بازیگری مجموعه ای از علم و عمل است
رضا آحادی از جمله بازیگران تحصیلكرده سینما و تلویزیون است. او كه مدرك لیسانس خود را در رشته بازیگری از كشور فرانسه كسب كرده، در سریال‌ها و فیلم‌های تلویزیونی متعددی به ایفای نقش پرداخته و معتقد است بازی در نقش‌های كوچك، گاه دشوار و به یاد ماندنی‌تر خواهد بود و برای این گفته به بازی‌اش در سریال‌هایی چون «ستایش» و «خورشید پنجم» و چند قسمت از «شاید برای شما هم اتفاق بیفتد» اشاره می‌كند. آحادی علاوه بر بازیگری عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی در رشته بازیگری است و پیانو را به صورت حرفه‌ای می‌نوازد. ایفای نقش رامین فرنام در سریال زمین انسان‌ها بهانه‌ای شد تا با او به گفت‌وگو بنشینیم. وی كه در جدیدترین ساخته ابوالحسن داوودی، شخصیت دانشجوی پزشكی سال آخری را بازی می‌كند، با دستی شكسته (كه به گفته خودش تصادف كوچكی باعث آن بوده) دعوت ما را پذیرفت. آنچه می‌خوانید نظرات رضا آحادی در خصوص سختی‌های كار زمین انسان‌ها و نقش رامین فرنام است.
از اولین تجربه سینمایی تان كه در كنار ابوالحسن داوودی حضور داشتید بگویید. چه اتفاقی افتاد كه در سریال بلند او- زمین انسان‌ها- ایفای نقش كردید؟
سبك كار ابوالحسن داوودی را نسبت به دیگر كارگردان‌ها می‌پسندم، چرا كه 2 كار از تجربه‌های موفق سینمایی‌ام با ایشان رقم خورده است. یكی «نان و عشق و موتور 1000» و دومی «زادو بوم» كه هنوز اكران نشده است. داوودی تا حدودی با شیوه بازی و رگه‌های طنز من آشنا بود و از آنجا كه رامین فرنام شخصیتی رئال دارد، اما گاهی در شخصیت‌اش موقعیت طنز دیده می‌شود ایشان احساس كردند می‌توانم طنز موقعیت فرنام را نشان دهم. خوشبختانه تا این بخش از سریال توانسته‌ام از نگاه مخاطب موفق باشم.
رگه‌های طنزی كه در ساختار بندی شخصیت فرنام و فیلمنامه وجود دارد جذابیت‌هایی را به بیننده انتقال می‌دهد تا كاری رئال و شخصیت یك رزیدنت برای او پذیرفته شود، آیا ابتدای كار این رگه‌های طنز را در بستر واقعی‌تر كردن كاراكتر در ذهن داشتید؟
پزشك‌ها نیز مثل آدم‌های دیگر تنالیته شخصیت مختلفی دارند. عده‌ای جدی و بعضی‌ها با شوخ طبعی با بیمارانشان برخورد می‌كنند. در واقع این‌گونه شخصیتها را دیده و معتقدم در ساختار شخصیت‌پردازی این مجموعه اغراق نشده و 95 درصد كل شخصیتها حتما واقعی بوده‌اند.
در پرداختن شخصیت واقعی یك پزشك تا چه میزان كنكاش و رفت و آمد حرفه‌ای در حوزه كار بیمارستانی داشتید؟
تقریبا اواسط بهمن سال گذشته این مجموعه كلید خورد. طی 20 جلسه در بیمارستان شهید بهشتی از نزدیك با رزیدنت‌ها برخورد داشتیم و در نكات اخلاقی و رفتارهای آنان ریزبینی خاص را دنبال كردیم. برای مثال پزشكی این نوع خلق و خوی و نوع بیان را دارد یا در زمان شكست و استراحت این‌گونه رفتار می‌كند و... گاهی اوقات نیز از نزدیك در اتاق عمل شاهد جراحی بیماران بودیم و خوشبختانه در مدت زمان اندك، تمام مولفه‌ها و مشخصه‌های خاص پزشك‌ها را بخوبی بررسی كردیم.
پس می‌توان گفت پردازش شخصیتها از جمله نكات حرفه‌ای اثر محسوب می‌شود، چرا كه توجه به همه این جزییات با صرف زمان و انرژی همراه است؟
صددرصد. یكی از مشخصه‌های كارگردانی ابوالحسن داوودی شوخی نگرفتن كارش است حتی در زمان‌هایی كه كار كمدی باشد. هر چند از نظر بیننده كار كمدی، شوخی محسوب می‌شود و در نظرش بازیگر و كارگردان هم كار را جدی نمی‌گیرند، اما اتفاقا سخت‌ترین موقعیت كار این است كه خیلی جدی شوخی كنیم. از طرفی در این پروژه داوودی سعی داشت حتما به دنبال زندگی پزشك‌ها برود و پژوهشی كند در زمینه این‌كه چگونه زندگی می‌كنند و چه رفتاری در محدوده شخصی خود دارند. تقریبا نمی‌توانیم درون زندگی همه شغل‌ها را كنكاش كنیم و فقط دورنمایی از زندگی آنها را داریم و گمان می‌كنیم پزشك‌ها آدم‌های بی‌درد و مرفه‌اند. در بازیگری تحقیق كردن و پژوهش جزو شرایط كار ما محسوب می‌شود. داوودی به عنوان كارگردان توقع دارد ما در كارمان تحقیق داشته باشیم و وقتی به قول شما كار گزیده است ایشان هم دلش می‌خواهد همه شرایط و اثرش خوب و عالی باشد.
در این مجموعه به نظر می‌رسد رامین فرنام به نوعی در تقابل مستقیم با دیگر هم تیمی‌هایش قرار دارد و نوع برخورد و شرایط حرفه‌ای در بیمارستان او را نسبت به دیگران با درشت نمایی جلوه می‌دهد؟
خیلی خوشحالم كه این مساله از نقش فرنام استنباط می‌شود، چون از ابتدا نیت ما متمایز نشان دادن او بوده است. رامین فرنام شخصیتی تن‌پرور و تنبل تر از دیگر همكارانش دارد. در واقع این قضیه باید در مجموعه دیده می‌شد و خیلی خوشحالم كه این مساله در ذهن شما ایجاد شده است، اما به قول خیلی از دوستان در بعضی سكانس‌ها در نوع بازی نه در ارائه شخصیتها اغراق شده است. می‌توان گفت فرنام خصوصیاتی متمایزتر از دیگر شخصیتها دارد، ولی براساس بعضی شرایط خاص مدارج پزشكی را طی كرده و این‌طور نیست كه در حیطه پزشكی كاری بلد نباشد، بلكه تقریبا كار را آموزش دیده اما خیلی زود به مراحل بالاتر دست پیدا كرده است.
بسیاری از صحنه‌های این مجموعه مخاطب را به یاد اثر مشابهی به نام «پرستاران» می‌اندازد؟
خیر! مسلما امكانات و موقعیت این دو مجموعه بسیار با هم متفاوت است.
شاید به این دلیل آن مجموعه بیشتر حول محور شخصیت‌پردازی بیماران پیش می‌رود در صورتی كه زمین انسان‌ها سعی در پر رنگ كردن كاراكتر پزشكان دارد؟
اگر مانند سریال پرستاران، این مجموعه را می‌ساختیم از این اثر كپی‌كاری می‌شد. در سریال زمین انسان‌ها در یكی دو قسمت اول به معرفی شخصیت‌هایی كه قرار است داستان را جهت‌دهی كنند، می‌پردازیم. اگر شما پرستاران را به یاد داشته باشید 15 قسمت اول به معرفی شخصیت‌های اصلی داستان اختصاص یافت و در بخش‌های بعدی به زندگی بیماران اشاره شد، اما از آنجا كه كار ما گزیده‌تر از پرستاران است طبیعتا همزمان با معرفی شخصیت پزشك‌ها در لابه لای داستان زندگی بیماران نیز معرفی شدند و كم كم وارد این مساله شدیم كه ماجرای داستان از چه قرار است.
فكر می‌كنم دلیل چنین رویكردی در زمین انسان‌ها این باشد كه مخاطب ایرانی عمدتا تمایل دارد وجه بیشتری از زندگی شخصی كاراكتر‌ها و جریان روزانه و درام گونه داستان را پیش رو نبیند و كمتر به وجه حرفه‌ای هر شخصیت توجه می‌كند. نظر شما در این خصوص چیست؟
قبول دارم، اما صددرصد این طور نیست. بعضی اوقات علاوه بر این قضیه مخاطبان دوست دارند از بعد دیگری زندگی شخصیتها را دنبال كنند. در قسمت 5 این مجموعه رامین فرنام از بیمارستان می‌رود و در قسمت 7 باز می‌گردد. طبیعتا هر شخصیتی كه در فیلم با آن همذات پنداری می‌كنیم دوست داریم تمام شرایط زندگی و جزئیات آن را بدانیم. حتی گاهی متوجه می‌شویم با مخاطب نیز ارتباط برقرار كرده‌ایم بیننده به نوع كنش و واكنش ما توجه بسیاری دارد. معتقدم 80 درصد ماجرا این‌گونه بوده مگر ما از جهاتی دیگر به آن بنگریم كه مخاطب را به ابعاد و شرایط مختلف عادت دهیم.
یك رزیدنت مغز و اعصاب چه ویژگی‌های شخصیتی دارد كه شما آن را در رامین فرنام به نمایش گذاشتید؟
در واقع رزیدنت دوره پیشرفته تخصصی انترن است. می‌توان گفت این مرحله شروع یك دوره دانشجویی جدید مثل مقطع كارشناسی ارشد است. رزیدنت‌ها با شروع كار در سریال معرفی می‌شوند و بعد از تقسیم بندی كه براساس تخصص‌های آنها صورت می‌گیرد هر كدام به نوعی حرفه‌ای‌تر به مداوای بیماران زیر نظراستادشان می‌پردازند. رزیدنت شدن شرایط سخت و دشواری دارد و با پشت سرگذاشتن این مرحله به درجه دكتری می‌رسند. در این دوره در حین طبابت با علائمی نادر و جالب بر می‌خورند و با نگاه‌های خاص بیماران را تحلیل می‌كنند. از 30 ورودی رزیدنت‌ها فقط 5 نفر به مرحله پایانی می‌رسند. رامین فرنام به دلیل سختی كار، تنبلی و بی‌خوابی فرار می‌كند. دیگری براثر مشكلات خانوادگی و بعضی‌ها براساس شرایط مالی و طولانی بودن دوره یا هر دلیل دیگر نمی‌توانند دوره رزیدنتی خود را به انتها برسانند.
90 درصد مسوولیت بیماران به‌عهده رزیدنت‌هاست و كوچك‌ترین خلاء ممكن است رزیدنت را زیر سوال ببرد و برای همین شرایط حاد و خاصی است.
مسلما به دلیل حساسیت‌هایی كه از سوی مشاغل وجود دارد بیشتر وجوه مثبت كار نشان داده می‌شود؟
به طور كلی شرایط مثبت و منفی هستند كه كل ماجرا را در ذهن مخاطب لذت بخش می‌كنند، یعنی خصوصیات خوب كنار خصوصیات بد در ذهن مخاطب قصه‌ای جذاب را پدیدار می‌كند كه باعث باورپذیر شدن آن می‌شود. اگر بخواهیم همیشه شرایط مثبت صرف یا منفی قضیه را ببینیم ملموس و قابل باور نخواهد بود.
هر قصه زمین انسان‌ها، شخصیتها را در مسیری قرار می‌دهد تا از پختگی به سوی شخصیت درونی و كاری حرفه‌ای حركت كنند، مثلا رزیدنتی با نام فرنام در پی هر ماجرا به پختگی می‌رسد تا همچون استادی مثل شایگان (با بازی صدرالدین شجره) عمل كند. در مقایسه این جامعه كوچك كاری با حرفه بازیگری تا چه اندازه تجربیات ارزشمند و ظریفی چون مجموعه زمین انسان‌ها می‌تواند به كمك آموخته‌های آكادمیك شما بیاید؟
طبیعتا مقوله تئوری پاسخگوی بخش عمده‌ای از كار است یا برعكس! هیچ گاه نمی‌توان با اكتفا به مباحث آكادمیك، بالاترین درجات را در عرصه هنری كسب كنیم، چرا كه همیشه تجربه عملی را كم داریم. شاید در بیش از 60 پروژه مختلف ایفای نقش كرده باشم، اما بعضی اوقات تئوری است كه می‌تواند به شما خاطرنشان كند چه اتفاقی می‌افتد و حالا باید چه كاری انجام دهید و هیچ‌گاه تجربه به تنهایی نمی‌تواند كمك حال شما باشد. خیلی از دانش‌ها و علوم بازیگری علت و معلول هم هستند، یعنی ما می‌خوانیم تا سر صحنه تجربه كنیم یا تجربه می‌كنیم كه اگر به مانعی برخوردیم با خواندن برطرف كنیم. اگر فكر می‌كردم درس خواندن كفایت می‌كند بازی نمی‌كردم یا برعكس! طبیعتا دلیل حضورم در پروژه‌ها این است كه لذت ببرم و یاد بگیرم. كار كردن شما را مجاب می‌كند تا كتاب بخوانید، پس می‌توان نتیجه گرفت علم و عمل كنار هم شكل می‌گیرند.
گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ
www.seemorgh.com/culture
منبع: jamejamonline.ir/ پروانه صدقی
مطالب پیشنهادی:
كارگردان سریال چهار چرخ: لورل و هاردی هم تكراری بودند!
گفتگو با محمود عزیزی بازیگر مجموعه تلویزیونی «ستایش»
گفتگو با شهین تسلیمی، بازیگر سریال چهار چرخ
سفر به تاریخ کشور همراه با کلاه پهلوی، سرزمین کهن و نابرده رنج
شهاب حسینی: شهید بابایی کجا و من کجا؟!
