اكران داغ در بخش‌ خارجی جشنواره فیلم فجر

 

علاوه بر 3 فیلم ایرانی در بخش مسابقه بین‌الملل این جشنواره 13 فیلم از كشورهای مختلف جهان با یكدیگر برای دریافت جوایز اصلی رقابت می‌كنند.

خیابان فریور
این مستند شرح حال گونه، محصول انگلستان و ساخته كلیو بارنارد است. بارنارد در مستند خود به سراغ زندگی آندره‌آ دونبار، نمایشنامه‌نویس متوفی و سرشناس رفته است و با جمع‌آوری یك‌سری مصاحبه (با آدم‌های دور و نزدیك به این نویسنده)‌ و مجموعه مطالبی كه از او در رسانه‌های گروهی به چاپ رسیده، سعی كرده تصویری دقیق از زندگی شخصی و حرفه‌ای دونبار ارائه دهد. این فیلم كه موفق به دریافت چندین جایزه بین‌المللی شده، زندگی دونبار را از زاویه تازه‌ای مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد. بسیاری از منتقدان و دوستداران دنیای ادب و نمایش، دونبار را با نام‌های مختلفی مثل ریتا، سو و باب تو می‌شناسند. حال و هوای مستند بارنارد، درام‌گونه و ماجراجویانه است و قصه چند دختر نوجوان را به تصویر می‌كشد كه در زاغه‌های منطقه برادفورد انگلستان (محل تولد دونبار)‌ زندگی می‌كنند. قصه آنها در طول ماجراهای فیلم به قصه زندگی دونبار گره می‌خورد. آلن كلارك هم براساس این قصه، در سال 1986 یك فیلم سینمایی ساخت. مستند بارنارد واكنش‌‌های متفاوتی را بین اعضای خانواده و فامیل دونبار و دوستداران هنر نمایش در پی داشت و باعث خلق یك‌سری جنجال شد. آنها مدعی شدند این فیلم یك مستند نیست و بیشتر دیدگاه‌های خیالی سازنده‌اش را به نمایش می‌گذارد. اما بارنارد تمام اتهامات را رد كرد و در جواب گفت: «اهمیتی به آنچه گفته شده نمی‌دهم. ما همیشه برای نمایش واقعیت‌ها در یك فیلم مستند با دردسر و مشكل روبه‌رو هستیم. واقعیت‌ها چیزی نیست كه بتوان براحتی درباره‌شان حرف زد و دیدگاه آدم‌های مختلف درباره واقعیت‌های موجود می‌تواند كاملا متفاوت از یكدیگر باشد.» خانم بارنارد قبل از «خیابان فریور» 3 فیلم كوتاه ساخته و با این مستند، اولین كار بلند حرفه‌‌ایش را ارائه كرده است.

سیاه 
 این فیلم كه در سطح بین‌المللی با نام «كرنسی» شناخته می‌شود، یك درام جنایتكارانه جنگی و محصول كشور تازه استقلال یافته كرواسی است. گوران دویك و زونیمیر جوریك، این فیلم را براساس قصه فیلمنامه خود كارگردانی كرده‌اند. خط اصلی قصه درباره گروهی از نیروهای رزمنده است كه در یك منطقه جنگی، در انتظار از راه رسیدن نیروهای دشمن هستند. در طول این انتظار است كه آنها متوجه تضادها و درگیری‌های درون خود می‌شوند. قصه فیلم به این بهانه به روانكاوی شخصیت‌های اصلی خود می‌پردازد و تماشاچی همراه با این كاراكترها بزودی متوجه می‌شود دشمن نه در خط روبه‌رو كه در وجود خود آنها حضور دارد. این واقعیت تلخی است كه نه تماشاگران و نه كاراكترهای قصه فیلم، اصلا انتظار برخورد و رودررویی با آن را ندارند. شهری كه كاراكترهای اصلی قصه فیلم در آن زندگی می‌كنند، تحت محاصره است. یك گروه از پارتیزان‌ها با نام «سیاه» شناخته می‌شوند. آنها دست به انواع و اقسام كارها در شهر محل زندگی خود زده‌اند. آیو، فرمانده این گروه پیشتر 3 سرباز خود را از دست داده است. او می‌خواهد جسد این سربازها را از دل جنگل به یك منطقه امن برگرداند. در عین حال، او قصد زدن یك ضربه بزرگ به نیروی دشمن را نیز دارد. اعضای گروه با تمام درگیری‌های ذهنی‌ای كه دارند، آماده حركت و انجام وظیفه خود می‌شوند. اما آنها قبل از نبرد سخت بیرونی، باید یك نبرد سخت درونی با خودشان داشته باشند. سیاه اولین فیلم بلند سینمایی دویك و زونیمیر پس از چند كار كوتاه است.

عسل
 «عسل» سومین بخش از تریلوژی سمیت كاپلان اوغلو، فیلمساز سرشناس سینمای تركیه پس از «تخم‌مرغ» و «شیر» است. فیلم، سال قبل خرس طلای جشنواره بین‌المللی فیلم برلین را به عنوان بهترین اثر جشنواره گرفت و پاییز امسال در جشنواره فیلم‌های كودكان و نوجوانان همدان هم به نمایش درآمد. قصه فیلم درباره یوسف، پسربچه‌ای است كه همراه خانواده‌اش در یك دهكده زندگی آرامی دارد. پدر خانواده در جنگل به كار پرورش عسل مشغول است و یك روز از سر كار به منزل برنمی‌گردد. پسربچه كه نگران پدر خود است، راهی جنگل می‌شود تا او را پیدا كند. دهكده دوری كه شخصیت‌های اصلی در آن زندگی می‌كنند، جنگل‌هایی با درخت‌های بسیار بلند هستند. پدر یوسف با بالا رفتن از همین درخت‌های بلند است كه روزی خانواده خود را تامین می‌كند. یوسف همیشه دوست داشته پا جای پای پدرش بگذارد و كسب و كار او را ادامه دهد. یوسف برای درس خواندن مشكل بسیار زیادی دارد و پرورش زنبور عسل هم رونق چندانی ندارد. غیبت پدر یوسف و برنگشتن او از جنگل، بر مشكلات زندگی خانواده می‌افزاید. عسل، لقب یكی از بهترین محصولات چند دهه اخیر سینمای تركیه را گرفته است و منتقدان سینمای تركیه و بین‌‌المللی به صورت همزمان، آن را به عنوان یكی از ساخته‌های برتر سال 2010 سینمای جهان معرفی كرده‌اند.

شمشیرهای خونین
 محصول سال 2010 سینمای كره جنوبی برخلاف نام اكشنی كه دارد یك كار درام است؛ ولی جون ایك، كارگردان «شمشیرهای خونین»‌ از آن به عنوان یك كار انسانی اسم می‌برد. این فیلمساز در سطح بین‌المللی به خاطر ساخت «سلطان و دلقك» شهرت زیادی دارد. اما محصول جدید او یك درام تاریخی ـ خیالی است كه در قرن پانزدهم رخ می‌دهد. یك شمشیرزن ماهر به نام لی‌مونگ، شخصیت اصلی قصه فیلم است. او قصد دارد كره را از خطر تهاجم و اشتغال ژاپنی‌ها نجات دهد و در عین حال می‌خواهد علیه حاكم كشور خود نیز شورش كند. او آدمی از طبقات فرودست جامعه خویش است كه آرزوی عدالت، آزادی و برابری را دارد. لی‌مونگ در این رابطه دست به یك سفر طولانی می‌زند. منتقدان سینمایی، فیلم را یك كار معمولی ارزیابی كرده‌اند كه حرف تازه‌ای برای گفتن ندارد. چند صحنه شمشیربازی هم در فیلم هست كه می‌تواند دوستداران فیلم‌های قدیمی ژاپنی و كره‌ای را كمی راضی كند. اما منتقدان كره‌ای آن را یكی از بهترین درام‌های دوره‌ای 20 سال اخیر سینمای كره می‌دانند. لی ‌جون ایك فیلم خود را براساس قصه یك كتاب مصور ساخته كه پارك هیونگ یونگ خالق آن است. یكی از جنبه‌های برجسته شمشیرهای خونین، جلوه‌های ویژه زیاد و پرطمطراق آن است.

سفر هارو
 ماساهیرو كوبایاشی در شانزدهمین فیلم بلند سینمایی خود، به سراغ یك كار درام رفته است و فیلمی برای تماشاگران ژاپنی و بین‌المللی ساخته كه درباره فرهنگ خاص ژاپن صحبت می‌كند. این فیلم تلاش دارد نگاهی دقیق‌تر به فرهنگ ژاپن بیندازد و در دل تعریف قصه‌ای در باب ارتباطات خانوادگی، تعهد و پذیرفته شدن از سوی جمع، به بررسی این فرهنگ قدیمی بپردازد. شخصیت اصلی قصه فیلم، پیرمرد ماهیگیری به نام تادائو است كه اكثر اوقاتش را با نوه‌اش هارو می‌گذراند.
تادائو هارو در یك دهكده كوچك ماهیگیری زندگی می‌كنند. زمانی كه هاروی جوان شغل خود را از دست می‌دهد، پدربزرگش را مجبور می‌كند تا راهی توكیو شوند. هارو امیدوار است در توكیو یك فرصت خوب كاری به دست بیاورد، اما تادائو نمی‌خواهد به پایتخت نقل‌مكان كند و به همین دلیل تصمیم می‌گیرد كس دیگری را در بین اعضای خانواده و فامیل بیابد تا در كنارش زندگی كند، اما به زودی تادائو و هارو راهی یك سفر جاده‌ای طولانی شده، با ماجراهای زیادی روبه‌رو می‌شوند. كوبایاشی می‌گوید با ساخت این فیلم قصد داشت به بررسی وضعیت روحی و روانی خانواده‌های سنتی در دل جامعه‌ای سنتی بپردازد كه در حال مدرن شدن است.

چگونه تابستان را گذراندم
 محصول درام سینمای روسیه به كارگردانی آلكسی پوپوگربسكی در یك منطقه سرد و دورافتاده رخ می‌دهد. یك ایستگاه قطبی در جزیره‌ای متروكه در اقیانوس اطلس، لوكیشن اصلی این فیلم است. سرگئی، كاراكتر اصلی فیلم دانشمند است كه همراه پاول (دانشجویی كه تازه فارغ‌التحصیل شده است)‌ در این محل زندگی و كار می‌كند. آنها كه سرگرم یك كار تحقیقی مهم و پیچیده هستند، ماه‌هاست در این منطقه سرد و دورافتاده زندگی می‌كنند. به زودی پاول یك پیام بسیار مهم رادیویی دریافت می‌كند و منتظر فرصت مناسبی است تا درباره آن با سرگئی صحبت كند. این در حالی است كه شك و تردید، ترس و دروغ‌ها بر روابط كاری آنها سایه انداخته است و فضای مناسبی برای برقراری یك دیالوگ دوطرفه وجود ندارد. منتقدان روسی استقبال بالایی از فیلم كردند و نوشتند این درام، فیلمی است كه حتما باید به تماشای آن نشست. فیلم فقط 2 بازیگر دارد و در یك لوكیشن محدود اتفاق می‌افتد. كار فیلمبرداری عالی است و چنان فضایی را برای قصه فیلم خلق می‌كند كه جای تحسین دارد. تجربه ساخت فیلمی در یك لوكیشن محدود و حضور تنها 2 بازیگر، تجربه‌ای دلنشین است كه كارگردان آن توانسته از این آزمون با سربلندی بیرون بیاید. خط اصلی قصه فیلم بسیار ساده و سرراست و اكشن ماجرا در خدمت شخصیت‌پردازی و روابط بین دو كاراكتر اصلی است.

قاضی
 جیه لیو، كارگردان این فیلم چینی است. بحث اعدام، سرخط اصلی قصه این درام اجتماعی است و زندگی مرد محكومی را مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد كه 2 ماشین را دزدیده و حالا در انتظار اجرای مراسم اعدام است. قصه سال 1997 و در یك شهر كوچك شمالی چین اتفاق می‌افتد. تایی یك قاضی كاركشته است كه هنوز در غم از دست دادن دخترش ناراحت و غمگین است. دختر او در جریان یك تصادف كشته شده است. یك ماشین دزدیده شده در حین تعقیب و گریز با او برخورد كرده و باعث مرگ وی شده است. شاید تحت تاثیر همین اتفاق ناگوار است كه او كیودو، او یك سارق حرفه‌ای ماشین را محكوم به مرگ كرده است. كیودو با این امید كه تخفیفی در مجازاتش قائل شوند، حاضر می‌شود كلیه‌اش را به مرد تاجر ثروتمندی هدیه كند كه از یك بیماری سخت رنج می‌برد. وی امیدوار است این اقدام به كمكش بیاید و قصه فیلم به این بهانه، نقبی به درون شخصیت كاراكترهای اصلی خود می‌زند و به روانكاوی آنها می‌پردازد. جیه‌لیو تا قبل از این فیلم سینمایی و مجموعه تلویزیونی كارگردانی كرده است. وی فعالیت فیلمسازی را از سال 1993 با كار فیلمبرداری شروع كرد و بتدریج وارد دنیای كارگردانی شد.

كاسموس
 محصول مشترك تركیه و بلغارستان، بیشتر فیلمی تركی محسوب می‌شود تا بلغاری. تمام عوامل اصلی فیلم از اهالی صنعت سینمای تركیه هستند و بلغارستان فقط در تولید آن مشاركت داشته است. رها اروم، فیلم را براساس قصه فیلمنامه‌ای از خود، كارگردانی كرده است. منتقدان سینمایی «كاسموس» را فیلمی تجربی می‌دانند كه قصه‌اش در یك شهر كوچك اتفاق می‌افتد. زندگی اهالی در این شهر معمولی است و هیچ اتفاق تازه‌ای در آن رخ نمی‌دهد. ورود یك جوان غریبه، زندگی این شهر آرام را دستخوش یك سری تغییرات و اتفاقات تازه می‌كند. در اوایل كار، آدم‌های شهر به این غریبه اطمینانی ندارند، اما بتدریج این جوان غریبه موفق می‌شود اعتماد و اطمینان مردم شهر را به دست بیاورد. این در حالی است كه هیچ یك از مردم شهر خبری از اتفاقات عجیب و غریب پیش روی خود ندارند. بازی‌های جذاب و فیلمبرداری روان فیلم، ازجمله امتیازات آن هستند. رها اروم، كارگردان فیلم قبل از كاسموس، 5 فیلم بلند سینمایی دیگر را كارگردانی كرده است. او از سال 1988 مشغول كار فیلمسازی است، ولی هنوز نتوانسته مثل چند همكار دیگر خود در سطح بین‌المللی موفقیت‌های زیادی كسب كند.

لولا
2 صنعت سینمای فیلیپین و فرانسه این درام اجتماعی و خانوادگی را تهیه كرده‌اند و بنیلانته مندوزا كارگردان آن است. فیلم 2 كاراكتر اصلی به نام‌های لولا دارد. این دو پیرزن درگیر ماجراجویی‌هایی می‌شوند كه به واسطه اقدامات خلاف و جنایتكارانه نوه‌هایشان به وجود آمده است. این دو پسر جوان كه گفته می‌شود در یك جنایت دست داشته‌اند با دو حكم متفاوت روبه‌رو شده‌اند. یكی از آنها مظنون به قتل و دیگری قربانی آن است. هر دو پیرزن ضعیف و فقیر هستند و هر دو می‌خواهند به نوه‌های خویش كمك كنند. قصه فیلم تلاش‌های جداگانه این دو پیرزن را به صورت همزمان دنبال می‌كند. این فیلم با نام «مادربزرگ» هم شناخته می‌شود و منتقدان از آن به عنوان یك فیلم گرم و مقبول استقبال كرده‌اند. سبك فیلمساز در اینجا هم مثل كارهای قبلی‌اش سینما وریته (سینما حقیقت)‌ است و تلاش كرده آن را به شكل فیلمی مستندگونه كار كند. فیلمنامه لولا، درخشان و بی‌عیب و نقص است و به شكلی جذاب ماجراهای دو مادربزرگ را همزمان و موازی تعریف می‌كند. لولا در لوكیشن‌های واقعگرای كشور فیلیپین فیلمبرداری شده است.

چهره جنگجوی جوان
 مضمون اصلی این درام اجتماعی صنعت سینمای رومانی جنبش مقاومت، جنگ جهانی دوم، افتخار، ملی‌گرایی و بالاخره یك قهرمان ضد كمونیست است. كنستانتین پوپسكو، كارگردان فیلم یك كار شرح حال‌گونه نساخته، ولی با آن به بازگویی بخشی از تاریخ كشورش پرداخته است. قصه فیلم همان‌طور كه از نام آن پیداست درباره یك جنگجوی جوان است كه تمام تلاش خود را به كار گرفت تا علیه استبداد و دیكتاتوری (به هر شكل و نامی كه باشد)‌ مبارزه كند. به همین خاطر است كه كاراكتر مركزی قصه فیلم یان گاوریلا اوگورانو ـ كه یك آدم واقعی است ـ پس از جنگ با فاشیست‌های هیتلری، به مبارزه با كمونیست‌های حاكم پرداخت و لقب یكی از چهره‌های ضدكمونیست كشورش را گرفت. كسانی مثل یان در كشور خود حكم یك افسانه و قهرمان را دارند، ولی در كشورهای خارجی كمتر كسی با آنها آشنایی دارد. در 2 دهه 50 و 60 میلادی روشنفكران زیادی علیه دولت كمونیستی رومانی مبارزه كردند و اكثر آنها توسط پلیس مخفی دستگیر و زندانی شدند. قصه زندگی یان می‌تواند قصه زندگی همه آنها باشد. یان آنقدر زنده ماند تا پایان حكومت چپ‌گراها را در كشور خود ببیند و پس از انقلاب سال 1990 ، كتاب خاطراتش را نوشت. قصه‌های شگفت‌انگیز و غیرقابل باوری در این كتاب وجود دارد؛ كتابی كه دستمایه اصلی نگارش فیلمنامه فیلم پوپسكو شد. قصه فیلم، فاشیست‌ها و كمونیست‌ها را در یك كفه ترازو قرار می‌دهد، ولی به هر حال قضاوت نهایی با تماشاگران آن است.

پسر بابل
 فیلمی از سینمای عراق پس از سقوط حكومت صدام حسین كه با مشاركت مالی چند كشور اروپایی ساخته شده است. محمد الداراجی، كارگردان فیلم، فیلمنامه آن را با همكاری جینفر نوریج نوشته است. او متولد سال 1978 شهر بغداد و «پسر بابل» دومین فیلم بلند داستانی اوست. قصه فیلم، شرح‌حال پسر نوجوانی است كه همراه مادربزرگ خود راهی یك سفر طولانی در كشور می‌شود. هدف او پیدا كردن پدر گمشده‌اش است. احمد، پدر خانواده پس از شروع جنگ و حمله نیروهای خارجی به عراق، دیگر به خانه برنگشت و 2 كاراكتر سرگردان قصه فیلم امیدوارند بتوانند رد و اثری از او به دست بیاورند. كل صحنه‌های فیلم در عراق فیلمبرداری شده و شهرهای مختلف آن لوكیشن‌های اصلی قصه هستند. قصه فیلم به بهانه سرگردانی و سردرگمی یك مادربزرگ و نوه‌اش، به شرح قصه زندگی نسل‌های سوخته و گمشده عراق می‌پردازد. به این ترتیب، زندگی 3 نسل از مردم عراق به بررسی و نمایش گذاشته می‌شود. چنین به نظر می‌رسد كه جستجوی مشترك مادربزرگ و نوه هیچ وقت به نتیجه مشخصی نخواهد رسید. در عین حال، قصه فیلم محدودیت و مشكلات قومی، زبانی، فرهنگی و مذهبی عراق را نیز به نمایش می‌گذارد. پسر بابل تا به حال موفق به دریافت تعدادی جایزه از جشنواره‌های مختلف بین‌المللی شده است و از سوی عراق به عنوان نماینده رسمی این كشور در رقابت‌های اسكار بهترین فیلم خارجی سال 2010 شركت كرد. منتقدان سینمایی از این فیلم به عنوان یك كار سخت و سنگین اسم می‌برند كه هضم آن چندان هم ساده و راحت نیست. قصه فیلم، زندگی كشوری را به تصویر می‌كشد كه تلاش دارد از دل ویرانه‌ها به یك شكوفایی مقبول برسد.

نشان افتخار
 كالین پیتر نتزر، فیلم جدید خود را به صورت یك محصول مشترك آلمان و رومانی كارگردانی كرده است. شخصیت اصلی قصه فیلم، یان یك پیرمرد 75 ساله اهل رومانی است. زندگی عادی و خالی از هیجان او در یك صبح معمولی كاملا دگرگون می‌شود و آن زمانی است كه یك نشان افتخار به دست او می‌رسد. این نشان افتخار به خاطر خدمات و اقدامات قهرمانانه و شجاعانه او در دوران جنگ جهانی دوم است. یان بسختی می‌تواند خاطرات آن سال‌های جنگ را به یاد بیاورد. دریافت این نشان یان را وادار می‌كند كه دوباره نگاهی به گذشته خود داشته باشد و سعی كند آن روزهای سخت جنگ را به یاد بیاورد. او به این فكر می‌افتد كه شاید زندگی بیهوده‌ای نداشته و نباید به او لقب یك بازنده را داد. شاید زندگی او هم معنی و مفهومی داشته و پوچ نبوده است. این احتمال هم وجود دارد كه یان برای خانواده‌اش حكم یك آدم به درد بخور را پیدا كند. بازگشت به گذشته‌های دور، یان را وارد دنیای تازه‌ای می‌كند كه تجربه‌های جدیدی را پیش رویش قرار می‌دهد. «نشان افتخار» یكی از فیلم‌های هنری معمول ـ معاصر اروپای شرقی است كه حال و هوایی بشدت انسانی دارد. زندگی معمولی كاراكتر پیرمرد قصه فیلم، سرشار از تناقض و درگیری است و وضعیت خانوادگی مناسبی ندارد و رابطه‌اش با خانواده و دوستان، دستخوش بحران‌های زیادی است. در چنین شرایطی است كه دریافت یك نشان افتخار می‌تواند تغییری كلی در وضعیت وی ایجاد كند و این پرسش مطرح می‌شود كه آیا این پیرمرد آمادگی یك تغییر كلی را در این سن و سال دارد یا خیر؟ حالا او مركز توجه همه چیز و همه‌كس است و وی از خودش می‌پرسد آیا وضعیت به همین منوال باقی خواهد ماند یا نه. كارگردان فیلم قبل از این، فقط یك فیلم بلند سینمایی را در كارنامه‌اش دارد.