با همایون ارشادی بازیگر نقش سرهنگ در سریال «تا ثریا»

باید عاشق بازیگری باشی تا دوام بیاوری
 بازیگر 64 ساله ایرانی تا سن 50 سالگی اصلا بازیگر نبود. او مردی به نام همایون ارشادی بود كه در محله گرگان تهران بزرگ شده بود و درس خوانده بود و بعد برای ادامه تحصیل در رشته معماری به خارج از كشور رفت.
 
زمانی كه برگشت یك روز بر سر یك تقاطع منتظر سبز شدن چراغ راهنمایی و رانندگی بود كه نظر عباس كیارستمی را به خود جلب كرد و همین باعث شد تا در یكی از بهترین فیلم‌های سینمایی ایران بازی كند. فیلم طعم گیلاس همایون ارشادی را به دنیای بازیگری وارد كرد و باعث شد او تاكنون در حدود 20 فیلم ایرانی و خارجی بازی كند. كه در میان این آثار نام فیلم‌هایی مانند درخت گلابی، عشق گمشده، بادبادك‌باز و...دیده می‌شود. ارشادی را این روزها در سریال تاثریا در نقش سرهنگ می‌بینیم. نقشی متفاوت كه او را بین عموم مردم به شهرت رسانده است. با ارشادی به گفت‌وگو نشستیم تا او برایمان از همه سال‌هایی بگوید كه به عنوان بازیگر در سینما و تلویزیون حضور داشته است.

از طعم گیلاس تا ثریا، نقش‌های زیادی را بازی كرده‌اید. نقش‌هایی با فراز و نشیب زیاد. در این سال‌ها بازیگری چگونه بود، زندگی كردن با این نقش‌ها چه ره‌آوردی برایتان به همراه داشت؟
من بازیگری را با فیلم طعم گیلاس آغاز كردم. در این فیلم نقش یك آدم تحصیلكرده را بازی می‌كردم كه به اصطلاح به او روشنفكر هم می‌گویند. فیلم بعدی كه بازی كردم عشق گمشده بود كه در آن هم باز نقش یك مرد تحصیلكرده را بازی كردم؛ دكتری بودم كه از خارج ‌آمده بود. حتی نقشی كه در فیلم درخت گلابی داشتم هم شبیه نقش‌های قبلی‌ام بود. آن موقع یادم است كه روزنامه‌ها و نشریات می‌نوشتند حالا یك بازیگر پیدا شده كه نقش آدم‌های روشنفكر را در سینمای ایران بازی می‌كند. البته در همان سال‌ها یك سریال تلویزیونی به نام «همشاگرد‌ی‌ها» بازی كردم كه در آنجا هم نقش یك آدم تحصیلكرده را بازی می‌كردم؛ معلمی بودم كه گرایشات سیاسی داشت. در آن زمان نقش‌هایی كه به من پیشنهاد می‌شد شبیه به هم بودند تا جایی كه احساس كردم دارم مدام نقش‌های تكراری بازی می‌كنم در حالی‌كه دوست داشتم نقش‌های متنوعی را بازی كنم. وقتی وارد حرفه بازیگری شدم، بازیگر نبودم بنابراین همیشه دوست داشتم مانند یك دانشجو اصول كار بازیگری را یاد بگیرم. اما متوجه این نكته هم بودم كه اگر قرار باشد همیشه یك نوع نقش را بازی كنم دیگر تمایلی به ادامه حرفه بازیگری نخواهم داشت. چون در این شرایط حتی نمی‌توانم خودم را راضی كنم چه برسد به تماشاگرانی كه كارهای مرا دنبال می‌كنند. به همین دلیل تصمیم گرفتم راهی به نقش‌های مختلف پیدا كنم.

شرایط جامعه و شرایط فیلمنامه‌ها بود كه ‌بیشتر نقش آدم‌های تحصیلكرده به شما پیشنهاد می‌شد یا ویژگی‌هایی كه در شخص خود شما وجود داشت كارگردانان را ترغیب می‌كرد چنین نقش‌هایی به شما بدهند؟
به شرایط جامعه مربوط نمی‌شود. آقای پرویز پرستویی سال‌‌هاست كه در شرایط مختلف جامعه در سینما و تلویزیون حضور دارد و همیشه هم نقش‌های مختلف را به استادانه‌ترین شكل ممكن بازی كرده است. بنابراین نمی‌توان گفت كه شرایط جامعه خط و مشی و نقش‌های بازیگر را مشخص می‌كند. همان طور كه گفتم من زمانی كه وارد سینما شدم، بازیگر نبودم. در خارج از كشور درس معماری خوانده بودم و هیچ وقت درس بازیگری نخوانده بودم و تكنیك‌های بازیگری را هم نمی‌دانستم. در حالی‌كه دنیای بازیگری خیلی با دنیای واقعی فرق  دارد. این حرفه دانش خودش را می‌خواهد. زمانی كه آقای كیارستمی مرا برای بازی در فیلم طعم‌گیلاس انتخاب كرد، از من خواست مقابل دوربین همان‌گونه باشم كه در زندگی واقعی هستم. اما به مرور كه من تجربیات بازیگری را كسب كردم متوجه شدم، بازیگری با زندگی واقعی فرق دارد. تجربیاتم كه بیشتر شد تصمیم گرفتم نقش‌های متنوع‌تری را برای بازی انتخاب كنم. شاید به همین دلیل در یك فیلم نقش رئیس باند قاچاقچیان را هم بازی كردم. زمانی یك فیلمنامه به دستم رسید تا بخوانم و نقش دكتر فیلمنامه را بازی كنم، به كارگردان گفتم كه من دوست دارم نقش آدم دهاتی این فیلمنامه را بازی كنم. اما كارگردان به من گفت كه قیافه شما به آدم دهاتی نمی‌‌خورد! برای من این سوال پیش آمد كه چرا باید چنین نگرشی وجود داشته باشد در حالی‌كه با گریم هم می‌شود چهره‌سازی كرد. البته این شانس را پیدا كردم كه در فیلم آقای سامان مقدم نقش یك آدم روستایی را بازی كنم. من برای بازی در این نقش اصرار داشتم البته نه به این دلیل كه خواسته باشم توانایی‌هایم را به كارگردان ثابت كنم بلكه می‌خواستم به خودم ثابت كنم كه می‌توانم نقش‌های مختلف را اجرا كنم.

شما وقتی فیلم طعم گیلاس را بازی كردید، بازیگر نبودید اما خیلی خوب بازی كردید...
بله. چون آن زمان به عنوان نابازیگر مقابل دوربین رفتم. وقتی به عنوان نابازیگر مقابل دوربین می‌رویی، قرار نیست بازی كنی چون اصول بازیگری را بلد نیستی. آقای كیارستمی در فیلم طعم گیلاس می‌خواست من خودم باشم و اصلا بازی نكنم. در طعم گیلاس من خودم بودم با همه مشكلاتی كه در زندگی آن دوره  داشتم. بعدها فهمیدم كه به نوع بازی كه در طعم گیلاس داشتم، می‌گویند بازی زیرپوستی! وقتی در فیلم طعم گیلاس گریه می‌كردم، واقعا در آن زمان مشكلات خاص خودم را داشتم كه اشكم را در می‌آورد. 7 سال بود كه بچه‌هایم را ندیده بودم و این خیلی برایم آزار دهنده بود. من به ایران برگشته بودم اما آنها نمی‌توانستند در آن ‌سال‌ها به ایران بیایند یا من بروم‌ و آنها را ببینم. در فیلم عشق گمشده اما باید كمی بازی را به اجرایم اضافه می‌كردم چون دیگر نمی‌توانستم خودم باشم. در فیلم درخت گلابی بازی داشتم اما بازی‌ام كم بود و بیشتر صدایم بود كه حضور داشت.

كیارستمی در پشت چراغ قرمز در خیابان شما را می‌بیند و برای بازی در طعم گیلاس انتخابتان می‌كند. كیارستمی چهره‌ و حس شما را دیده بود اما شما صدای گرم و خوبی هم دارید كه مهرجویی در درخت گلابی از آن استفاده كرد. آیا در طول فیلم طعم گیلاس، كیارستمی به این فكر كرد كه از صدای شما هم استفاده كند؟
وقتی كارگردانی، نابازیگری را برای یك نقش انتخاب می‌كند اول به چهره و حس‌های صورت او دقت می‌كند و بعد توجه‌اش به صدای او جلب می‌شود، اگر شخص مورد نظر صدای خوبی هم داشته باشد كه مزیتی برای او به شمار می‌آید. اگر صدایش خوب نباشد این كارگردان است كه تصمیم می‌گیرد با او با همان صدا كار كند یا این‌كه یك شخص دیگر را برای اجرای آن نقش انتخاب كند. راستش من هیچ وقت روی صدایم دقیق نشده بودم، اما یادم هست زمانی‌كه طعم گیلاس را فیلمبرداری می‌كردیم، آقای میرشكاری، صدابردار فیلم به آقای كیارستمی گفت، صدای خوبی هم دارد! آنجا بود كه برای اولین بار شنیدم صدای خوبی هم دارم. بد نیست این را هم برایتان تعریف كنم كه چند سال پیش برای تماشای یكی از  فیلم‌هایم به جشنواره فیلم فجر رفته بودم كه دیدم صدای مرا دوبله كرده‌اند. وقتی به كارگردان اعتراض كردم، گفت بخش‌هایی از صدا خراب شده بود! گفتم خب به خود من می‌گفتید، می‌آمدم. دوبله می‌كردم. بنابراین می‌توان به این نتیجه رسید كه برای برخی از كارگردانان صدای بازیگر مهم است و برای برخی هم مهم نیست.

در فیلم درخت گلابی، داریوش مهرجویی بیشترین استفاده را از صدای شما كرد. آیا بعد از این فیلم به این فكر نیفتادید كه مثل مرحوم شكیبایی یا پرویز پرستویی شعری، یا كتابی را دكلمه كنید و به صورت نوار صوتی آن را منتشر كنید؟
نه هیچ وقت خودم به این فكر نیفتادم. اما یك سال پیش از یك انتشاراتی كتاب‌های صوتی با من تماس گرفتند كه كتابی را بخوانم اما این اتفاق رخ نداد. خودم زیاد دنبال این كار نیستم.

قبل از این كه در فیلم طعم گیلاس بازی كنید، فكر می‌كردید روزی بازیگر حرفه‌ای شوید؟
نه! قبل از طعم گیلاس اصلا به فكر بازیگری نبودم هرچند قبل از طعم گیلاس در فیلم كاكادو به كارگردانی خانم میلانی درچند سكانس بازی كردم. آن‌هم به واسطه دوستی‌ای كه با همسر ایشان داشتم. من و محمد نیك‌بین در ایران در یك محله زندگی می‌كردیم. با هم به آمریكا رفتیم و درس معماری ‌خواندیم و یك روز تصمیم گرفتیم به ایران برگردیم. اما وقتی كاكادو را بازی كردم اصلا به ادامه بازیگری فكر نمی‌كردم حتی زمانی كه در طعم گیلاس هم بازی می‌كردم اصلا فكر نمی‌كردم كه حرفه بازیگری را ادامه بدهم. چون می‌دانستم هیچ كدام از بازیگرانی كه با كیارستمی كاركرده‌اند به دنیای حرفه‌ای بازیگری راه پیدا نكرده‌اند. اما بعد از طعم گیلاس آقای جهانگیر كوثری پیشنهاد بازی در فیلم عشق گمشده را به من داد و بعد هم نقش‌های دیگر پیش آمد و همین طور تا به امروز كارم در سینما و تلویزیون ادامه یافت.

فیلم طعم گیلاس یك بازیگر داشت كه آن‌هم شما بودید، اما در فیلم عشق گمشده شما مقابل بازیگران حرفه‌ای مانند فریماه فرجامی، اكبر عبدی و جهانگیر كوثری بازی داشتید، مقابل این بازیگران كه حضور یافتید برایتان مشكلی پیش نیامد، كار سخت نبود؟
نه! كیارستمی در زمان طعم گیلاس به من گفت: جالبه مقابل دوربین اصلا ترس نداری... راستش دوربین برایم اهمیت ندارد و زمان بازی اصلا آن را نمی‌بینم. اگر در لوكیشن محل فیلمبرداری 100 نفر هم حضور داشته باشند برای من مهم نیست، من كار خودم را انجام می‌دهم. اما وقتی بازیگر خوب و حرفه‌ای مقابلت بازی می‌كند، به تو كمك می‌كند تا نقشت را بهتر بازی كنی. من وقتی عشق گمشده را بازی كردم، هنوز هم نابازیگر بودم اما بازیگران حرفه‌ای كه مقابلم بودند خیلی كمكم كردند تا نقشم را خوب بازی كنم و از این بابت شانس آوردم.

چند سال بود كه ایران آمده بودید كه طعم گیلاس را بازی كردید؟
5 سال، سال 71 به ایران برگشتم و 5 سال بعد در طعم گیلاس بازی كردم.

بعد از برگشت به ایران چقدر مشكلات و ذهنیتی كه شخصیت طعم گیلاس داشت را در خودتان احساس می‌كردید...
در طعم گیلاس اصلا نشان داده نمی‌شود كه مشكل این شخصیت چیست؟ خود من هم به عنوان بازیگر نمی‌دانستم مشكل او چیست. حتی یك روز از آقای كیارستمی پرسیدم درد این آدم چیه؟ گفت: این آدم، درس معماری را در ایتالیا خوانده، سال‌ها در آن كشور بوده  و حالا به ایران برگشته است، درست مثل خودت. بنابراین دیگر از كارگردان درباره آن شخصیت سوال نكردم. شاید هم بهتر این بود كه اصلا ندانم مشكل این شخص از منظر كارگردان چیست. این مشكل می‌توانست برای هر كسی پیش بیاید و هر كسی می‌توانست خودش را جای آقای بدیعی بگذارد و حُسن فیلم هم همین بود كه زبانی جهانی داشت.

این سوال را از این بابت پرسیدم كه فیلم‌های سینمایی معمولا نمایش‌دهنده دوره‌‌ای از اجتماع هستند كه فیلم در آن مقطع زمانی ساخته شده است، آیا طعم گیلاس هم نشان دهنده ویژگی‌های  یك دوره زمانی بود؟
فیلم‌های آقای كیارستمی معمولا فضای كشور ما را نشان نمی‌دهند چون قصه بیشتر آنها در روستا اتفاق می‌افتد و فضای یك شهر را كه نشان‌دهنده مختصات اجتماعی یك كشور هستند نشان نمی‌دهد. مشكلات شخصیت فیلم طعم گیلاس می‌توانست برای هر فردی در هر كجای این كره خاكی پیش بیاید. آدمی كه از همه چیز بریده و فكر خودكشی به سرش زده است. طعم گیلاس موضوعی جهانی داشت. این فیلم تاریخ مصرف ندارد و هر زمان كه آن را ببینی، شخصیت و مشكلات آقای بدیعی را درك می‌كنی.

اما سرهنگ در سریال «تا ثریا» شخصیتی امروزی و كاملا قابل درك است و می‌توان مابه‌ازاهای او را در جامعه كنونی دید؟
بله! تا ثریا و قصه‌اش كاملا قابل لمس و درك است چون قصه‌اش امروزی است و اتفاقاتی را نشان می‌دهد كه در جامعه در حال رخ دادن است. امروزه یكی از مشكلات مهم مردم مسائل اقتصادی است. یادم هست زمانی‌كه تازه به ایران آمده بودم مردم به هم پول قرض می‌دادند و گاهی بابت آن‌، سودی مشخص هم دریافت می‌كردند و می‌دانستند كه در سررسید قرارداد هم پولشان را می‌گیرند و هم سود پولشان دچار مشكل نمی‌شود. اما امروز واقعا كسی جرات ندارد چنین كاری بكند چون معمولا نه پول برمی‌گردد و نه سود آن. از طرف دیگر گرانی مردم را در تنگنا قرار داده و آنها را وادار به كارهایی می‌كند كه مشابه آن را در سریال تاثریا می‌بینیم. در این سریال می‌بینیم كه مشكلات بین افراد خانواده بیشتر مالی و اقتصادی است.

ولی سرهنگ اصلا مشكلات ثریا را ندارد و به نظر می‌آید بازهم شخصیتی منحصر به فرد است و دغدغه‌های خودش را دارد.
بله. سرهنگ شخصیت خاص خودش را دارد.در اتفاقاتی كه برای ثریا و خانواده‌اش می‌افتد، كاملا بی‌تقصیر نیست و جاهایی هم واكنش نشان می‌دهد. برخی اوقات هم اعتقاداتش را زیرپا می‌گذارد و به نفع یكی علیه دیگری اقدام می‌كند. اما جدای این ماجراها سرهنگ زندگی و شخصیت خاص خودش را دارد.

در سن پیری هم عاشق شده است...
عشق كه سن نمی‌شناسد... اگر عاشق نباشی كه نمی‌توانی زندگی كنی...

و اگر عشق در پیری بجنبد، سر به رسوایی زند...
در سریال تا ثریا نمی‌دانم عشق سرهنگ به رسوایی می‌كشد یا نه! این شعر بار منفی دارد. اما عشق سرهنگ منفی نیست! یك جور احتیاج است. سرهنگ و ثریا به جایی در زندگی می‌رسند كه دیگر نمی‌توانند تنها باشند و احساس می‌كنند به یك همراه نیاز دارند. هر دوی آنها خانواده دارند اما دوست دارند كسی همیشه در كنار آنها باشد، با هم بیرون بروند و در كهنسالی تفریح كنند و از زندگی لذت ببرند. در سریال تا ثریا ابتدا عشق شكل می‌گیرد اما به مرور تبدیل به یك عادت می‌شود. سرهنگ به ثریا عادت می‌كند و دوست دارد او مدام كنارش باشد.

ثریا در ناخودآگاه سرهنگ اثر گذاشته بود. چون زمانی كه سرهنگ در اغما بود مدام با او صحبت می‌كرد.
بله! ثریا زمانی كه سرهنگ در اغما بود مدام از مشكلاتش با او صحبت می‌كرد. من تا حالا با كسی كه از اغما خارج می‌شود، صحبت نكرده‌ام كه متوجه شوم آیا او صحبت‌هایی را كه  در زمان اغما شنیده است به یاد دارد یا نه؟ اما در سریال «تا ثریا» سرهنگ این شانس را داشته كه در خانه بستری شود و یك نفر باشد كه چند ساعتی را در روز با او صحبت كند.چون كسانی كه به اغما می‌روند و در بیمارستان بستری می‌شوند، كسی نیست كه با آنها صحبت كند. ثریا دوست داشت حرف‌هایش را به كسی بگوید و چه كسی بهتر از سرهنگ كه بیهوش است و فقط شنونده صحبت‌های اوست. به احتمال زیاد سرهنگ هم صحبت‌های ثریا را شنیده و به یاد دارد كه وقتی بهوش می‌آید او را صدا می‌كند.

بازیگران كار سختی دارند چون باید نقش‌های مختلف را آنقدر خوب بازی كنند كه نقش باورپذیر شود.
كل فیلمسازی كار سختی است. فقط بازیگری نیست كه دشوار است. همه آنهایی كه درگیر كار فیلم ساختن هستند، سختی‌های زیادی را تحمل می‌كنند. یك زمانی می‌گفتند كار در معدن سخت‌ترین كار دنیاست، اما الان كار در سینما سخت‌ترین كار است.

بازیگری از این بابت سخت‌ است كه یك بازیگر باید هر چند وقت یكبار نقاب یك شخصیت را بر چهره بگذارد و با او زندگی كند و بعد از او فاصله بگیرد.
وقتی بازیگری، حرفه و شغل می‌شود، سختی‌هایش را هم باید قبول كرد اما كار وقتی سخت می‌شود كه بازیگر در قالب یك شخصیت نمایشی كاملا فرو می‌رود و با او زندگی می‌كند. در چنین شرایطی جدا شدن از آن شخصیت سخت‌ است اما همیشه این اتفاق رخ نمی‌دهد و بیشتر نقش‌ها آنقدر بازیگر را درگیر نمی‌كند كه نتواند از او جدا شود یا فاصله گرفتن از او سخت باشد. بازیگر حرفه‌ای باید این را هم یاد بگیرد كه هر چند وقت یك‌بار باید با نقاب یك شخصیت بازی كند و بعد آن را كنار بگذارد و برگردد به زندگی معمولی خودش.

شما موافق این گفته هستید كه بازیگر باید با نقش زندگی كند؟
نه، من اصلا با این گفته موافق نیستم. اگر بازیگر خیلی به نقش علاقه‌مند باشد در مدتی كه نقش را بازی می‌كند یك مقداری زندگی شخصی‌اش تحت تاثیر او قرار می‌گیرد اما بازیگر نباید با نقش زندگی كند چون آن وقت بر سر دوراهی می‌ماندكه باید آن نقش را بازی كند یا مقابل دوربین آن را زندگی كند؟ زندگی كردن با نقش معنایی ندارد! چون بازیگر امكان دارد چند روزی مقابل دوربین نباشد و در این روزها باید زندگی معمولی خود را داشته باشد. بنابراین نمی‌تواند در زندگی عادی هم نقش بازی كند. بازیگر هم مثل بقیه مردم خانواده دارد و باید ساعاتی از شبانه‌روز را مانند آدم‌های معمولی كنار خانواده‌اش زندگی كند. بنابراین به نظر من یك بازیگر اصلا نباید با نقش زندگی كند بلكه باید نقش را خوب اجرا كند.

چه آن زمانی كه شما نقش آدم‌های روشنفكر را بازی می‌كردید و چه حالا كه نقش‌هایی مانند سرهنگ را بازی می‌كنید، نقش‌هایتان همیشه باورپذیر است. آیا از تكنیك خاصی در بازیگری استفاده می‌كنید؟
نه! برای رسیدن به نقش روی آن مطالعه می‌كنم. تلاش می‌كنم شخصیت واقعی و شبیه او را در اطرافم پیدا كنم. سعی می‌كنم خودم را به نقش نزدیك كنم. گاهی در این راه موفق می‌شوم و گاهی موفقیتم كمتر است. اما همیشه نظر كارگردان برایم اهمیت داشته و دارد. در پایان كار اگر كارگردان از كارم راضی باشد برایم كافی است. شاید مردم از بازی من خوششان نیاید اما این را باید بدانند كه من در طول كار جوری بازی می‌كنم كه كارگردان خواسته و تعهد من این است كه نظر او را برآورده كنم.

بازی در نقش سرهنگ را از اغماء شروع كردید، یعنی از یك خاموشی از ابتدا می‌دانستید كه نقشتان با این حالت آغاز می‌شود؟
بله. چون برای گرفتن سكانس‌های اغما باید ریش می‌داشتم به همین دلیل كارگردان از من خواست كه ریشم را كوتاه نكنم. ابتدا نماهای اغما گرفته شد و بعد گریم من عوض شد و بقیه سكانس‌ها تصویربرداری شد. من این شانس را داشتم كه بیشتر سكانس‌های من پشت سر هم گرفته شد و این موضوع به تداوم حس به من كمك كرد.

بازی مقابل آزیتا حاجیان چگونه بود؟
من 10، 12 سال پیش در یك تله‌فیلم با خانم حاجیان همبازی بودم و سریال تا ثریا دومین همكاری ما با هم بود. ایشان آنقدر بازیگر خوبی هستند كه هر بازیگری آرزو می‌كند یك‌بار هم كه شده مقابل او بازی كند. به نظرم خانم حاجیان یكی از بازیگران خوب كشور ماست. او سرصحنه نه تنها به بازیگران كمك می‌كردند  بلكه به همه گروه انرژی می‌دادند. او بازیگری است كه در انتقال حس به بازیگر یا بازیگران مقابلش خیلی كمك می‌كند و بی‌رودبایستی می‌گویم اگر جایی حس‌های سرهنگ خوب از كار درآمده به خاطر حس‌های خوبی بود كه از ثریا گرفته است.خانم حاجیان خیلی به ما كمك می‌كرد تا واكنش‌های خوبی به اتفاقات قصه داشته باشیم.

سیروس مقدم‌ نمابندی (دكوپاژ) خاصی دارد، معمولا نماها را از آینه شروع می‌كند این‌گونه نمابندی بازی شما را تحت تاثیر قرار نمی‌داد؟
نه روی بازی من تاثیر نداشت. چون من در زمان بازی كاملا در اختیار كارگردان هستم و هر جور كه او بخواهد بازی می‌كنم. اما دكوپاژ متنوعی كه آقای مقدم برای برای آثارش انتخاب می‌كند برای مخاطب جذاب است. ایشان فقط در تلویزیون كار می‌كند و مثل برخی از كارگردانان از این شاخه به آن شاخه نمی‌رود و این‌طور نیست كه یك روز در سینما كار كند و روز بعد در تلویزیون.برای همین كاملا به كارش اشراف دارد و می‌داند كه تلویزیون را نباید دست‌كم گرفت و برای تلویزیون هم باید دكوپاژ‌های به اصطلاح سینمایی طراحی كرد.

روزی كه برای مصاحبه با شما تماس گرفتم به این نكته اشاره كردید كه تاكنون در فیلم‌های سینمایی زیادی بازی كرده‌اید اما برای هیچ‌كدام از آنها این تعداد خبرنگار كه برای مصاحبه درباره نقش سرهنگ با شما تماس گرفته‌اند، به شما زنگ نزده‌اند. همان‌جا برای شما توضیح دادم كه این خاصیت تلویزیون و مخاطبان زیادی است كه دارد. نظرتان درباره این تعداد مخاطب و واكنش‌های آنها چیست؟
بله! من در سینما خیلی كار كرده‌ام اما برای گفت‌وگو خبرنگاران محدودی با من تماس گرفتند. بیشترین تماس را زمان بازی در فیلم بادبادك‌باز داشتم. اما اكنون میزان تماس‌ها خیلی بالاست. از همه نشریات با من تماس می‌گیرند و الان این سوال برای من به وجود آمده كه مگر بازی یك بازیگر در سینما و تلویزیون چقدر با هم فرق می‌كند كه واكنش‌ نشریات به این میزان متفاوت است... البته میزان مخاطب تلویزیون و سینما اصلا با هم قابل قیاس نیست. زمانی كه چندین سال قبل در سریال همشاگردی‌ها بازی كردم، خبرنگار مجله فیلم از من این سوال را پرسید كه آیا نمی‌ترسی حالا كه به تلویزیون رفته‌ای دیگر كارگردانان سینما به سراغت نیایند. در پاسخ گفتم: نه! تلویزیون برای من اهمیت دارد چون ملی است و همه مردم حتی كسانی كه در دورافتاده‌ترین نقطه ایران زندگی می‌كنند و شاید هرگز به سینما نروند، تلویزیون را تماشا می‌كنند.

از همشاگردی‌ها تا «تا ثریا» در تلویزیون دیگر حضور نداشتید؟
در سریال نه، بازی نكردم اما در چند تله‌فیلم بازی كردم و در چند قسمت پایانی سریال شمس‌العماره هم بازی داشتم.

به فیلم بادبادك‌باز برسیم. شما از برخی از بازیگران ایرانی به عنوان بازیگران شایسته و توانا یاد كردید اما ما بازیگر بین‌المللی كم داریم، بازیگری كه نظر كارگردانان خارجی را جلب كرده باشد، اما برای شما این اتفاق افتاد...
ابتدا این توضیح را بدهم كه من بازیگر بین‌المللی نیستم. من یك بازیگر ایرانی هستم كه در دو فیلم خارجی بازی كرده‌ام. بازیگر بین‌المللی كسی است كه در سراسر دنیا او را به عنوان بازیگر بشناسند اما این اتفاق برای من رخ نداده و در سراسر دنیا مرا به عنوان بازیگر نمی‌شناسند.

اما این اتفاق می‌توانست برای شما رخ دهد اگر بازی در فیلم‌های خارجی را ادامه می‌دادید.
بازی در فیلم‌های خارجی و تبدیل شدن به بازیگر بین‌المللی شرایط خاص خود را دارد. فیلم بادبادك‌باز در برخی از كشورها اكران شد اما آنقدر معروف نشد كه فیلم‌های پرفروش دنیا می‌شوند. در كنار فیلم، تبلیغاتی كه در نشریات و رسانه‌ها صورت می‌گیرد هم در شهرت یك بازیگر و تبدیل شدن او به یك بازیگر جهانی  بسیار موثر است.

چگونه برای بازی در فیلم بادبادك‌باز انتخاب شدید؟
در خارج از كشور موسساتی هستند كه به صورت حرفه‌ای برای فیلم‌ها بازیگر انتخاب می‌كنند. داستان فیلم بادبادك‌باز در افغانستان می‌گذشت. شركت سینمایی پارامونت معمولا انتخاب بازیگران خود را به موسسات انگلیسی می‌سپارد. خانمی به نام كیت كه مدیر یكی از این موسسات است، فیلم طعم گیلاس را به مارك فورستر كارگردان بادبادك‌باز نشان داده بود و او بازی مرا در این فیلم پسندیده بود. ایمیل مرا پیدا كرده بودند و از طریق ایمیل با من تماس گرفتند و چند صفحه از دیالوگ‌های فیلم را برایم فرستادند. من در ایران با كمك یك آقای افغانی دیالوگ‌ها را تمرین كردم و بعد از مدتی به كابل رفتم و دیالوگ‌ها را برای مارك فاستر گفتم بعد او رفت چین برای دیدن لوكیشن و من هم به ایران برگشتم و بعد از مدتی بهم خبر دادند كه برای بازی در نقش پدر انتخاب شده‌ام.

برای ما خوشایند بود كه یك بازیگر ایرانی در یك فیلم خارجی كه از روی یك رمان معروف ساخته شده است، بازی می‌كند...
البته چند بازیگر ایرانی دیگر هم در این فیلم بازی داشتند.از جمله ثریا، عروس خانواده كه پدر و مادرش ایرانی هستند، رئیس یتیم‌خانه هم ایرانی بود و چند تا بازیگر دیگر هم ایرانی بودند. اما ایرانی‌هایی كه مقیم خارج از كشور هستند.

شما دو فیلم خوب در كارنامه خود دارید؛ درخت گلابی و بادبادك‌باز كه هر دو اقتباس از رمان‌ هستند. فیلمنامه خوب چه تاثیری در روند كاری یك بازیگر دارد؟
فیلمنامه خوب حسن‌اش این است كه بازیگر از همان ابتدا تكلیفش با نقش روشن است و می‌داند كه با قصه و نقش چه باید بكند. اما برخی از سناریوها هستند كه بازیگر را سردرگم می‌كنند. وقتی فیلمنامه خوب و روان باشد و شخصیت‌پردازی درستی داشته باشد، و دیالوگ‌ها روان باشند و احساس نشود كه به زور به خورد فیلمنامه داده‌ شده‌اند و بازیگر هم نمی‌تواند آنها را به خوبی ادا كند، بازیگر می‌تواند با تحلیل درستی از نقش مقابل دوربین برود. متاسفانه بیشتر اوقات فیلمنامه‌هایی كه به دست ما می‌رسد خیلی ضعیف است و بازیگر به ناچار باید مقابل كارگردان درباره شخصیت و نقش اظهارنظر كند. برخی از كارگردانان نظرات بازیگران را قبول می‌كنند و برخی هم نمی‌كنند. اما فیلمنامه‌هایی هم هستند كه آنقدر خوب و منسجم‌اند كه هیچ نیازی به اظهار نظر نیست و بازیگر هر چه را كه در فیلمنامه هست، اجرا می‌كند. بد نیست به این نكته هم اشاره كنم كه در خارج از كشور بازیگر با فیلمنامه‌ای كامل روبه‌رو می‌شود و زمان فیلمبرداری یك كلمه هم تغییر نمی‌كند. دو، سه ماه قبل فیلمنامه دست بازیگر می‌رسد و بازیگر می‌تواند در این مدت نقش را تحلیل كند و به آن نزدیك شود اما در كشور ما زمان فیلمبرداری خیلی از فضاها و دیالوگ‌ها تغییر می‌كند. در این شرایط بازیگر باید چكار كند؟ برای نقش تحلیل نوشته اما به یك‌باره همه ذهنیت او بهم می‌ریزد و باید نقشی را بازی كند كه اصلا با او ارتباطی ندارد.

چند روز پیش با آقای زنجان‌پور مصاحبه داشتم، تعبیر زیبایی از بازیگری داشتند، گفتند: بازیگری رنج و سرمستی توامان است، نظر شما از این تعبیر چیست؟
تعبیر بسیار زیبایی است. بازیگری رنج دارد اما لذت هم دارد و تنها چیزی كه آدمی را در این حرفه نگه‌ می‌دارد، عشق است. باید عاشق بازیگری باشی تا بتوانی در این حرفه دوام بیاوری. اگر به فكر شهرت و مسائل مالی باشی بعد از مدتی خسته می‌شویی و از دور بازیگری خارج می‌شوی. اما وقتی عاشق باشی مشكلات را تحمل می‌كنی و از نتیجه كار سرمست می‌شوی.

كدام یك از نقش‌هایتان سرمستتان كرده است؟
طعم گیلاس و بادبادك‌باز. درخت گلابی را دوست دارم اما  در این فیلم فقط با صدا حضور داشتم و بازی نداشتم. طعم گیلاس در سراسر دنیا هم بیننده‌های زیادی داشت و جوایز زیادی گرفت كه یكی از آنها نخل طلای جشنواره كن بود اما من برای بازی در فیلم بادبادك‌باز نامزد دریافت اسكار هم بودم كه این جایزه به خاویار باردم تعلق گرفت. اما واقعا بازی در این فیلم‌ها برایم لذت‌بخش بود.