پلیس‌های قدیمی و حقه‌های جدید

 

 سریال كارآگاهان كهنه‌كار از شبكه 4 در حال پخش است
 «كارآگاهان كهنه‌كار» یكی از موفق‌ترین مجموعه‌های تلویزیونی است كه توسط شبكه بی‌بی‌سی تهیه شده و به جز نمایش موفقیت‌آمیز در انگلستان، تماشاگران بسیاری از كشورهای جهان هم از آن استقبال خیلی خوبی كرده‌اند.
 
این كمدی درام جنایتكارانه پلیسی، كار و فعالیت روزمره واحد جنایت‌های مجهول پلیس متروپولیتن و واحد پرونده‌های باز را دنبال می‌كند. مدیر این گروه ساندرا پولمن است و اعضای آن را تعدادی از پلیس‌ها و كارآگاهان كاركشته و بازنشسته اداره پلیس تشكیل می‌دهند.
این افراد كه تخصص‌های ویژه‌ای دارند، در این واحد دوباره به كار و خدمت گرفته شده‌اند تا به كمك توانایی‌های منحصر به فردی كه دارند به اداره پلیس كمك كنند تا پرده از راز جنایت‌های مشكوك و حل‌نشده‌ای بردارند كه كسی به‌صورت طبیعی قادر به حل آنها نیست.
این مجموعه با نام واقعی «حقه‌های جدید» اولین بار در سال 2003 روی آنتن رفت. این نام برگرفته از یك جمله قصار قدیمی و معروف است كه می‌گوید: «تو نمی‌توانی به یك سگ پیر حقه‌های جدید را یاد بدهی.»
طبق یك سنت قدیمی،‌ سگ‌های پیر توانایی بسیار خوبی در انطباق تجربیات و مهارت‌های خود با سیاست‌های جدید دارند. آگاهی قبلی آنها از پرونده‌ها و ماجراهای گذشته به آنها كمك می‌كند تا از تجربه‌های قبلی خود استفاده خوبی در زمان حال كنند. این توانایی از آن دسته قابلیت‌هایی است كه در بین عموم مردم نمی‌توان پیدا كرد. چنین وضعیتی را در بین شخصیت‌های اصلی قصه مجموعه هم می‌توان دید. در حقیقت آنها ماموران پیری هستند كه از خاطرات و توانایی‌های گذشته خود بهره می‌گیرند تا یك سری پرونده‌های مدرن و ظاهرا لاینحل را حل كنند.

پرونده‌های مجهول گره‌گشایی می‌شود
مجموعه كارآگاهان كهنه‌كار در زمان پخش خود مورد‌پسند دوستداران كارهای پلیسی و كارآگاهی قرار گرفت و راه را برای تولید فصل‌های بعدی هموار كرد. به این ترتیب 6 فصل دیگر مجموعه هم تهیه شد و نمایش آن تا سال 2010 ادامه یافت. این 7 فصل در كل شامل 57 اپیزود شد.
آلن آرمسترانگ، بازیگر اصلی مجموعه است كه در نقش برایان لین ایفای نقش كرد. او كه از بازیگران باسابقه تئاتر و تلویزیون انگلستان است، در این مجموعه در نقش كارآگاهی بازی كرد كه با وجود یك سری مشكلات شخصی و خانوادگی كه دارد، تخصص و تجربیات حرفه‌ای قدیمی خود را در اختیار اداره پلیس قرار می‌دهد تا پرونده‌های مجهول حل و راه برای تكرار جرم و جنایت بسته شود.
بازی آرمسترانگ در نقش لین مورد توجه فراوان تماشاگران قرار گرفت و حضور و بازی او در كارآگاهان كهنه‌كار یكی از عوامل اصلی موفقیت مجموعه عنوان شد. آماندا رادمن، دنیس واترمن و جیمز بولم دیگر بازیگران اصلی مجموعه هستند كه در تمام 57 قسمت آن حضور داشتند. آماندا رادمن، دومین بازیگر اصلی مجموعه در نقش ساندرا پولمن بازی می‌كند كه مدیر واحد است.
او تا پیش از این در اسكاتلندیارد كار می‌كرده و توانسته بود در این محل به عنوان یك پلیس زن موفق و فعال خود را معرفی ‌كند. اما وقوع یك حادثه كه منجر به تیراندازی به یك سگ در جریان یك گروگانگیری خطرناك می‌شود (و این موضوع در طول اپیزودهای مختلف مجموعه به بهانه‌های گوناگون مطرح می‌شود و نقش مهمی در روند حوادث و رویدادهای قصه بازی می‌كند) باعث انتقال وی از اسكاتلندیارد به این واحد ویژه می‌شود.
آماندا رادمن درباره نقش خود می‌گوید: اتفاقاتی كه رخ می‌دهد باعث توقف موفقیت وی در مسیر اصلی‌اش می‌شود. فرماندهان مافوق او عقیده دارند حضور در واحد جدید یك امتیاز برای اوست ولی خود او كه پلیس اهل رقابت است، علاقه‌ای به قبول این پست ندارد. این زن عمر و زندگی‌اش را وقف حرفه‌اش كرده است و می‌خواهد در هر شرایطی تمام وضعیت و موقعیت‌ها را تحت كنترل خود داشته باشد.
ساندرا زنی تنهاست و فكر می‌كند حرفه‌اش می‌تواند خلأ مربوط به این تنهایی را پركند. در عین حال وی تلاش دارد مانع از آن شود كه شكست‌های فردی در زندگی شخصی، تاثیر منفی بر كار و تصمیم‌گیری‌های حرفه‌ای‌اش بگذارد. یكی از چیزهایی كه به‌شدت مرا جذب بازی در این مجموعه كرد، نوع معرفی شخصیت‌ها و روابط پیچیده (و گاهی متضاد) آنها با یكدیگر است.
در یك كلام، این شخصیت‌ها همان شخصیت‌های كلیشه‌ای معمول دیگر كارهای پلیسی نیستند و شما می‌توانید تازگی و سرزندگی را در آنها ببینید. كاملا مشخص است كه نویسندگان فیلمنامه تلاش زیادی به خرج داده‌اند تا این شخصیت‌ها را به صورت موجوداتی واقعی، زنده و غیركلیشه‌ای به تصویر بكشند. این نوع نگارش شخصیت‌ها در دل یك فیلمنامه، به بازیگران این شخصیت‌ها كمك بسیار زیادی می‌كند تا یك بازی روان و طبیعی كه متناسب با نقش موردنظر است، ‌ارائه دهند.»

پلیس بازنشسته، كارآگاه می‌شود
خالقان شخصیت‌های اصلی قصه مجموعه نایجل مك‌كرری و روی میچل هستند كه كار نگارش تمام 57 اپیزود مجموعه را با همكاری یكدیگر انجام می‌دهند. آنها از همراهی 7 فیلمنامه‌نویس دیگر هم برای نگارش قسمت‌هایی از مجموعه استفاده كردند.
مك‌كرری با یادآوری دورانی كه هنوز كار نگارش فیلمنامه را شروع نكرده بود، می‌گوید: «در جریان بحثی كه با دوستان تهیه‌كننده‌ام داشتم، به این نتیجه رسیدیم كه باید فیلمنامه‌ای را برای كار انتخاب كرد كه تازگی خاص خودش را داشته باشد. واقعیت این است كه رسانه تلویزیون تا قبل از این بارها دست به تولید مجموعه‌های مختلف پلیسی زده و متاسفانه در بسیاری از موارد، قصه این مجموعه‌ها بشدت كهنه و تكراری بوده‌اند.
طی صحبت با تهیه‌كنندگان به آشنایی‌ام با یك پلیس بازنشسته اشاره كردم كه فعالیت اصلی‌اش تازه پس از پایان دوره كاری‌اش در اداره پلیس شروع شد.
از او نقل كردم كه می‌گفت ما را زمانی كه تازه راه و چاه كار را یاد گرفته‌ایم و تخصص لازم را پیدا كرده‌ایم، بازنشسته و خانه‌نشین می‌كنند. این در حالی است كه این افراد تاز‌ه توانایی‌ها و مهارت‌‌های لازم را برای انجام یك كار خوب و دقیق پیدا كرده‌اند و وقت آن است كه از این تخصص استفاده شود. این صحبت‌ها مسیر بحث را به سمتی كشاند كه فیلمنامه‌ای بنویسم كه شخصیت‌های اصلی آن را همان پلیس‌هایی تشكیل دهند كه پس از اعلام بازنشستگی تازه كار اصلی خود را شروع می‌كنند.»
به گفته منابع داخلی شبكه بی‌بی‌سی، فیلمنامه‌ای كه مك كرری نوشت بشدت مورد پسند مسوولان شبكه قرار گرفت و تحلیلگران تلویزیونی از آن به عنوان یكی از پدیده‌های چند دهه اخیر رسانه تلویزیون اسم بردند. باور تهیه‌كنندگان مجموعه این بود كه كارگردانی اپیزودهای مختلف را به دست فیلمسازان متفاوتی بسپارند كه در كنار تازگی فیلمنامه، نگاه كارگردانان مختلف به آن كمك كند تا هنر ساخت آن هم متفاوت و تازه باشد و اپیزودهای مختلف مجموعه رنگ و بوی یكسانی پیدا نكنند. مارتین فرند تنها كارگردان همكار مجموعه بود كه بیشترین تعداد اپیزودهای آن را (10 اپیزود) كارگردانی كرد. حدود 15 فیلمساز تلویزیونی كه گرایشات و دیدگاه‌های كاملا متفاوت هنری داشتند، كار ساخت 57 اپیزود مجموعه را به عهده گرفتند.
یكی از نویسندگان اولیه فیلمنامه، روی میچل از طرفداران یكی از تیم‌های فوتبال انگلستان بود. به همین دلیل، او نام تعدادی از بازیكنان تیم محبوب خود را روی شخصیت‌های فصل اول مجموعه گذاشت.
این كار او در انگلستان باعث بحث و ارائه نظر توسط تماشاگران شد. در حالی كه برخی از آنها از این كار استقبال كردند برخی دیگر با خرده‌گیری به آن گفتند انجام چنین كارهایی چندان درست نیست.
تهیه‌كنندگان در مرحله اول متوجه این نكته نشدند و زمانی قضیه را فهمیدند كه پخش فصل اول مجموعه شروع شده بود. تعدادی از منتقدان تلویزیونی از این اقدام به عنوان یك حركت تبلیغاتی به نفع آن تیم یاد كردند.

مخاطبان بیشتر می‌شوند
نگاه منتقدان تلویزیونی به كارآگاهان كهنه‌كار مثبت و گرم بود. آنها از این كار تلویزیونی به عنوان یك مجموعه بدیع با حال و هوای تازه اسم بردند كه با قصه‌هایش سنت‌شكنی كرده و كلیشه‌های متداول كارهای پلیسی تلویزیونی را به چالش می‌طلبد. تماشاگران تلویزیونی هم اگرچه چنین نقدهایی را در ارتباط با آن ارائه نمی‌دادند، ولی با استقبال خود مهر تایید روی چنین تحلیل‌هایی می‌زدند.
به گفته رسانه‌های گروهی، با گذشت هر هفته بر شمار تماشاگران مجموعه اضافه شد و این افزایش تعداد بیننده چیزی بود كه بشدت مورد توجه تحلیلگران و منتقدان تلویزیونی قرار گرفت. در بین برنامه‌های تلویزیونی بندرت چنین اتفاقی می‌افتد كه یك مجموعه با گذشت هر هفته كه از پخش آن می‌گذرد، تماشاچی بیشتری پیدا كند.
فصل پنجم مجموعه توانست در طول 2 هفته از پخش خود، تبدیل به پربیننده‌ترین برنامه هفتگی در انگلستان شود. این در حالی بود كه اپیزودهای مختلف كارآگاهان كهنه‌كار همیشه جزو موفق‌ترین برنامه‌ها بود و از لحاظ تعداد تماشاچی در سكوهای بالا قرار داشت. حتی همزمانی پخش فصل‌های پنجم و ششم با چند كار موفق دیگر تلویزیونی، شمار بینندگان آن را كاهش نداد.
آلن آرمسترانگ، بازیگر اول مجموعه، بدیع و غیرمتعارف‌بودن قصه سریال را مهم‌ترین عامل موفقیت كلان آن در بین برنامه‌های تلویزیونی می‌داند. به گفته او: «هر بار كه رسانه تلویزیون به سراغ یك مضمون تازه می‌رود، بیشترین موفقیت‌ها را كسب می‌كند.
البته این هم واقعیتی است كه این مضمون تازه هم بعد از مدتی به قدری در كارهای دیگر تكرار می‌شود كه به صورت یك مضمون نخ‌نما شده درمی‌آید. ولی در آغاز كار، همه جذب آن می‌شوند و روی صفحه كوچك تلویزیون ماجراها و اتفاقاتی را می‌بینند كه تا به حال مشابه آن را ندیده و برایشان تازگی دارد.
مجموعه‌های پلیسی معمولا فرمول‌های مشتركی را به كار می‌گیرند كه تماشاگران این ژانر بخوبی با آنها آشنا هستند. این فرمول‌ها و حقه‌ها كاركرد خود را از دست داده‌اند، زیرا به مجرد استفاده مورد شناسایی بیننده قرار می‌گیرند و نمی‌توانند او را گول زده و درگیر خود كنند.
اما كارآگاهان كهنه‌كار این تماشاگران حرفه‌ای و كاركشته را وارد ماجراها و دنیایی می‌كنند كه برایشان ناشناخته است و نمی‌توانند حدس بزنند كه دنباله ماجرا چه خواهد شد.
این مساله باعث خلق تعلیقی در كل داستان می‌شود كه آن جذابیت لازم را برای یك كار پلیسی موفق هموار و فراهم می‌كند. البته رسانه تلویزیون همیشه این شانس را دارد كه با چنین موضوعات بكر و تازه‌ای روبه‌رو شود و ما بازیگران هم كمتر فرصت و امكان آن را پیدا می‌كنیم كه در چنین مجموعه‌ها و چنین نقش‌هایی بازی و حضور داشته باشیم.
به همین خاطر است كه می‌گویم هم ما بازیگران و هم تماشاگران، باید تولید چنین كارهایی را به فال نیك بگیریم و امیدوار باشیم كه باز هم مجموعه‌هایی از این دست تهیه و تولید شود.
فصل هفتم مجموعه در شرایطی به پایان رسید كه هنوز انبوه تماشاگران خود را داشت. تقاضاهای مكرر بینندگان مجموعه برای ادامه ماجراجویی‌های كارآگاهان كهنه‌كار باعث شد تا تهیه‌كنندگان آن خبر تولید فصل هشتم آن را نیز اعلام كنند.
این فصل برای پخش عمومی در اواسط فصل پاییز امسال آماده می‌شود و مدت كوتاهی پس از آن، پخش بین‌المللی آن هم آغاز خواهد شد.