چرا مهتاب نصیرپور دستگیر شد؟

چندی است حواشی درباره محمد رحمانیان نمایشنامه‌نویس و کارگردان و عملکرد وی مطرح می‌شود بطوریکه رحمانیان مدتی را در خارج از ایران (کانادا) مشغول به کار شد. اگرچه تقریبا تمام مصاحبه‌هایی که تاکنون با وی صورت گرفته تمجید و تجلیل از مواضع رحمانیان بود، خبرگزاری فارس طی تماسی از وی خواست تا در نشستی به برخی موارد مطرح شده درباره خودش بپردازد. مواردی مانند حضور در فتنه 88، نمایشنامه «روز حسین»، استارت فیلمش با جعفر پناهی و یا مواردی درباره ممیزی و...

او درباره فتنه 88 گفت که قانونی وارد انتخابات شده و از کسی که گمان می‌کرده بهتر است بصورت قانونی حمایت کرده و بعد از انتخابات هم وارد این فضاها نشده و به سبز و غیر سبز هم اعتقادی ندارد.

درباره ممیزی و نظارت هم با اعلام اینکه در تمام دنیا نظارت وجود دارد و این امر منحصر به ایران نیست به بیان خاطره جالبی از کار در خارج ایران می‌پردازد و می‌گوید که به خاطر اینکه نام بیمارستانی که در نمایش‌اش وجود دارد «آزادی» است و این اسم در پوستر آمده، آنجا حاضر نشدند پوسترش را توزیع کنند و گفتند که این سیاسی است.

رحمانیان البته درباره نمایشنامه «روز حسین» هم مواردی را مطرح کرد که چون مصاحبه‌کننده به متن دسترسی نداشت، چالشی در میان نبود و تنها او حرف‌هایش را زد.

رحمانیان موارد دیگری را هم مطرح کرد که بدون کم و کاست به مخاطبان محترم ارائه می‌گردد.

اهم سخنان رحمانیان به شرح زیر است:
*برداشت‌ها از نمایشنامه «روز حسین» را درست نمی‌دانم
*من نمایش‌های مذهبی دارم چطور می‌توانم به ائمه توهین کنم
*به سبز و غیر سبز اعتقادی ندارم
*اگر جعفر پناهی فیلم می سازد و کسی هم کاری به او ندارد یعنی آدم مشکل داری نیست
*نرمش مقابل جعفر پناهی باید یک طرفه و فقط از سوی نظام باشد!/پناهی موضع سیاسی ندارد
* ما به نفع یک کاندیدا به صورت قانونی وارد فضای انتخابات شدیم/بعد از انتخابات وارد این فضاها نشدم
*نباید روشن کردن یک شمع روی مزار ندا آقاسلطان را سیاسی کنیم
*مهتاب نصیر پور مطلقا سیاسی نیست همانطوریکه من و جعفر پناهی نیستیم
*به این نوع نمایشنامه ها علاقمندم چه به توپ بستن مجلس باشد چه حوادث سیاسی سال 61 هجری
*اگر دیدگاه من غلط هم هست آن را تحمل کنید/شاید من چند سال دیگر یک دیدگاه دیگری پیدا کنم
*همه جای دنیا شورای نظارتی وجود دارد/در خارج ایران به خاطر عبارت آزادی حاضر نشدند پوستر نمایش ما را توزیع کنند
*به شخصیت های دینی و مذهبی توهین نکردم
*برداشت ها از نمایشنامه «روز حسین» را درست نمی دانم

فارس: شما مصاحبه های زیادی با رسانه ها انجام دادید ولی برخی سئوالاتی در مورد شما وجود دارد که در مورد آن صحبتی نمی شود. خوب است به برخی از این سوالات هم پاسخ داده شود...
خبرگزاری فارس ثابت کرده برای اینکه کسی را به دم تیغ ببرد به بهانه نیاز ندارد و قبلاً هم این کار را کرده است و اتفاقا در مورد من هم این کار را کرده است. با این حال من برای گفتگو آماده هستم و معقتدم وقتی آدم‌ها برای گفتگو دور یک میز می‌نشینند ، دنیا جای بهتری می‌شود. ولی اتهام زدن و ربط دادن صهیونیسم و آمریکا به مسائل شخصی افراد که دیگر اسمش مصاحبه نیست.

فارس: اگرچه فارس در مورد مسایل موضع خود را دارد ولی این مواردی که می گویید درست نیست و ناشی از تصور نادرست از خبرگزاری فارس است. اگر مصداقی هست بگویید.
احتمالاً بعد از داستان‌های 88 بود. در این زمان تهمت هایی به من زده شد و این تهمت ‌ها باعث شد من یکسال بازگشتم به ایران را عقب بیندازم. با خودم گفتم خدایا، این طور که یکی از روزنامه ها در باره روز حسین می‌گوید و می‌نویسد من اصلا دیگرنمیتوانم برگردم و کار کنم.

فارس: پس از جانب فارس نبوده ‌است.حالا ماجرای روز حسین چه بوده؟
مربوط به درخواست چاپ نمایشنامه بود.راستش من تا آن زمان مدیر نشر چشمه را نمی‌شناختم و تا امروز هم ایشان راملاقات نکرده ام.بعد از اینکه اجرای این نمایش منتفی شد به درخواست خودم نمایشنامه را پس گرفتم.اما به من تهمت‌زدند. از نمایشنامه روز حسین انتخاب گزینشی کردند، جمله‌ای را که از زبان یک بیمار روانی بیمارستان شهید چمران نقل شده‌بود،بیماری که خودش را ابن‌زیاد فرض می کرد، به عنوان دیدگاه من ‌آوردند و گفتند این دیدگاه رحمانیان نسبت به مسئله عاشوراست.

من نمایش‌های مذهبی دارم چطور می‌توانم به ائمه توهین کنم
این به معنای نشناختن نمایش و هنر نمایش است. در هر نمایشنامه شخصیت‌ها سخنانی بر زبان می‌آورند که آن سخنان الزاماً بازگوکننده ذهنیات نویسنده و یا به عبارتی دیگر مورد تایید او نیست، همانطور که در تعزیه اینگونه است. یعنی ما در تعزیه استناد نمی‌کنیم به حرفهای شمر و یزید و ابن‌زیاد .در همه تعزیه‌ها استناد ما و هدف ما روشن تر کردن سخنان اولیاء است.این گزینش نامنصفانه و فرصت پاسخگویی به آدم ندادن، خیلی دلم را به درد آورد. من سالهاست دارم راجع به اهل بیت و حضرت علی و حضرت خدیجه و ماجراهای صدر اسلام می‌نویسم ، چطور شده که بعد از 88 احساس کردند که من قرار است توهین کنم؟

امیدوارم روزگاری نمایش روز حسین امکان چاپ پیدا کند و بنشینم راجع به آن صحبت کنیم و ببینیم کدام موردش آنها را این همه آزرده است؟ و کدام موردش را به عنوان توهین به اولیا و انبیاء و خانم ام‌البنین قلمداد کرده‌اند؟

* به سبز و غیر سبز اعتقادی ندارم
اگر ثابت می‌شد من این کارها را کردم که الان در خدمت شما نبودم! حکم این چیزها در این کشور، حکم ساده‌ای نیست. یک بصیرتی به وجود آمد و همان دوستان متوجه شدند داستان اینگونه نیست . من وقتی برگشتم با یکی از دوستان که در یک نهادی کار می کند گفتگویی چند ساعته داشتم و صحبت کردم که منجر به حل بسیاری از سوءتفاهمات شد.اما سوال اینجاست که چرا این گفتگو را قبلاً نیامدند انجام دهند و بپرسند که موضوع چیست؟ آیا موضوع غیر از برخورد سیاسی کردن با مساله ای فرهنگی است؟ اتفاقاتی که در سال 88 افتاد و مرزبندی‌هایی که انجام شد از نظر من درست نبود، مطلقاً این مرزبندی‌های را قبول نداشتیم که یک عده خوب هستند و یک عده بد هستند و یک عده سبز و ... مطلقاً شخص من اینها را قبول نداشتم به خاطر اینکه ما همه یک ملت هستم و داریم در یک کشور زندگی می‌کنیم.

فارس: پس شما قائل به مرزبندی‌های اینگونه نبودید؟ سبز و...
مطلقاً نبودم. ولی ماناگزیر وارد ماجراهای سیاسی شدیم. وقتی تو را در یک چارچوب از پیش تعیین شده قرار می‌دهند، هر انتخاب تو تبدیل می‌شود به یک انتخاب سیاسی. در مملکتی که همه چیزش – از کراوات تا ریش داشتن یا نداشتن -سیاسی است، چطور ممکن است یک نمایشنامه یا تئاتر یا یک فیلم سیاسی نباشد؟ یعنی مرزبندی سیاسی برای آن قائل نباشند؟ اما خود هنرمند قائل به این چیزها نیست .او تنها می‌نویسد یا اجرا می کند. ما همیشه می‌خواندیم برشت کمونیست بوده، اما من مطلقاً چیزی از کمونیسم در نوشته‌های برشت ندیده ام، حتی در نمایشنامه ی "دایره گچی قفقازی" که در قسمت نخست آن تبلیغی دارد درباره ی ‌شوروی باز هم می‌بینیم خود نمایشنامه مطلقاً سیاسی نیست، یعنی کمونیستی نیست، یک دیدگاه هنرمندانه دارد و این در مورد همة هنرمندان‌ صدق می‌کند. یعنی یک جایی هنر می‌ایستد و جدا از ایدئولوژی قرار می‌گیرد و حرف خودش را می‌زند و البته یک جاهایی هم مناسبت‌هایی با ایدئولوژی پیدا می کند، ولی صرفا زیر بار ایدئولوژی نمی‌رود چون هنرمند، هنرمند است و فرقش با سیاستمدار و حتی یک عالم دینی در همین است.

فارس: آیا اینکه شما با استارت جعفر پناهی فیلم‌تان را شروع می‌کنید سیاسی نیست؟
جعفر پناهی الان فیلم می‌سازد، دو تا فیلم هم ساخته است. پس بنابراین مشکلی وجودندارد،چون حکومت قبول کرده است که آقای پناهی فیلم بسازد و با اینکه حکم زندان دارد در خانه‌اش زندگی کند. در همة مجامع هنری هم شرکت می‌کند و فیلم هم می سازد. مگر شما با این مساله مشکلی داشته باشید.

فارس: رویکرد ما مشخص است. جعفر پناهی هم یک فرد سیاسی است و ژست اپوزوسیون می‌گیرد.
همان دادگاهی که این حکم را برای ایشان داده می‌توانست به راحتی بعد از ساختن این دو فیلم ایشان را دستگیر کند و نکرد، بنابراین من فکر می‌کنم سیاست کلی مملکت، به خصوص قوة قضاییه وارگان‌های ذیربط در واقع پذیرفته‌اند که به هر حال آقای پناهی فیلم‌های ساده خودش را بسازد و کارهای خودش را بکند . آقای پناهی هم در ایران است و و همة فعالیت هایش رصد می‌شود. به همة این دلایل من فکر می‌کنم و آرزوی قلبی‌ام است که به‌زودی قوة قضاییه و باقی نهادها به این نتیجه برسند که ایشان دوباره به کارش ادامه دهد.

فارس: این مسجل است که فیلم های اخیر پناهی سیاسی هستند. فیلم اخیرش هم همین را می گوید.
من و آقای پناهی سالها با هم همکار بودیم.اگر این اتفاقات هم نمی‌افتاد من حتما اولین کسی که از او خواهش می‌کردم آقای پناهی بود، او کارگردان شبکه دو بود و ما سالها در این شبکه با هم همکار بودیم . آن نامه‌را هم که درخواست آزادی‌ ایشان بود به خاطر همین موضوع امضا کردیم . آقای پناهی بادکنک سفید را ساخته و برای این مملکت افتخار آفریده است، شیر طلایی جشنوار ونیز را کسب کرده است .حالا به هر دلیل سیاسی و هر چیز دیگری اتفاقاتی افتاده است .این درست.اما باید در برابر هنرمندان نرمشی وجود داشته باشد.

فارس: چرا این نرمش همیشه باید یکطرفه باشد و هنرمند نباید خودش را متعهد به قوانین بداند؟
آقای پناهی یک هنرمند است. نمی‌توانید از او انتظار داشته باشید. به نظرم این اتفاقی که الان افتاده که حکومت اجازه می‌دهد آقا پناهی فیلم بسازد و متعرض ایشان نشده و فیلم‌هایشان می‌رود در جشنواره، از همان روز اول باید می‌افتاد. وقتی با هنرمندان زبان گفتگو را باز می‌کنید اتفاقات‌ خوبی می‌افتد، این آدم با این خصوصیاتش شده است جعفر پناهی.

فارس: بله. اما جواب پناهی به این تعامل چه بود؟
اتفاقاً نرمش باید همین موقع اتفاق بیفتد. یعنی جایی که او بر سر مواضع‌اش ایستاده است.


*نرمش مقابل جعفر پناهی باید یک طرفه و فقط از سوی نظام باشد!/ پناهی موضع سیاسی ندارد

فارس: یعنی این نرمش باید کاملا یکطرفانه و فقط از جانب نظام باشد؟ این منطقی است؟
بله. اگر او از مواضعش دور بشود و بعد حکومت نرمش نشان ‌بدهد، این که دیگراسمش نرمش نیست. الان این حرکت درست دارد اتفاق می‌افتد ؛ یعنی هنرمند بر سر مواضعش ایستاده و حکومت نرمش نشان می‌دهد. قرار هم نیست براساس مواضع یک کارگردان اتفاق پیچیده‌ای بیفتد، چون این کارگردان اصلاً موضع سیاسی ندارد. موضع او موضع هنری است . موضع هنرمندی است که در یک جایی دچار مشکل شده است. اما دعوت من از آقای پناهی برای کلید زدن این کار به دلیل دوستی طولانی‌ای است که من با ایشان داشتم و دارم، سالها ما در شبکة دو با هم همکار بودیم و به نظر من ایشان در کنار آقای عباس کیارستمی یکی از افتخارآفرینان سینمای ایران هستند. خارج از کشور که بودم دیدم چقدر با احترام از این هنرمندان یاد می‌شود، از آقای کیارستمی، از آقای پناهی، از خانم رخشان بنی‌اعتماد .

در مورد فیلم کنسل هم باید بگویم آقای پناهی نه فیلم‌نامه را خوانده بود و نه فیلم را می‌دانست چیست و نه از ترکیب کار خبر داشت. فقط می‌دانست من دارم فیلمی را کارگردانی می کنم. فیلم کلید زدن ایشان را هم گذاشتم در YouTube که مطلقاً شائبة سیاسی بودن به وجود نیاید . امیدوارم فیلم بعدی را هم بتوانم با آقای تقوایی کلید بزنم، خیلی دلم می‌خواهد آقای تقوایی قبول کنند. ایشان مدتهاست کار نکرده است و خیلی تاسف می‌خورم از این بابت. به هر حال تابستان سال آینده ما فیلم دیگری را در کانادا شروع می‌کنیم وامیدوارم آقای تقوایی قبول کنندو به ما افتخار دهند که این فیلم را کلید بزنند.

*ما به نفع یک کاندیدا به صورت قانونی وارد فضای انتخابات شدیم/ بعد از انتخابات وارد این فضاها نشدیم

فارس: فکر می‌کنم بخشی از مواردی که درباره شما مطرح می شود به این خاطر است که گفته می‌شود شما بعد از فتنه 88 روی مواضع سیاسی‌ سفت و سخت ایستادید و در این مسیر حرکت می‌کنید.
اشتباه اینجاست. من مواضع سیاسی ندارم، بزرگترین اشتباه را دوستانی مرتکب شدند که قضیه را به بحث‌های سیاسی کشاندند. قضیه اصلاً سیاسی نبود. البته ما به نفع یک کاندیدا که فکر می‌کردیم بهتر است به صورت قانونی وارد فضای انتخابات شدیم.

*نباید روشن کردن یک شمع روی مزار ندا آقاسلطان را سیاسی کنیم
بعد از انتخابات هم وارد آن فضا نشدم. اما چیزی که خیلی من را آزار داد ، شبی بود که آن اتفاق برای همسرم افتاد، چون می‌دانستم که او اصلاً آدم سیاسی نیست و واقعا هم نبود. تعدادی از دانشجویانمان در این ماجرا آسیب دیدند و این برای ما دردناک بود و تحت تاثیر آن فضا بودیم. شبی که آن اتفاق افتاد و منجر به دستگیری همسرم مهتاب نصیرپور شد، ما خیلی جاها رفتیم و خیلی داستان‌ها اتفاق افتاد که ببینیم جریان چیست؟ او در تظاهرات نبود و نیمه شب دستگیر شده بود .بعد فهمیدیم قرار بوده یک شمعی برای ندا روشن کند. این همان است که اول گفتم. هنرمندان براساس این روحیاتشان است که هنرمند هستند، این را اگر بخواهیم سیاسی‌اش بکنیم، راه به ناکجا می‌برد.

* مهتاب نصیرپور مطلقا سیاسی نیست همانطور که من و جعفر پناهی نیستیم
مهتاب نصیرپور مطلقآ آدم سیاسی نیست همانطور که محمد رحمانیان نیست، همانطور که به اعتقاد من جعفر پناهی هم نیست. این روحیات هنرمندان است که آنها را در موقعیت‌هایی قرار می‌دهد که کاری را انجام بدهند یا انجام ندهند.

بعد از دستگیری من دیدم که همه را همان روز آزاد کردند اما به من اعلام کردند که مهتاب را برده اند اوین. من خیلی تعجب کردم، گفتم چرا؟ او نه در تظاهرات بوده و حتی شمع را هم روشن نکرده. این واقعا دل من را شکست. همزمان همان شب از تلویزیون به من زنگ زدند و گفتند که یک نامه است که شما باید امضا کنید. من گفتم در شرایطی که همسر من دستگیر شده من چه چیزی را امضا کنم؟ چرا این کار را کردید؟

همان روزها از شبکه‌های خارجی هم به من زنگ زدند برای مصاحبه و من حاضر به مصاحبه نشدم. اما متاسفانه این داستانها خبرش پیچید،البته ما این خبررا اعلام نکردیم و روزنامه جوان با اسم کوچک اعلام کردو گفت «م. ن» دستگیر شده است. بعد از این خبرمادر من و مادر او خبردار شدندکه مهتاب دستگیر شده، و او بعد از 8 روز آزاد شد. بعدها این صحبت شد که داستان باید از کف خیابان جمع شود. من هم فکر کردم بهتر است آدم تئاتر کار کند و پرسش‌هایش را به زبان تئاتر مطرح کند.

فارس: درباره «روز حسین» بگویید.
طرح اولیه نمایشنامه روز حسین، مورد تایید قرار گرفت، هر کس بگوید مورد تایید قرار نگرفته دروغ گفته، چون به ما بهترین تالار شهر را دادند- تالار رودکی- و ما تهیه‌کننده‌ای پیدا کردیم و شروع به کار کردیم. اواخر تمرین بود که داستان‌ها اوج گرفت و به تبع مسائل سیاسی دوستان به ما زنگ زدند و مقدار زیادی حذفیات به ما گفتند که اجرایی نبود، ولی حاضر بودیم گفتگو کنیم.چون بخشی از حذفیات به دلیل نشناختن خود نمایش و به دلیل نشناختن تاریخی بود که درباره آن صحبت می‌کردیم و بعد بسیاری از مسائل دیگر از دل این سوء تفاهمات به وجود آمد. ما حتی خواهش کردیم بیایند این نمایش را بازبینی کنند ولی این اتفاق هم نیفتاد و منجر به توقیف نمایش شد. باز این ضربه دومی بود که فرود آمد.

امیدوارم یک روز نمایشنامه روز حسین به صورت قانونی منتشر شود و همه بتوانند بخوانند. کسانی مثل آقای بهمن دری که تهمت زدند و مطمئن بودم این نمایشنامه را نخوانده‌اند. کاش حتی کار را به دست کارشناس دیگری که از مسائل تاریخی اطلاع بیشتری دارند می دادند که این‌کار را هم نکردند.به هر حال امیدوارم این کار روزی چاپ شود و صحبت کنیم که چرا اینطور شد و مشکل از کجا بود؟ بخش عمده‌اش به خاطر شائبه سیاسی بودن من بود که همان طور که توضیح دادم من مطلقاً سیاسی نیستم و اصلا بلد نیستم سیاست چیست اما درباره ی تاثیر سیاست بر مردم می‌نویسم.

* به این نوع نمایشنامه‌ها علاقه‌مندم چه به توپ بستن مجلس باشد چه حوادث سیاسی سال ۶۱

اولین نمایشنامه ام سرود سرخ برادری درباره جنگ ایران و عراق بود. نمایشنامه عروسک‌ها و دلقک‌ها، درباره جنگ ویتنام بود،در نمایشنامه ی خروس راجع به طالبان نوشتم،و در نمایشنامه ی مصاحبه راجع به انقلاب الجزایر ، در زمان کشتار دانشجویان آمریکایی در دانشگاه ویرجینیاتک نمایشنامه ای نوشتم به نام« مانیفست چو». ولی همه ی اینها به معنای این نیست که من سیاسی هستم. به این نوع ادبیات نمایشی علاقمندم. خودم و تاریخم و زندگی‌ام را در آن تعریف می‌کنم. حالا این تاریخ می‌تواند روز به توپ بستن مجلس باشد در نمایشنامه قدمشاد مطرب، یا مربوط به دوران‌های قبل تر باشد. یا حتی تاریخ حوادث سیاسی کوفه در سال 61 هجری و... اینها همه چیزهایی است که مورد علاقه من است و دوست داشتم و دارم راجع به آن بنویسم.

شائبة سیاسی بودن و سیاسی شدن این داستان‌ها هم تا پیش از این برایم اتفاق نیفتاده بود. برای نمونه من در این نمایش شخصیتی داشتم به نام امیرحسین همایون که رئیس وقت تئاترآقای صادق موسوی، به من گفت اینکه اسمش را گذاشتی امیرحسین، منظورت میرحسین است، گفتم امیرحسین همایون شخصیتی است در نمایشنامه‌ای که 5 سال پیش نوشتم و توسط مرکزهنرهای نمایشی چاپ شده است،این همان شخصیت است، اصلا بخشی از مونولوگی که در آن نمایشنامه است در این نمایشنامه هم وجود دارد.حالا شما چطور اینها را می گویید؟ این نمایش و این شخصیت 5 سال قبل از 88 اجرا شده و من جایزه گرفتم به خاطر آن. چرا فکر می‌کنید هر کس اسمش امیرحسین است آن آقاست؟ شما خودتان نمایشنامه را قبلا خواندید، مرکز هنرهای نمایشی هم آن را چاپ کرده و اسم شخصیتش هم امیرحسین همایون بوده. چرا شما از زاویه بسته به قضیه نگاه می‌کنید؟

*اگر دیدگاه من غلط هم هست آن را تحمل کنید/شاید من چند سال دیگر یک دیدگاه دیگری پیدا کنم

فارس: یعنی شما می‌خواهید بگویید آدم سیاسی نیستند ولی نظرات سیاسی دارید و با ابزار نمایش آن را بیان می‌کنید؟
من میزان سیاسی بودنم به‌ اندازه کسی است که در صف نانوایی ایستاده و نظرات سیاسی می‌دهد. واقعاً در همین حد است .یعنی بلوغ سیاسی به آن معنا ندارم و نمی‌خواهم داشته باشم. اما تاثیر سیاست را در زندگی خودمان می‌نویسم به نظرم لازم و ضروری است. من چند وقت پیش یک کاری ‌دیدم از تلویزیون به نام«یک تکه زمین».

به خدا اگر یک هزارم این چیزهایی که در آن بود را من گفته بودم مهدور الدم بودم. پس جامعه اینقدرها هم پیچیده نیست. اینها دارد گفته می شود و هیچ کس با هیچ کس پدر کُشتگی ندارد، وظیفه‌ ما همین است و اگر این حرف‌ها را نگوییم، پس اصلاً چرا کار می‌‌کنیم؟ اصلا حرف من غلط، اصلا دیدگاه من به عنوان یک نویسنده غلط است، این غلط را تحمل کنید، چه اشکالی دارد؟ شاید من چند سال دیگر دیدگاه دیگری پیدا کنم. آلبر کامو بیشتر از 5 یا 6 بار کالیگولا را بازنویسی کرده است. چون اساسا هر دفعه که می‌نوشت دیدگاه‌ سیاسی‌اش تغییر می‌کرده است. بازنویسی‌هایش هم بازنویسی یک خط دو خطی نبوده، از ریشه بازنویسی می‌کرده. بله،اصلا فرض کنید من اشتباه می‌کنم. برخورد خصمانه یا برخورد منجر به حذف درست نیست. استراتژی حذف در هیچ کجای جهان جواب نداده و در این کشور هم جواب نمی‌دهد.

*همه جای دنیا شورای نظارتی وجود ندارد/ در خارج ایران به خاطر عبارت آزادی حاضر نشدند پوستر نمایش ما را توزیع کنند

فارس: یعنی کلا نظارت را بی ثمر می دانید؟
به نظرم در همه جای دنیا شورای نظارتی وجود دارد. امکان ندارد جایی نظارت نباشد. ما خودمان نمایشی داشتیم کار می‌کردیم درخارج از ایران، آنجا اسم بیمارستان «آزادی» بود. چون می‌خواستیم مردم معنی‌اش را ببینند و بفهمند من اسم خاص آزادی را ترجمه کردم و کلمه ی«FREEDOM» ‌را در پوستر نمایش نوشتم . باور کنید در جاهایی حاضر نشدند پوستر ما را بچسبانند، چون فقط اسم آزادی داشت، هرچه گفتم چه اشکالی دارد؟آزادی نام اسم بیمارستانی در تهران است، گفتند : نه .این سیاسی است و مااجازه نمی دهیم! بنابراین این برخورد در همه‌جا وجود دارد. به نظرم چیزی که مهم است در شورای نظارت، وجود آدم‌های خبره، تحصیل‌کرده، آشنا به کار و فن نمایش است. اتفاقی که درباره روز حسین افتاد به خاطر این بود که آشنا به فن نمایش نبودند، یعنی گفتند این دارد فلان حرف‌ها را می‌زند،یعنی من رحمانیان دارم این حرف‌ها را می‌زنم و تاییدش می‌کنم،درحالی‌که واقعا این‌طور نبود.

با این اوصاف یعنی به تعبیر آنها من که نمایش‌نامه صدام را می‌نویسم یعنی حرف‌ها و رفتارهای صدام را تایید می‌کنم؟ 80 درصد نمایشنامه‌نامه من دیالوگ های آن شخصیت است ، معنایش این است من صدام را تایید می‌کنم؟تفاوت این دو تا را این دوستان باید متوجه شوند، شخصیت نمایشی یک چیزی می‌گوید که الزاماً مورد تایید نویسنده نیست، در مورد صدام که مطلقا نیست.

فارس: اثری از تمرین و کار شما در خارج از کشور در فضای مجازی پخش شد که در آن بازیگران شما پوشش‌های مناسبی نداشتند و این پوشش‌ها اصلا مناسب جامعه ایرانی و اسلامی نبود...
در مورد پوشش... بله. آن کار در خارج از کشور اجرا شد و به هر حال بازیگرانش در کشوری زندگی می‌کنند که قانون حفظ حجاب در آن کشور وجود ندارد. بنابراین بازیگر خودش را مقید نمی‌داند که پوشش خاصی را رعایت کند.ما گاهی با دانشجویان خارجی هم کلاس داریم. به هر حال من مدرس هستم و و هر جا که حرف تئاتر و تدریس تئاتر باشد طبیعتاً من تدریس خواهم کردم. در مورد پوشش‌شان آنها طبق قوانین کشور خودشان زندگی می‌کنند. من حتی در ایران هم به پوشش هنرجویان کاری ندارم. شخصا وظیفه خودم نمی‌دانم که تذکر دهم چون می‌دانم و اعتقاد دارم که نهادهای دیگری وجود دارند که مسئول این امور هستند و وظیفه‌شان را انجام می‌دهند.

*به شخصیت‌های دینی و مذهبی توهین نکردم

فارس: برگردیم به بحث نظارت...
به من گفتند چرا در نمایش روز حسین به آیت‌الله خمینی بی‌ادبی کرده‌ام؟ من تعجب کردم و گفتم محال است. چرا من باید این حرف را بزنم، متن را آوردند گفتند: شما نوشته‌اید «جوانکی ز خمین»، گفتم این جوانکی زخمین به معنی زخمی است!و در مورد یکی از شخصیت‌های نمایش است. می‌گفتند توهین به خانم« ام‌البنین» کرده‌ام ،پرسیدم در کجای متن توهین کرده ام؟ گفت آنجا که ام‌البنین می‌گوید نفسم بالا نمی‌آید بی‌مروت. گفتم خودش دارد به نفسش می‌گوید بی‌مروت ،برای اینکه باردار است. زمانی که حضرت عباس را باردار است این جمله را می‌گوید. در این حد ممیزی صورت می‌گیرد. اگر تو بر این باور باشی که این آدم روز حسین را نوشته که توهین کند به اهل بیت معنایش این است که از قبل حکم صادر شده است.

اتفاقاً نقش آن بیمار روانی را که خود را ابن زیاد فرض می کند علی سلیمانی بازی می‌کرد. علی سلیمانی بچه نمازخوان و بچه مسجدی است و در بسیاری از جاها که بچه‌ها نمی‌توانستند آیات را بخوانند علی سلیمانی به آنها کمک می‌کرد. گفتم چطور شما باور می‌کنید یک بچه مسجدی نمازخوان معتقد بیاید نمایش غیرعقیدتی بازی کند؟

به هرحال بزرگترین مشکل را ممیزی سلیقه‌ای می‌دانم اگرنه ممیزی که همیشه وجود داشته و تاصد سال دیگر هم وجود خواهد داشت...

گردآوری : گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: farsnews.com



مطالب پیشنهادی :

استقبال باران کوثری از روحانی در فرودگاه مهرآباد + عکس
عکس: چهره جدید شقایق فراهانی با کلاه در سریال «ماتادور»
شهرام ناظری در جشن تولد استاد شجریان چه گفت؟ + تصاویر
تصاویر: فاطمه معتمدآریا، ناظری و کیمیایی در جشن تولد محمدرضا شجریان