گزارشی از سریال «سی‌امین روز»

 

فرصتی یکماهه برای متحول شدن
برای اولین بار سال 77 شبكه یك سیما در ایام ماه مبارك رمضان سریال «نیمه پنهان » را پخش كرد تا برای نخستین بار خود و مخاطبانش را در این آزمون و خطا بیازماید و درست در دهه 80 بود كه ماراتن سریال‌های رمضانی شكل گرفت و تنور این رقابت، میان شبكه‌های سیما داغ شد.
امسال نیز بار دیگر سریال‌ها یكی پس از دیگری ساخته و پخش شدند تا مخاطبان سیما بتوانند در كنار سفره‌های افطارشان شاهد دیدنی‌ترین كارهای هنرمندان نام‌آشنایشان باشند. شبكه 2 سیما امسال با پخش سریال «سی‌امین روز»‌ به كارگردانی جواد افشار به میدان رقابت آمده و اولین بار است كه سریال مناسبتی پیش از افطار آغاز می‌شود. برای چگونگی ساخت این سریال به تعدادی از عوامل این كار سر زدیم تا از چند و چون كارشان بیشتر برایمان بگویند. ابتدا جواد افشار به عنوان كارگردان سی‌امین روز با سوالاتمان همراه شد. از این كارگردان تاكنون «جابربن حیان»، «پول كثیف» و «روزهای زیبا» را شاهد بوده‌ایم.

قضاوت بین سریال‌های ماه رمضان كار درستی نیست
جواد افشار در پاسخ به این پرسش كه ایده و قصه سریال چگونه شكل گرفت، می‌گوید: طرح اولیه این قصه توسط سعید رحمانی پیشنهاد شد و در بهمن 89 قصه به دستمان رسید كه پس از مطالعه از آن خوشم آمد و كلیت كار را پسندیدم، اما به دلیل بعضی اتفاقات نتوانستم كارگردانی این كار را بپذیرم، اما در نهایت قرعه این كار به نام من افتاد و پیش‌تولید سی‌امین روز را آغاز كردیم.
كارگردان مجموعه سی‌امین روز، ویژگی این مجموعه را چنین بیان می‌كند: اساسا قصاص موضوعی مهم در جامعه امروز ماست و افراد بسیاری در انتظار قصاص هستند و در مقابل آنها افراد بسیاری نیز گذشت می‌كنند. به هر حال اهمیت این موضوع موجب شد برای كارگردانی این سریال ترغیب شوم.
افشار در پاسخ به این سوال كه چگونه قصه قصاص را از كلیشه بودن دور ساخته است، می‌گوید: با توجه به این كه قصاص را در خیلی از سریال‌هایمان شاهد بودیم سعی كردم با نزدیك كردن قصه به باورهای دینی‌مان از این كلیشه بودن موضوع فاصله بگیرم. همان‌طور كه می‌دانید موضوع قصاص در قرآن هم آمده است و قرآن می‌فرماید؛ هر كس در این دنیا مورد قصاص قرار گیرد، همانند نوزادی است كه از مادر متولد شده است و هیچ گناهی ندارد.
كارگردان مجموعه سی‌امین روز، ساخت سریال‌های معنوی را منحصر به ماه رمضان نمی‌داند و می‌افزاید:‌ مردم به مسائل معنوی در این ماه اهمیت ویژه‌ای می‌دهند و معنویت برایشان از هر زمان دیگری پررنگ‌تر می‌شود، بنابراین تاثیرگذاری سوژه‌های معنوی هم در این ماه بیشتر از دیگر زمان‌هاست. مدیران تلویزیون نیز باید این زمان را مغتنم بشمارند و با پخش سریا‌ل‌های معناگرا و همین‌طور اخلاقگرا، مخاطبان را جذب كنند و این جذب مخاطب مهم‌ترین دستاورد تلویزیون در این ماه مبارك است. افشار همچنین به موضوع رقابت میان سریال‌های ماه مبارك رمضان اعتقادی ندارد و می‌گوید:‌ عدالت و قضاوت در مورد سریال‌های ماه رمضان نوعی بی‌انصافی است. اگر سریال‌‌ها در یك ساعت مشخص پخش می‌شدند عدالت و قضاوت معنا پیدا می‌كرد؛ اما در حال حاضر كه سریال‌ها هر كدام در زمان‌های مختلف و با شرایط متفاوت پخش می‌شوند، عدالت و قضاوت باطل است و در نهایت هم هر سریال باید متناسب با شرایط خاص خود مورد ارزیابی قرار گیرد.
كارگردان سی‌امین روز درباره انتخاب بازیگران این مجموعه می‌گوید: بازیگران این مجموعه با مشورت تهیه‌كننده و همین‌طور شخصیت‌های موجود در قصه انتخاب شدند و خدا را شكر توانستیم گروه حرفه‌ای و خوبی را در این كار دور هم جمع كنیم. افشار در آخر ضمن خرسندی از خروجی كارش می‌گوید: خوشبختانه‌ به هدفی كه در مورد این كار داشتم، رسیدم و امیدوارم مخاطب سی‌امین روز هم تا آخر روز پخش این كار، آن را دنبال كند و دوستش داشته باشد.

بازی در نقش‌های منفی، ثواب بیشتری دارد
مهران رجبی كه معمولا او را در نقش‌های طنز دیده‌ایم، این بار در سریال سی‌امین روز بازی متفاوتی از خود به نمایش گذاشته است. وی درباره حضورش در این كار می‌گوید: از طرف رضا جودی برای بازی در این سریال دعوت شدم و پس از بررسی‌های لازم بازی در این كار را پذیرفتم. ابتدا فكر می‌‌كردم یك هفته بیشتر درگیر این كار نباشم، اما چنین نشد و بازی‌ام در این سریال طول كشید. به هر حال از نتیجه كار راضی هستم و خوشحالم كه به این گروه اعتماد كردم.
رجبی از نقشی كه در این سریال دارد به عنوان مشكل‌ترین نقش‌ در تمام دوران بازیگری خود یاد می‌كند و می‌گوید: ایفای نقش منفی توانمندی و توانایی‌های خاص خود را می‌طلبد و از طرفی هنجارشكنی در جامعه‌ای كه منفی بودن را سخت می‌پذیرد، دشوار است؛ هرچند معتقدم بازی در نقش منفی ثواب بیشتری دارد، چون می‌تواند تلنگری برای افراد منفی و بدذات باشد. رجبی سریا‌ل‌های ماه رمضان را این‌گونه ارزیابی می‌كند و می‌افزاید: صداوسیما باید تا جایی كه می‌تواند اسباب شادی روزه‌داران را در این ماه فراهم كند و سریال‌های این ماه یكی از ابزارهای شادی‌بخش برای مخاطبان است. حتی می‌شود گفت حالا این مردم هستند كه در انتظار پخش سریال‌های رمضانی روزشماری می‌كنند و معمولا هم این كارها با اقبال عمومی مواجه می‌شود.
رجبی معتقد است در این ایام هر شبكه‌ای باید یك سریال خاص داشته باشد. او می‌گوید: برای مثال یك شبكه باید سریال طنز، دیگری سریال معناگرا و شبكه دیگر با موضوع اجتماعی داشته باشد و اگر تمام شبكه‌ها بخواهند سریال معناگرا پخش كند آن لطف را نخواهد داشت و كارها به شعار تبدیل خواهند شد.
رجبی ادامه می‌دهد: به هر حال طی این سال‌ها ما آزمون و خطا بسیار كرده‌ایم و حالا باید از تجربه‌هایمان استفاده كنیم تا مسیر روشن‌تری را در آینده داشته باشیم. بازیگر سریال سی‌امین روز از همكاری با جواد افشار كارگردان و رضا جودی به عنوان تهیه‌كننده این‌گونه می‌گوید:‌ برای اولین بار بود كه با جواد افشار كار می‌كردم ولی این همكاری بسیار برایم شیرین بود؛ چرا كه ایشان آدم منظم و بسیار متعهدی بودند و همكاری با رضا جودی هم كه جای خودش را داشت. ایشان به عنوان یك تهیه‌كننده بسیار حرفه‌ای با عوامل برخورد و بسیار دلسوزانه عمل می‌كنند.
مهران رجبی، معیار انتخاب نقش‌هایش را وجود كارگردان نام‌ آشنا و عوامل حرفه‌ای می‌داند و می‌گوید: در انتخاب نقش‌هایم مهم‌ترین عامل تهیه‌كننده و كارگردان آن اثر است، چون معتقدم فردی كه كاری را می‌سازد، آبروی حرفه‌ای خود را وسط گذاشته و من را هم براساس شخصیتی كه در قصه وجود داشته، انتخاب كرده است و در نهایت هم اگر قصه خوب باشد و حرفی برای گفتن داشته باشد، آن نقش را خواهم پذیرفت. رجبی در پاسخ به این پرسش كه آیا سی‌امین روز در نهایت می‌تواند نمره قبولی را از مخاطبانش بگیرد یا خیر، می‌افزاید: بله، حتما این اتفاق خواهد افتاد. این سریال، هم قصه خوبی دارد و هم بازیگران آن هركدام به نحو احسن از عهده كارشان برآمده‌اند و همه امیدواریم این اتفاق برای سی‌امین روز بیفتد.

جشنواره‌ای در ماه رمضان
رزیتا غفاری در این سریال، نقش مریم را بازی می‌كند؛ نقشی كه بسیار مثبت است و با دیگر نقش‌های رزیتا غفاری فاصله‌ای ندارد. غفاری پیش از این در سریال روزهای زیبا با جواد افشار همكاری داشته است. وی در مورد حضورش در این سریال می‌گوید: بازی در این مجموعه توسط آقای شیخ‌طادی به من پیشنهاد شد و پس از بررسی‌های اولیه پذیرفتم.
غفاری از فیلمنامه این سریال به عنوان یكی از نقاط مثبت نام می‌برد و می‌افزاید: وقتی فیلمنامه را خواندم به نظرم بسیار جذاب آمد و برای بازیگر جای كار بسیاری داشت. بازیگر نقش مریم در ادامه درباره این شخصیت می‌گوید: به نظرم مریم زن مقاوم و صبوری است و در عین حال در روند قصه هم نیز بسیار تاثیرگذار است؛ برای همین ترغیب شدم او را بازی كنم.
غفاری، ماه رمضان را بستر مناسبی برای تاثیرگذاری آثار معنوی می‌داند و اشاره می‌كند: با توجه به فضای معنوی كه در این ماه وجود دارد، مخاطبان تلویزیون خیلی راحت‌تر می‌‌توانند به مسائل دینی و الهی نزدیك شوند و خوشبختانه تا بحال صداوسیما نیز توانسته در این خصوص با موفقیت قدم بردارد و حالا جشنواره سریال‌های رمضانی نیز به دیدنی‌ترین جشنواره سیما تبدیل شده است. بازیگر مجموعه سی‌امین روز در پاسخ به این پرسش كه آیا این كار توانسته به هدفش نزدیك شود یا خیر، می‌گوید: بله، خوشبختانه این اتفاق افتاده و طی این مدت كه سریال در حال پخش است با بازخورد مثبتی از جانب مخاطبان روبه‌رو بوده‌ام و فكر می‌كنم این مساله نشأت‌ گرفته از همان تاثیرگذاری و رسیدن به هدف نهایی عوامل این مجموعه است.

بازی در سریال‌های مناسبتی دشوار است
افشین سنگ‌چاپ، حالا پس از 17 سال كار مداوم در سینما و تلویزیون به یكی از چهره‌های آشنا تبدیل شده است. او علاوه بر بازیگری در رشته‌های دیگر مانند دستیار كارگردانی، بازیگردانی و... فعالیت دارد. سنگ‌چاپ ابتدا در پاسخ به این پرسش كه چگونه برای بازی در سریال سی‌امین روز انتخاب شده است، می‌گوید: با توجه به دوستی قدیمی‌ای كه با جواد افشار داشتم نقش مسافرخانه‌چی به من پیشنهاد شد. من هم پس از خواندن فیلمنامه بازی در این نقش را پذیرفتم، چون هم از نقش خوشم آمد و هم دوست داشتم با جواد افشار كار كنم. سنگ‌چاپ در پاسخ به این پرسش كه ماراتن سریا‌ل‌های رمضانی را چه‌طور ارزیابی می‌كند، می‌گوید: سریال‌های مناسبتی می‌توانند سكوی پرتاب برای بازیگرانی كه در آرزوی دیده شدن هستند، باشند. چون این سریال‌ها بسیار مورد توجه قرار می‌گیرند و پس از مدتی نقل و نبات مجالس مختلف مردم خواهند شد و خوشبختانه در این سال‌ها موفقیت سریا‌ل‌های مناسبتی دوچندان شده است و مردم، آنها را دنبال می‌كنند. سنگ‌چاپ در ادامه می‌افزاید: سریا‌ل‌های رمضانی چون در 30 شب به طور مداوم پخش می‌شوند، هم با اقبال مواجه می‌شوند و هم نگاه نقادانه مخاطبان به آنها بیشتر است. بنابراین بازیگران این سریال‌ها باید بیشتر حواس خود را جمع كنند و اصولی‌تر به نقش‌هایشان نزدیك شوند.
بازیگر نقش مسافرخانه‌چی، از رقابتی كه طی این سال‌ها بین شبكه‌های سیما ایجاد شده است، احساس رضایت می‌كند و می‌گوید:‌ اگر این رقابت‌ها نباشد كیفیت كارها پایین می‌آید و در این رقابت‌ها تمامی عوامل از كارگردان گرفته تا بازیگران تلاش‌ می‌كنند سریال خود را به بهترین شكل به مخاطب نشان دهند و او را جذب كنند. سنگ‌چاپ در پاسخ به این پرسش كه از این مساله ناراحت نیست كه سریالشان پیش از اذان پخش می‌شود، می‌گوید: خیر، مردم شعور بالایی دارند و می‌توانند خوب را از بد تشخیص دهند و اگر قصه‌ آنها را جذب كند حتما دنبال خواهند كرد حتی اگر زمان مناسبی نداشته باشد.
سنگ‌چاپ در پایان درباره سختی‌های كار مناسبتی می‌افزاید: ارزش كار در این ماه بسیار زیاد است، اما فشار كار هم بسیار بالاست و از این نظر عوامل با دشواری‌های زیادی روبه‌روهستند، آن هم با توجه به این كه معمولا زمان كمی را در اختیار دارند.

این قصه سر دراز دارد
به هر حال امسال آخرین سالی نخواهد بود كه تلویزین سریال مناسبتی پخش می‌كند. برای همین بهتر است از همین امروز مدیران سیما به فكر مناسبت‌های آینده از جمله نوروز، رمضان و محرم باشند، چرا كه كار در دقیقه 90 نه‌تنها آسان نیست، بلكه ممكن است ضربه‌های جبران‌ناپذیری را به دنبال داشته باشد.