: رایدن الهه رعد، تیمی شامل یك رزمی كار به نام لیو كنگ، یك بازرس پلیس به نام سونیا بلید و یك ستاره فیلمهای اكشن به نام جانی كیج را گرد هم میآورد و به آنها توضیح میدهد كه رقابتی سنگین تحت عنوان «نبرد مرگبار» در جزیرهای دور افتاده در حال برگزاری است.
رقابتها در 10 سری برگزار میشود و اگر تیم شرورها تمامی نبردها را ببرد، دروازهای به زمین باز میشود و خطر همه انسانها را تهدید میكند. كارنامه پل ویلیام اسكات اندرسون كارگردان جوان انگلیسی شامل تعدادی فیلم علمی-تخیلی و تعدادی اقتباس از روی بازیهای رایانهای میشود. اندرسون پس از ساخت فیلم اكشن Shopping و نشاندادن تواناییهای خود برای ساخت فیلم «نبرد مرگبار» استخدام شد و بودجهای برابر با 20 میلیون دلار در اختیار گرفت. نبرد مرگبار فیلمی پرحاشیه و پر سر و صدا در زمان ساخت و اكران بود. برای نقش جانی كیج ابتدا صحبت از حضور تام كروز و سپس جانی دپ بود كه در نهایت هیچكدام به ایفای این نقش نپرداختند. همچنین مراحل ثبت قرارداد و تست اولیه از كامرون دیاز نیز با موفقیت به پایان رسیده بود كه به علت یك حادثه و شكستگی مچ دست این بازیگر, بریجت ویلسون جایگزین وی شد. از دیگر بازیگران مطرحی كه در ابتدا قرار بود در فیلم نقش داشته باشند میشود به ژان كلود ون دام اشاره كرد كه به خاطر فیلمبرداری فیلم «مبارز خیابانی» امكان حضور در این فیلم را پیدا نكرد.
همچنین گفته میشود استیون اسپیلبرگ كه از هواداران سرسخت سری بازیهای «نبرد مرگبار» است، قصد داشته با حضوری كوتاه و داشتن یك كامئو در یكی از صحنههای فیلم دین خود را ادا كند كه به دلیل شرایط كاری امكانش فراهم نشد. موفقیت فیلم در گیشه و با فروشی معادل 122 میلیون دلار همراه بود كه این مهم باعث ساخته شدن دنبالهای تحت عنوان «نبرد مرگبار: نابودی» در سال 1997 و سریال تلویزیونی «نبرد مرگبار: پیروزی» شد. «نبرد مرگبار» در بین منتقدان نیز با برخوردهای متفاوتی مواجه شد و تعدادی فیلم را پسندیدند و تعدادی آن را به مانند اقتباسهای قبلی بر اساس بازیهای كامپیوتری ضعیف قلمداد كردند. در حال حاضر مقدمات ساخت فیلمی جدید بر اساس این سری بازیها شروع شده است و شایعههای مربوط به انتخاب بازیگران,كارگردان و سایر موارد همچنان در سایتهای خبری اعلام میشود.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: tehrooz.com/ علیرضا بهپور
مطالب پیشنهادی:
5 ستاره پرطرفدار سینمای اكشن!
این ستارههای سینما به عالم سیاست پیوستند +عکس
افسانه كهن و بازی كامپیوتری
افسانه كهن و بازی كامپیوتری
همه زنان هالیوودی که در فیلمها مرد شدند!! (+عکس)
مدیری مرد اول بازار فیلم میشود؟!
