استعدادهایی كه بین‌المللی می‌شوند

 
هالیوود همیشه مدیون و وامدار بازیگران مستعد غیرانگلیسی زبان بوده است كه از كشورهای خود راهی آمریكا شده و در محصولات مختلف صنعت سینمای این كشور بازی كرده‌اند. این گروه از بازیگران از یك سو باعث خلق اعتبار و هویت برای محصولات هالیوودی شده‌اند و از سوی دیگر به شهرتی بین‌المللی دست پیدا كرده‌اند.
چندین دهه است كه این اتفاق تكرار می‌شود و هر سال گروه جدیدی از بازیگران خارجی غیرانگلیسی زبان به فهرست بلندبالای فیلم‌های آمریكایی می‌پیوندند. در حقیقت، اولین بازیگر مرد رباینده اسكار بهترین بازیگر مرد سال، یك بازیگر سوئیسی تبار به نام امیل جانینگز بود. از آنجا كه استعداد نمی‌تواند در یك محدوده كوچك محصور بماند، این استعدادها امكان خودنمایی در یك سطح وسیع بین‌المللی را پیدا می‌كنند. فرهنگ و هنر حد و مرزی برای خودش نمی‌شناسد و براحتی مرزهای جغرافیایی را پشت سر می‌گذارد. سبك جذاب و والای بازیگری، بالاخره در معرض دید و قضاوت تماشاگران بین‌المللی قرار می‌گیرد. به همین دلیل است كه بسیاری از بازیگران مطرح بین‌المللی معاصر براین عقیده‌اند كه باید مرزها را دور زد و در كارهایی ظاهر شد كه حال وهوای بین‌المللی دارند.

وینسنت كسل، بازیگر مطرح سینمای فرانسه در این باره می‌گوید: برای من فرق نمی‌كند فیلمی كه بازی می‌كنم در پاریس فیلمبرداری می‌شود یا در نیویورك یا ایتالیا، اگر بخواهم در جایی غیر از كشور خودم بازی كنم، مجبور نیستم خودم را با شرایط خاصی تطبیق دهم. این بازیگر سال قبل در یك محصول داخلی به نام «مرین: عزیز! كشتن» بازی كرد و پس از آن در «قوی سیاه» ظاهر شد كه به زبان انگلیسی و با همكاری عوامل بین‌المللی تهیه شد. به گفته كسل، با آن كه نقش‌های او در این فیلم‌ها كاملا متفاوت بوده، ولی وی برای بازی در آنها تفاوت زیادی را احساس نكرده است. در حقیقت او تلاش زیادی به خرج نداد تا برای نزدیك شدن به این كاراكترها كار خاصی انجام دهد. او می‌گوید: هر بار وقتی قرار است جلوی دوربین بروم، می‌كوشم كه بهترین كار را ارائه دهم و تا آنجا كه می‌توانم، نقشم را خوب و درست بازی می‌كنم. بعضی وقت‌ها، شما راه و شیوه خودت را زودتر پیدا می‌كنی و بعضی وقت‌ها خیر.»
نومی راپاسه، بازیگر فیلم دلهره‌آور و معمایی و پرفروش «دختری با خالكوبی اژدها» هم احساسی شبیه كسل دارد. سبك بازیگری وی هنگام كار در یك فیلم سوئدی یا انگلیسی زبان تفاوت زیادی با یكدیگر ندارد و او احساس نمی‌كند در حال انجام كار متفاوتی است. به گفته راپاسه: «من همان كار همیشگی را انجام می‌دهم. همیشه در جلوی دوربین، با خودم كار را شروع می‌كنم و تلاشم این است كه ارتباط خوبی با نقش برقرار كنم و خودم و كاراكتر سینمایی‌ام را به نوعی وحدت عمل برسانم.» این بازیگر سوئدی هم‌اكنون خودش را آماده بازی در قسمت دوم درام دلهره‌آور و فانتزی «شرلوك هلمز» می‌كند و به این نكته اشاره دارد كه رشد او با تماشای فیلم‌های خارجی و غیرسوئدی زبان بوده است و ادامه می‌دهد: «سال‌هاست كه فیلم‌های مختلف را تماشا می‌كنم و سعی دارم سبك‌ها و روش‌های متفاوت بازیگران مختلف بین‌المللی را ببینم و درك كنم.» ‌با این حال، راپاسه در این باره هم صحبت می‌كند كه برای حضور در فیلم‌های خارجی و بین‌المللی، باید به زبان انگلیسی مسلط بود.

عرفان خان، بازیگر هندی فیلم اسكاری «میلیونر زاغه‌نشین» هم در گفت‌وگویی با نیویورك تایمز درباره تغییر رویه كاری‌اش و حركت از هند به سمت آمریكا و اروپا صحبت می‌كند. او نقل مكان جغرافیایی خودش را همچنین به آموزه‌های كهن دینی و فلسفی كشور هند ربط می‌دهد و می‌گوید چنین نقل مكانی برای هندی‌ها یك چیز تازه یا عجیب و غریب نیست. این بازیگر هندی این‌گونه اظهار نظر می‌كند كه برای حضور در یك پروژه بین‌المللی غیرهندی زبان، دلیلی نمی‌بیند كه سبك و روش كاری‌اش را تغییر دهد. او می‌گوید: «همه ما بازیگران باسبك‌های بازیگری استانیسلاوسكی و لی‌استراسبرگ آشنا هستیم. ولی من از این‌گونه شیوه‌ها و متدهای بازیگری خسته‌ام. برایم خودبازیگری در درجه اول اهمیت قرار دارد و براین باورم كه فن بازیگری یك چیز خاص است كه به درون آدم برمی‌گردد و از آنجا برمی‌خیزد. بعضی بازیگران برای نزدیك شدن به نقش درد و رنج زیادی را تحمل می‌كنند كه چندان هم ضروری نیست. البته من هم كارم را خیلی جدی می‌گیرم، ولی هیچ‌وقت برای نزدیك شدن به نقش، خودم را شكنجه نمی‌كنم.»
بسیاری از بازیگران غیرانگلیسی زبان روی این نكته اتفاق نظر دارند كه سبك بازیگری هر كسی در ارتباط نزدیك با فرهنگ وسنتی است كه با آنها بزرگ شده است. در عین حال، نوع ارتباط و نزدیكی بازیگر با فیلمنامه (و همچنین كارگردان) هم تاثیر قاطعی روی نوع سبك كار او دارد. آنها حتی از نقش تعیین‌كننده تدوینگر هم یاد می‌كنند و می‌گویند در بخش تدوین یك فیلم، آنها هیچ نوع همكاری یا دخالتی ندارند و نمی‌توانند روی‌آن اعمال نظر كنند. عرفان خان حرفی را به زبان می‌آورد كه شاید حرف دل بسیاری از همكارانش است، او می‌گوید: «وقتی قصه‌ای به ذهن فیلمساز می‌آ‌ید، آن را روی كاغذ می‌نویسد. نوشته روی كاغذ یك موجود مرده است. این هنر و قدرت بازیگر است كه به این نوشته زندگی می‌دهد و آن را زنده می‌كند. اما هر بازیگری، این كار را به شیوه خودش انجام می‌دهد.» 

 

 

 گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ